HOÀN THIỆN HẠCH TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CƠ KHÍ XÂY DỰNG ĐẠI MỖ

Một số nguyên tắc hoàn thiện hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cơ khí xây dựng Đại Mỗ  Hoàn thiện hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

HOÀN THIỆN HẠCH TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CƠ KHÍ XÂY DỰNG ĐẠI MỖ

2.1 Sự cần thiết phải hoàn thiện hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cơ khí xây dựng Đại Mỗ

đối với một doanh nghiệp sản xuất thông thường, có thể nói đạt được lợi nhuận cao

là mục tiêu hàng đầu Nhất là trong môi trường kinh doanh cạnh tranh gay gắt như hiện nay, càng đòi hỏi các doanh nghiệp quan tâm nhiều đến tiết kiệm chi phí, giảm giá thành sản phẩm và tối đa hoá lợi nhuận Điều này đặt ra cho các doanh nghiệp là cần phải tổ chức quản lí sản xuất và hạch toán kinh doanh có hiệu qủa Trong đó, hoàn thiện hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm có ý nghĩa hết sức quan trọng

Là một doanh nghiệp sản xuất tại Công ty Cơ khí xây dựng Đại Mỗ cũng nhận thấy được tầm quan trọng của việc tổ chức hạch toán chính xác chi phí sản xuất cũng như tính đúng và tính đủ giá thành Kế toán chính xác chi phí sản xuất không chỉ là việc tổ chức ghi chép, phản ánh đầy đủ trung thực về mặt số lượng chi phí mà cả việc tính toán các chi phí bằng tiền theo đúng nguyên tắc và phản ánh từng loại chi phí theo từng địa đIểm phát sinh, thời đIểm xảy ra, xác định đúng đối tượng chi phí Tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm là hai bước công việc liên tiếp và gắn bó hữu cơ với nhau Do đó cần phải tổ chức công tác tập hợp chi phí sản xuất một cách hợp lý, khoa học và từ đó giá thành mới được tính đúng Việc tính đúng, tính đủ giá thành giúp phản ánh đúng đắn tình hình và kết quả thực hiện giá thành của doanh nghiệp, xác định đúng đắn kết quả thực hiện tài chính, tránh tính trạng lãi giả lỗ thật

2.2 Một số nguyên tắc hoàn thiện hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cơ khí xây dựng Đại Mỗ

 Hoàn thiện hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm cần dựa trên những nguyên tắc sau:

- Hoàn thiện trên cơ sở tôn trọng cơ chế tài chính, tôn trọng chế độ kế toán Vì kế toán không chỉ là công cụ quản lí kinh tế của đơn vị mà còn là công cụ quản lí nền kinh tế của nhà nước Tổ chức công tác kế toán tại các đơn vị kinh tế được phép

vận dụng cơ chế tài chính và chế độ kế toán trên cơ sở đặc thù của đơn vị chứ không bắt buộc phải dập khuân hoàn toàn theo chế độ, nhưng vẫn phải tôn trọng

cơ chế và chế độ kế toán

- Hoàn thiện hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trên cơ sở phù hợp với đặc đIểm tổ chức quản lí sản xuất và kinh doanh của doanh nghiệp

- Hoàn thiện hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm phải đảm bảo đáp ứng được thông tin kịp thời, chính xác cho nhà quản lí

- Hoàn thiện hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm phải dựa trên cơ

sở tiết kiệm chi phí với mục đích hiệu quả kinh doanh cao

 Yêu cầu đối với Hoàn thiện hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm:

- Phải nắm vững nội dung và bản chất kinh tế của chi phí

- Phải phân loại chi phí sản xuất thích hợp theo yêu cầu của công tác quản lí và hạch toán

- Phải phân định chi phí với giá thành sản phẩm và nắm rõ mối quan hệ giữa chúng

- Phải nắm được các cách phân loại giá thành khác nhau phục vụ cho công tác quản

lí và hạch toán

- Xác định đối tượng và phương pháp hạch toán chi phí sản xuất và tính gía thành sản phẩm phù hợp

- Xác định trình tự hạch toán và tổng hợp chi phí sản xuất thích ứng

2.3 Đánh giá hạch toán chi phí sản xuất và tính gía thành sản phẩm tại Công ty Cơ khí xây dựng Đại Mỗ

2.3.1 Những ưu đIểm

Công ty Cơ khí xây dựng Đại Mỗ là doanh nghiệp sản xuất có quy mô vừa Bộ máy

kế toán của Công ty tương đối hoàn thiện Các nhân viên phòng kế toán đều là những người có năng lực

Phần hành kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm là một phần hành kế toán chủ chốt của Công ty Hiện tại Công ty đang thực hiện hạch toán chi phí sản xuất vì thế có thể

dễ dàng theo dõi từ việc phát sinh chi phí tới tập hợp chi phí và tính giá thành của từng sản phẩm Đồng thời kế toán cũng theo dõi số tổng hợp tại các phân xưởng để tính được tổng chi phí sản xuất trong kì của Công ty

Sự trợ giúp của máy tính trong việc hạch toán kế toán nói chung và hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành nói riêng đã mang lại hiệu quả cao Hiện nay sổ sách kế toán của Công ty vẫn tuân thủ chế độ kế toán hiện hành mà Bộ Tài chính quy định cho các doanh nghiệp áp dụng Nhật kí chung Đồng thời các sổ sách này cũng phù hợp với đặc đIểm riêng của công tác hạch toán kế toán tại Công ty Sổ sách kế toán được tổ chức khoa họ, chặt chẽ đáp ứng đầy đủ nhu cầu cung cấp thông tin Qua đó đã tăng cường hiệu quả làm việc của bộ máy kế toán

Có thể thấy việc hạch toán nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ của Công ty là chặt chẽ Trong giới hạn của đề tài này em chỉ đề cập đến khâu xuất nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ Cách theo dõi nguyên vật liệu của Công ty ở chỗ là vừa theo dõi được chi tiết tình hình nhập, xuất, tồn của từng nguyên vật liệu công cụ dụng cụ (trên sổ chi tiết vật liệu) lại vừa theo dõi theo hoá đơn xuất vật liệu, công cụ dụng cụ (trên bảng kê chi tiết xuất vật tư theo nguyên vật liệu chính, nguyên vật liệu phụ, công cụ dụng cụ… Như vậy

có thể nói công tác hạch toán nguyên vật liệu công cụ dụng cụ nói chung và hạch toán xuất nguyên vật liệu công cụ dụng cụ nói riêng của Công ty có nhiều ưu đIểm đã đáp ứng được các nhu cầu quản lí khác nhau

Từ yêu cầu của việc tập hợp chi phí riêng cho từng mặt hàng tại mối phân xưởng nên việc chi tiết tài khoản của Công ty cũng đã đáp ứng được yêu cầu kế toán Như đối với các TK154, TK621, Tk 622, TK 627 đều được mở chi tiết tại các phân xưởng

Ví dụ, TK 621 được chi tiết thành:

TK 6211: chi phí nguyên vật liệu- Công ty

TK 6212: chi phí nguyên vật liệu - phân xưởng cơ khí

TK 6213: chi phí nguyên vật liệu - phân xưởng kết cấu thép

TK 6214: chi phí nguyên vật liệu - phân xưởng lắp máy

TK 6215: chi phí nguyên vật liệu - phân xưởng sơn mạ

Đồng thời các TK này cũng đều được mở sổ chi tiết đối với từng phân xưởng và từng sản phẩm nên việc theo dõi các chi phí này được dễ dàng và thuận tiện

2.3.2 Một số tồn tại

 Về tài khoản sử dụng

Mặc dù sự phân chia hệ thống tài khoản riêng cho từng phân xưởng và từng sản phẩm như vậy là hợp lí, tuy nhiên nếu xét cụ thể hơn thì việc chi tiết một số tài khoản như hiện nay vẫn còn có nhược đIểm Ví dụ đối với TK621, TK622, TK 627 ngoài việc được mở chi tiết cho các phân xưởng còn được mở chi tiết cho cả Công ty Việc mở chi tiết các tài khoản này cho Công ty là không hợp lí, vì việc thực hiện quá trình sản xuất chỉ xảy ra tại các phân xưởng, do đó việc tập hợp chi phí sản xuất chỉ nên chi tiết tới từng phân xưởng sau đó tổng hợp thành số liệu toàn Công ty

Ngoài ra TK 621 mới mở chi tiết tại các phân xưởng còn chưa mở chi tiết cho nguyên vật liệu chính và nguyên vật liệu phụ

 Về sử dụng sổ sách kế toán

Trong khâu xuất nguyên vật liệu và công cụ dụng cụ, kế toán theo dõi trên các sổ như vậy là đầy đủ và hợp lí Tuy nhiên cách ghi của bản kê chi tiết xuất vật tư của Công

ty theo em là chưa khoa học Nếu để phục vụ mục đích quản lí nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ thì kế toán không cần theo dõi riêng cho từng phân xưởng mà chỉ cần theo dõi theo danh đIểm nguyên vật liệunhư sổ chi tiết vật tư Còn với bảng kê chi tiết xuất vật tư, mục đích của sổ này là theo dõi số vật tư xuất cho sản xuất chi tiết theo nguyên vật liệu chính, nguyên vật liệu phụ của các phân xưởng vì thế cần thiết phải lấy được tổng số xuấ nguyên vật liệu cho từng phân xưởng trên bảng kê chi tiết xuất vật tư Nhưng ở Công ty

Cơ khí xây dựng Đại Mỗ bảng kê chi tiết xuất vật tư không có kết cấu thật phù hợp Ví

dụ như ở Bảng kê chi tiết xuất vật tư (biểu 1.3), mặc dù các chứng từ xuất vật tư được tách riêng cho từng phân xưởng nhưng các chứng từ này đều được phản ánh chung trên

cùng một Bảng kê chi tiết xuất vật tư theo trình tự thời gian (biểu 1.3), số tổng cộng ở cuối sổ này là tổng số vật tư xuất dùng cho cả bốn phân xưởng của Công ty Như vậy nếu người xem muốn biết số xuất nguyên vật liệu của một phân xưởng nào đó thì phải làm thao tác cộng các hóa đơn xuất vật tư của phân xưởng đó trên Bảng kê chi tiết xuất vật tư

Đối với Bảng tính giá thành sản phẩm theo em còn có nhược đIểm trong bảng tính giá thành sản phẩm của Công ty Cơ khí xây dựng Đại Mỗ chỉ có những chi phí phát sinh trong kì mới được chi tiết theo từng khoản mục còn chi phí sản xuất kinh doanh dở dang đầu kì và cuối kỳ thì không được chi tiết theo khoản mục chi phí Với bảng tính giá thành như thế sẽ dẫn đến khó khăn khi muốn so sánh đối chiếu về tỉ lệ các loại chi phí sản xuất trong tổn giá thành sản phẩm

 Về trích trước chi phí sản xuất và các khoản thiệt hại ngừng sản xuất

Hiện nay Công ty không thực hiện việc trích trước chi phí sửa chữa lớn TSCĐ vào chi phí sản xuất chung của mỗi quý mà chi phí phát sinh lúc nào hay kì nào thì tính luôn vào

kì đó Việc hạch toán như vậy sẽ làm cho giá thành sản phẩm bị tăng đột biến khi có chi phí sửa chữa lớn TSCĐ phát sinh Vì vậy Công ty nên thực hiện trích trước chi phí sửa chữa lớn TSCĐ vào chi phí sản xuất chung của mỗi quý để nhằm đảm bảo cho giá thành sản phẩm không tăng đột biến khi có chi phí sửa chữa lớn TSCĐ phát sinh

 Về phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang

Phương pháp xác định giá trị sản phẩm dở dang theo sản lượng ước tính tương đương mà Công ty đang sử dụng chỉ nên áp dụng để tính các chi phí chế biến trong sản phẩm dở dang, còn đối với chi phí nguyên vật liệu chính của sản phẩm dở dang thì cần phải xác định theo số thực tế đã dùng Tuy nhiên, hiện nay Công ty vẫn đang đánh giá sản phẩm

dở dang theo sản lượng ước tính tương đương trong đó giá trị sản phẩm dở dang không được tách riêng cho chi phí nguyên vật liệu chính và chi phí chế biến Điều này làm cho giá trị của sản phẩm dở dang tính đượclà không chính xác

2.4 Một số kiến nghị nhằm hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cơ khí xây dựng Đại Mỗ

 Về tài khoản sử dụng

Theo chế độ hiện hành, TK 621 dùng để phản ánh toàn bộ chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (bao gồm chi phí nguyên vật liệu chính và chi phí nguyên vật liệu phụ) Tại Công ty

Cơ khí xây dựng ĐạI Mỗ, kế toán đã chi tiết TK 621 thành các tiểu khoản: TK 6211- Công ty, TK 6212 - phân xưởng cơ khí, TK 6213 - phân xưởng KCT, TK 6214- phân xưởng lắp máy, TK 6512 - phân xưởng sơn mạ Tuy nhiên lại chưa chi tiết thành chi phí nguyên vật liệu chính và chi phí nguyên vật liệu phụ Công ty nên tách thành chi phí nguyên vật liệu chính và chi phí nguyên vật liệu phụ ở mỗi phân xưởng, ví dụ: TK 62131

- chi phí nguyên vật liệu chính( phân xưởng KCT), TK 621312- chi phí nguyên vật liệu phụ(phân xưởng KCT), vì như vậy kế toán sẽ không mất thời gian vào việc tách nguyên vật liệu trực tiếp thành đối tượng chế biến( nguyên vật liệu chính) và chi phí chế

biến( nguyên vật liệu phụ) Từ đó việc xác định sản phẩm dở dang cuối kì sẽ nhanh chóng và chính xác, tạo điều kiện cho việc xác định giá thành sản phẩm kịp thời

 Về sổ sách kế toán

Từ nhược đIểm đã nêu ở trên theo em kế toán nên theo dõi các chứng từ xuất vật tư của các phân xưởng trên các Bảng kê chi tiết xuất vật tư được mở cho từng phân xưởng Hoặc có thể ghi trên một sổ nhưng tách thành các cột khác nhau cho các phân xưởng Như thế kế toán sẽ có được số tổng xuất nguyên vật liệu của từng phân xưởng khi cần tìm

và vẫn có được số tổng cộng xuất vật tư của các phân xưởng

 Về trích trước chi phí sản xuất và các khoản thiệt hại ngừng sản xuất

Chi phí sửa chữa lớn TSCĐ và các khoản thiệt hại ngừng sản xuất kế hoạch được

kế toán hạch toán vào TK 335

Nợ TK 627: chi phí sửa chữa lớn TSCĐ hoặc các khoản thiệt

hại ngừng sản xuất theo kế hoạch

Có TK 335: trích trước chi phí sửa chữa lớn TSCĐ

hoặc các khoản thiệt hại ngừng sản xuất theo kế hoạch

 Về phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang

Hiện nay, Công ty đang đánh giá SP dở dang theo phương pháp quy đổi tương đương với tỷ lệ quy đổi là do phòng kỹ thuật xác định Phương pháp “xác định giá trị SP

dở dang theo phương pháp sản lượng ước tính tương đương” mà Công ty đang sử dụng chỉ nên áp dụng để tính các chi phí chế biến, còn chi phí NVL chính thì phải xác định theo số thực tế đã dùng, khi đó việc đánh giá sản phẩm dở dang của Công ty sẽ chính xác hơn Cụ thể em xin trình bày phương pháp này như sau:

Tổng giá trị SP

Giá trị NVL chính nằm trong SP dở dang +

Chi phí chế biến nằm trong

SP dở dang Trong đó:

Giá trị NVL

chính trong

SP dở dang

=

Số lượng SP dở dang cuối kỳ

(không quy đổi)

x

Toàn bộ giá trị NVL chính xuất dùng

Số lượng

SP hoàn thành

+ Số lượng SP dở dang

(không quy đổi)

Chi phí chế

biến nằm trong

SP dở dang

=

Số lượng SP dở dang cuối kỳ (quy đổi ra thành phẩm)

x

Tổng chi phí chế biến từng loại

Số lượng

SP hoàn thành

+ Số lượng SP dở dang (quy đổi ra thành phẩm)

Chi phí chế biến ở đây bao gồm: Giá trị vật liệu phụ tiêu hao nằm trong SP dở dang, chi phí nhân công trực tiếp nằm trong SP dở dang, chi phí sản xuất chung nằm trong sản phẩm dở dang

KẾT LUẬN

Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là hai chỉ tiêu kinh tế cơ bản phản ánh chất lượng hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Việc tính đúng, tính đủ giá thành được dựa trên cơ sở của công tác hạch toán chi phí sản xuất Điều này khẳng định lại ý nghĩa của việc hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp nói chung và tại Công ty Cơ khí xây dựng Đại Mỗ nói riêng

Chuyên đề đã nêu lên những vấn đè lí luận cơ bản về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất, đồng thời cũng khái quát cảu Công

ty Cơ khí xây dựng Đại Mỗ Đặc biệt chuyên đề đã đi sâu phản ánh thực trạng công tác

kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cơ khí xây dựng Đại Mỗ Sau khi so sánh thực trạng với lí thuyết cũng như so sánh với chế độ kế toán hiện hành, chuyên đề đã đề cập đến một số kiến nghị với mục đích để hoàn thiện công tác kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cơ khí xây dựng ĐạI Mỗ

Qua thời gian thực tập tại Công ty Cơ khí xây dựng ĐạI Mỗ, kết hợp với những kiến thức học ở trường, em đã hoàn thành chuyên đề tốt nghiệp với đề tài “Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cơ khí xây dựng ĐạI Mỗ” Đây là một đề tài đòi hỏi sự tìm hiểu, nghiên cứu một cách lâu dài và nghiêm túc Để

hoàn thành chuyên đề này, em đã được sự hướng dẫn tận tình cảu thầy giáo Trần Văn Thuận và sự giúp đỡ của Công ty Cơ khí xây dựng ĐạI Mỗ Em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến thầy giáo và các cô chú ở phòng kế toán Công ty Cơ khí xây dựng Đại Mỗ