CHUYÊN ĐỀ ÔN TẬP NGỮ VĂN 9_Phạm Thị Thanh Hoa

Câu 2: Dựa vào khổ thơ trên, hãy viết một đoạn văn nghị luận khoảng 10 câu theo cách lập luận tổng hợp - phân tích - tổng hợp làm rõ cảm xúc dâng trào của tác giả đối với Bác khi đừng [r]

Trang 1

GIÁO VIÊN: PHẠM THỊ THANH HOA

UBND QUẬN LONG BIÊN

TRƯỜNG THCS CỰ KHỐI

Trang 2

Quan sát tranh và cho biết tên nhà văn, nhà thơ và tác phẩm nào của

họ mà em đã được học?

Trang 3

Là một người con xứ Huế, sáng tác của ông thể hiện niềm thiết tha yêu cuộc sống, với những cảm xúc chân thành, lắng đọng, ước nguyện được cống hiến sức lực nhỏ bé của mình cho đất nước.

Nhà thơ Thanh Hải Tác phẩm: Mùa xuân nho nhỏ

Trang 4

Là nhà thơ gắn bó với cuộc sống chiến đấu của con người Nam Bộ suốt hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ Thơ ông với những cảm xúc sâu lắng, thiết tha, ngôn ngữ thơ đậm màu sắc Nam Bộ, bài thơ của ông viết về đề tài lãnh tụ đáng kính của đất nước.

Nhà thơ Viễn Phương Tác phẩm: Viếng lăng Bác

Trang 5

Sinh ra tại Trùng Khánh tỉnh Cao Bằng, là một nhà thơ người dân tộc Tày, sáng tác của ông chân thật, mạnh mẽ, trong sáng, cách tư duy giàu hình ảnh của con người miền núi.

Trang 6

Nhà thơ Hữu Thỉnh Tác phẩm: Sang thu

Ông là nhà thơ thuộc thế hệ các nhà thơ chống Mĩ, ngòi bút của ông gắn bó với đề tài chiến tranh, người lính và cuộc sống nông thôn với phong cách thơ tha thiết, nhẹ nhàng mà sâu

lắng.

Trang 7

Tác phẩm của bà chủ yếu tập trung khắc họa tinh tế vẻ đẹp tâm hồn trong sáng trẻ trung của những nữ thanh niên trên tuyến đường Trường Sơn những năm chống Mĩ.

Nhà văn Lê Minh Khuê Tác phẩm: Những ngôi sao xa xôi

Trang 9

PHÒNG GD&ĐT LONG BIÊN

ĐỊNH HƯỚNG ÔN TẬP KIỂM TRA HỌC KÌ II NĂM HỌC 2018- 2019

MÔN: NGỮ VĂN 9

A NỘI DUNG

I Phần văn bản.

1 Văn bản nghị luận hiện đại:

- Bàn về đọc sách - Chu Quang Tiềm

- Tiếng nói văn nghệ - Nguyễn Đình Thi

- Chuẩn bị hành trang vào thế kỉ mới - Vũ

Khoan

2 Văn học hiện đại Việt Nam:

a Thơ hiện đại:

- Mùa xuân nho nhỏ - Thanh Hải

- Viếng Lăng Bác - Viễn Phương

- Sang thu - Hữu Thỉnh

- Nói với con - Y Phương

b Truyện hiện đại:

- Những ngôi sao xa xôi - Lê Minh Khuê

II Phần Tiếng Việt

1 Khởi ngữ

2 Các thành phần biệt lập

3 Liên kết câu và liên kết đoạn văn

4 Nghĩa tường minh và hàm ý

III Phần Tập làm văn

- Nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống.

- Nghị luận về một vấn đề tư tưởng đạo lí

- Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ

- Nghị luận về một tác phẩm truyện hoặc đoạn trích.

B HÌNH THỨC VÀ THỜI GIAN KIỂM TRA

- Hình thức kiểm tra: Trả lời câu hỏi tự luận (Cấu trúc, dạng câu hỏi như đề thi tuyển sinh vào lớp 10)

- Thời gian làm bài: 90 phút

Trang 10

-NHÓM 1 :

Trình bày hệ thống kiến thức bài thơ:

Trang 11

Những đơn vị

Tác giả - Thanh Hải

- “Mùa xuân nho nhỏ” là một sáng tác độc đáo, một phát hiện mới mẻ của nhà thơ.

- Hình ảnh “Mùa xuân nho nhỏ” là biểu tượng cho những gì tinh tuý, đẹp đẽ nhất của sự sống và

cuộc đời mỗi con người.

- Thể hiện quan điểm về sự thống nhất giữa cái riêng với cái chung, giữa cá nhân và cộng đồng.

- Thể hiện nguyện ước của nhà thơ muốn làm một mùa xuân, nghĩa là sống đẹp, sống với tất cả sức sống tươi trẻ của mình nhưng rất khiêm nhường là một mùa xuân nhỏ góp vào mùa xuân lớn của thiên nhiên, đất nước, của cuộc đời chung và khát vọng sống chân thành, cao đẹp

Mạch cảm xúc

Từ cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên, cảm nghĩ về mùa xuân đát nước, thể hiện khát vọng được dâng hiến “mùa xuân nho nhỏ” của đời mình vào cuộc đời chung và kết thúc bằng cảm xúc thiết tha, tự hào về quê hương, đất nước qua điệu dân ca xứ Huế.

Nội dung -Bài thơ “mùa xuân nho nhỏ” là tiếng lòng tha thiết yêu mến và gắn bó với đất nước, với cuộc đời. - Ứớc nguyện chân thành của nhà thơ được cống hiến cho đất nước.

Đặc sắc về nghệ

thuật

- Bài thơ theo thể 5 chữ, nhạc điệu trong sáng, tha thiết, gần gũi với dân ca.

- Cấu tứ của bài chặt chẽ, dựa trên sự phát triển của hình ảnh mùa xuân

-Nhiều hình ảnh đẹp, giản dị gợi cảm, so s¸nh Èn dô vµ s¸ng t¹o; …KIẾN THỨC CƠ BẢN BÀI THƠ “MÙA XUÂN NHO NHỎ” CỦA THANH HẢI

Trang 12

Tác giả -Nguyễn Hữu Thỉnh - Là nhà thơ chiến sĩ trưởng thành trong kháng chiến chống Mĩ.

Hoàn cảnh

sáng tác

- 1977, in lần đầu trên báo văn nghệ.

- In trong tập thơ “Từ chiến hào đến thành phố”.

Cảm nhận về tín hiệu giao mùa lúc sang thu và suy ngẫm về đời người khi “sang thu”.

Nhan đề

- Không phải là "Thu sang" mà là "Sang thu": Thiên nhiên sang thu và lòng người cũng sang thu

- "Sang thu" còn mang nghĩa ẩn dụ: bước sang một giai đoạn mới của cuộc đời con người: giai đoạn tuổi trung niên Điều đó góp phần lý giải những lưu luyến, bịn rịn của tâm hồn con người với mùa hạ (sự sôi nổi, những khao khát của tuổi trẻ) đang đi qua.

- Lời thơ giàu hình ảnh, giàu sức biểu cảm

- Kết hợp giữa bút pháp tả thực và tượng trưng.

-Sử dụng thành công các biện pháp tu từ nhân hóa, ẩn dụ, từ láy

- Sáng tạo trong việc sử dụng từ ngữ

KIẾN THỨC CƠ BẢN BÀI THƠ “SANG THU” CỦA HỮU THỈNH

Trang 13

NHÓM 2:

Trình bày hệ thống kiến thức bài thơ:

Viếng lăng Bác

Trang 14

Tác giả - Viễn Phương

- Trình tự biểu hiện cảm xúc: theo trình tự không gian, thời gian của cuộc vào lăng viếng Bác.

+ Khổ 1: Cảm xúc của tác giả trước không gian, cảnh vật bên ngoài lăng.

+ Khổ 2: Cảm xúc về hình ảnh dòng người vào lăng viếng Bác.

+ Khổ 3: Cảm xúc khi vào lăng nhìn thấy di hài của Bác.

+ Khổ cuối: Niềm mong ước thiết tha của nhà thơ khi từ biệt.

- Giọng điệu trang trọng tha thiết, chứa chan niềm tin và lòng tự hào

- Kết hợp hình ảnh thực với hình ảnh ẩn dụ, biểu tượng có ý nghĩa khái quát và biểu cảm cao.

KIẾN THỨC CƠ BẢN BÀI THƠ “VIẾNG LĂNG BÁC” CỦA VIỄN PHƯƠNG

Trang 15

NHÓM 3:

Trình bày hệ thống kiến thức bài:

Nói với con

Trang 16

+ Đoạn 1: (Từ “Chân phải trên đời”): người cha nói với con về tình cảm cội nguồn.

+ Đoạn 2: (phần còn lại): Người cha nói về truyền thống quê hương và dặn dò con trên đường đời.

- Mượn lời nói với con, Y Phương gợi về cội nguồn sinh dưỡng mỗi con người, bộc lộ niềm tự hào

về sức sống bền bỉ của quê hương mình.

- Bài thơ đi từ tình cảm gia đình mà mở rộng ra là tình cảm quê hương, từ những kỷ niệm gần gũi, thiết tha mà nâng lên thành lẽ sống

Trang 17

Đối với văn bản thơ:

- Trình bày được những kiến thức về tác giả và tác phẩm, hoàn cảnh ra đời, mạch cảm xúc, giá trị nội dung, nghệ thuật và ý nghĩa văn bản.

- Giải thích được ý nghĩa nhan đề, tác dụng của các chi tiết,

hình ảnh, biện pháp nghệ thuật đặc sắc trong tác phẩm.

Trang 18

NHÓM 4:

Trình bày hệ thống kiến thức bài:

Những ngôi sao xa xôi

Trang 19

- Ngôi kể: ngôi thứ nhất - “tôi”

- Người kể là Phương Định, nhân vật chính trong tác phẩm.

- Tác dụng: Thuận lợi trong việc biểu hiện thế giới tâm hồn cảm xúc; suy nghĩ của nhân vật, tăng tính chân thực cho câu chuyện; người kể chủ động điều khiển nhịp kể, có thể trực tiếp bộc lộ cảm xúc….

- Đặc biệt thành công về nghệ thuật miêu tả tâm lý nhân vật.

KIẾN THỨC CƠ BẢN VĂN BẢN “NHỮNG NGÔI SAO XA XÔI” CỦA LÊ MINH KHUÊ

Trang 20

Đối với văn bản truyện:

- Trình bày kiến thức về tác giả và tác phẩm, đặc điểm nhân vật, sự việc, cốt truyện, tình huống, diễn biến tâm trạng nhân vật, nội dung, nghệ thuật đặc sắc của các văn bản.

- Giải thích được ý nghĩa nhan đề.

Trang 22

PHẦN I: (6,5 điểm)

Cuộc đời Chủ tịch Hồ Chí Minh là đề tài quen thuộc trong nền thơ ca Việt Nam ”Viếng lăng Bác” là một trong những bài thơ tiêu biểu viết về Bác thật xúc động Trong khổ thứ hai của bài thơ, tác giả viết:

” Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng”

Câu 1: Chép chính xác ba câu thơ tiếp theo câu thơ trên để hoàn chỉnh khổ hai của bài thơ “Viếng lăng Bác”

Nêu hoàn cảnh sáng tác bài thơ? Trình bày mạch cảm xúc của bài thơ

Câu 2: Dựa vào khổ thơ trên, hãy viết một đoạn văn nghị luận khoảng 10 câu theo cách lập luận tổng hợp -

phân tích - tổng hợp làm rõ cảm xúc dâng trào của tác giả đối với Bác khi đừng trước lăng Trong đoạn văn có sử

dụng câu ghép và thành phần biệt lập (chỉ rõ câu ghép và thành phần biệt lập).

Câu 3: ”Mặt trời” là hình ảnh xuất hiện nhiều trong thi ca Hãy chép chính xác hai câu thơ liên tiếp trong

một bài thơ đã học có hình ảnh ”mặt trời” và ghi rõ tên tác giả, tác phẩm.

PHẦN II: (điểm)

Dưới đây là đoạn văn trích trong truyện ngắn “ Những ngôi sao xa xôi” của Lê Minh Khuê:

“ Tôi dùng xẻng nhỏ đào đất dưới quả bom Đất rắn Những hòn sỏi theo tay tôi bay ra hai bên Thỉnh thoảng lưỡi xẻng chạm vào quả bom Một tiếng động đến gai người, cứa vào da thịt tôi Tôi rùng mình và bỗng thấy tại sao mình làm quá chậm Nhanh lên một tí! Vỏ quả bom nóng Một dấu hiệu chẳng lành Hoặc là nóng từ bên trong quả bom Hoặc là mặt trời nung nóng.”

Câu 1: Đoạn văn trên được kể theo ngôi thứ mấy? Ai là người kể chuyện? Việc chọn ngôi kể và người kể như

thế có tác dụng như thế nào?

Câu 2 : Trong đoạn văn, tác giả đã sử dụng nhiều câu văn ngắn, với nhịp điệu nhanh, gấp gáp Hãy ghi lại

một câu văn có cấu tạo ngữ pháp là câu đơn ngắn nhất sau đó cho biết cách sử dụng câu và nhịp văn như vậy có tác dụng gì?

Câu 3 : Đoạn văn trên đã diễn tả công việc của Phương Định trong một lần phá bom Em hãy ghi lại bằng

một đến hai câu thể hiện diễn biến tâm lí của Phương Định trong đoạn văn trên

=============== Hết ================