Các khái niệm cơ bản về dịch vụ hệ sinh thái và lượng giá dịch vụ hệ sinh thái

Các khái niệm cơ bản về dịch vụ hệ sinh thái và lượng giá dịch vụ hệ sinh thái Nội dung 1. Dịch vụ Hệ sinh thái (DVHST) là gì ? 2. Các loại DVHST 3. Giá trị kinh tế của DVHST 4. Lượng hóa giá trị (lượng giá) DVHST 5. Tại sao cần lượng hóa giá trị DVHST ?

Copyright © Wondershare Software

Các khái niệm cơ bản về

Dịch vụ Hệ sinh thái;

Lượng giá Dịch vụ Hệ sinh thái

Lê Thu Hoa Khoa Môi trường và Đô thị Đại học Kinh tế Quốc dân Email: lethuhoaneu@gmail.com

Mob 0913043585

Nội dung

1 Dịch vụ Hệ sinh thái (DVHST) là gì ?

2 Các loại DVHST

3 Giá trị kinh tế của DVHST

4 Lượng hóa giá trị (lượng giá) DVHST

5 Tại sao cần lượng hóa giá trị DVHST ?

Copyright © Wondershare Software

Hệ sinh thái

- là hệ quần thể sinh vật trong một khu vực địa lý tự nhiên nhất định cùng tồn tại và phát triển, có tác động

qua lại với nhau (Luật Bảo vệ Môi trường, 2005)

- là quần xã sinh vật và các yếu tố phi sinh vật của một khu vực địa lý nhất định, có tác động qua lại và trao đổi

vật chất với nhau (Luật Đa dạng sinh học, 2008).

Các hệ sinh thái đem lại

nhiều lợi ích cho con người

Đánh giá HST thiên niên kỷ

(MEA, 2005)

Dịch vụ hệ sinh thái: những lợi ích mà con người nhận được từ HST tự nhiên

Dịch vụ cung cấp

Thực phẩm; Nguyên liệu thô; Gỗ,

củi; Nước sạch; Dược liệu…

Dịch vụ văn hóa

Giải trí và sức khỏe thể chất & tinh thần; Du lịch sinh thái; Giá trị thẩm mỹ, cảm hứng văn hóa, nghệ thuật và thiết kế; Trải nghiệm tâm linh và bản sắc địa phương

Dịch vụ điều tiết

Điều hòa khí hậu và chất lượng không khí;

Hấp thụ và lưu trữ các-bon; Hạn chế tác động của các hiện tượng cực đoan (lũ lụt, hạn hán, bão…); Làm sạch nước; Chống xói lở và duy trì độ màu của đất; Thụ phấn;

Kiểm soát sinh học

Dịch vụ hỗ trợ(để duy trì các dịch vụ khác cũng như các điều kiện sống trên Trái đất)

Môi trường sống cho các loài; Duy trì sự đa dạng nguồn gen; Quang hợp; Chu trình dinh dưỡng

Nguồn: Đánh giá HST thiên niên kỷ (MEA, 2005)

Mối liên quan giữa các dịch vụ HST với các thành tố của cuộc sống thịnh vượng

Nguồn: MEA, 2005

Copyright © Wondershare Software

GIÁ TRỊ KINH TẾ CỦA DỊCH VỤ HỆ SINH THÁI

Nguồn: Tổng hợp theo TEEB (2009), Kinh tế học về Dịch vụ Hệ sinh thái và Đa dạng sinh học

Khung Tổng giá trị kinh tế (TEV) được coi như “tiêu chuẩn vàng”

để đánh giá tổng thể giá trị kinh tế của dịch vụ hệ sinh thái

TỔNG GIÁ TRỊ KINH TẾ

Giá trị sử dụng Giá trị phi sử dụng

Giá trị sử

dụng trực tiếp

Giá trị lựa chọn

Giá trị sử dụng gián tiếp Giá trị lưu truyền Giá trị tồn tại

Giá trị sử dụng trực tiếp và gián tiếp trong tương lai

Lọi ích trực tiếp từ

sử dụng sản

phẩm sơ cấp

Lợi ích từ hàng hóa

và dịch vụ thứ cấp, chức năng của hệ sinh thái

Ví dụ:

Dịch vụ cung cấp

- Gỗ, thực phẩm, lâm sản

- Dược liệu

- Nước sạch

Dịch vụ văn hóa

- Giải trí

- Du lịch

- Khoa học và giáo dục

Ví dụ:

Dịch vụ cung cấp

- Nước sạch

- Dược liệu

Dịch vụ điều tiết

- Lưu trữ các bon

- Làm sạch nước và không khí

- Chống xói lở đất

- Kiểm soát lũ

Giá trị gìn giữ cho các thế hệ tương lai

Giá trị từ nhận thức sự

tồn tại

Ví dụ :

Dịch vụ văn hóa

- Cảnh quan và phong cảnh

- Tỉnh bản sắc và toàn vẹn của cộng đồng

- Giá trị tâm linh

- Loài hoang dã và đa dạng sinh học

Ví dụ

Dịch vụ cung cấp

- Nước sạch

Dịch vụ điều tiết

- Lưu trữ các bon

- Chất lượng không khí

Dịch vụ văn hóa

- Cảnh quan và phong cảnh

- Giải trí

- Khoa học và giáo dục

“tính hữu hình” của giá trị giảm dần

độ khó của lượng giá kinh tế tăng lên

Hệ sinh thái đem lại lợi ích cho con người/ hệ

thống kinh tế - xã hội

Hệ sinh thái có giá trị.

Nhưng:

- Giá trị đó là bao nhiêu ?

- Giá trị đó mang lại cho ai ?

- Giá trị đó bị tác động như thế nào bởi những cách

quản lý khác nhau?

- Ai chịu chi phí, ai hưởng lợi khi có tác động ?

- Ai ra quyết định ?

Dịch vụ Hệ sinh thái

Copyright © Wondershare Software

Đánh giá tác động của chính sách phát triển đến hiện trạng của hệ

sinh thái và phúc lợi con người;

So sánh hiệu quả chi phí “thực” của một dự án hoặc hoạt động đầu tư;

Xem xét sự đánh đổi giữa các phương án quản lý hệ sinh thái nhằm lựa chọn phương án tối ưu;

Đánh giá trách nhiệm đối với thiệt hại gây ra cho môi trường;

Tạo thị trường cho các dịch vụ hệ sinh thái nhằm huy động nguồn lực tài chính; và

Nâng cao nhận thức và truyền thông tới công chúng về đóng góp

của các dịch vụ hệ sinh thái đối với hệ thống kinh tế - xã hội

Lượng giá dịch vụ hệ sinh thái và tích hợp các giá

trị đó vào quá trình ra quyết định có thể hỗ trợ

Lượng giá DVHST:

 một công cụ để lượng hóa thành tiền

giá trị của hệ sinh thái và các dịch vụ

hệ sinh thái

 làm cho các tác động của biến đổi hệ

sinh thái tới lợi ích của con người trở

nên rõ ràng hơn đối với các nhà hoạch

định chính sách

 Một số cách tiếp cận lượng giá kinh tế

đã được phát triển nhằm lượng hóa

toàn bộ hoặc một phần TEV của một

dịch vụ hệ sinh thái

(chúng ta sẽ nghiên cứu các cách tiếp cận và

phương pháp lượng giá trong buổi chiều nay)

http://www.aboutvalues.net/

Lượng giá Dịch vụ Hệ sinh thái

Giá trị bằng tiền

Định lượng

Định tính

(loại & mức lợi ích)

Toàn bộ các loại dịch vụ HST được cung cấp

Các cấp độ đánh giá giá trị DVHST

Copyright © Wondershare Software

Thảo luận theo nhóm về các nội dung:

1 Xác định các Hệ sinh thái và Dịch vụ Hệ sinh thái quan trọng đối với

vùng Đồng bằng sông Cửu Long? (Xác định ít nhất 3 hệ sinh thái và các

dịch vụ HST tương ứng, sử dụng các biểu tượng và gợi ý trong bài 1)

2 Xác định khả năng “đánh đổi” giữa các hoạt động kinh tế và các địch vụ

hệ sinh thái ở ĐBSCL? (Ví dụ, nuôi tôm và suy giảm hệ sinh thái rừng

ngập mặn…)

3 Những đối tượng/ chủ thể nào liên quan, ai được/ ai mất trong quá trình

phát triển kinh tế hiện nay tại ĐBSCL?

Bài tập số 1: Xác định các Dịch vụ Hệ sinh thái