MỘT SỐ ĐỀ XUẤT NHẰM HOÀN THIỆN NỘI DUNG THẨM ĐỊNH DỰ ÁN ĐẦU TƯ NGÂN HÀNG CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM CHI NHÁNH BA ĐÌNH THỜI GIAN TỚI

Nắm được tình hình sản xuất kinh doanh, nhu cầu thị trường, Ngân hàng ưu tiên tập trung vốn cho vay các dự án trọng điểm của ngành, của địa phương và của nền kinh tế nhằm tạo lợi nhuận c

MỘT SỐ ĐỀ XUẤT NHẰM HOÀN THIỆN NỘI DUNG THẨM ĐỊNH DỰ ÁN ĐẦU TƯ NGÂN HÀNG CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM CHI NHÁNH

BA ĐÌNH THỜI GIAN TỚI 2.1 ĐỊNH HƯỚNG CÔNG TÁC THẨM ĐỊNH DỰ ÁN ĐẦU TƯ TẠI NGÂN HÀNG CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM CHI NHÁNH BA ĐÌNH.

Hoạt động kinh doanh năm 2007 có nhiều thuận lợi, nền kinh tế đã lấy lại đà tăng trưởng với tốc độ năm sau cao hơn năm trước, chủ trương kích cầu thông qua đầu

tư đã có hiệu quả Với việc Đảng và Nhà nước đánh giá cao đóng góp của Ngân hàng Công thương Việt Nam chi nhánh Ba Đình đối với nền kinh tế trong sự nghiệp đổi mới và trao tặng danh hiệu cao quý, uy tín của Ngân hàng Công thương Việt Nam chi nhánh Ba Đình được nâng cao cả trong nước và quốc tế Cơ cấu tổ chức của Ngân hàng được hoàn thiện hơn nhờ đó mà công tác tín dụng cũng có những thay đổi tích cực Ngân hàng sẽ tiếp tục cho vay đầu tư trung và dài hạn Nắm được tình hình sản xuất kinh doanh, nhu cầu thị trường, Ngân hàng ưu tiên tập trung vốn cho vay các dự

án trọng điểm của ngành, của địa phương và của nền kinh tế nhằm tạo lợi nhuận cho Ngân hàng, tạo việc làm tăng thu ngân sách, phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước

Chất lượng , hiệu quả , an toàn, rủi ro thấp trong hoạt động tín dụng chỉ có được khi công tác thẩm định dự án được nâng cao, đặc biệt đối với nội dung thẩm định Dự án đầu tư Vì vậy, để đạt được điều đó công tác thẩm định phải được đặt đúng

vị trí của nó dưới sự chỉ đạo chặt chẽ của các cấp lãnh đạo, có cơ chế quy trình toàn diện và đồng bộ kết hợp quy trình công nghệ tạo thành một tổng thể giải pháp mang tính chiến lược trong định hướng phát triển cũng như điều hành Củng có và phát triển công tác này trong thời gian tới, Ngân hàng Công thương Việt Nam chi nhánh Ba Đình đã đưa ra một số nội dung chính về phương hướng nhiệm vụ cụ thể như sau:

 Xác định phương hướng nhiệm vụ trước tiên phải xuất phát từ việc nhận thức đúng vai trò, vị trí và nội dung của công tác thẩm định dự án Thực hiện công tác này là một trong những yếu tố quyết định góp phần bảo vệ và nâng cao vị thế, uy tín cũng như sức mạnh của Ngân hàng

 Củng cố, hoàn thiện bộ máy tổ chức thẩm định dự án: Phòng tín dụng của Ngân hàng sẽ được phát triển mạnh cả về số lượng và chất lượng, đảm đương tốt nhiệm

vụ, thực hiện tốt chức năng chỉ đạo, điều hành, kiểm tra hướng dẫn công tác thẩm định dự án Trong thời gian tới Ngân hàng sẽ xây dựng phòng thẩm định chuyên làm công tác này

 Xây dung quy chế hoạt động, quy trình thực hiện, điều hành công tác thẩm định

dự án Xác định rõ nội dung chức trách và mối quan hệ công tác giữa phòng thẩm định với các phòng khác, đồng thời phối hợp phân công hợp lý giữa công tác thẩm định và quản lý tín dụng

o Tổ chức xét duyệt theo nguyên tắc mà pháp luật quy định

o Hoàn thiện hơn nữa quy trình xét duyệt cho vay

 Ngoài việc tiếp tục thẩm định dự án trong kế hoạch Nhà nước, Ngân hàng sẽ chủ động tìm kiếm các dự án tiềm năng để cho vay Để đạt được nhu cầu vay Ngân hàng chủ động tiếp cận các dự án ngay từ đầu, từ trong kế hoạch đến ý tưởng đầu

tư của doanh nghiệp để cùng với họ lập dự án

 Tăng cường áp dụng khoa học kỹ thuật thông tin

o Tổ chức thu thập thông tin, xử lý và quản lý thông tin nhằm cung cấp kịp thời, phục vụ cho công tác thẩm định dự án, đồng thời có kế hoạch báo cáo thông tin cần thiết để tư vấn cho lãnh đạo

o Đẩy mạnh việc phân tích tổng hợp các thước đo chỉ tiêu khoa học kỹ thuật, giá thành sản phẩm, tỷ suất hoàn vốn… với một số ngành hay loại hình đầu tư Thí điểm thành lập bộ phận chuyên nghiên cứu thị trường

có nhiệm vụ tập hợp thông tin liên quan đến tình hình hoạt động của dự

án thuộc các ngành kinh tế khác nhau

o Đầu tư mua sắm sửa chữa trang thiết bị công nghệ hiện đại để thích ứng với xu hướng hội nhập khu vực quốc tế

 Quan tâm phát triển công tác đào tạo và trao đổi nghiệp vụ, tạo điều kiện cho cán bộ Ngân hàng nâng cao trình độ Đào tạo nghiệp vụ thẩm định chuyên sâu theo ngành nghề, lĩnh vực dựa trên đặc điểm thế mạnh của địa phương

 Công tác thẩm định dự án phải trở thành một thế mạnh trong cạnh tranh và trong kinh doanh, coi đó là một yếu tố thu hút khách hàng, tạo uy tín cho Ngân hàng qua việc nâng cao chất lượng công tác thẩm định dự án đầu tư

2.2 MỘT SỐ ĐỀ XUẤT NHẰM HOÀN THIỆN NỘI DUNG THẨM ĐỊNH DỰ

ÁN ĐẦU TƯ TẠI NGÂN HÀNG CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM CHI NHÁNH

BA ĐÌNH

Qua học hỏi kinh nghiệm của cán bộ công nhân viên tại Ngân hàng, kết hợp xem xét các hồ sơ dự án của Ngân hàng, đọc tài liệu tham khảo, căn cứ vào những đánh giá ở phần trước tôi xin đưa ra một số đề xuất nhằm hoàn thiện nội dung thẩm định dự án đầu tư tại Ngân hàng Công thương Việt Nam chi nhánh Ba Đình như sau:

2.2.1 Khía cạnh pháp lý của dự án đầu tư:

Cần phải đánh giá, xem xét:

triển kinh tế xã hội, quy hoạch phát triển ngành, quy hoạch xây dựng Trường hợp chưa có các quy hoạch trên thì phải có ý kiến thỏa thuận của cơ quan quản lý Nhà nước về lĩnh vực đó

chủ đầu tư, cụ thể là quyết định thành lập của các doanh nghiệp Nhà nước hoặc giấy phép hoạt động đối với các thành phần kinh tế khác, người đại diện chính thức (địa chỉ liên hệ, giao dịch), năng lực kinh doanh được thể hiện ở sở trường

và uy tín kinh doanh, năng lực tài chính thể hiện khả năng nguồn vốn tự có, điều kiện thế chấp khi vay vốn

bản pháp quy của Nhà nước, các quy định, chế độ khuyến khích ưu đãi

- Thẩm định nhu cầu sử dụng đất, tài nguyên, khả năng giải phóng mặt bằng

2.2.2 Khía cạnh thị trường của dự án

dung phân tích cung cầu thị trường về sản phẩm của dự án: mức độ thỏa mãn cung cầu thị trường tổng thể về sản phẩm dự án, tính hợp lý trong việc xác định thị trường mục tiêu của dự án, đánh giá sản phẩm của dự án, cơ sở dữ liệu và phương pháp phân tích dự báo cung cầu thị trường, các phương án tiếp thị và quảng bá sản phẩm cũng như phương thức tiêu thụ và mạng lưới phân phối, khả năng cạnh tranh chiếm lĩnh thị trường, các ưu thế về giá cả hay chất lượng và kinh nghiệm, uy tín của doanh nghiệp trong quan hệ thị trường về sản phẩm

thêm về: khả năng đạt các yêu cầu về tiêu chuẩn chất lượng xuất khẩu, tương quan giữa hàng xuất khẩu và hàng ngoại về chất lượng và hình thức bao bì mẫu

mã, dự kiến thị trường có bị hạn chế bởi hạn ngạch hay không, tiềm năng xuất khẩu của sản phẩm …

2.2.3 Khía cạnh kỹ thuật của dự án

định cần xem xét các yếu tố cơ bản để lựa chọn công suất thiết kế và mức sản xuất dự kiến hàng năm của dự án, mức độ chính xác của công suất lựa chọn

bị mà dự án lựa chọn: làm rõ ưu điểm và hạn chế của công nghệ lựa chọn (chú ý tới nguồn gốc, mức độ hiện đại, sự phù hợp của công nghệ với sản phẩm dự án cũng như những đặc điểm của Việt Nam), phương án chuyển giao kỹ thuật công nghệ, chuyên gia hướng dẫn vận hành, huấn luyện nhân viên và chế độ bảo hành, bảo trì thiết bị ….; tính đồng bộ với công suất của các thiết bị; giá cả và phương thức thanh toán; thời gian giao hàng và lắp đặt có phù hợp; uy tín của các nhà cung cấp

- Thẩm định về nguồn cung cấp đầu vào của dự án: nguồn cung cấp nguyên vật liệu cho dự án (nguồn, phương thức vận chuyển, khả năng tiếp nhận, khối lượng khai thac, giá cả, yêu cầu và khả năng đáp ứng về chất lượng nguyên vật liệu, yêu cầu về dự trữ nguyên vật liệu); nguồn cung cấp điện, nước, nhiên liệu (nhu cầu sử dụng, các giải pháp về nguồn cung cấp)

xây dựng dự án: các dự án đầu tư xây mới, mở rộng quy mô sản xuất lớn cần phải có các phương án về địa điểm để xem xét lựa chọn; sự phù hợp về quy hoạch của địa điểm; tính kinh tế của địa điểm; diện tích mặt bằng; số liệu về địa chất công trình để ước toán chi phí xây dựng và gia cố nền móng

mặt bằng, kiến trúc, kết cấu, công nghệ và tổ chức xây dựng

tố (chất thải, tiếng ồn …), các giải pháp bảo vệ môi trường

2.2.4 Phương diện tổ chức, quản lý thực hiện dự án

Về phương diện tổ chức, quản lý thực hiện dự án, cán bộ thẩm định dự án phải thực hiện xem xét hình thức tổ chức quản lý dự án và cơ cấu, trình độ tổ chức vận hành dự án và nguồn nhân lực của dự án, cụ thể là số lao động, trình độ kỹ thuật tay nghề của lao động, kế hoạch đào tạo lao động và khả năng cung ứng lao động trong quá trình thực hiện đầu tư

2.2.5 Khía cạnh tài chính của dự án

Đây là phương diện quan trọng nhất để đánh giá xem xét một dự án dưới góc

độ Ngân hàng cho vay Những đề xuất sau đây nhằm làm hoàn thiện hơn các nội dung thuộc khía cạnh này:

và tiến độ bỏ vốn: Kiểm tra nhu cầu xây dựng các hạng mục công trình, mức độ hợp lý của đơn giá xây dựng (chủ yếu bằng kinh nghiệm từ các dự án tương tự đã triển khai trong quá khứ); kiểm tra giá mua, chi phí vận chuyển, bảo quản, lắp đặt thiết bị; chi phí quản lý và các khoản chi phí khác; chi phí trả lãi vay ngân

hàng trong thời gian thi công, nhu cầu vốn lưu động ban đầu hoặc bổ sung để dự

án sau khi hoàn thành có thể hoạt động bình thường

năng, phương thức, tiến độ đóng góp của chủ đầu tư; khả năng vay vốn nước ngoài; khả năng vay vốn ưu đãi …

xuất hàng năm của dự án: chi phí tiêu hao nguyên nhiên vật liệu, chi phí nhân công, phương pháp xác định khấu hao và mức khấu hao, chi phí lãi vay ngân hàng (dài hạn và ngắn hạn) và các khoản thuế

doanh thu hàng năm của dự án

chính của dự án

tài chính ngắn hạng và khả năng trả nợ của dự án

2.2.6 Các chỉ tiêu kinh tế - xã hội của dự án

Cần phải đánh giá đúng đắn các chỉ tiêu về kinh tế - xã hội của dự án để thấy được các tác động của dự án đối với nền kinh tế và xã hội Các chỉ tiêu cần được xem xé: số lao động có việc làm từ dự án, số lao động có việc làm tính trên một đơn vị vốn đầu tư, mức giá trị gia tăng phân phối cho các nhóm dân cư và vùng lãnh thổ, mức tiết kiệm ngoại tệ, mức đóng góp cho ngân sách thông qua các khoản thuế, tác động đến

sự phát triển các ngành, địa phương và vùng lãnh thổ …

Đối với các dự án mua sắm thiết bị hàng hóa thuộc vốn Nhà nước thì nội dung thẩm định co sddown giản hơn, chủ yếu để đánh giá các vấn đề: điều kiện pháp lý, nhu cầu và yêu cầu mua sắm, đổi mới, tăng thêm trang thiết bị; quy mô, công suất của trang thiết bị cần tăng thêm; phân tích về việc lựa chọn công nghệ

2.2.7 Một số đề xuất khác nhằm nâng cao hiệu quả và chất lượng thẩm định dự

án đầu tư tại Ngân hàng Công thương Việt Nam chi nhánh Ba Đình

- Giải pháp thu thập, lưu trữ và xử lý thông tin báo cáo về dự án đầu tư

Để tránh những đánh giá không chính xác hoặc phiến diện thì cán bộ thẩm định phải có đầy đủ các thông tin cần thiết liên quan tới dự án và doanh nghiệp thực hiện

dự án Những thông tin này đòi hỏi phải trung thực và có độ tin cậy cao Muốn vậy, công tác thẩm định không thể chỉ sử dụng những thông tin một chiều mà phải có sự đối chiếu, so sánh từ nhiều nguồn khai thác khác nhau, cụ thể như:

 Thông tin trực tiếp từ phía khách hàng

Bằng sự khéo léo linh hoạt của cán bộ tín dụng trong khi thực hiện phỏng vấn trực tiếp, có thể phát hiện được những gian lận mà khách hàng đã cố tình che dấu Mục đích của cuộc phỏng vấn là nhằm thu được những thông tin sau:

o Làm rõ hơn mục đích và yêu cầu của vay vốn

o Biết rõ hơn khả năng trả nợ uy tín của người xin vay

o Thu thập thêm những thông tin về lịch sử phát triển, xu hướng phát triển đội ngũ cán bộ, trình độ quản lý và vị thế của doanh nghiệp trên thị trường

o Giải trình những điểm chưa rõ hoặc các những mâu thuẫn có thể còn có trong hồ sơ vay vốn

Để thu được kết quả tốt trong phỏng vấn, cán bộ thẩm định cần chuẩn bị các

kỹ năng thật tốt như phải nghiên cứu kỹ hồ sơ dự liệu về khách hàng để đưa

ra những điểm đặc biệt cần lưu ý Xây dựng kế hoạch phỏng vấn thật chi tiết và hiệu quả

o Khả năng tạo ra các nguồn thu nhập từ hoạt động sản xuất kinh doanh bằng vốn vay của ngân hàng để trả nợ

o Các nguồn thu khác để huy động thay thế nguồn trả nợ cho ngân hàng khi phương án sản xuất kinh doanh gặp nhiều rủi ro

o Những khó khăn thuận lợi có thể xảy ra khi tiến hành dự án và biện pháp khắc phục nếu có rủi ro

Ngoài ra, cán bộ thẩm định còn phải trích quỹ thời gian đến thăm nơi sản xuất của doanh nghiệp để tham quan khảo sát thực tế, gặp gỡ nhân viên để tìm hiểu mối quan hệ của họ với chủ doanh nghiệp

 Thông tin từ bên ngoài

Nguồn thông tin này mang tính đa dạng và khách quan sẽ góp phần giúp cho cán

bộ thẩm định nhận định một cách chính xác hơn và đưa ra những quyết định đúng đắn hơn.Các nguồn thông tin khai thác gồm:

o Các Ngân hàng mà khách hàng có quan hệ tín dụng, thông qua đó mà Ngân hàng sẽ nắm bắt những thông tin cần thiết cho biết uy tín và khả năng hoạt động của doanh nghiệp

o Số liệu đánh giá của công ty kiểm toán cũng là một căn cứ khi đánh giá

về khách hàng

o Liên hệ với các chuyên gia kỹ thuật để biết chính xác về tình trạng máy móc, thiết bị để so sánh, đánh giá, đối chiếu với phần khách hàng đã trình bày

o Tham khảo tài liệu về chu trương chính sách của Nhà nước, các phân tích thị trường, mạng Internet … sẽ giúp cán bộ nhìn nhận dự án đầu tư tổng thể và đi đến kết luận dự án hoàn thiện hệ thống cung cấp thông tin

- Giải pháp về tổ chức điều hành, nhân sự

 Liên tục tổ chức đào tạo và đào tạo lại, tập huấn cho cán bộ thẩm định tín dụng, giúp tạo điều kiện nâng cao trình độ kiến thức và năng lực kinh nghiệm làm việc Đặt ra những yêu cầu chuyên môn bắt buộc, đòi hỏi đội ngũ này phải có kiến thức chuyên sâu về lĩnh vực tài chính ngân hàng, có khả năng phân tích tài chính Kiên quyết điều chuyển những cán bộ không có khả năng đáp ứng yêu cầu công việc, hoặc khả năng kém

 Tổ chức đội ngũ cán bộ thẩm định phải bố trí sao cho hợp lý, tránh sự chồng chéo, đảm bảo chọn lựa sắp xếp các cán bộ có đủ trình độ, năng lực chuyên môn, trách nhiệm làm công việc này Trong phân công công tác cũng phải căn

cứ vào trình độ kinh nghiệm, thế mạnh của từng người để công tác thẩm định đạt kết quả cao nhất Nên phân các cán bộ thẩm định phụ trách khối doanh nghiệp theo ngành nghề, cử cán bộ đi tìm hiểu, học tập về loại ngành nghề đó nhằm tiến tới chuyên môn hoá công tác thẩm định

 Khi phân công việc cho cán bộ thẩm định cũng phải gắn quyền hạn và trách nhiệm trực tiếp của cán bộ đối với kết quả, chất lượng thẩm định Chi nhánh phải có biện pháp kiểm tra thường xuyên tránh những sai sót và ngăn ngừa những hành vi cố tình làm sai, tránh rủi ro đạo đức nghề nghiệp

 Đối với những dự án có vốn đầu tư lớn, phức tạp chi nhánh nên tổ chức cho nhiều cán bộ cùng thẩm định, kết hợp thuê chuyên gia tư vấn về thẩm định để đánh giá chính xác các số liệu tài chính mà doanh nghiệp đưa ra, từ đó có quyết định đúng đắn cho việc tài trợ

 Có chính sách ưu đãi, khen thưởng thoả đáng đối với cán bộ giỏi, có trách nhiệm, hiệu quả công việc cao và kỷ luật đích đáng hành vi tiêu cực

 Phân công cán bộ tín dụng giỏi, có kinh nghiệm kèm cặp hướng dẫn những cán

bộ trẻ, ít kinh nghiệm từ đó nâng cao trình độ đội ngũ nhân viên

- Giải pháp hoàn thiện quy trình, kỹ thuật thẩm định

 Sử dụng phương pháp giá trị hiện tại:

Ngân hàng Công thương Việt Nam chi nhánh Ba Đình chưa áp dụng triệt để biện pháp này trong tất cả các dự án Cán bộ thẩm định cần phải sử dụng các giá trị như NPV,IRR, thời gian hoàn vốn có chiết khấu và nên được dùng trong mọi dự án, xem đó là chỉ tiêu quan trọng để đánh giá tính khả thi về mặt tài chính

 Phân tích độ nhạy, tính điểm hoà vốn:

Cần phải yêu cầu tất cả các dự án phải được phân tích độ nhạy để ước lượng và quản lý rủi ro.Chỉ cần giả thiết sự biến động bất lợi của vài yếu tố chủ chốt nhằm

tránh sự rắc rối quá mức từ đó lập thành bảng để so sánh, tiến hành ước lượng xác suất các yếu tố có thể xảy ra, từ đó có những điều chỉnh cần thiết

Ngoài ra chi nhánh còn phải thực hiện tính điểm hoà vốn cho dự án, chú ý điểm hoà vốn trả nợ Việc tính toán này nhằm xác định công suất huy động tối thiểu cần thiết để dự án không bị thua lỗ, không mất khả năng thanh toán, cơ sở cho việc yêu cầu chủ dự án có kế hoạch điều chỉnh công suất, kế hoạch sản xuất thích hợp

 Đánh giá kế hoạch trả nợ:

Để nâng cao chất lượng thẩm định, Ngân hàng Công thương Việt Nam chi nhánh Ba Đình phải tránh tình trạng chỉ chú trọng vào kế hoạch trả nợ, đánh giá dự án theo quan điểm của người cho vay và coi năng lực trả nợ là hàng đầu Phải phân tích toàn bộ thời gian tồn tại của dự án, đánh giá một cách khách quan

 Thẩm định dự án sau khi giải ngân và khi dự án đang hoạt động:

Cần liên tục tiến hành kiểm tra sự hoạt động của dự án, giám sát việc sử dụng vốn đầu tư, quá trình sản xuất kinh doanh, tình hình sử dụng bảo quản tài sản thế chấp Định kỳ phân tích tình hình tài chính dự án từ đó có những yêu cầu, giúp đỡ chủ dự án

đề ra phương án thu hồi vốn Phân tích đánh giá tình hình thực hiện các kế hoạch, chú

ý kế hoạch trả nợ

 Quy trình thẩm định:

Ngân hàng Công thương Việt Nam chi nhánh Ba Đình cần xây dựng bản hướng dẫn quy trình thẩm định dự án một cách chi tiết cụ thể, cập nhật các phương pháp, chỉ tiêu mới, không nên dựa vào bản hướng dẫn chung của các Nghị định, thông tư…

- Giải quyết những khúc mắc trong vấn đề tài sản thế chấp

Khi thực hiện hoạt động cho vay, nếu có tài sản thế chấp thì phải thực hiện một cách nghiêm túc mọi nguyên tắc thủ tục quy trình cho vay, giám sát và thu nợ như trường hợp không có thế chấp Điều đó giúp chúng ta có cách xử lý đúng đắn với mức

độ rủi ro thấp nhất Vì vậy cán bộ thẩm định cần tập trung vào các điểm sau: