Sau đó tiến hành so sánh với các điều kiện, điều khoản của các mẫu Hợp đồng sau: ¾ 2508BXD-TV, 2007; Mẫu Hợp đồng thi công xây dựng được Bộ xây dựng ban hành ¾ Một số mẫu hợp đồng thực t
Trang 1TRẦN NGỌC THẮNG
NGHIÊN CỨU VỀ QUẢN LÝ HỢP ĐỒNG THI CÔNG XÂY
Chuyên Ngành : CÔNG NGHỆ VÀ QUẢN LÝ XÂY DỰNG
Mã Số Ngành : 60.58.90
LUẬN VĂN THẠC SĨ
TP Hồ Chí Minh, Tháng 7 Năm 2010
Trang 2Cán bộ hướng dẫn khoa học : ………
………
Cán bộ chấm nhận xét 1: ………
………
Cán bộ chấm nhận xét 2: ………
………
Luận văn thạc sĩ được bảo vệ tại HỘI ĐỒNG CHẤM, BẢO VỆ LUẬN VĂN THẠC SĨ - TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA, Ngày ……… tháng … …… năm 2010 Thành phần Hội đồng đánh giá luận văn thạc sĩ gồm: 1 ……….……
2 ……….……
3 ……….……
4 ……….……
5 ……….……
Chủ tịch Hội đồng đánh giá LV Bộ môn quản lý chuyên nghành
Trang 3NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ
Họ tên học viên : TRẦN NGỌC THẮNG Giới tính : Nam
Năm sinh : 11-11-1982 Nơi sinh : Quảng Trị
Chuyên ngành : Công nghệ và Quản lý Xây dựng
1 TÊN ĐỀ TÀI: NGHIÊN CỨU VỀ QUẢN LÝ HỢP ĐỒNG THI CÔNG XÂY
DỰNG TẠI KHU VỰC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
2 II NHIỆM VỤ VÀ NỘI DUNG:
Phân tích các điều kiện và điều khoản chính của các mẫu hợp đồng Fidic, 1999, Điều kiện hợp đồng xây dưng: Công trình do Chủ đầu tư thiết kế Sau đó tiến hành so sánh với các điều kiện, điều khoản của các mẫu Hợp đồng sau:
¾ 2508BXD-TV, 2007; Mẫu Hợp đồng thi công xây dựng được Bộ xây dựng
ban hành
¾ Một số mẫu hợp đồng thực tế áp dụng tại khu vực thành phố Hồ Chí Minh
Từ phân tích trên, tóm lược lại các vấn đề cần nghiên cứu và đưa ra câu hỏi khảo sát Đánh giá thực trạng quản lý hợp đồng và các vấn đề được chú trọng trong quản lý hợp đồng hiện nay tại khu vực thành phố Hồ Chí Minh (Bảng câu hỏi khảo sát) Tình huống khảo sát là một công ty chuyên về công tác có liên quan đến việc soạn thảo và quản lý Hợp đồng
3 NGÀY GIAO NHIỆM VỤ: 25-01-2010
4 NGÀY HOÀN THÀNH NHIỆM VỤ: 02-08-2010
5 CÁN BỘ HƯỚNG DẪN : T.S NGUYỄN DUY LONG
Nội dung và đề cương Luận văn thạc sĩ đã được Hội Đồng Chuyên Ngành thông qua
CÁN BỘ HƯỚNG DẪN CHỦ NHIỆM BỘ MÔN QL
CHUYÊN NGÀNH
KHOA QL CHUYÊN NGÀNH
TS NGUYỄN DUY LONG TS LƯƠNG ĐỨC LONG
Trang 4Tôi xin chân thành cảm ơn khoa Kỹ thuật Xây Dựng, trường Đại học Bách Khoa TP
Hồ Chí Minh đã hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình học tập cũng như quá trình thực hiện luận văn tốt nghiệp này
Nhân cơ hội này, tôi muốn bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc đến TS Nguyên Duy Long, người đã luôn động viên, tận tình hướng dẫn và có những đóng góp, gợi ý quý giá trong giai đoạn làm đề cương luận văn cũng như giai đoạn thực hiện luận văn tốt nghiệp
Tôi cũng xin gởi lời cảm ơn chân thành đến tập thể công ty chuyên về khối lượng và Hợp đồng được đề cập đến trong luận văn này đã giúp đỡ và trả lời bảng câu hỏi để
từ đó có thể hoàn thành được luận văn
Tôi xin trân trọng cảm ơn đến Phòng đào tạo Sau đại học, trường Đại học Bách Khoa TP.HCM đã hỗ trợ tôi rất nhiều trong thời gian học tập tại trường
Tôi cũng muốn bày tỏ lòng cảm ơn đến những người bạn và gia đình đã ủng hộ và chia sẻ trong quá trình tôi học tập cũng như thực hiện luận văn
Trang 5Hợp đồng rất quan trọng trong hoạt động xây dựng, vừa là cơ sở pháp lý giữa các bên có liên quan trong dự án, vừa là căn cứ đề giải quyết các vấn đề xảy ra trong quá trình thực hiện dự án, do đó đòi hỏi các bên tham gia cần có đủ kiến thức về Hợp đồng, hiểu rõ các điều kiện điều khoản được quy định trong Hợp đồng
Luận văn này nghiên cứu và đánh giá việc hiểu biết về các vấn đề trong Hợp đồng của khu vực khảo sát
Bằng cách phân tích từng điều kiện và điều khoản trong Hợp đồng FIDIC, sau đó tiến hành
so sánh với mẫu Hợp đồng thi công xây dựng 2508BXD-TV, 2007 được Bộ Xây Dựng ban hành và một số mẫu hợp đồng thực tế áp dụng tại khu vực thành phố Hồ Chí Minh để chỉ ra các rủi ro nếu có Từ đó tóm lược lại các vấn đề cần nghiên cứu và chuẩn hòa Bảng câu hỏi
để khảo sát Tình huống khảo sát được chọn là một công ty chuyên làm về công tác có liên quan đến việc soạn thảo và quản lý Hợp đồng khá nổi tiếng tại khu vực thành phố Hồ Chí Minh Kết quả khảo sát thu thập được kết hợp với lý thuyết thống kê, lý thuyết kiểm nghiệm Chi-square và được xử lý với phần mềm hỗ trợ SPSS
Đa số những người được khảo sát cho rằng công tác quản lý hợp đồng là quan trọng, đã và đang được chú trọng Tuy nhiên, kết quả khảo sát đó cho thấy đa số vẫn chưa hiểu rõ, ít quan tâm hoặc hiểu chưa đúng đối với các vấn đề được khảo sát Việc chưa hiểu rõ trên có thể dẫn đến một số rủi ro nhất định hoặc sẽ đến việc chủ quan khi thực hiện hoặc sẽ dẫn đến các thiệt hại do chưa hiểu kỹ trong quá trình thương thảo Hợp đồng
Bằng lý thuyết kiểm nghiệm Chi-Square phối hợp với phần mềm SPSS đã cho thấy thêm rằng số năm kinh nghiệm không hề ảnh hưởng đến việc hiểu biết về quản lý Hợp đồng Nghiên cứu này củng cố lý thuyết rằng các bên tham gia dự án cần nâng cao hiểu biết về hợp đồng và quản lý hợp đồng thi công xây dựng
Trang 6Contracts play an important role in the construction industry, not only the legal basics for parties involved but also fundamentals for sloving disagreement and disputes during the performance Thus, participants are required to have sufficient knowledge of Contract terms and conditions
This thesis investigated understanding of contract terms and conditions by construction professionals in Ho Chi Minh City
First, this thesis analyzed each sub-clause included in the FIDIC conditions of contract, (Construction designed by the Employer, 1999), then compared to the template of Construction Contract, named as 2508BXD-TV, 2007, issued by Vietnamese Ministry of Construction and other construction contracts have been used for some projects in Ho Chi Minh City Potential risks were identified in this analysis
Second, those above risks reflected in Questionnaire survey The survey were carried out in
a famous foreign consultant company located in Ho Chi Minh City specialized in preparing and modifying and managing construction contracts Data were statiscally and analyzed with supporting SPSS
Most of the respondents were aware that the contract administration very critical in the construction industry However, this study found that most of surveyed respondents did not understand or comprehend insight in to contract terms and conditions
The Chi-Square tests shown that construction experience of the respondents and knowledge
of construction contracts were not correlated
This research reinforces the hypothesis that construction professionals in Ho Chi Minh City should continuously learn and improve their knowledge of contract administration
Trang 7LUẬN VĂN THẠC SĨ
NGHIÊN CỨU VỀ QUẢN LÝ HỢP ĐỒNG THI CÔNG XÂY DỰNG
TẠI KHU VỰC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
HVTH: TRẦN NGỌC THẮNG GVHD: TS NGUYỄN DUY LONG LỚP: CNQLXD2008
KHOA: KỸ THUẬT XÂY DỰNG
Trang 8Chương 1: GIỚI THIỆU 1
1.1 Sự cần thiết của đề tài 1
1.2 Đặt vấn đề 2
1.3 Mục tiêu nghiên cứu 3
1.4 Phạm vi nghiên cứu 3
1.5 Kết quả mong đợi 3
Chương 2:SƠ LƯỢC CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU .5
2.1 Mẫu các điều kiện và điều khoản hợp đồng 5
2.2 Các tranh chấp trong hợp đồng và giải quyết tranh chấp 5
2.3 Các loại hợp đồng hay hình thức thực hiện hợp đồng 8
2.4 Các nghiên cứu gần đây về hợp đồng 10
Chương 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 14
3.1 Thu thập dữ liệu 15
3.2 Phương pháp thu thập dữ liệu 15
3.3 Xử lý dữ liệu 15
3.4 Công cụ hỗ trợ 15
Chương 4: PHÂN TÍCH CÁC VẤN ĐỀ CẦN NGHIÊN CỨU 17
4.1 Phân tích các điều kiện, điều khoản trong Hợp đồng 17
4.2 Tóm lược lại các vấn đề cần phân tích 102
Chương 5: PHÂN TÍCH, GIẢI THÍCH BẢNG CÂU HỎI VÀ ĐÁNH GIÁ 114
5.1 Phân tích, giải thích và cách đánh giá bảng câu hỏi 114
5.2 Tình huống nghiên cứu, kết quả và đánh giá 127
5.3 Kiểm nghiệm về mối quan hệ giữa số năm kinh nghiệm và hiểu biết về Hợp đồng 139
Chương 6: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 114
5.1 Kết luận 114
5.2 Kiến Nghị 127
Phụ lục i
Tài liệu tham khảo ii
Trang 9Hình 1 Mức độ rủi ro của Chủ đầu tư và Nhà thầu theo loại Hợp đồng (Col debella, 2004)
.10
Hình 2 Biểu đồ về tỉ lệ theo năm kinh nghiệm của tổng số người tham gia khảo sát 128
DANH SÁCH CÁC SƠ ĐỒ Sơ đồ 1 Quy trình giải quyết các vấn đề cần nghiên cứu 14
DANH SÁCH BẢNG BIỂU Bảng 1 Bảng phân tích chi tiết về các điều kiện điều khoản trong Hợp đồng 17
Bảng 2 Bảng phân tích và cách đánh giá Bảng câu hỏi 114
Bảng 3 Bảng kết quả trả lời được xử lý với SPSS 129
Bảng 4 Bảng kết quả kiểm nghiệm với Chi-Square 140
Trang 101.1 Sự cần thiết của đề tài:
“Khi có vấn đề xảy ra tại công trường, giải pháp để giải quyết không chỉ là phương pháp kỹ
thuật mà còn là các phương pháp hợp đồng.” (Kusayanangi, 2009)
Phân tích kỹ hơn, điều đó có nghĩa là khi tranh chấp hợp đồng xảy ra đối với dự án xây
dựng quốc tế, các nhà quản lý cần phân tích định lượng (tìm ra các vấn đề thay đổi hợp
đồng, khẳng định sự cần thiết xử lý các vấn đề về thay đổi giá và đơn giá, từ đó làm rõ tính
chất về quyền trong hợp đồng) còn các kỹ sư tham gia trực tiếp tại công trường đưa ra
những phân tích định tính, tức là phải phân tích vấn đề ảnh hưởng đến hiệu quả, định lượng
thay đổi giá và thời gian, từ đó làm rõ những vi phạm về hợp đồng Tranh chấp hợp đồng
được giải quyết dựa trên sự định lượng hóa chi phí và thời gian bồi hoàn do kỹ sư tại công
trường tính toán
Như vậy, quản lý dự án xây dựng, không chỉ là quản lý chung chung mà cốt lõi của vấn đề
chính là quản lý hợp đồng xây dựng Đây là trách nhiệm không chỉ của nhà quản lý mà còn
là trách nhiệm của nhân viên dự án Họ cần thực hiện công việc hàng ngày theo hợp đồng
đã được ký, kiểm soát những thay đổi về giá, thời gian và tiến độ thi công
Hợp đồng rất quan trọng, không chỉ là cơ sở thanh toán mà còn là cơ sở giải quyết các vấn
đề Để dự án được thực hiện một cách hoàn thiện, tất cả các bên cần nắm đầy đủ kiến thức
và các điều kiện của hợp đồng
Trong thời gian gần đây, đã có việc tranh chấp xảy ra giữa Chủ đầu tư là công ty Cổ phần
BOO nước Thủ Đức (TWD) Nhà thầu Hyunhdai Rotem
Khi dự án chỉ còn 9% là hoàn thiện lại xảy ra nhiều sự cố khiến công trình bị đình trệ,
TDW quyết định cắt hợp đồng với Hyundai Rotem để tìm nhà thầu mới Có 3 lý do được
TDW đưa ra để đơn phương chấm dứt hợp đồng với Hyundai Rotem là:
• Nhà thầu vi phạm Điều 4.2 (trong hợp đồng) do không gia hạn “Bảo lãnh thực hiện
hợp đồng đúng hạn”,
• Không khắc phục các sai sót theo thông báo theo Điều 15.1; Nhà thầu từ bỏ thi công
hoặc có dấu hiệu từ bỏ thi công;
• Nhà thầu không hoàn thành dự án đúng tiến độ cam kết mà không có lý do chính
đáng
Trang 11Tuy nhiên, một lãnh đạo TDW đã thừa nhận việc tiến độ thi công công trình chậm ngoài lỗi
của đơn vị tổng thầu thi công còn có một phần lỗi của UBND TP HCM khi chậm bàn giao
mặt bằng cho chủ đầu tư để bàn giao cho đơn vị thi công
Đại diện Hyundai Rotem lại cho rằng, chính TDW đã vi phạm một số nghĩa vụ trong thực
hiện hợp đồng Theo hợp đồng, nghĩa vụ của nhà đầu tư là phải bàn giao mặt bằng đúng
tiến độ cho nhà thầu vào ngày 5/11/2005 (chậm nhất là 60 ngày sau khi ký) Thế nhưng,
đến 8/2008 vẫn còn nhiều trở ngại cho mặt bằng thi công như mộ, trụ điện, thùng điện cao
thế, nhà dân
Còn với việc gia hạn bảo lãnh, Hyundai Rotem cho rằng họ không sai Thậm chí, ngay cả
trong trường hợp nếu Huyndai Rotem có chậm vài ngày gia hạn bảo lãnh thì đó cũng không
phải là một lỗi lầm không thể khắc phục để TDW buộc phải tịch thu tiền bảo lãnh, cắt hợp
đồng trong khi dự án đã hoàn thành 91% Điều bất ngờ nữa là ngay sau khi đơn phương
chấm dứt hợp đồng với Hyundai Rotem thì TDW đã ngay lập tức với 3 đơn vị thi công mới
lại chính là những thầu phụ của Hyundai Rotem (Thùy Trang, 2009)
Khi nhắc đến hợp đồng trong xây dựng, ta thường liên tưởng đến sự ràng buộc về quyền
lợi, trách nhiệm và nghĩa vụ của tất cả các bên tham gia trong dự án xây dựng Vì vây, việc
quản lý hợp đồng là công việc rất nhạy cảm, đòi hỏi người quản lý phải có một sự hiểu biết
nhất định về hợp đồng và các điểm cần quan tâm trong hợp đồng Mong rằng thông qua
luận văn này, các vấn đề dưới đây sẽ được tìm hiểu và đánh giá
1.2 Đặt vấn đề:
Các trích dẫn trên cho thấy tầm quan trọng của việc quản lý hợp đồng trong xây dựng Câu
hỏi được đặt ra ở đây là đối với các doanh nghiệp xây dựng hoặc liên quan đến xây dựng,
các Chủ đầu tư ở Việt Nam hiện nay có đánh giá cao và quan tâm đúng mức công tác quản
lý hợp đồng xây dựng hay không?
Vì vậy, cần thiết phải có một khảo sát nghiên cứu để đánh giá tình trạng chung nhất của
công tác quản lý hợp đồng tại khu vực thành phố và các khu vực lân cận, đồng thời nêu ra
tầm quan trọng của công tác quản lý hợp đồng để các công ty quan tâm hơn về công tác
quản lý hợp đồng của mình Ngoài ra, nghiên cứu này có thể chỉ ra có nên sử dụng một
hình thức hợp đồng (điều kiện hợp đồng) chung và phổ biến cho các dự án thi công xây
dựng tại khu vực
Trang 12• Phân tích các điều kiện và điều khoản chính của các mẫu hợp đồng Fidic, 1999, Điều
kiện hợp đồng xây dưng: Công trình do Chủ đầu tư thiết kế Sau đó tiến hành so
sánh với các điều kiện, điều khoản của các mẫu Hợp đồng sau:
¾ 2508BXD-TV, 2007; Mẫu Hợp đồng thi công xây dựng được Bộ xây dựng ban hành
¾ Một số mẫu hợp đồng thực tế áp dụng tại khu vực thành phố Hồ Chí Minh
Từ phân tích trên, tóm lược lại các vấn đề cần nghiên cứu và đưa ra câu hỏi khảo sát
• Đánh giá thực trạng quản lý hợp đồng và các vấn đề được chú trọng trong quản lý
hợp đồng hiện nay tại khu vực thành phố Hồ Chí Minh (Bảng câu hỏi khảo sát) Tình
huống khảo sát là một công ty chuyên về công tác có liên quan đến việc soạn thảo và
quản lý Hợp đồng
1.4 Phạm vi nghiên cứu:
Tình huống khảo sát là một công ty chuyên về công tác có liên quan đến việc soạn thảo và
quản lý Hợp đồng Từ đó đưa ra các nhận xét chung cho khu vực khảo sát về công tác quản
lý Hợp đồng thi công xây dựng tại khu vực thành phố Hồ Chí Minh
1.5 Kết quả mong đợi:
• Về luận văn:
¾ Đánh giá được mức độ quan tâm đến công tác quản lý hợp đồng hiện nay của các Chủ đầu tư, các Nhà tư vấn và các Nhà thầu tại thành phố Hồ Chí Minh hiện nay
¾ Các mẫu hợp đồng có sẵn như Fidic hoặc mẫu được Bộ Xây dựng ban hành
có được áp dụng vào thực tế thi công xây dựng hay không?
• Về bản thân:
¾ Hiểu biết hơn về Hợp đồng trong xây dựng và các vấn đề cần quan tâm trong công tác quản lý hợp đồng
Trang 142.1 Mẫu các điều kiện và điều khoản của hợp đồng:
Trên thế giới có rất nhiều dạng hợp đồng do nhiều tổ chức soạn ra, mỗi dạng hợp đổng đại
diện cho luật pháp của nước sở tại, vùng lãnh thổ, một khu vực địa lý hay chỉ đại diện cho
một hiệp hội nào đó Mỗi loại hợp đồng trên bao gồm các điều kiện và điều khoản được
quy định khác nhau Liệt kê dưới đây cho biết sự đa dạng trong các kiểu hợp đồng;
2.1.1 JCT: Joint Contracts Tribunal, dạng hợp đồng này do các tổ chức sau soạn ra
Association of Consulting Engineers, the British Property Federation, the Construction Confederation, the Local Government Association, the National Specialist Contractors Council, the Royal Institute of British Architects, the Royal Institution of Chartered Surveyors and the Scottish Building Contract Committee
2.1.2 NEC: New Engineering and Construction Contract, do the Institution of Civil
Engineers soạn dùng cho các dự án giao thông và xây dựng (Civil, construction)
2.1.3 ICE: Hợp đồng cho các dự án giao thông và thủy điện (civil works) do các tổ
chức sau soạn the Conditions of Contract Standing Joint Committee (CCSJC), the Civil Engineering Contractors Association (CECA) và Association of Consulting Engineers (ACE)
2.1.4 FIDIC Contract Đây là hợp đồng mà BXD "nội địa hóa" để áp dụng cho VN
Thực tế, kiểu hợp đồng này chỉ áp dụng cho các nước phát triển có sử dụng vốn vay của ngân hàng quốc tế, còn bản thân các nước phát triển cũng không dùng
2.2 Các tranh chấp trong hợp đồng và giải quyết tranh chấp:
Có rất nhiều tranh chấp trong các hợp đồng xây dựng, các tranh chấp có thể tập hợp lại
dưới đây:
2.2.1 Tranh chấp về các điều kiện và điều khoản thanh toán:
Ở tranh chấp này, thường thì các bên tham gia tranh chấp về việc thanh toán chậm của Chủ đầu tư có thể gây khó khăn đối với tình hình của Nhà thầu, dẫn đến việc chậm triển khai công việc nên gây trễ tiến độ thi công Sau đó Chủ đầu tư có thể quay lại phạt Nhà thầu với lý do trễ tiến độ, hoặc;
Trang 15máy móc thiết bị và triển khai các hạng mục chuẩn bị tại công trường Thường thì khoản tạm ứng này được Nhà thầu và Chủ đầu tư thỏa thuận, dao động từ 10%
đến 20% giá trị Hợp đồng được chấp thuận Việc khấu trừ nhanh thì bảo đảm quyền lợi cho Chủ đầu tư và nếu khấu trừ chậm thì Nhà thầu được hưởng lợi Vì vậy, nếu khoản này không được quy định và được Nhà thầu và Chủ đầu tư thỏa thuận rõ thì cũng có nguy cơ gây tranh chấp sau này Theo điều kiện hợp đông FIDIC thì khấu trừ tiền tạm ứng dựa trên khối lượng hoàn tất của Nhà thầu Khi khối lượng hoàn tất của Nhà thầu vượt quá số phần trăm của tiền tạm ứng (10%
đến 20%) thì mỗi đợt thanh toán sẽ khấu trừ ¼ (25%) giá trị thanh toán của đợt
đó
2.2.2 Tranh chấp về Bảo lãnh thực hiện hợp đồng:
Bảo lãnh thực hiện hợp đồng ngoài việc có ý nghĩa là bảo đảm sẽ thực hiện công việc Nhà thầu theo hợp đồng còn mang ý nghĩa khác là giảm rủi ro hơn cho Chủ đầu tư vì Chủ đầu tư cần phải quan tâm đến các công việc mà Nhà thầu thực hiện
là đúng và có sự ăn khớp giữa các công việc hoặc các hạng mục của công trình và việc có sử dụng được công trình hay không
Trong trường hợp có sự cố xảy ra, Chủ đầu tư có thể yêu cầu Ngân hàng để thu hồi số tiền Bảo lãnh như trong ví dụ nêu ở trên Tuy nhiên, cần phải quan tâm đến hình thức của Giấy Bảo lãnh thực hiện hợp đồng là Bảo lãnh có điều kiện (Condition Bond) hay Bảo lãnh không điều kiện (On-demand Bond) tùy theo trường hợp áp dụng, quan tâm đến thời hạn và các điều kiện trong Bảo lãnh
Dự án BOO Thủ Đức nói trên cũng là một ví dụ cho tranh chấp này Trong trường hợp này, liệu Chủ đầu tư có đúng khi thu hồi số tiền bảo lãnh thực hiện hợp đồng của Nhà thầu Hyundai Rotem hay không? Sau khi Thanh tra của Bộ xây dựng làm việc, ngày 11/09/2009 Thủ tướng chính phủ có ý kiến giao Chủ tich UBND thành phố Hồ Chí Minh chỉ đạo Chủ đầu tư nhà máy nước BOO Thủ Đức xem xét trả tiền bảo lãnh hơn 5,7 triệu đô cho Nhà thầu Hyundai Rotem (Nhóm PV Pháp luật, 2009)
2.2.3 Tranh chấp về tiến độ thực hiện hợp đồng:
Đây là vấn đề thường gây tranh cãi nhất trong thi công xây dựng, việc hoàn thành đúng tiến độ hay không ảnh hưởng rất nhiều về lợi ích của cả Chủ đầu tư và Nhà thầu Việc chậm trễ tiến đa số nhưng không phải lúc nào cũng do Nhà thầu gây ra
Trang 16(Force majeure) v.v
Vì vây, việc chặt chẽ của hợp đồng trong qui định các nguyên nhân gây chậm trễ
là rất cần thiết để và giảm thiểu tranh cãi trong quá trình quản lý và thực hiện dự
án Trong hợp đồng cần chỉ ra được ngày khởi công, ngày hoàn thành bộ phận cũng như ngày hoàn tất cuối cùng, thưởng phạt đối với các giai đoạn hoàn tất đó, các công việc được tính trong tiến độ và các công tác không được tính trong tiến độ…
2.2.4 Tranh chấp về thiệt hại do chậm trễ (delay damages):
Thiệt hại do chậm trễ ảnh hưởng lớn đến quyền lợi cũng như tình hình tài chính của Chủ đầu tư và Nhà thầu Chủ đầu tư thì chậm đưa dự án vào sử dụng nên sẽ không thu được lợi nhuận theo dự kiến, nếu dự án sử dụng vốn vay thì ngoài việc không được thu lợi mà còn phải chịu thêm lãi từ Ngân hàng dẫn đến tình hình tài chính của Chủ đầu tư lâm vào cảnh khó khăn Còn đối với Nhà thầu, việc kéo dài thời gian thực hiện dự án đồng nghĩa với việc tăng chi phí sử dụng máy móc và nhân công, ngoài ra còn một số chi phí khác như quản lý, trả lãi vay…
Việc xác định được mức độ thiệt hại của Chủ đầu tư hay Nhà thầu thường khó xác định nên nếu hợp đồng quy định không chặt chẽ thì sẽ gây rất nhiều tranh cãi và rất khó cho trọng tài để xác định mức độ thiệt hại
2.2.5 Tranh chấp do phát sinh:
Đa số các dự án đều có phát sinh nhưng không phải dự án nào Chủ đầu tư và Nhà thầu cũng có thể dàn sếp, thống nhất được nguyên nhân phát sinh, giá trị phát sinh
và tiến độ phát sinh
Nguyên nhân phát sinh cũng có thể từ Chủ đầu tư, Nhà thầu, Tư vấn v.v và cũng
có thể do cách diễn giải về các hạng mục công việc không rõ ràng dẫn đến hiểu nhầm trong việc bỏ giá của Nhà thầu
Điểm đặc biệt của ngành xây dựng là mang tính đặc thù, nên việc phát sinh trong các dự án xây dựng cũng rất đặc thù Vì vậy, việc chặt chẽ của hợp đồng, việc hiểu biết hợp đồng của Chủ đầu tư, tư vấn và Nhà thầu cần được quan tâm hơn
Trang 17Vụ tranh chấp của dự án BOO Thủ Đức trên là một ví dụ cho tranh chấp này
Thường thì loại tranh chấp này xảy ra là do một bên chấm dứt hợp đồng hoặc tạm ngưng công việc nhưng không được thông báo rõ ràng theo hợp đồng cho bên kia dẫn đến ảnh hưởng đến quyền lợi của bên kia hoặc do một bên đơn phương chấm dứt hợp đồng mà không có lý do chính đáng, v.v
Các trích dẫn trên để thấy rằng việc tranh chấp hợp đồng rất đa dạng và phong phú, các
trích dẫn này tham khảo các tình huống tranh chấp trong cuốn sách “150 contractual
problems and their Solutions”, phiên bản lần 2 của tác giả Roger Knowles, cùng các điều
kiện và điều khoản của hợp đồng FIDIC, phiên bản 1999, tập 1 “Công trình xây dựng do
Chủ đầu tư Thiết kế”
2.3 Các loại hợp đồng hay hình thức thực hiện hợp đồng:
Nghiên cứu này chủ yếu nói đến các loại hay hình thức hợp đồng tùy theo các trường hợp
cụ thể và mức độ chi tiết của bản vẽ thiết kế để áp dụng hình thức hợp đồng khác nhau
Chủ đầu tư có thể chọn một trong các loại hình thức như là: hợp đồng trọn gói (lump sum
contract), hợp đồng theo đơn giá cố định (unit price contract), hợp đồng chi phí cộng phí
lợi nhuận (Cost plus fee) hay hợp đồng cam kết giá lớn nhất (guaranteed maximum
price-GMP)
2.3.1 Hợp đồng trọn gói,
Còn được gọi là hợp đồng theo giá đã được xác định, là loại hợp đồng được phổ biến được áp dụng tong nghành xây dụng Theo loại hợp đồng này, Nhà thầu xác định tổng giá trị để thực hiện một công việc xác định Để thuận lợi cho việc bỏ giá này là Chủ đầu tư phải biết tổng chi phí của gói thầu để giảm rủi ro cho chính dự
án của mình Với lý do này, thiết kế bao gồm bản vẽ và tiêu chí kỹ thuật phải hoàn tất để cung cấp đầy đủ thông tin để Nhà thầu bỏ giá Thêm vào đó, thời gian
dự định hoàn tất dự án phải được ưu tiên cao Mặc dù có thể thương thảo để giảm giá thầu cho dự án nhưng thường thì thực hiện đấu thầu thì giá thầu thu được rất cạnh tranh
2.3.2 Hợp đồng theo đơn giá cố định:
Chủ đầu tư và Nhà thầu sẽ không dự tính được chính xác giá trị cho Công việc sẽ được thực hiện Vì vậy, đơn giá sẽ được so sánh giữa các Nhà thầu dựa trên khối lượng dự tính Các đợt thanh toán sẽ dựa vào khối lượng thi công thực tế đã thực
Trang 18kiện không lường trước được
Vì các đợt thanh toán sẽ dựa vào khối lượng thực tế nên Chủ đầu tư phải giám sat Công việc chặt chẽ hơn Theo hợp đồng này thì Nhà thầu có thể bắt đầu công việc trước khi thiết kế hoàn tất và bàn giao dự án sớm hơn
2.3.3 Hợp đồng chi phí cộng phí lợi nhuận:
Là loại hợp đồng đặc biệt bởi thanh toán của Chủ đầu tư đối với Nhà thầu dựa trên Chi phí thực tế của Công việc đó cộng thêm phí lợi nhuận Có nhiều cách để định nghĩa phí cố định như: thêm một phần trăm cố định vào chi phí thực tế hoặc một chi phí cố định
Loại hợp đồng này được sử dụng rộng rãi trong trường hợp Chủ đầu tư muốn hoàn tất dự án nhanh chóng hoặc khi hạng mục công việc không được định nghĩa
rõ ràng hoặc trong trường hợp giá cả leo thang, vì tất cả các chi phí đã được bao gồm và lợi nhuận được đảm bảo đối với Nhà thầu
2.3.4 Hợp đồng cam kết giá lớn nhất:
Trong hợp đồng này, Nhà thầu cam kết giá lớn nhất và Chủ đầu tư sẽ không bảo đảm đối với các chi phí nằm ngoài giá thầu này Tuy vậy, thực hiện hợp đồng này
sẽ không rõ ràng về hạng mục công việc, chất lượng không được đảm bảo và tiến
độ sẽ không kiểm soát tốt Nên thực hiện hình thức hợp đồng này khi Nhà thầu hoặc Quản lý dự án phải được Chủ đầu tư hết sức tin tưởng
Dự án xây dựng chứa đầy các rủi ro và nhưng điều chưa được biết đến Tuy nhiên, việc lựa
chọn loại hợp đồng để thực hiện dự án cũng có mức độ rủi ro và chi phí cho các bên tham
gia Mối hình thức thực hiện xác định mức độ rủi ro khác nhau được nêu trong sơ đồ dưới
đây:
Trang 19HÌNH 1: MỨC ĐỘ RỦI RO CỦA CHỦ ĐẦU TƯ VÀ NHÀ THẦU THEO LOẠI HỢP
ĐỒNG (Col debella, 2004) 2.4 Các nghiên cứu gần đây về hợp đồng:
2.4.1 Việc nhận thức của Các Nhà tư vấn về phương pháp phân tích chậm tiến độ thi
công (Nuhu và Issaka, 2008):
Việc giải quyết các yêu cầu về chậm trễ thường kéo theo việc hoàn tất chậm trễ của các dự án xây dựng, bao gồm rất nhiều khó khăn trong đó thường dẫn đến sự tranh luận của các bên tham gia Nghiên cứu này là một phần của cuộc nghiên cứu rộng rãi nhằm mục đích phát triển một mô hình chung để giảm thiểu việc tranh luận của các bên tham gia và giảm chi phí hiệu quả cho giải pháp tranh luận
Trọng tâm của nghiên cứu này là hiểu biết của cá Nhà tư vấn về phương pháp hiện tại để phân tích chậm trễ tiến độ Dựa trên cuộc khảo sát của Hiệp hội Tư Vấn Xây dựng của Vương Quốc Liên hiệp Anh, việc giám sát nghiên cứu, trong
số còn lại, việc nhận thức và việc sử dụng các phương pháp đó, việc hiểu biết đáng tin cậy, bao gồm các chuyên gia, và các việc cản trở khi sử dụng của họ
Nghiên cứu chỉ ra rằng:
• Phân tích sự chậm trễ là một công việc phức tạp, mà Kỹ sư khối lượng của dự án
thường áp dụng vai trò chủ đạo là đứng về phía của Chủ đầu tư,
Trang 20phức tạp
• Cản trở chính để sử dụng phép biện chứng là: thiếu thông tin đầy đủ của dự án, sử
dụng tiến độ không theo phương pháp CPM, và ít cập nhật tiến độ dự án Đó là lý
do thuyết phục rằng sự cải tiến trong kiểm soát tiến độ hiện tại và lưu giữ các hồ
sơ sẽ được đề xuất sử dụng là phương pháp đáng tin cậy hơn và, theo thứ tự, sẽ tạo điều kiện thuận lợi để giải quyết suôn sẽ hơn các yêu cầu chậm trễ
2.4.2 Một hợp đồng chính so với nhiều hợp đồng chính (Eddy M R, 2008):
Chính sách đối với việc xây dựng công trình công ảnh hưởng sự quan tâm của người đóng thuế, các cấp có thẩm quyền xây dựng, nhà thầu chính, các nhà thầu chuyên nghiệp và các bên có quyền lợi khác Ở mỗi mức độ cụ thể, các cuộc tranh luận dẫn đến một hình thức tối ưu để các chính sách đó được tuân thủ đã trở nên cuộc tranh cãi dai dẵng trong những bên có quyền lợi cạnh tranh Nghiên cứu này giới thiệu một việc phân tích có hệ thống của vấn đề chính liên quan đến một hoặc nhiều hợp đồng chính với ý định cung cấp dữ liệu khách quan để giải thích cuộc tranh luận Một cuộc thống kê phân tích đấu thầu của dự án và chi phí cuối cùng
từ mẫu quốc gia về các dự án xây dựng phát hiện rằng các dự án xây dựng công với nhiều hợp đồng chính có 5% chi phí trực tiếp ít hơn so với việc sử dụng một Nhà thầu chính Hơn nữa, khoảng hơn 80% chi phí tiết kiệm được đó có thể qui cho chi phí dự thầu thấp hơn đối với dự án nhiều hợp đồng Kết quả của việc nghiên cứu này cùng quan điểm với mô hình của thuyết đấu thầu và mô hình hiệu xác định hiệu quả rủi ro
2.4.3 Ảnh hưởng do dự tính khối lượng không chính xác của các Nhà tư vấn đối với
hợp đồng theo đơn giá (Douglas D.G và Caleb Riemer, 2009):
Bài báo này thảo luận về việc không cân bằng với giá đấu thầu trong hợp đồng theo đơn giá trong công trình đường Bài báo phân tích lý do các Nhà thầu không cân bằng với giá đấu thầu của họ và tìm ra các cách cho phép các tổ chức vận tải không khuyến khích thực hiện phương pháp này Nghiên cứu phản ánh kết quả của một cuộc khảo sát khối lượng dự tính chính xác của 462 dự án đường bộ ở Oklahoma, và tìm thấy rằng một phương pháp để giảm thiểu việc không cân bằng với giá đấu thầu là các tổ chức phải đảm bảo rằng khối lượng đấu thầu được sử dụng theo dự tính của Nhà tư vấn càng chính xác càng tốt Làm như vậy sẽ giảm thiểu cần thiết cho Nhà thầu về việc không cân bằng để đảm bảo chi phí cố định
Trang 212.4.4 Hợp đồng vì sao,? Chứng cứ (Michael S.P, 2009):
Hợp đồng là một phần thường gặp đối với kiến trúc sư, kỹ sư và nền công nghiệp xây dựng, mặc dù hợp đồng không được người sử dụng và các trường học hiểu sâu sắc Bài báo là bài kiểm tra theo kinh nghiệm của một mẫu khái niệm hợp đồng để cải tiến sự hiểu biết của chúng ta về hợp đồng Mẫu này thuyết phục rằng hợp đồng phải được xem như một công cụ quản lý, công cụ này cung cấp các cấu trúc để chúng ta hoàn thành các hạng mục của dự án Việc lựa chọn hợp đồng thích hợp tạo điều kiện thuận lợi của một tiến trình cho phép các bên tham gia đạt được kết quả cao hơn Mẫu xem xét hợp đồng như một công cụ đa chiều để trả lời
3 câu hỏi chính sau:
• Cấu trúc của mối liên hệ tổ chức giữa các công ty là gì?
• Sự sắp sếp rủi ro và lợi nhuận bao gồm trong dự án là gì?
• Việc giải quyết mẫu thuẫn giữa các công ty sẽ được giải quyết như thế nào?
Kết quả cuộc nghiên cứu đề xuất mẫu khái niệm giải thích một vài sự thay đổi trong thực hiện dự án và theo đó giữ lời hứa như là công cụ quản lý chiến lược
2.4.5 Việc sử dụng ngẫu nhiên các chiến lược của người đàm phán trong việc đàm phán
tranh chấp trong xây dựng (Sai On Cheung và các tác giả, 2009):
Trong quá trình đàm phán, chiến lược của người đàm phán phải phản ứng nhanh các tình huống Điều này thường được hiểu như là việc sử dụng ngẫu nhiên các chiến lược của người đàm phán Đề tài này nghiên cứu khái niệm về đàm phán các tranh chấp trong xây dựng và có 3 giai đoạn công việc
• Giai đoạn 1: phát triển việc phân loại ba thứ nguyên của việc đàm phán các tranh
chấp trong xây dựng là: Nguồn gốc của sự tranh cãi, chiến lược của người đàm phán và kết quả của việc đàm phán bởi việc phân tích các nhân tố thăm dò Một cấu trúc mô hình tương đương cũng được sử dụng để xác nhận sự phân biệt này
• Giai đoạn 2: Nghiên cứu việc sử dụng ngẫu nhiên các chiến lược của người đàm
phán về kết quả tương ứng đối với nguồn gốc của sự tranh cãi từ việc sử dụng mô hình đa hồi qui tương đối
Trang 22Nguồn gốc của sự tranh cãi, “chậm trễ” được phát hiện là ảnh hưởng tương đối trong mô hình đa hồi qui tương đối khi phân tích mối quan hệ giữa kết quả và chiến lược Điều đó có nghĩa là khi nguồn gốc của tranh cãi là sự chậm trễ thì một loạt các chiến lược của người đàm phán sẽ được sử dụng, tương ứng với định hướng của kết quả Bài báo cũng chỉ ra rằng, chiến lược linh hoạt nhất là những gì của quá trình tìm kiếm Nhóm chiến lược này hiệu quả đối với hầu hết các nhóm nguồn gốc của sự tranh cãi, nhìn chung, kết quả tích cực rất được mong đợi Tuy nhiên, chiến lược hung hổ và quả quyết phải được sử dụng giới hạn vì chúng chỉ
có thể hữu ích khi sử dụng để dàm phán tại tòa án
Trang 23Phương pháp nghiên cứu được tóm lược trong các biểu đồ được cho dưới đây;
So sánh các mẫu hợp
đồng xây dựng
Sự khác biệt và các
yếu tố cần quan tâm
trong công tác quản lý
Các yếu tố cần khảo
sát của công tác quản
lý hợp đồng
Kiểm tra sự cần thiết
phải khảo sát của các
yếu tố
Phát triển bảng câu hỏi Hỏi ý kiến để chuẩn hóa Điều chỉnh bảng câu hỏi
Thu thập dữ liệu Gửi bảng câu hỏi đến các đối
tượng cần thu thập, điều tra
Phân tích dữ liệu Sử dụng phương pháp thống kê
và phần mềm SPSS
Xác định chính được mức độ hiểu và quan tâm của những người được
khảo sát đối với các vấn đề trong Hợp đồng được phân tích.
Khái niệm về Hợp
đồng xây dưng
SƠ ĐỒ 1: QUY TRÌNH GIẢI QUYẾT CÁC VẤN ĐỀ CẦN NGHIÊN CỨU
Trang 24bên tham gia hiểu về các vấn đề hoặc rủi ro đó như thế nào
Các câu hỏi đó sẽ được cấu thành trong Bảng câu hỏi, sau khi hỏi ý kiến của một số người
có kinh nghiệm và ý kiến của giáo viên hướng dẫn sẽ được tóm lược và điều chỉnh lại và
chuẩn hóa Sau đó, bảng câu hỏi sẽ được gửi ra ngoài để khảo sát
Kết quả thu thập được xử lý với phần mềm Excel, SPSS để đánh giá mức độ hiểu và quan
tâm của người được khảo sát đối với các vấn đề được nêu trong Hợp đồng
3.1 Thu thập dữ liệu:
Để hiểu biết sâu sắc và đánh giá đúng tình hình đồng thời đưa ra những chứng cứ thuyết
phục, cần phải tiến hành một cuộc khảo sát thực tế bằng cách chuẩn bi bảng câu hỏi để
khảo sát công ty xây dựng chuyên về công tác soạn thảo và quản lý Hợp đồng được chọn
để khảo sát Tình huống khảo sát thu thập được là một công ty khá nổi tiếng nước ngoài ở
Việt Nam, và đối tượng khảo sát là nhân viên người Việt đang soạn thảo và quản lý Hợp
đồng
3.2 Phương pháp thu thập dữ liệu:
Sử dụng bảng câu hỏi thật tỉ mỉ về các vấn đề về quản lý hợp đồng như các điều kiện, điều
khoản, các điểm dễ tranh chấp thường gặp
3.3 Xử lý dữ liệu:
Sau khi có được số liệu, tiến hành phân tích và tổng hợp số liệu đó dựa trên các phương
pháp xác suất và thống kê kết sử dụng hỗ trợ của phần mềm SPSS
3.4 Công cụ hỗ trợ:
Dùng phần mềm SPSS để phân tích dữ liệu
Đối với phương pháp kiểm nghiệm Chi-Square, có thể tóm tắt lý thuyết như sau:
a Đặt giả thuyết thống kê:
• Giả thiết rỗng (H0): Không có sự khác nhau về hiểu biết về hợp đồng giữa các nhóm
có kinh nghiệm khác nhau
Trang 25b Tính toán đại lượng X2
(O ij ‐ E ij )2
Eij
X2 =
Trong đó:
X2 đại lượng bình phương dung để kiểm định
Oij đại diện cho số trường hợp được quan sát trong một ô cụ thể
của bảng chéo (tần số quan sát)
của bảng chéo đó nếu không có mối liên hệ giữa hai biến trong bảng (tần số mong đợi)
Rj x Cjn
E ij =
với các tần số mong đợi, nghĩa là lúc này không có mối liên hệ nào giữa các
biến Mặc dù Chi-Square có thể bằng 0, nó không bao giờ nhận giá trị âm O
khác biệ E càng nhiều, thì giá trị X2 tính được càng lớn, nghĩa là lúc này có khả
năng có mối lien hệ giữa 2 biến
Đại lượng kiểm định này có phân phối Chi-Square nên có thể tra bảng phân
phối X2 để tìm được giá trị giới hạn với mức ý nghĩa α và số bậc tự do
df=(r-1)(c-1) Mức ý nghĩa là khả năng tối đa cho phép phạm phải sai lầm loại I trong
kiểm định, tức là khả năng bác bỏ H0 mặc dù thực tế H0 đúng Nếu cho α=5%
nghĩa là khi thực hiện kiểm định ta chấp nhận một khả năng phạm sai lầm loại I
tối đa là 5%, từ đó độ tin cậy được của kiểm định là (1-α) = 95%
Bác bỏ giả thiết H0 nếu X2> X2(r-1)(c-1),α
Không bác bỏ được giả thuyết H0 nếu X2 ≤ X2(r-1)(c-1),α
Trang 264.1 Phân tích các điều kiện, điều khoản trong Hợp đồng:
Trong phân tích này, lấy các điều kiện và điều khoản có trong mẫu hợp đồng FIDIC làm
chuẩn, nêu ra các rủi ro (nếu có) sau đó so sánh với mẫu Hợp đồng thi công xây dựng
2508-BXD, kết hợp với thông tư 06-2007/TT-BXD ngày 26 tháng 7 năm 2007 về hướng
dẫn Hợp đồng trong hoạt động xây dựng và một số Hợp đồng thi công xây dựng thực tế đã
triển khai Chi tiết phân tích được nêu trong bảng sau:
Bảng 1: Bảng phân tích chi tiết về các điều kiện điều khoản trong Hợp đồng
đồng Phần này nêu các khái niệm về Hợp đồng, Thỏa thuận hợp
đồng, Thư trao thầu(Thư chấp nhận thầu), Thư dự thầu, Tiêu chí kỹ thuật, Bản
vẽ, Bảng danh mục, Hồ sơ dự thầu, phụ lục của hồ sơ dự thầu và Bảng tính khối lượng
Các khái niệm này được xem là sự hiểu biết cơ bản của người làm công tác quản lý hợp đồng
Bên cạnh đó, việc cung cấp các khái niệm này trong hợp đồng để tránh người đọc hợp đồng hiểu sai hoặc không hiểu
về các từ ngữ được quy định tương ứng trong hợp đồng
Việc đặt câu hỏi cho biết người làm công tác quản lý có thấu hiểu rõ hết các khái niệm này không? Thực tế việc cung cấp các khái niệm này có được áp dụng
Các anh/chị đã từng nghe qua các khái niệm này chưa?
Anh/chị có hiểu về mục đích của các
hồ sơ này không?
Hồ sơ nào anh/chị không hiểu? (Liệt kê)
Trang 27tư, Nhân lực Nhà thầu, Nhà thầu phụ, DAB, FIDIC
Tương tự như phân tích trên Tương tự như câu hỏi trên
Tương tự như phân tích trên Tương tự như câu hỏi trên
Tương tự như phân tích trên
Tương tự như câu hỏi trên
Tương tự như phân tích trên
Tương tự như câu hỏi trên
Tương tự như phân tích trên
Tương tự như câu hỏi trên
1.2 Diễn giải Trong điều này quy định về
các từ ngữ được hiểu trong hợp đồng như:
- "Giới" là bao gồm tất cả các giới
- Số ít bao gồm số nhiều và ngược lại
Tương tự như phân tích trên
Tương tự như câu hỏi trên
Trang 28- Các quy định bao gồm các từ "Đồng ý", "Đã đồng ý" hoặc "thỏa thuận" yêu cầu sự thỏa thuận phải được ghi bằng văn bản
- "Được viết" hoặc "bằng văn bản" có nghĩa là phải được viết bằng tay, được đánh máy, được in hoặc chế bản điện tử và làm thành tài liệu lưu giữ lâu bền
thông tin
Điều này quy định việc ban hành các thỏa thuận, chứng chỉ, tán thành, quyết định, thông báo và yêu cầu phải được gửi bằng văn bản, có thể chuyển tay, gửi bưu phẩm, bưu điện hoặc hệ thống thông tin điện tử được thỏa thuận nêu trong phụ lục
hồ sơ thầu và phải được chuyển đến đúng địa chỉ người nhận
Tương tự như phân tích trên
Tương tự như câu hỏi trên
1.4 Luật và
ngôn ngữ Hợp đồng phải chịu sự điều tiết của nước sở tại và phải
được nêu trong phụ lục hồ sơ thầu
Ngôn ngữ giao dich được nêu trong phụ lục hồ sơ thầu là ngôn ngữ chủ đạo Trong trường hợp phần nào trong hợp đồng được dich bằng nhiều thứ tiếng thì bản dịch thực hiện bằng ngôn ngữ chủ đạo được nêu trong phụ lục
hồ sơ thầu sẽ chiếm ưu thế
Mục này rất quan trọng, có liên quan đến tính pháp lý của hợp đồng Một hợp đồng được gọi là có hiệu lực phải bao gồm các yếu tố sau:
- Người đại diện hợp pháp trong hợp đồng phải ở
độ tuổi theo quy định của pháp luật, có đầy đủ quyền và nghĩa
vụ pháp lý để ký kết hợp đông
- Không ai trong khi ký kết hợp
Theo Anh/Chị một hợp đồng có hiệu lực là:
- Là thỏa thuận của hai bên để thực hiện bất kể công việc đó là
gì
- Là thỏa thuận của hai bên để thực hiện theo luật chi phối của nước sở tại
- Là thỏa thuận hợp pháp để bên này cung cấp các quyền lợi để bên kia thực
Trang 29đồng đang ở trạng thái say xỉn hoặc mất trí nhớ hoặc bị bệnh tâm thần
- Người yêu cầu thực hiện phải cung cấp cho người thực hiện các quyền lơi, như các chi phí tài chính cho công việc sẽ được thực hiện
- Hợp đồng phải nhằm mục đích
có thể thực hiện được
- Điều kiện riêng
- Điều kiện chung
- Các đặc tính kỹ thuật
- Các bản vẽ
- Bảng danh mục và các tài liệu khác cấu thành hợp đồng
Thứ tự ưu tiên nhằm mục đích quy định các tài liệu nào
sẽ được ưu tiên trong trường hợp có
sự mâu thuẫn giữa các tài liệu trong hợp đồng Việc khảo sát thứ tự ưu tiên để biết được thực tế có hiểu được tầm quan trọng của thứ tự ưu tiên không? Nếu hiểu, thì thực tế có được áp dụng không?
Theo Anh/Chị, mục đích của thứ tự ưu tiên là:
- Không quan trọng, chỉ để liệt kê tài liệu gồm có trong hợp đồng
- Qui định tài liệu nào sẽ được ưu tiên khi có sự không thống nhất về các điều khoản của hợp đồng Các hợp đồng đã thi công của công
ty Anh/Chị đang làm có quy định thứ tự ưu tiên không? Khoảng
Trang 30bao nhiêu % số hợp đồng có quy định thứ tự ưu tiên?
Theo anh chị thì Bảng báo giá (hoặc bảng danh mục đơn giá) nên được
ưu tiên hơn Bản vẽ
và Tiêu chí kỹ thuật hoặc ngược lại?
Các chi phí đóng dấu hoặc chi phí tương tự phải do Chủ đầu tư chịu
1.7 Nhượng
lại
Không bên nào được nhượng lại toàn bộ hoặc một phần của hợp đồng hoặc bất cứ lợi ích, quyền lợi theo hợp đồng
- Trừ khi được sư đồng ý của bên kia
- Hoặc có thể dùng làm bảo lãnh đối với ngân hàng hoặc tập đoàn tài chính nào để nhượng lại quyền thu bất kỳ
số tiền đến hạn nào phải trả hoặc sắp đến hạn theo hợp đồng
Việc nhượng lại một phần hoặc toàn
bộ hợp đồng phải
có sự đồng ý của bên kia Trong thực
tế, có khi Chủ đầu
tư không cần hỏi ý kiến Nhà thầu mà lại trao một phần công việc đã thỏa thuận cho Nhà thầu khác, điều này gây tổn thất cho Nhà thầu đối với dự án đang tham gia
Hoặc ngược lại, sau khi ký Hợp đồng thì Nhà thầu nhượng lại cho một Nhà thầu khác mà không cần hỏi ý kiến của Chủ đầu tư hoặc Chủ đầu tư không
hề biết
Theo Anh/Chị thì sau khi ký hợp đồng thì Nhà thầu hoặc Chủ đầu tư có quyền nhượng lại toàn bộ hoặc một phần của Hợp đồng không? Nếu có thì trong trương hợp nào?
Điều này thường có được quy định trong hợp đồng đã thực hiện không?
Khoảng bao nhiêu
% số hợp đồng có quy định?
Trang 31Việc đặt câu hỏi để chỉ ra sự hiểu biết của các bên và thực
tế có được tuân thủ hay không?
Hai bên có trách nhiệm thông báo các lỗi sai cho bên kia trong trường hợp phát hiện có lỗi trong các tài liệu
kỳ chi phí nào phát sinh bằng cách gửi thông báo (2 lần) đến Nhà tư vấn trong trường hợp bản vẽ hoặc tiêu chí kỹ thuật thiếu thông tin Ngoài
ra, còn chỉ rõ các chi tiết cần thiết trong thông báo của Nhà thầu Sau khi được thông báo, Nhà tư vấn phải ra quyết định đồng ý hoặc xác định các vấn
đề trên
Có những dự án, việc cung cấp bản
vẽ chậm trễ hoặc không đủ thông tin, mặc dù đã được Nhà thầu yêu cầu nhiều lần nhưng Tư vấn và Chủ đầu tư vẫn không cung cấp các chi tiết kịp thời
Việc quy định số lần thông báo tối đa
để Nhà thầu có thể yêu cầu phát sinh chi phí và kéo dài thời gian hoàn thành sẽ bảo vệ hơn quyền lợi của Nhà thầu
Câu hỏi mang tính kháo sát tình hình
áp dụng thực tế như thế nào?
Trong các dự án đã thực hiện có quy định số lần tối đa thông báo về việc cung cấp các thông tin trong bản vẽ?
Câu hỏi mang tính kháo sát tình hình
Trang 32liệu Nhà
thầu toàn bộ tài liệu (bao gồm các file trong máy tính) của mình
có liên quan đến dự án không
có thời hạn
thế nào? Nhà thầu (bao gồm
cả file trong máy tính) có liên quan đến dự án không?
Nhà thầu không được cung cấp tài liệu đó cho bên thứ 3 trừ khi điều đó là cần thiết vì mục đích hợp đồng
Câu hỏi mang tính kháo sát tình hình
áp dụng thực tế như thế nào?
Nhà thầu hoặc Chủ đầu tư có được quyền cung cấp tài liệu cho bên thứ 3 khi chưa được sự đồng ý của bên kia không? Vì sao?
luật pháp
Quy định các điều mà Nhà thầu và Chủ đầu tư phải tuân thủ, các loại giấy phép mà mỗi bên phải có trách nhiệm xin phép chính quyền địa phương, và nghĩa vụ đối với các giấy phép trên
dự thầu
Nếu không được quy định trong phụ lục hồ sơ thầu, Chủ đầu tư phải cho Nhà thầu quyền tiếp cận và sở hữu công trường để tạo điều kiện cho Nhà thầu tiến hành công việc theo đúng tiến độ đã
Trang 33nộp
Trong trường hợp bàn giao mặt bằng chậm trễ thì Nhà thầu có quyền yêu cầu để kéo dái thời gian hoàn tất và được thanh toán chi phí do sự chậm trễ này gây ra
- Xin giấy phép , chứng chỉ hoặc giấy chấp thuận của nước sở tại gồm nhứng loại Nhà thầu đòi hỏi phải
có như Giấy phép xây dựng công trình, giấy phép quy hoạch , giấy phép để cung cấp hàng hóa, nhập khẩu máy móc thiết bị (Khoản này chỉ
áp dụng đối với Nhà thầu nước ngoài)
Việc thu xếp tài chính của Chủ đầu
tư để chứng tỏ khả năng tài chính, rất thuận lợi cho Nhà thầu trong việc dự trù các khoản yêu cầu thanh toán để đảm bảo cho các
Trong các hợp đồng Anh/Chị đã thực hiện, công ty Anh/Chị có yêu cầu bằng chứng hợp lý
sự thu xếp tài chính của Chủ đầu tư không?
Trang 34đầu tư dự định thực hiện những thay đổi cụ thể nào đó thì thông báo cho Nhà thầu các chi tiết cụ thể
hoạt động của Nhà thầu
Câu hỏi mang tính kháo sát tình hình
áp dụng thực tế như thế nào?
Thông báo phải được đưa ra càng có tính hiện thực càng tốt, nếu khiếu nại liên quan đến kéo dài thời hạn thông báo các sai sót thì phải thực hiện trước khi hết hạn
Nêu rõ các yêu cầu cần khiếu nại của Chủ đầu tư và nhiệm
vụ của Tư vấn đối với khiếu nại đó
Số tiền khiếu nại có thể đưa vào khoản trừ đi trong giá hợp đồng và chứng chỉ thanh toán
- Khi thực hiện một quyên được xác định cụ thể hoặc được bao hàm trong hợp đồng thì Nhà tư vấn được xem là làm việc cho Chủ đầu tư
- Không có quyền giảm bớt bất kỳ nhiệm vụ, nghĩa
vụ hoặc trách nhiệm nào theo hợp đồng cho một bên nào, và
- Bất kỳ sự chấp thuận, kiểm tra, xác nhận, đồng
Hợp đồng được soạn thảo bởi Nhà
tư vấn, tuy nhiên sau khi hai bên xem xét cẩn thận và cùng nhau ký xác nhận để thực hiện công việc thì hợp đồng đó được xem như là thỏa thuận giữa hai bên Nhà
tư vấn sau đo không
có bất kỳ sửa chữa nào thêm
Nếu theo ý định chủ quan, Nhà thầu sẽ
Nhà tư vấn có quyền sửa đổi hợp đồng không? Vì sao?
Nhà tư vấn có quyền giảm bớt bất
kỳ nhiệm vụ, nghĩa
vụ hoặc trách nhiệm cho Chủ đầu
tư không?
Trang 35ý nào cũng không hề miễn cho Nhà thầu bất kỳ trách nhiệm nào theo Hợp đồng
nghĩ là Nhà tư vấn
có quyền sửa chữa hợp đồng để có lợi cho Chủ đầu tư, vì Nhà tư vấn làm việc cho Chủ đầu tư
Câu hỏi rất cơ bản nhằm đánh giá sự hiểu biết chắc chắn
về hợp đồng của những người làm công tác quản lý
và sửa chữa các sai sót Các chỉ thị đó có thể dẫn đến phát sinh hoặc không phát sinh chi phí
Các chỉ thị đó phải được đưa
ra bằng văn bản hoặc Chỉ dẫn bằng miệng, được nhà thầu xác nhận bằng văn bản trong vòng 2 ngày và sau
đó xác nhận lại trong vòng 2 ngày thì chỉ dẫn đó được xem như một chỉ thị
Trong thực tế, có trường hợp Nhà tư vấn đưa ra chỉ dẫn nhưng Nhà thầu không thực hiện, với lý do là các chỉ dẫn đó kèm thêm việc phát sinh chi phí mà giá hoặc đơn giá chưa được thỏa thuận Điều này trái với Khoản 3.2 này
và khoản 13.1
Câu hỏi đặt ra để khảo sát sự hiểu biết của các bên về tính hiệu lực của chỉ thị của Nhà tư vấn
Khi các chỉ thị được Nhà tư vấn đưa ra kèm theo phát sinh chi phí, nếu phần phát sinh chi phí đó chưa được thỏa thuận hoặc xác nhận thì Nhà thầu có quyền
từ chối thực hiện chỉ thị đó không?
Các chỉ thị bằng miệng của Nhà tư vấn, nếu không được xác nhận bằng văn bản thì có hiệu lực không?
3.4 Thay thế
Nhà tư Chủ đầu tư phải thông báo cho Nhà thầu ít nhất 42 ngày
Trang 36vấn nếu có ý định thay thế Nhà tư
Nếu số tiền không được nêu trong phụ lục thì khoản này không áp dụng
Nhà thầu phải nộp bảo lãnh cho Chủ đầu tư trong vòng 28 ngày sau khi nhận được Thư trao thầu Bảo lãnh phải theo mẫu được Chủ đầu tư chấp thuận
Bảo lãnh phải có hiệu lực cho đến hết Thời hạn thông báo các sai sót (Thời hạn bảo hành) Nếu Bảo lãnh có ghi
rõ ngày hết hạn và Nhà thầu vẫn chưa được quyền nhận Chứng chỉ thực hiện vào thời gian 28 ngày trước khi hết hạn bảo lãnh thì phải tiến hành gia hạn bảo lãnh
Chủ đâu tư có thể yêu cầu thanh toán số tiền trong Bảo lãnh thực hiện hợp đồng trong trường hợp:
- Nhà thầu không thực hiện
Bảo lãnh thực hiện hợp đồng có ý nghĩa nhằm đảm bảo cho việc sẽ thực hiện của Nhà thầu theo hợp đồng, giảm thiểu rủi ro cho Chủ đầu tư trong giai đoạn thi công và việc sử dụng công trình theo đúng mục đích hợp đồng Tức là tránh trường hợp Nhà thầu thi công
mà công trình không sử dụng được hoặc không sử dụng đúng theo mục đích ban đầu
Bảo lãnh tiền tạm ứng phải là bảo lãnh không điều kiện, tức là Chủ đầu
tư có thể yêu cầu Ngân hàng thanh toán bất kỳ lúc nào
Theo Anh/Chị, ý nghĩa của Bảo lãnh thực hiện hợp đồng là:
- Để giảm thiểu rủi ro cho Chủ đầu tư trong giai đoạn thi công
- Để giảm thiểu rủi ro cho Chủ đầu tư từ việc thi công mà công trình không sử dụng được hoặc sử dụng không theo như mục đích ban đầu
- Cả hai trường hợp nêu trên
Nếu bảo lãnh được cấp bởi một ngân hàng, theo Anh/Chị, việc Chủ
đầu tư yêu cầu
Trang 37gia hạn bảo lãnh trong trường hợp trên
- Nhà thầu không thanh toán số tiền do Chủ đầu
tư khiếu nại trong vòng
42 ngày
- Nhà thầu không sửa chữa các sai sót trong vòng 42 ngày sau khi nhận được thông báo của Chủ đầu tư'
- Những tình huống cho phép Chủ đầu tư chấm dứt hợp đồng
Chủ đầu tư sẽ trả lại Bảo lãnh thực hiện trong vòng 21 ngày sau khi Chủ đầu tư nhận được bản sao chứng chỉ hoàn thành
Chủ đầu tư yêu cầu
Nếu là Bảo lãnh có điều kiện thì Ngân hàng phải hỏi ý kiến Nhà thầu, Nhà thầu không đồng ý, rồi sau đó lại tranh cãi Bởi vậy nên gây thiệt hại rất lớn cho Chủ đầu tư khi Nhà thầu không thực hiện tốt công việc theo Hợp đồng
Tuy vậy theo hướng dẫn của TT06/BXD/2007, Bảo lãnh thực hiện hợp đồng chỉ có hiệu lực cho đến khi chuyển qua Thời hạn bảo hành công trình
Trong khi thương thảo hợp đồng sử dụng FIDIC, đa số các Nhà thầu không
để ý đến yêu cầu về Bảo lãnh thực hiện của Nhà tư vấn, nên không đàm phán để yêu cầu cung cấp bảo lãnh cho đến khi chuyển sang thời hạn bảo hành
Kết quả là tiền Bảo lãnh được giữ lại rất lâu, cộng thêm bảo lãnh tạm ứng khi nhận tiền tạm ứng, bảo lãnh bảo hành, tổng số tiền bị ngân
Ngân hàng thanh toán giá trị trong bảo lãnh cần phải
có sự đồng ý của Nhà thầu?
Trong trường hợp nào thì không cần
có sự đồng ý này?
Trang 38hàng giữ lại có khi gần bằng giá trị tạm ứng
Trừ khi được sự đông ý khác:
- Nhà thầu không cần có sự đồng ý nếu Nhà thầu phụ đươc nêu trong hợp đồng,
- Phải có sự đồng ý của Nhà tư vấn đối với các Nhà thầu phụ được đề nghị,
- Phải gửi thông báo trước
28 ngày trước khi Nhà thầu phụ bắt đầu công việc,
- Hợp đồng thầu phụ phải
có các quy định có thể cho phép Chủ đầu tư yêu cầu hợp đồng phụ được nhượng lại cho Chủ đầu
tư hoặc trong trường hợp chấm dứt hợp đồng 4.5 Nhượng
Trang 39phụ thực hiện sau khi việc nhượng lại có hiệu lực
4.6 Hợp tác Yêu cầu Nhà thầu phải hợp
tác với:
- Nhân lực của Chủ đầu tư,
- Các Nhà thầu khác do Chủ đầu tư thuê, và
- Các nhân viên của các cơ quan công quyền được thiết lập một cách hợp pháp
- Chú ý bảo đảm an toàn cho tất cả những người có quyền có mặt trên công trường,
- Có biện pháp hợp lý giữ cho công trường và công trình khỏi bị trở ngại không cần thiết để tránh nguy hiểm cho người đó
Trang 40- Làm hàng rào bảo vệ, hệ thống chiếu sáng, bảo vệ, canh gác công trình cho tới khi hoàn thành và bàn giao công trình
- Làm mọi công trình tạm
có thể cần thiết cho việc thi công công trình, cho việc sử dụng và bảo vệ công chúng, những người
sở hữu, cư trú ở khu đất liền kề
Nhà thầu được coi là có được những thông tin cần thiết về rủi ro, bất trắc hoặc các tình huống khác có thể ảnh hưởng xấu tới hồ sơ thầu của Công trình Nhà thầu được coi là đã thẩm tra và xem xét công trường, khu vực xung quanh công trường, các số liệu có sẵn trên và đã thỏa mãn trước khi nộp thầu về tất cả các khía cạnh có liên quan bao gồm:
- Điều kiện địa hình, địa chất tại công trường,
- Điều kiện thủy văn và khí hâu,
- Mức độ và tính chất của Công việc và hàng hóa cần thiết cho việc thi công hoàn thành công