Giáo án địa lý 10 - bài 15 thủy quyển

BÀI 15 THỦY QUYỂN, MỘT SỐ NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI CHẾ ĐỘ NƯỚC SÔNG, MỘT SỐ SÔNG LỚN TRÊN TRÁI ĐÂT I MỤC TIÊU BÀI HỌC Sau bài hoc, học sinh cần: 1. Kiến thức - Biết được khái niệm Thủy Quyển. - Hiểu và trình bày vòng tuần hoàn của nước trên Trái Đất. Những nhân tố ảnh hưởng đến chế độ nước sông. - Phân biệt được mối quan hệ giữa các yếu tố tự nhiên với chế độ dòng chảy của một con sông - Biết được đặc điểm và sự phân bố một số con sông lớn trên Trái Đất 2. Kĩ năng - Phân tích vòng tuần hoàn - Vận dụng và liên hệ thực tiễn các nhân tố ảnh hưởng đến chế độ nước sông. - Phân tích lược đồ 3. Thái độ Có ý thức bảo vệ rừng, bảo vệ các hồ chứa nước, sông ngòi. II THIẾT BỊ DẠY HỌC - Bản đồ Tự nhiên Việt Nam - Bản đồ Tự nhiên thế giới - Tranh ảnh một số sông, hồ lớn trên Thế giới III PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY - Phương pháp đàm thoại gợi mở - Phương pháp đàm thoại diễn giảng - Phương pháp thảo luận nhóm/ cặp

Trường: THPT Thái Phiên Ngày soạn: 12/10/2013

GSKT: Hoàng Thị Xuân Ngày giảng: 14/10/2013

BÀI 15 THỦY QUYỂN, MỘT SỐ NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI CHẾ ĐỘ NƯỚC

SÔNG, MỘT SỐ SÔNG LỚN TRÊN TRÁI ĐÂT

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

Sau bài hoc, học sinh cần:

1 Kiến thức

- Biết được khái niệm Thủy Quyển

- Hiểu và trình bày vòng tuần hoàn của nước trên Trái Đất Những nhân tố ảnh hưởng đến chế độ nước sông

- Phân biệt được mối quan hệ giữa các yếu tố tự nhiên với chế độ dòng chảy của một con sông

- Biết được đặc điểm và sự phân bố một số con sông lớn trên Trái Đất

2 Kĩ năng

- Phân tích vòng tuần hoàn

- Vận dụng và liên hệ thực tiễn các nhân tố ảnh hưởng đến chế độ nước sông

- Phân tích lược đồ

3 Thái độ

Có ý thức bảo vệ rừng, bảo vệ các hồ chứa nước, sông ngòi

II THIẾT BỊ DẠY HỌC

- Bản đồ Tự nhiên Việt Nam

- Bản đồ Tự nhiên thế giới

- Tranh ảnh một số sông, hồ lớn trên Thế giới

III PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY

- Phương pháp đàm thoại gợi mở

- Phương pháp đàm thoại diễn giảng

- Phương pháp thảo luận nhóm/ cặp

IV HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

1 Ổn định lớp

2 Kiểm tra bài cũ

3 Vào bài mới

Hoạt động 1: Cả lớp

Bước 1: GV yêu cầu HS

Nghiên cứu sách giáo khoa cùng với thực

tế hãy nêu khái niệm Thủy Quyển?

Bước 2: HS hoạt động độc lập và trả lời

câu hỏi

Bước 3: GV nhận xét và chuẩn kiến thức

Hoạt động 2: Cả lớp

Bước 1: GV yêu cầu HS: Dựa vào hình

15 Sơ đồ tuần hoàn nước

- Có mấy vòng tuần hoàn nước trên Trái

Đất?

- Trình bày sự tuần hoàn của nước trên bề

mặt Trái Đất ? Rút ra kết luận gì?

Bước 2: Học sinh hoạt động và trả lời

Bước 3: GV nhận xét và chuẩn kiến thức

Nước trên Trái Đất tham gia vào nhiều

vòng tuần hoàn, cuối cùng cũng trở thành

một đường vòng tròn khép kín

I Thủy Quyển

1 Khái niệm

Thủy quyển là lớp nước trên Trái Đất, bao gồm nước trong các biển, đại dương, nước trên lục địa và hơi nước trong khí quyển

2 Vòng tuần hoàn của nước trên Trái Đất

- Vòng tuần hoàn nhỏ: bao gồm hai giai đoạn bốc hơi và nước rơi

Nước biển, đại dương mây mưa rơi xuống biển, đại dương

- Vòng tuần hoàn lớn: bao gồm các giai đoạn bốc hơi, nước rơi, dòng chảy và ngấm

Nước biển, đại dương mây lục địa

+ Vĩ độ thấp:

Mây mưa + Vĩ độ cao

Hoạt động 3: Theo nhóm

Bước 1: GV chia lớp thành 4 nhóm

Nhóm 1: Nghiên cứu SGK nêu ảnh

hưởng của chế độ mưa, băng tuyết và

nước ngầm đến chế độ nước sông Cho ví

dụ ?

Nhóm 2: Nêu ảnh hưởng của địa thế Cho

Ví dụ? Giải thích vì sao ở miền trung lũ

lên rất nhanh Và ĐBSCL lũ chên chậm?

Nhóm 3: Nêu ảnh hưởng của Thực vật.

đến chế độ nước sông Ví dụ? Trên các

lưu vực sông rừng phòng hộ trồng ở đâu?

Vì sao?

Nhóm 4: Nêu ảnh hưởng của đầm lầy đến

chế độ nước sông Cho ví dụ?

Bước 2: HS thảo luận nhóm Đại diện

nhóm trình bày nhóm khác bổ sung

Bước 3: GV nhận xét và chuẩn kiến thức

* - Liên hệ sông ngòi Việt Nam

- Giáo dục cho HS về kĩ năng sống

trong việc giáo dục bảo vệ môi trường:

Không chặt phá rừng,…

Hoạt động 4: Nhóm

Bước 1: GV chia lớp thành 3 nhóm, yêu

cầu mỗi nhóm làm việc với một phiếu

học tập khác nhau.(xem phụ lục)

Nhóm 1: Sông Nin

Nhớm 2: Sông A-ma-dôn

Nhóm 3: Sông I-ê-nit-xây

Bước 2: HS thảo luận nhóm sau đó trình

bày, các nhóm khác bổ sung

Mây Tuyết Nước chảy theo sông, dòng ngầm ra biển, đại dương ( KHÔNG GHI CHỈ GIẢI THÍCH CHO

HS HIỂU HOẠC GHI TÓM TẮT LẠI BẰNG SO ĐỒ)

II Một số nhân tố ảnh hưởng tới chế

độ nước sông:

1 Chế độ mưa, băng tuyết, nước ngầm

* Nguồn cung cấp nước

- Vùng xích đạo: Mưa quanh năm, sông ngòi đầy nước

- Vùng nhiệt đới: Mưa

 Chế độ nước sông phụ thuộc vào sự phân bố lượng nước mưa trong năm ở nơi đó

- Miến ôn đới lạnh: Băng, tuyết tan nên mùa xuân nhiệt độ cao băng tuyết tan sông được tiếp nước nhiều

- Miền đất đá thấm nước nhiều: Nước ngầm có vai trò điều hòa chế độ nước của sông

2 Địa thế, thực vật và hồ đầm.

a Địa thế Miền núi nước sông chảy nhanh hơn đồng bằng

Quy định tốc độ dòng chảy của sông ngòi

b Thực vật Điều hòa chế độ nước sông, giảm lũ lụt

c Hồ, đầm Điều hòa chế độ nước sông

III Một số sông lớn trên trái đất

1 Sông Nin

- Bao gồm: Nin Xanh và Nin trắng

- Diện tích lưu vực: 2881000

- Chiều dài: sông dài nhất thế giới 6685 Km

- Đặc điểm:

+ Hướng : Bắc – Nam

Bước 3: GV nhận xét và chuẩn kiến thức + Chế độ nước: Lưu lượng nước lớn

quanh năm Thủy chế : hai mùa , mùa lũ và mùa cạn

2 Sông Amazon

- Diện tích lưu vực: Lớn nhất thế giới

7170000

- Chiều dài: 6437 km

- Đặc điểm:

+ Hướng: Tây – đông + Chế độ nước: Sông điển hình của miền xích đạo

Lưu lượng nước lớn nhất thế giới Thủy chế đều đặn quanh năm

3 Sông I – ê- nit – xê – i

- Diện tích lưu vưc: 2580000

- Chiều dài: 4102 km

- Đặc điểm +Hướng : Nam – Bắc + Chế độ nước: Sông miền ôn đới lạnh

Bị đóng băng trong mùa đông, mùa lũ trùng với mùa xuân ( nhiệt độ cao băng tan)

PHẦN NÀY EM NÊN KẺ BẢNG, HS LÊN BẢNG GHI KIẾN THỨC GV GIẢNG ĐỂ LÀM RÕ TỪNG NHÂN T

Ố ẢNH HƯỞNG ĐẾN CHẾ ĐỘ NƯỚC CỦA MỖI SÔNG

V LUYỆN TẬP

1 Trắc nghiệm

Câu 1: Hãy sắp xếp các số ở cột A phù hợp với các chữ ở cột B

1 Sông Amazon

2 Sông Nin

3 Sông Iênitxay

4 Sông Hồng

a Nước mưa

b Nước ngầm

c Băng tan, tuyết

Câu 2: Nước sông chảy nhanh hay chậm phụ thuộc vào những yếu tố nào sau đây:

A Độ dốc của sông

B Bề ngang của lòng sông

C Lượng mưa khu vực sông

D Ý A và B đúng

2 Tự luận

Câu 1: Dựa vào hình 15 hãy chứng minh rằng: nước trên Trái Đất tham gia vào nhiều

vòng tuần hoàn, cuối cùng cũng trở thành một đường vòng tròn khép kín.?

Câu 2: Về nhà tìm hiểu đặc điểm một số hệ thống sông lớn ở Việt Nam

VI: PHỤ LỤC

1 Phiếu học tập

Nhóm 1

Sông Nin Diện tích, chiều dài

Đặc điểm

Hướng Chế độ nước

Nhóm 2

Sông Amazon Diện tích, chiều dài

Chế độ nước

Nhóm 3

Sông I –ê- nit- xây Diện tích, chiều dài

Chế độ nước

2.Phiếu phản hồi

Sông Nin Sông Amazon Sông I –ê-

nit-xây Diện tích, chiều dài Bao gồm: Nin

Xanh và Nin trắng

- Diện tích lưu vực: 2881000

- Diện tích lưu vực: Lớn nhất thế giới 7170000

- Chiều dài: 6437

- Diện tích lưu vưc: 2580000

- Chiều dài: 4102 km

- Chiều dài: sông dài nhất thế giới

6685 Km

km

Đặc

điểm

Hướng + Hướng : Bắc –

Nam

+ Hướng: Tây – đông

+Hướng : Nam – Bắc

Chế độ nước + Chế độ nước:

Lưu lượng nước lớn quanh năm Thủy chế : hai mùa , mùa lũ và mùa cạn

+ Chế độ nước:

Sông điển hình của miền xích đạo

Lưu lượng nước lớn nhất thế giới Thủy chế đều đặn quanh năm

+ Chế độ nước:

Sông miền ôn đới lạnh

Bị đóng băng trong mùa đông, mùa lũ trùng với mùa xuân ( nhiệt

độ cao băng tan)