Quan niệm và những phương thức biểu lộ giới của thanh niên đồng tính nam tại Hà Nội trước cộng đồng và người thân năm 2015 Quan niệm và những phương thức biểu lộ giới của thanh niên đồng tính nam tại Hà Nội trước cộng đồng và người thân năm 2015 luận văn tốt nghiệp thạc sĩ
Trang 1tằm sáng kiến sức khỏe và dân số, số 15/ Vol 15, 2008.
7 Lê Thị Kim Ánh, P.T.L.L, Vũ Hoàng Lan, Esther
Scheíỉing, Thực trạng sử dụng dịch vụ khám chữa nhiễm
khuần đường sinh sản của phụ nữ di cư tuổi 18 - 49 làm
việc tại KCN Sài Đồng, Long Biên, Hà Nội, 2011, Tạp chí
Y tế cong cộng, 2012, 23(23).
8 Vo Vằn Thắng, Tiêu Thị Hà (2014), Kiến thức, thái
độ và hành vi về chăm sóc sức khỏe sinh sản của nữ
công nhân ờ một nhà máy công nghiệp tình Thừa Thiên
Huế, Tạp Chí Cộng đồng, sổ 3, tháng 11, 2014.
9 Nguyễn Hoang Lam, Nguyễn Thị Từ Vân (2010),
Kiến thưc, thái độ, hành vi về sử dụng biện pháp tránh
ỉhai hiện đại ờ nư công nhân quận 9, Thành phố Hồ Chí
Minh, Tạp chí Y học Thành phố Hồ Chí Minh, tập 14, số 1,2010.
10 UNFPA (2012), Báo cáo nghiên cứu Khả năng chắp nhận sử dụng báo cao su nữ trong nữ lao động di
cư tại các khu công nghiệp cùa Việt Nam~2012, Hà Nội.
11 Zeng, J., et al., Contraceptive practices and induced abortions status among internal migrant women
in Guangzhou, China: a cross-sectionai study BMC Public Health, 2 015.15(1): p 1-10.
12 Qian, X , et a!., Promoting contraceptive use among unmarried female migrants in one factory in Shanghai: a pilot workplace intervention BMC Health Services Research, 2007 7(1): p 1-10.
QUAN NIỆM VÀ NHỮNG PHƯƠNG THỨC BIẺU Lộ GIỚI
CỦA THANH NIÊN ĐỒNG TÍNH NAM TẠI HÀ NỘI TRƯỚC CỘNG ĐỒNG VÀ NGƯỜI THÂN NĂM 2015
N hóm tá c giả: Trần T h ị H oa M ai, N guyễn T h ị H ồng N hung,
V ũ M ạnh Linh, Bùỉ N g ọ c H à, N gu yễn T hị H ằng , BÙI T hị T âm
H ư ớ n g d â n T h s B s T rầ n T h ị M ỹ H ạnh
Bộ môn Y học c ơ sứ, Trường Đ ại họ c Y tế công cọng
T Ó M T Ấ T
Mong muốn được thừa nhận và nhu cầu bộc lộ giới tính là một vấn đề lớn đối với những thanh thiểu niên đồng tính nam khi bước vào ngưỡng cửa cuộc sống Truớc mong muốn tìm kiếm càu trả lời rằng liệu các thanh niên đồng tính nam (TNĐTN) khi phât hiện ra xu hướng giới tính của mình, họ mong muốn thể hiện như thể nào với gia đình và xã hội và mong được nhìn nhận như thế nào, chúng tôi tiến hành nghiên cứu: “Quan niệm uâ những phương thức biểu lộ giới tính của thanh niên đồng tỉnh nam tại Hà Nội trước cộng đồng và người thân năm 2015
Sử dụng thiết kế định tính kiểu khám phá với 15 cuộc phỏng vấn sâu thanh niên đồng tính nam (TNĐTN) độ tuổi
từ 18-25 đang sinh sống trên địa bàn Hà Nội trong thời gian từ tháng 1/2015 đến tháng 10 năm 2015 Các đổi tượng được lựa chọn có chủ đích theo phương pháp hòn tuyết lăn, sừ dụng phương phấp cắt dân thủ công đề phân tích thông tin Nghiên cứu đưa ra cái nhĩn bao quát về quan niệm, sự hiểu nhầm, định kiến của xã hổi đối với đồng tính nam n ó i ríêng và LGBT nói chung Đặc biệt, với nghiên cứu khám phá'làn đầu tiên mô tả được những cẩch thức chính mà thanh niên đồng tính nam thể hiện trước gia đinh và cộng đồng nhằm từng bước bộc
lộ và công khai xu hướng tình dục của bản thân Nghiên cứu đã tìm hiểu được một số quan niệm và thài độ chờ đón của xã hội trước việc công khai giới tính của các bạn đồng tính nam.
Từ khóa: Bộc lộ giới tính, đồng tính nam.
S U M M A R Y
PERCEPTION AND GENDER EXPRESSION OF MALE HOMOSEXUAL ADOLESCENTS TO FAMILIES AND THE SOCIETY IN HANOI IN 2015
Authors: Tran Thi Hoa Mai, Nguyen Thi Hong Nhung,
Vu Manh Linh, Bui Ngoc Ha, Nguyen Thi Hang, Bui Thi Tam
3rd-year students Supervisor Tran Thi My Hanh Faculty o f basic medicine, Hanoi school o f Public health
To be acknowledged and to express gender identity is a concern for male homosexual adolescents at the door
to adulthood It is not only their need but also something that needs attention from the society In order to answer the question o f how male homosexual adolescents want to express themselves and to be viewed by their families and the society when they find out about their gender identity, we conducted a research on the Perception and gender expression o f male homosexual adolescents to families and the society in Hanoi in 2015 We used an exploratory qualitative research design ivas used with 15 in-depth interviews with male homosexual adolescents aged 18-25 residing in Hanoi from January 2015 to October 2015 Interviewees were purposively chosen using snowball sampling technique The research presents an overview o f the perception, misconception and prejudice
o f the society towards male homosexual people in particular and LGBT community in general Specifically, this exploratory research describes main methods used by male homosexual adolescents towards their families and the community to express and publicize their sexual orientation step by step The research took the initial steps in studying some o f the society's perceptions and attitudes towards male homosexual people's coming-out
K eyw ords: Express gender identity, male homosexual adolescents.
Trang 2Đ Ặ T V Á N Đ Ề
Hiẹn nay, theo báo cáo của viện nghiên cứu xã hội,
kinh tể và môi trường (IS E E ) tại Việt Nam có 3% thì số
người đồng tính và song tinh tạm tính írong độ tuổi từ
15 đến 59 vào khoảng 1,65 triệu người Ị1) Nhiều nằm
trờ lại đây, cộng đồng những người đồng tính, song
tính và chuyển qỉới (LGBT) nói chung và đồng tính
nam (ĐTN) nói riêng được nhắc nhiều hơn trên các
phương tiện thông tin đại chúng, trở thành đối tượng
trong nhiềũ nghiên cứu hay dự án can thiệp của các tổ
chức phi chỉnh phủ, nhưng hầu hết các sản phẩm
nghiên cứu này chỉ tập trung vào chương trình can
thiệp phòng chong bạo íực, sức khỏe cộng đồng hay
những chien dịch nâng cao nhận thức và phòng ngừa
HIV/AIDS (2) Hiện tại, xã hội hay truyền thồng và
thậm chí ngáy chỉnh các Đ T N còn chưa thực sự hiểu
rõ các thông tin về xu hướng tính dục, bản dạng giới
hay mộí số các vẩn đề đang tồn tại trong cộng đong
người đồng tính ở V iệt Nam X ã hội còn ít hiếu biết và
chưa thừa nhận xu hướng tình dục của họ, khiến họ
phải chịu những bất công, sự kỳ thị và những quan
niệm sãi lệch (2) Nhu cẩu được cộng đổng, nhất là
cha mẹ thưa nhạn và duy tri tổt các mối quan hệ là
điều vô cùng quan trọng đối với các íhanh niên đồng
tính nam (TN Đ TN ) Nhận biết T N Đ T N bằng các dấu
hiệu “nhẹ nhàng, tế nhị” sẽ giúp cha mẹ, gia đỉnh và
người than đễ dàng đón nhận, chia sẻ và hỗ trợ kịp
thời Các chương trình nâng cao sức khỏe cũng sẽ cỏ
những quan tâm sớm hờn và bao quát đừợc đổi
tượng đay đủ Nghiên cứu này nhằm mô tả quan niệm
và những phương thức biểu lộ giới cùa T N Đ T N tại Hà
Nội Bên cạnh đó, nghiên cứu nêu lên được những
cách thức biểu íộ giới của thanh thiếu niên đồng tính
nam tại Hồ Nội với gia đinh, bạn bè và cộng đồngT
Đổi T Ư Ợ N G VA P H Ư Ớ N G PHÁP NGHIÊN cứ u
Đ ịa bàn v à đối t ư ợ n g n gh iên cứu
s ừ dụng thiết kế nghiên cứu định tỉnh với 15 cuộc
phỏng vần sâu thanh thiếu niên đồng tính nam đã
công khai xu hướng tính dục với bạn bè hoặc người
thân hoặc cộng đồng LGBT, tự nhận mình !à đồng tính
nam và tự nguyên đồng ý tham gia nghiên cứu độ tuổi
18-25 đang sinh sống trên địa bàn H à Nội C ác đối
tượng được lựa chọn có chủ đích theo phương pháp
hòn tuyết lăn, Đối tượng đầu tiên lựa chọn qua giới
thiệu là T N Đ T N 21 tuổi đã công khai và đồng ý tham
gia nghiên cứu C á c đối tượng tiếp theo được đối
tượng trước giới thiệu theo nguyên tắc đa dạng độ
tuổi Sau mỗi cuộc phỏng vấn, nhóm dừng lại phân
tích, bổ sung hoàn thiện bộ câu hỏi Khi thực hiện 7
cuộc phỏng vấn nhóm nhạn thấy các đối tượng có
thổng tin khá giống nhau có thể do quen biết, nên
nhóm quyết định dừng lại và tìm hòn tuyết iăn mới
Hòn tuyết lăn mởi là T N Đ T N 2 0 tuổi sổng tại Hà Nội,
chì công khai với một số người Sau khỉ thực hiện 8
cuộc phỏng vấn, nhận thấy thông tin thu được đã bẵo
hòa nên quyết định dừng phỏng vấn Q uá trình phỏng
vấn, trước khỉ phỏng van nhóm có nói chuyện làm
quen vởi đối tượng qua điện thoạỉ Facebook, sau đó
giới thiệu về nghiến cứu để tạo sự thoải, mái, gần aũi
và dễ dàng chia sè thông tin Trông khỉ phong vẩn,
nhóm theo sát, ghi lại vắn tắt những thông tin quan trọng những thay đổi sắc thái cảm xúc của đổi tượng.
P hư ơ ng p h á p x ử iỷ s ố liệu Sau khi phỏng vấn và gỡ băng, nhỏm nghiên cứu
mã hóa số liệu theo phương pháp m ã hóa mở (open code) Nhóm tim kiếm, thảo luận gom íất cả các dữ liệu liên quan tởi một phạm trù iại với nhau bằng việc cắt dán thủ công trên giấy khổ AÓ Thực hiện phân tích mối quan hệ giữa các phạm trù, sự liên kết các vấn đề,
ý nghĩa đẻ tim ra những dự kiến về phát hiện.
Nghiên cứu được Hội đồng Đ ạo đức Trường Đ ại học Y tế công cộng thông qua theo quyết định số 281/2014/Y T C C -H D 3.
K Ế T Q U Ả
Đ ặ c đ iềm đ ố i tư ợ n g ngh iên cứu Trong số 15 đối tượng tham gia phỏng vấn sâu có
6 bạn quê ở Hà Nội còn lại là từ các tỉnh khác đến Hà Nội học tập và làm việc Khoảng 2 /3 số đối tượng tham gia tròng khoảng từ 18-22 tuồi, 1/3 có người yêu
là nam giới, 1/3 đang đi làm, 1/5 đã công khai với bố
mẹ và những người xung quanh khác Khi tìm được đối tượng đau tiên qua sự giới thiệu của bạn bè chung, cũng vi íhể đối tượng cảm thấy thoải mái vả tin tưởng và dê chia sẻ hơn V iệc tìm kiếm các đối tượng sau trở nên thuận ỉợi hơn Nhìn chung các đối tượng phỏng vấn íà những người có giao thiệp rộng, tự tin, thoải mái và dễ chia sẻ do đối tượng và nghiên cứu viên cùng lứa tuổi Một số đối tượng con tích cực tham gia các to chức 6+, admin của nhóm đồng tính cùa Hà Nội, hay tham gia các chương trình được tổ chức cho cộng đồng LGBT.
Q u an n iệm v à m o n g m u ố n cùa T N Đ T N về biểu
iộ giới Đứng giữa hai sự lựa chọn là bộc lộ xu hướng tính dục của mình đễ sổng thật với bản thân hay glau đi những sự íh ậí quan trọng về minh C ác bạn TN Đ T N
đã có những quan niệm khác nhau về việc bộc lộ xu hướng tính dục với các mức độ từ “không muốn biểu
!ộ” đến "biểu lộ với một số mối quan hệ và khi có điều kiện thúc đầy”, mức độ cao nhẩt là "sẵn sàng biểu iộ”v
T N Đ T N không m u ố n biểu lộ g iớ i vớ i hầu hết
m ọi ngư ờ i Trong sổ các bạn T N Đ T N được phỏng vẩn, họ chọn cách che giấu xu hướng tính dục thật của mình, không mong muổn biểu lộ cho người khác biết v) có quá nhiều khỏ khăn và rào cản Đ ặc biệt, họ io sợ thái
độ của cha mẹ, sợ rằng cha mẹ sẽ không chầp nhận mình do còn mang tư tưởng, định kiến cùa nhưng thế
hệ trước Nhiều bậc phụ huynh phản ứng rất dữ dội khỉ phát hiện ra sự thật Điều đó khiến các bạn T N Đ T N rất e sợ và họ lo lắng rằng tình cảm gia đinh không còn được như trước đây Nhiều bạn rat buồn và xúc động khi kể lại khoảnh khắc phải đối mặt với những cơn giận giữ gay gắt từ cha mẹ.
“M ẹ chửi Hành động của mẹ là m ẹ chửi, chửi là:
“Con là con lợn, mày ngu lắm, mày được lồ người mày không làm, mày cứ thích làm ngợm, rồi màỵ cứ thích khác người m ày cứ thích nọ kia” M ẹ em hối đấy khá
là ngoa ngoắt kiểu ià do mày ngu, đo mày học đua học đòi, đua đòi những ổứa mất dạy ngoài đường ý.
Trang 3Cho nên hồi đấy mình khóc rất nhiều, khóc nhiều lắm.”
(ĐTN, 2 0 tuổi, sinh viên, Thanh Hóa, đã công khai với
gia đinh)
V à họ sợ gặp phải sự kỳ thị của bạn bè khi bộc íộ
giới tính* không muốn thể hiện nhiều với bạn bè vì
không muốn nhận lại thái độ xa lánh, khinh miệt.
“Có một thằng con trai trong lớp nó sợ em lây cho
nên là nó tránh xa em lắm, nỏ phải nó ỉhấy em á thỉ nó
phải xách ba lô nó đứng lên luôn, đi chỗ khác luôn,
bảo là nó thấy em thì n ó n ó gọi là kỳ thị ra mặt ế
(ĐTN, 20 tuổi, sinh viên, Thanh Hóa, đã công khai với
gia đinh).
Khôộg những vậy, các đối tượng còn phải đối mặt
với io iắng sẽ gặp phải phản ứng không tích cực ti>
phía đồnp nghiẹp khi biểu lộ minh, sẽ có thề gây ảnh
hường đen công việc.
nhưng khi m à nói với bạn bè đồng nghiệp hay
bạn bè mà họ họ có cái suy nghĩ cổ hủ thì họ se
kỳ thị hoặc sẽ có cái hành động gỉ đấy ảnh hưởng
đen công việc.” (Đ TN, 2 2 tuổi, làm việc văn phòng, đến
từ Bắc Ninh, chỉ công khai với cộng đồng LGBT)
Một số T N Đ T N không muốn biểu lộ và íựa chọn iấy
vợ vì cho rằng việc lập gia đinh là bổn phận của người
con trai với cha mẹ Quan niệm này thường gặp ở
những bạn đã đi làm kiếm sống Họ phải đặt len vai
minh nhỉếu ràng buộc và trách nhiệm hơn với gia đinh.
T N Đ T N c h ỉ d ám biểu lộ gỉớ l tín h tro n g m ộ t vài
trư ờ n g hợp
Động !ực to iớn nhất thôi thúc họ biểu lộ giới íà
được song với con người thật của minh chính, đó là
điều mà họ luôn khao khát Khi mà xã hội vẫn luôn tồn
tại những định kiến “đồng tính là khác người”, “đồng
tỉnh là trái với quy luật cua tự nhiên”, thỉ những khao
khát tưởng chừng như đơn giản đó lại trở nên khỏ
khăn và quý giá hơn bao giờ hết Con người sống bao
quanh, và anh hường bời các mối quan hệ Có the nói,
hạnh phúc lớn nhất của một người là được sống với
người mà mình yêu thương, và việc họ không muốn
lẩy vợ cũng ỉà điều dễ hiểu Đ ể tránh bị gia đình thúc
giục, cũng như không muốn mang đến đau khổ cho
người vợ mà họ lấy, khi đó, quyết ả n h biểu lộ giới tính
thật của mình ià mọt điều tát yếu mà các T N Đ T N lựa
chọn.
“Nếu như minh đã xác định là mình không muốn
lấy vợ thi biểu íộ ra là đ ề u tất yếu đ ể khỏi bị sức ép íừ
gia đình” (Đ TN, 22 tuổi, sinh viên, đến từ Vĩnh Phúc,
chỉ công khai với cộng đồng LGBT)
Chính vì vậy m à dường như những mối quan hệ
càng thân thiết thì chúng ta càng bị ảnh hưởng nhiều
bởi nó V à các bạn T N Đ T N cũng không vượt ra khỏi
quy luật này Họ chọn cách biểu lọ giới tĩnh với những
người mà họ thật sự tin tưởng vì khĩ đó họ sẽ d ễ dàng
tìm được sự đồng cảm.
“Anh phải lựa chọn những người nào mà anh có
thể chia sẻ được, có thể giúp mình được thì mình mởi
chia sè với người ta, chứ không phải tùy ai mình cũng
chia sẻ được.” (Đ TN, 2 5 tuồi, đi làm, Thái Bình, đã
công khai với bạn bè)
‘V í dụ bây giờ bạn bè của anh ấy, biểu lộ ra hết
sạch rồi, bạn be cũng biết hết rồi, cảm thấy nhẹ nhõm,
không có gì phải che giấu nữa, minh nói chuyện cũng thoải mái hờn.” (Đ TN, 2 3 tuổi, nhân viên văn phòng,
đã công khai với bạn bè và cộng đồng LGBT)
V à cuối cùng, đa số các đối tượng đều quan niệm rằng nên bộc lộ giới tính khi họ có thể tự lập về mặt tài chỉnh và có công việc ổn định V ì khi đó, bản thân họ
sẽ có đủ điều kiện đ ể có íh ể quyết định cuộc sống của mình.
“Bộc lộ đồng nghĩa với việc íự do, tự do ở đây nghĩa ià mình tự lập được Nhưng mà để tự lập được thi anh phải thứ nhất là có công việc này, có nhà ơ ” (ĐTN, 21 íuỗi, sinh viên, đến từ H à Nội, đã có người ỳêu, chỉ công khai với cộng đồng LGBT)
T N Đ T N s ẵ n sàn g biểu lộ gỉơ i tính
V à thêm vào đó, nghiên cưu nhận ra rằng khi vượt qua được rào cản từ p h ía gia đình, nghĩa ià bộc lộ được cho gia đinh biểt thl họ sẵn sàng bộc !ọ với nhưng người khác, bời sự chấp nhận của gia đinh đối với họ íà quan trọng nhất Khi những người xung quanh đã co những cam nhận, nghi ngờ được giới tính của mình nên thi họ cũng d ễ dàng hơn trong việc biểu
lộ với mọi ngườỉ.^
“T ớ sẽ nói thẳng với mẹ luôn vì tớ với mẹ tớ rất ià thẳng thắn với nhau M à hầu như ý, hỉnh như mọi người cũng đoán ra gần rồi nên việc tơ come out rất là dê” (ĐTN, 21 tuổi, sinh viên, đến íừ Hà Nội, đã công khai với gia đinh và bạn bè)
Có những gia đinh đã chấp nhận con giống như là nguồn ánh sáng mang lại hy vọng cho họ C ác bậc cha
mẹ ở gia đình ổó đã vượt qua được rào cản của xã hội
để yêu thương con và vị còn Lúc bố tớ đưa tin nhắn của bố có người bảo với
bố rằng tớ là gay thi bữa cơm hôm đó là bữa cơm nặng ne nhất mà tớ từng ăn Nhưng mà sau khi bố mẹ nói những điều mà bố mẹ nghĩ va bố m ẹ ủng hộ tớ nên tớ cũng không có nhiều rào cản, không ep buộc con phải the này the kia thì thậí sự íúc đó tớ thương bố
mẹ nhiều iắm” (Đ TN, 21 tuổi, sinh viên, đến từ Nam Định, đã công khai với gia đình và bạn bè)
Đ ồ n g tín h nam v à nhữ n g cá c h th ứ c biểu iộ giới
vớ i nhữ n g ngư ờ i xu n g quanh
Nhận ra s ự khác lạ của bản thân từ k h i còn bé
X ã hội từ xưa đã qùen với sự hiện diện của hai giới tính riêng biệt: nam và nữ Đ ặc biệt với một đất nước mang nặng v ề tư tường truyền thống văn hóa như Việt Nam, thông tin về đồng tính hoàn toàn lạ iẫm V ỉ thế những đứa trẻ vốn sinh ra đã không nằm trong hai giới tính được mặc định, chúng cũng hoàn toàn xa lạ với
xu hướng giới cua mình, dù khi ấy chưa hiểu “đồng tính” ià gì nhưng các Đ T N đã có những hành vi khác biệt so với các bạn nam cùng tuổi.
“Hồi nhỏ, hồi năm lớp mấy nhở, à hồi năm chưa học mẫu giáo, có chị họ ờ cạnh nhà có mặc váy ý, thấy đẹp thế là đòi m ẹ rriua thì m ẹ cũng mua cho mặc (cười) Đợt đấy còn mặc đi chơi, đi chùa các kiểu, còn chụp ảnh các kiểu, giờ anh vẫn còn cái ảnh đấy đáy.” (Đ TN, 2 3 tuổi, nhân viên văn phòng, ổã công khai với bạn bè và cộng đồng LGBT)
Họ thường thích chơi những ỉrò con gái nhẹ nhàng Rất ít đối tượng thích các trò chơi nam tính như đá
Trang 4bóng^ đánh trận giả ho ặc chơi VỚI các bạn trai.
“Thường thì những bạn nam cùng lứa tuổi ấy, thì
các bạn sẽ chơi trò chơi của các bạn nam chẳng hạn
Nhưng mà như bọn minh đây hay chơi với các bạn
nữ, nhảy dây, chơi chuyền, tron tìm, nói chung ià mấy
trò con gái nhẹ nhàng th ô i ” (Đ TN, 21 tuổi, sinh viên,
đã công khai với gia đình và người xung quanh)
Trong khi những người dị tính nhìn nhận các hành
vi ấy hết sức khác biệt thì các Đ T N thường coi đó !à
những hành vi hết sức bình thường, tự nhiên.
“Thỉ giống như bạn này thích màu này, bạn kia
thích mậũ kia, thì đấy ỉà 2 người có sờ thích khác nhau
thôi.” (ĐTN, 21 tuồi, sinh viên, đến từ Hà Nội, đã cồng
khai với gia đình và bạn bè)
Thực s ự khẳng đ ịnh x u h ư ớ n g g ió i ờ g ia i đoạn
dậy thì
Tuổi dậy thi là thời kỳ chuyền tiếp từ giai đoạn trẻ
con sang giai đoạn trưởng thành, là thời kì trẻ không
còn là tre con nhưng vẫn chưa là người lớn Bắt đầu
chập chững với tình yêu đầu đời, những rung động với
người cùng giới bắt đầu nảy nở Đối tượng không cảm
thấy hứng thú, đôi lúc còn ngại và xấu hổ khi các bạn
trai cùng tuổi khác bàn tán SOI nổi về các bạn nữ.
“Nhieu lúc anh chơi vởỉ bọn trai thẳng ở trường
những lúc mà bọn nó bàn tán về gái thì anh chả có
cảm xúc gi cả, không có tí hứng thú gì luôn ý Chúng
nó bàn tán về gái m à mỉnh ngại không chịu được,
rnỉnh chẳng biết gì, mình không có hứng thú gỉ h ế t
(ĐTN, 21 tuỗi, sinh viên, Hà Nội, chì công khai với bạn
bè và cộng đồng LGBT)
Hầu het các bạn Đ T N đều thích nổi bật, họ bắt đầu
có ý thức về khía cạnh ngoại hình và sự hấp dẫn Họ
chú trọng đến phong cách ăn mặc và vẻ bề ngoài của
mình, mộỉ vài người chia sẻ thường thích các màu sắc
sặc sỡ.Trong cách nói chuyện và cử chỉ thể hiện ra
bên ngoài, chính đối tượng cũng thừa nhận rằng mỉnh
có hơi điệu đà, mặc dù nhiều íúc không cố ý.
“ừ thỉ nói chung là nói năng, đi đứng nó cũng hơi
điệu đà một chút, thường là như thế Kể cả íả men đến
máy thì men cũng hơỉ điệu đà một chút.” (Đ TN, 19
tuổi, sinh viên, Hà Nội, chỉ công khai với cộng đồng
LGBT)
Thể hiện rõ tro n g các m ố i quan hệ xã h ộ i ở g ia i
đoạn tu ồ i thanh niên
Thay vì sử dụng mạng xã hội, các trang web để tìm
kiếm thông tin để hiểu đúng “nhãn” của bản thân, thỉ
giờ đây họ sử dụng nó để tim kiếm những người giống
minh, tim kiếm sự chấp nhận, đồng cảm của những
người xung quanh V iệc nhận ra nhau của các bạn
đồng tính nam cũng ổược các bạn chia sẻ, nhìn vảo
các bạn Đ T N thì bạn sẽ thấy họ khác với các bạn nam
khác, đó là kiểu ăn mặc, và đặc biệt là toát lên vẻ hơi
nữ tính Bên cạnh đó, mạng xã hội cũng là cách để đối
tượng tìm và nhận ra những người giống minh đồng
thời đó cũng là phương tiện họ bộc lộ giới tính cùa
minh một cách gian tiếp.
“ M ình viết trên facebook các kiểu bọn nó tự b iế t
Mình viết trên facebook là mình có thỉnh thoảng có
chuyện là mình cảm nắng hay thích thằng nào đấy thì
thình thoảng cũng có lúc mình viết lên, bọn nó đọc bọn
nó tự biết thôi Mình cũng chả cần gì nót" (ĐTN, 23 tuổi, làm việc, Bắc Ninh, chỉ cồng khai với bạn bè và cộng đồng LGBT)
Việc tham gia các chương trình liên quan đến cộng đồng LGBT cũng iá nơi đ ể họ thể hiện con người thật của mình Họ được ià chính mình, được bộc iộ theo bản năng không phải qiấu kín Chỉnh vi việc tham aia các chương trình đó m à có 3 đối tượng đa vô tình để bạn bè và gia đinh nhận ra giới tính của mình.
‘V ớ i íạl hôm trước đi hù nam, hủ nữ thi anh ý, lúc được tặng cái huy hiệu 5 màu ý thi anh ý quên, anh ý vẫn đeo trên người T h ế là đi về bị chị gái nhìn thấy, thì bị chị gái mắng cho một trận Đấy, lúc có cái huy hiệu đấy nên chị đã biết Anh ý đã nhận mình là người đồng tính với chị luôn m à không phủ n h ậ n ” (Đ TN, 19 tuồi, sinh viên, Tháỉ bỉnh, chỉ công khai với cộng đòng LGBT).
Nhưng bên cạnh đó khi bước sang tuổi thanh niên, các bạn đã có suy nghĩ chín chắn hơn V iệc thể hiện bản thân ra bên ngoài đối với từng ngườỉ khác nhau là không giống nhau Đối với nhóm đồng tính nam chưa thực sự để cho gia đình biết mình íà ai thì chĩ những nơi khống có sự xuất hiện của gia đình và người thân
họ mới biểu lộ con người thật của mình.
“Có nghĩa lá, ra xã hội thì có thể là mình điệu đà, hay là mình có những cư chì, hành đông, ăn mặc nó điệu đà, hoặc là gọi !à “bóng lộn” chẳng hạn Nhưng
mà về nhà thì minh lại phải bình thường.” (Đ TN, 22 tuổi, sinh viên, đến từ Hà Nội, đã công khai với bạn bè) Cuộc sống của họ chia thành nhiều mảng trắng xám đối lập, họ không có quyền lựa chọn nhỉeu, với bạn bè khong phải e dè, che giấu là iúc thực sự được íhể hiện, không sợ người khác đánh giá Mọi thứ phải khẻp lại khi bước chân về nhà lúc đó phải sống đúng
là người đàn ông trong gia đình Những hành đọng để
íộ dan bản thân mình là ai làm cho gia đinh tập quen với điều đó Nếu mọi người có thể có cái nhìn lạc quan hơn thì dù ờ hoàn cảnh nào cũng có khả năng hiểu và thấy được việc không giống ai cua họ, dù điều đó thực
sự không hề dễ dàng nhưng hãy nhỉn vào hạnh phúc của con, của bạn mình mà bỏ qua định kiến và mĩm cười.
BÀN LUẬ N Hiện nay, cùng với sự phát triển về kinh íế, xã hội cũng đã có sự nhìn nhận đứng đắn hơn về vấn đề đồng tính Theo nghiên cứu về thái độ sinh viên của trường đại học sư phạm Đ à Nẵng với tình dục đồng giới năm 2012, xúc cảm tích cực của sinh vrên với vấn
đề tỉnh đục đong giới thuộc mửc độ cao chiếm tới 66,9% (3) Chính vỉ vậy, các bạn T T N Đ T N cũng tự tin hơn trong việc bộc lộ giới tính thật của bản thân, xuẩt phát từ mong muốn được mọi người xung quanh chấp nhận mình, đặc biệt là gia đinh Mong muốn đỏ đã thôi thúc họ và trở thành dự định công khai Tuy nhiên dự định nay thường sẽ bộc lộ với bạn bè trước, vì họ không ló ngại trừng phạt từ phía bạn bè v ề phía gia đỉnh, việc tiếp cận đồi với văn hóa người Việt cùng là một rào cản Theo các nghiên cứu khác nhau do Viện Nghiên cứu Kinh tế, X ã hội và Môi trường (iSEE) tiến hành từ 2 0 0 9 cho tới năm 2012, trong số 5 97 người
Trang 5trả lời, những người ở độ tuổi càng cao thỉ càng cảm
thấy thát vọng nểu biết con cái là người đồng tính (2)
Tuy nhiên, nghiên cứu của iSEE tiến hành !à nghiên
cứu về đồng tính nói chung, chưa chú trọng vào từng
đối tượng cụ thể hơn trong giới V I thế, nghiên cứu
của chúng tôi iạỉ một lần nữa củng cố giả thuyết do sự
phản ứng của gia đình là nguyên nhân chính khiến các
bạn đồng tính nam không dám bộc lộ xu hướng giới
của mình.
K Ế T LUẬ N V À K H U Y Ế N N G H Ị
Nhln chung các bạn T T N Đ T N đều mong muốn
được cha m ẹ chầp nhận.Tuy nhiên, các bạn có những
quan niệm khác nhau về việc bộc lộ giới tính Có bạn
vì quá nhiều rào cản đã lựa chọn cách che giấu, và số
ỉí dũng cảm công khai với một số người mà các bạn
ấy cảm thấy thoải mải, không bị đánh giá hay phẩn
đối V à hơn cả, có bạn đã vượt qua được rào cản khó
khăn nhất từ phía gia đình mà sẵn sàng công khai với
tất cả mọi người V e cách thức biểu lộ, nhln chung các
bạn T T N Đ TN có nhiều cách thức biểu íộ, hoàn cảnh
công khai khác nhau Nhưng trên hết, sự tính toán và
chuẩn bị đó đều xuất phát từ mong muốn được cộng
đồng chấp nhận đặc biệt là cha m ẹ minh, c ầ n có
chương trình can thiệp trong chú ý hơn trong việc bổ
sung kiến thức về giới với những người íhân trong gia đinh V ề phía các bạn Đ TN , không chỉ dừng iại ờ mức nhận thức cơ bản, các bạn Đ T N nên tạo cho mình Ìối sống lành mạnh hơn đ ể bảo vệ bản thân trước những nguy cơ về mặt sức khỏe và nhanh chóng xóa bỏ những rào cản trong quá trình bộc lộ C ác can thiệp từ phía các nhóm công tác xã hội nên hỗ trợ kịp thời đến cộng đồng của người đồng tính nam, tránh những nguy cơ có thể xảy đến với nhóm đồng tính nam.
T À I LIỆ U T H A M K H À O
1 (2012) Sơ lưực về cộng đồng người đồng tính ờ Việt Nam Viện Nghiên cứu Xã hội, Kinh tế và Môi trường
2 Phạm Quỳnh Phương 2013 Người đồng tính, song tính và chuyển giới ờ Việt Nam: Tổng luạn các nghiên cứu Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội Phạm Thanh Trà 2013 Cuộc điều tra quốc gia về “Kết quả trưng cầu
về ý kiến người dân về hon nhân cùng gioi 2013 N x b Thế giới.
37 Thái độ cùa sính viên Trường Đại học Sư phạm - Đại học Đà Nằng với íinh dục đồng giới - Tuvển tập báo cáo Hội nghị Sinh viên nghiên cứu khoa học !ấn thứ 8 Đại học Đà Nang năm 2012.
V ũ Bích P hư ơ n g (Sinh viên Y5, T rường Đ ại họ c Y H à Nội)
N guyễn T h ị M ai (Sinh viên Y3, T rường Đ ại họ c Y Hà Nội)
Đ ặ n g Kim A nh (Sinh viênY 4, T rường Đ ại học Y Hà Nội)
N guyên H oàng Long, N gu yễn T ấ t C ư ơ n g , N ông M inh V ư ơ n g
Học viên Cao học, Trường Đ ại h ọ c Y H à N ội
T S T rầ n X u ân Bách
Bộ m ôn K in h tế Y tế, Viện Đào tạo Y họ c d ự phò n g và Y tể công cộng, Trường Đ ạ i h ọ c Y Hà N ội
TÓ M T Ắ T
Đặt vấn đề: Tương tác cà nhân trên mạng xã hội (MXH) tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe trong thanh thiếu niên.
Mục tiêu nghiên cứu: Mô tả tương tác cá nhân trên MXH Facebook và phân tích mối liên quan với hành vi nguy cợ và chất lượng cuộc sống ờ thanh thiếu niên.
Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 566 thanh thiếu niên tìm hiểu về sử dụng Internet, tương tốc cá nhân trên MXH, hành vi hút thuốc, uống rượu, hút shisha và chắt lượng cuộc sống Kểỉ quả: Những người thường xuyên nói chuyện những người mới quen qua mạng hoặc làm những gì bạn bè giới thiệu qua MXH có khả năng có hành vi hút thuốc (OR=2,27; 95%CI=1,08-4,76),' uống rượu (OR=1,69; 95% Cị-1,01-2,86) và hút shisha (OR=5,88;95%CI-2,32-14,29) cao hơn những đổi tượng khác Những người nghiện Internet, có uống rượu, b ị ảnh hưởng của MXH tới hành vi lổi sổng có chất lượng cuộc sổng thấp hơn những người khác.
Kết luận: Lạm dụng Internet, sử ơụng MXH nhiều, b ị ảnh hưởng nhiều bởi câc tương tác cá nhân trên MXH có Hên quan với việc thực hiện hành vi nguy cơ cũng như suy giảm sức khỏe của thành thiếu niên, cầrì thiết phải có những can thiệp nâng cao nhận thức về sử dụng MXH hợp lý trong thanh thiểu niên, giúp cải thiện hành vi và tăng cường sức khỏe.
Từ khóa: Internet, tương tốc, cố nhân, mạng xẫ hội, hành vi, sửc khỏe, thanh thiếu niên.