- Đúng rồi đó các bạn ạ, ngoài hạt, cây con có thể mọc lên từ một số bộ phận của cây mẹ như rễ, thân và lá.. Đó cũng chính là tựa của bài học ngày hôm nay[r]
Trang 1Thứ sáu, ngày 27 tháng 7 năm 2018
KẾ HOẠCH BÀI DẠY
Môn: Khoa học - Lớp 5
CÂY CON CÓ THỂ MỌC LÊN TỪ MỘT SỐ BỘ PHẬN CỦA CÂY MẸ
I Mục tiêu
1 Kiến thức:
- Học sinh xác định được vị trí chồi mọc lên ở một số bộ phận của cây.
-Học sinh biết kể tên một số cây được mọc lên từ bộ phận của cây mẹ.
2 Kĩ năng:
- Học sinh có kĩ năng quan sát để xác định vị trí chồi ở một số cây khác nhau.
- Thực hành trồng cây bằng một bộ phận của cây mẹ
3 Thái độ:
- Giáo dục học sinh ham thích tìm hiểu khoa học, trồng và chăm sóc cây cối.
- Ý thức sử dụng thức ăn an toàn.
II Phương pháp tìm tòi
- Phương pháp “Bàn tay nặn bột”.
III Đồ dùng dạy học
- Giáo viên: Bảng tương tác, đèn chiếu vật thể, đồ dùng cho các nhóm.
+ Các mầm cây mọc lên từ một số bộ phận của cây mẹ: mía, tỏi, hành tím, khoai tây, sống đời, gừng,…
+ Thùng, chậu.
- Học sinh: Sổ tay khoa học, giấy A4, bút lông, bút màu.
IV Tiến trình đề xuất
1 Khởi động:
- Cô giới thiệu với cả lớp, tiết khoa học hôm nay, chúng ta
hân hạnh đón tiếp các thầy cô đến dự giờ thăm lớp
- Cô mời cả lớp hát một bài để đón chào các thầy cô
- Hát bài: “Hoa lá mùa xuân”
2 Bài mới:
* Hoạt động 1:Quan sát vị trí chồi mọc từ một bộ phận
của cây mẹ.
Bước 1: Tình huống xuất phát, nêu vấn đề.
- Bài hát “Hoa lá mùa xuân” đã thể hiện khung cảnh rộn
ràng của cỏ hoa đón chào mùa xuân Ai nấy đều vui tươi
phải không các bạn Thế mà có lúc cây cỏ đã cùng tranh
luận với nhau đấy Các em biết họ tranh luận về điều gì
không Chúng ta cùng theo dõi câu chuyện nhé
- Theo em, Đất Mẹ sẽ nói như thế nào? Ngoài hạt, cây con
có thể mọc lên từ bộ phận nào khác của cây mẹ?
Bước 2: Làm bộc lộ biểu tượng ban đầu của học sinh.
- Bây giờ lớp chúng mình hãy viết hoặc vẽ những suy nghĩ,
những hiểu biết của mình về: Ngoài hạt, cây con có thể mọc
lên từ bộ phận nào khác của cây mẹ? vào sổ tay khoa học
trong thời gian 3 phút (GV theo dõi, lấy các ý tưởng đại diện)
- Xem hình ảnh
- Viết hoặc vẽ những suy nghĩ của mình
Sổ tay khoa học
Trang 2- Trên đây là sổ tay khoa học của một số bạn có ý tưởng khá
độc đáo Cô mời các bạn lần lượt trình bày những suy nghĩ
của mình
(GV đưa bài vào máy chiếu vật thể)
(HS lần lượt trình bày, xong GV đính kết hợp nhóm ý tưởng)
- Lần lượt HS đứng trình bày tại chỗ Ví dụ ý tưởng:
+ Cây có thể mọc lên từ đầu củ
+ Chồi có thể mọc lên từ đường viền xung quanh lá của cây
+ Chồi non có thể mọc lên từ nách lá và từ đầu lá để tạo thành cây con
+ Cây con cũng mọc lên từtất
cả các bộ phận của cây mẹ như
củ, thân, cành, lá
+ Chồi có thể mọc lên từ mắt của thân cây mía
+ Cây con có thể mọc lên từ rễ của cây mẹ
Kết hợp đèn chiếu
Bước 3: Đề xuất câu hỏi (hay giả thuyết) và phương án
tìm tòi.
- Theo dõi phần trình bày của các bạn, các em thấy các ý
tưởng có điểm giống nhau nào?
- Vậy đâu là điểm khác nhau giữa các ý kiến?
- Các bạn nêuý kiến giống nhau ở điểm: ngoài hạt ra, cây
con có thể mọc lên ở nhiều bộ phận khác nhau của cây mẹ
như thân, cành, lá, rễ, củ của cây mẹ (GV gắn thẻ từ: Cây
con có thể mọc lên từ: thân, cành, lá, rễ, củ)
- Có bạn ý giống nhau như:
+ Cho rằng cây con có thể mọc lên từ củ Cô xếp các bạn
cùng ý tưởng vào nhóm 1
+ Cho rằng cây con có thể mọc lên từ lá Cô xếp các bạn
cùng ý tưởng vào nhóm 2
+ Cho rằng cây con có thể mọc lên từ thân Cô xếp các bạn
cùng ý tưởng vào nhóm 3
- Có ý kiến hơi khác với bạn, cô xếp ở nhóm 4 và 5
- Giống nhau ở điểm:ngoài hạt
ra, cây con có thể mọc lên ở nhiều bộ phận khác nhau của cây mẹ
- Học sinh nêu điểm khác nhau
về vị trí chồi mọc lên từ các bộ phận lá, thân, rễ, củ,…
- Với các ý tưởng vừa trình bày, Cô mời các em thảo luận
ghi thắc mắc của nhóm lên thẻ từ Thời gian thảo luận là 2’
- Cô mời các bạn trình bày ý kiến thắc mắc của nhóm Mời
…
- Cô nhận thấy các bạn đã đưa ra nhiều ý kiến thắc mắc
khác nhau Và hầu như đều xoay quanh chủ đề: chồi tạo nên
cây con sẽ mọc lên ở đâu trên các bộ phận thân, cành, lá, rễ,
HS có thể nêu thắc mắc như:
- Cây con có mọc lên từ tất cả các bộ phận không?
- Cây khoai lang mọc lên từ thân hay củ?
- Chồi non mọc lên từ chỗ nào trên thân?
- Chồi mọc lên từ vị trí nào của lá?
- Cây con có thể mọc lên từ rễ không?
Trang 3củ của cây mẹ Vì vậy, cơ đề nghị đưa về câu hỏi chung:
“Chồi mọc lên ở vị trí nào trên các bộ phận của cây?” (GV
đính thẻ câu hỏi)
- Theo các em, làm thế nào để giải đáp những thắc mắc này?
- Những phương án các bạn đề nghị đều rất hay, rất hợp lí
nhưng cơ nghĩ phương án quan sát trực tiếp vật thật là
phương án thích hợp nhất phải khơng nào?
- Quan sát các cây trồng
- Hỏi người lớn
- Tìm hiểu trên mạng
- Đọc sách báo
Bước 4: Thực hiện phương án tìm tịi:
- Cơ cĩ chuẩn bị một số cây trồng như trầu bà, mật gấu,
mía, củ tỏi, hành, gừng,…và 1 số hình ảnh tư liệu để các em
quan sát Cơ nhờ 1 bạn đọc (GV kéo kệ để mẫu vật vào)
- Các bạn thảo luận chọn các vật thật mà nhóm cần tìm
hiểu, quan sát
- Cơ lưu ý các bạn cẩn thận khi cầm vật thật và cử thư kí ghi
lại kết quả quan sát
- Mời đại diện mỗi nhĩm lên lấy mẫu vật Các em tiến hành
quan sát, thảo luận trong thời gian 6’
- Thảo luận
- Lên lấy mẫu vật, tiến hành quan sát, thảo luận
Bước 5: Kết luận kiến thức.
(GV mở máy chiếu vật thể)
- Cơ mời các bạn trình bày kết quả quan sát của mình Đầu
tiên cơ muốn nghe ý kiến: cây con cĩ thể mọc lên từ lá?
Nhĩm nào xung phong? Cơ mời nhĩm ….lên trình bày
(Hướng dẫn HS trình bày đứng ngay máy chiếu vật thể, chỉ
vào chồi để nĩi)
(HS trình bày xong ý kiến nhĩm mình, mời các nhĩm khác
cho ý kiến đến khi hết các ý về cây mọc lên từ lá thì mời cơ
cho ý kiến)
(GV tắt máy chiếu vật thể)
=>GV chốt ý cây mọc từ lá: Cây con cĩ thể mọc lên từ lá.
Cây sống đời chồi mọc lên xung quanh lá, ở những chỗ lá
lõm vào Ở một số loại cây khác như sen đá, chồi mọc lên ở
vết cắt của lá khi trồng xuống đất Tĩm lại, mỗi loại cây
trồng từ lá sẽ cĩ vị trí chồi mọc lên khác nhau Và như vậy,
nhĩm … đã cĩ câu trả lời cho ý thắc mắc của mình rồi nhé!
Mời các bạn xem qua hình ảnh một số cây cĩ thể trồng bằng
lá nhé!
+ Chồi của cây sống đời mọc lên từ mép lá, cây con mọc lên
từ cuống lá cây sen đá, từ phần cắt trồng xuống đất của lưỡi hổ,
…
- Cĩ nhĩm nào cĩ ý kiến khác
về vị trí chồi của cây con mọc lên từ lá khơng? Vậy em mời
cơ cho ý kiến
- Chồi mọc lên
từ vị trí nào của lá?
- Cơ mời các bạn trình bày kết quả quan sát của mình về cây
con mọc lên từ thân Cơ mời nhĩm … lên trình bày
=>Gv chốt ý cây mọc từ thân: Đây là nách lá Phần cuống
lá tiếp giáp với thân và chồi sẽ mọc lên từ thân ngay vị trí
nách lá này Đây là ngọn mía, chồi sẽ mọc ra từ phần mắt
trên thân cây Như vậy chồi mọc lên từ nách lá là từ thân
Thân hay cành cũng giống nhau, cĩ cùng chức năng như
nhau nên ta gọi chung là thân.(Lấy thẻ “cành” bỏ chung vào
ơ “thân”) Việc trồng cây bằng thân cành sẽ giúp giữ đặc
điểm cây mẹ, giúp cây phát triển nhanh Ngồi ra, người ta
cịn ứng dụng đặc điểm này vào chiết cành, ghép cành để
+ Chồi của cây rau ngĩt, mật gấu,… mọc lên từ cành, ở vị trí của nách lá Chồi cây mía, phát tài mọc lên từ mắt trên thân cây
Chồi mọc lên
từ vị trí nào trên thân cây?
Trang 4tăng năng suất cây trồng và tạo ra cây cảnh làm đẹp cho cuộc
sống Những kĩ thuật này các em sẽ học kĩ hơn ở các lớp trên
- Mời các bạn xem một số loài cây được trồng từ thân cành
- Tiếp theo cô mời nhóm trình bày cây mọc lên từ củ?
Nhóm nào xung phong? Cô mời nhóm …
(Mở máy chiếu vật thể)
+ Củ hành tím, củ hành tây, củ khoai lang, củ tỏi: chồi mọc lên
từ đầu củ
+ Chồi của củ khoai tây,củ gừng, củ nghệ:mọc lên từ chỗ lõm của củ
+ Củ khoai tây và khoai lang là
do rễ cây phình to thành củ
Chồi mọc lên
từ vị trí nào trên củ? Cây con
có mọc lên
từ rễ?
=>GV chốt ý cây mọc từ củ: Ý kiến của nhóm … củ khoai
tây và khoai lang là do rễ cây phình to thành củ có đúng
không, cô mời các bạn xem một đoạn phim Các em cũng
lưu ý thêm về vị trí chồi mọc lên từ củ mà đoạn phim giới
- Trên thực tế, cây khoai lang được trồng từ thân hay củ,
theo các em?
- Cây khoai lang con có thể mọc lên từ rễ củ hoặc thân
Thân cây bò lan trên mặt đất nên được gọi là dây Trên thực
tế, để rút ngắn thời gian gieo trồng, tiết kiệm chi phí và cho
năng suất cao người ta thường trồng khoai lang từ thân
Chính vì vậy mới có câu “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây, Ăn
khoai nhớ kẻ cho dây mà trồng” Các em có hiểu ý nghĩa
câu ca này không?
- Chúng ta cần biết ơn người đã giúp đỡ mình
- Cây khoai lang mọc lên từ thân và cả rễ đã giải đáp thắc
mắc, cây con có thể mọc lên từ các bộ phận cây mẹ không
- Theo các em, các củ có chồi mọc lên như thế này có ăn
được không? Đây là 2 loại khoai tây, ta nên chọn củ như thế
nào? A hay B? Vì sao em chọn như vậy?
- Trong chồi và lớp vỏ khoai tây chuyển sang màu xanh
chứa nhiều solanine, đây là một chất rất độc, có thể gây rối
loạn tiêu hóa, nặng hơn sẽ hôn mê, và có thể tử vong Vì
vậy, khi ăn khoai tây, ta cần chọn củ trơn nhẵn, không có chồi,
vỏ vàng, không chuyển sang màu xanh Các con nhớ nhé!
- Thân
- Nhớ ơn người đã giúp đỡ mình
- Em chọn A, không chọn B vì chồi khoai tây không tốt, có độc
- Chúng ta đã giải đáp hết các thắc mắc về nội dung bài học
hôm nay, để thư giãn, chúng ta cùng chơi 1 trò chơi nhỏ
“Rung chuông vàng”
- Mỗi bạn sẽ nhận 3 thẻ có hình rễ, thân, lá Mời nhóm
trưởng phát thẻ cho bạn Các em sẽ dùng thẻ để trả lời vị trí
cây con có thể mọc lên từ bộ phận nào của các loại cây có
trên màn hình Nếu cây conmọc lên từ rễ bạn đưa thẻ này
Trang 5Còn thẻ này dành cho cây mọc lên từ thân Còn đây là đáp
án dành cho cây con mọc lên từ lá Những bạn trả lời sai sẽ
không được tham gia vào vòng kế tiếp đâu nhé!
- Các em sẵn sàng chưa?
- Các cây sau chồi sẽ mọc lên từ bộ phận nào? 3,2,1
- Mời bạn nêu tên 1 số cây mọc lên từ lá em biết?
- Tiếp theo, các cây sau cây con sẽ mọc lên từ bộ phận nào?
1, 2, 3
- Mời bạn nêu tên 1 số cây mọc lên từ củ em biết?
- Thế còn những cây này chồi mọc lên từ bộ phận nào? 3, 2, 1
- Cho cô ví dụ 1 số cây trồng từ thân em biết?
- Các em đã xác định chính xác các bộ phận mà cây con có
thể mọc Vậy bạn nào có thể nêu nội dung của bài học hôm
nay là gì không?
- Đúng rồi đó các bạn ạ, ngoài hạt, cây con có thể mọc lên
từ một số bộ phận của cây mẹ như rễ, thân và lá Đó cũng
chính là tựa của bài học ngày hôm nay Cây con có thể mọc
lên từ một số bộ phận của cây mẹ
- Cây con có thể mọc lên từ một số bộ phận của cây mẹ như thân, lá, rễ
- Bây giờ, các em hãy ghi lại kết luận về kiến thức mình vừa
tìm hiểu vào sổ tay khoa học nhé!
GV ghi tựa bài
- HS viết kết luận vào sổ tay khoa học
- Tiếp nối câu chuyện trong vườn, theo em, Đất Mẹ sẽ trả
lời các cỏ cây như thế nào? - Tất cả các con đều có thể giúpcây con chào đời
- Các con, ai cũng quan trọng
cả, cây con có thể mọc lên từ
lá, từ, thân hay từ rễ
- …
- Cô thấy các em nói đều rất có lí Còn cô, cô nghĩ Đất Mẹ
sẽ nói: “Các con à, tất cả các con thân, lá, rễ đều có thể là
những người mẹ tuyệt vời để cây con chào đời Vậy các con
hãy đoàn kết yêu thương nhau để những đứa con của mình
phát triển thật tốt nhé.” Các em có đồng ý không?
- Vậy bây giờ, chúng ta cùng bắt tay vào việc trồng và chăm
sóc những cây con của chúng ta nhé Cô mời các con bước
sang hoạt động 2 Thực hành trồng cây
* Hoạt động 2: Thực hành trồng cây
- Trên đây, cô có chuẩn bị một số bộ phận của cây và các
vật dụng cần thiết khi trồng cây
- Trước khi thực hành, cô mời cả lớp cùng xem một đoạn
phim về hướng dẫn cách trồng cây để nắm kỹ thuật trồng
- Các nhóm thảo luận để xem nhóm mình sẽ chọn trồng thử
cây nào, nêu cách trồng cây và phân công nhiệm vụ cho
nhau
- Cô đề nghị 1 bạn nêu các bước trồng cây
- Khi trồng cây từ củ ta cần lưu ý điều gì?
- Còn khi trồng cây bằng thân, bạn lưu ý điều gì?
- Đúng rồi Đây là thân cây mía Chồi mía phải hướng lên
trên Đây là phần gốc trồng xuống đất
- Thế còn, cây trồng từ lá cần lưu ý điều gì?
- Làm đất, tưới nước, trồng cây, tưới nước
- Đầu củ hướng lên
- Phần gốc trồng xuống đất
- Úp lá xuống
Trang 6- Trước khi các bạn thực hành, cô lưu ý các bạn nhớ sử dụng găng tay để giữ vệ sinh và làm thật cẩn thận Sau khi thực hành xong, các em dọn vệ sinh thật sạch nhé
- Mời các nhóm lên lấy vật dụng trồng cây
- Các nhóm thực hành trong 5 phút Khi trồng xong, các nhóm trình bày sản phẩm trồng cây của mình
- Cô nhận thấy các nhóm đã thực hành trồng cây rất tốt: các bạn đã trồng đúng kỹ thuật được học, biết giữ vệ sinh cá nhân, vệ sinh lớp học
Thiên nhiên xung quanh chúng ta có biết bao điều kì thú nhưng cũng rất cần bàn tay con người bảo vệ, giữ gìn và phát triển, nên sau tiết học này các bạn sẽ đem những chậu cây của nhóm mình xuống vườn trường và tiếp tục chăm sóc
để cây phát triển thật tốt nhé!
3 Tổng kết - dặn dò.
- Chuẩn bị: “Sự sinh sản của động vật”
- Nhận xét tiết học