Chính quyền Obama trong các phát biểu chính thức cho rằng tăng cường hợp tác vói Việt Nam không chỉ mang lại các lợi ích trong quan hệ song phương mà còn mang lại cho Mỹ nhữn[r]
Trang 1THựC CHẤT CHÍNH SÁCH XOAY TRỤC HƯỚNG VỂ
ĐÔNG NAM Á CỦA CHÍNH QUYỂN BARACK OBAMA:
NGUYÊN NHÂN, NỘI HÀM VÀ TẤC ĐỘNG» ■ •
NCS Phạm Hoàng Tú Linh*
Tóm tắt
Trong chính sách đôi ngoại của Mỹ, Đông Nam Á là khu vực được
Mỹ coi là "có ý nghĩa sông còn đôí với các lợi ích an ninh quốc gia", là khu
vực tiềm ẩn nhiều quyên lợi cũng như thách thức nhất đôì vơi Mỹ Đông Nam Á nổi lên là địa bàn ữọng điểm trong chính sách đôì ngoại của Mỹ trong lịch sử, hiện tại và tương lai Ngay từ khi lên nắm quyền, Tổng thôhg Obama đã thúc đẩy nhanh chiêh lược "quay trở lại Đông Nam Á" hay còn gọi là chính sách xoay trục hướng về Đông Nam Á thông qua chính sách ngoại giao thông minh và linh hoạt Bài viết này cho rằng, sự điều chỉnh chính sách bắt nguồn từ tầm quan trọng địa chiên lược của khu vực và những lợi ích ngày càng mở rộng của Mỹ tại đây Việc Chính quyền Obama chuyển hướng xoay trục hướng về Đông Nam Á chắc chắn có những tác động quan trọng đến tinh hình an ninh khu vực hiện nay và thời gian tới Trong khuôn khổ bài viết này, tác giả lý giải Chính sách xoay trục là gì? Vì sao Mỹ quan tâm hơn đến Đông Nam Á, điều chinh chính sách của Mỹ bao gồm những nội dung nào và điều này tác động ra sao đến lựa chọn chính sách của các nước trong khu vực
Từ khóa: xoay trục, Đông Nam Á, Obama
*
* Khoa Đông Phương học, Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQGHN.
Trang 2NCS Phạm H oàng Tú Linh
Từ khi Barack Obama tuyên thệ nhậm chức vào đầu năm 2009 đến thời điểm tái đắc cử nhiệm kỳ 2 vào năm 2013, Tổng thông Obama đều chọn Đông Nam Á làm điểm đến đầu tiên thể hiện tầm quan trọng của khu vực trong việc thúc đẩy chiến lược chuyển trọng tâm sang Đông Nam Á của Mỹ Chính quyền Obama sẽ mở ra một kỷ nguyên mói- trong chính sách đôi ngoại của nưóc Mỹ đô'i với khu vực Đông Nam Á Tổng thông Barack Obama điều chinh chính sách theo hướng coi trọng hơn khu vực này, tự nhận "Tổng thông Đông Nam Á đầu tiên của Mỹ" Chính sách đó sẽ dựa trên sự kết hợp khéo léo giữa quân sự và sức mạnh ngoại giao và chỉ dùng quân sự như liệu pháp cuốỉ cùng Đó là
sự kết hợp giữa các nguyên tắc và chủ nghĩa thực dụng chứ không phải theo ý thức hệ cứng nhắc Trong quan hệ quôc tế, ngoại giao và sự thuyết phục sẽ đi tiên phong Phương châm của nền ngoại giao ây là thêm đô'i tác, bót đối thù Mục tiêu của chính sách đối ngoại Mỹ là: (i) Bảo vệ an ninh cho dân tộc, đất nưóc và đổng minh; (ii) Thúc đẩy phát triến kinh tế và chia sẻ sự phồn vinh ở trong nước cũng như ở nước ngoài; (iii) Tăng cường vị trí của Mỳ trong sự lãnh đạo toàn cầu bằng việc nêu gương; (iv) Coi trọng han vị trí và vai trò của ASEAN về địa - chiến lược và tham gia sâu hơn vào các thể chế tại khư vực
Đông Nam Á tuy không phải là ưu tiên cao nếu đặt trong tổng thể chiến lược toàn cầu của Mỹ hiện nay nhưng rõ ràng mức độ quan tâm* đến Đông Nam Á của chính quyền Obama là cao han các chính quyền trước và cách tiếp cận mang tính đa chiều hơn, xuâ't phát không chi từ lợi ích truyền thông (của Đảng Dân chủ) về dân chủ, nhân quyền, mà còn cả
về địa chiến lược, địa kinh tế Vì lẽ đó, Đông Nam Á là một mảnh đâ't thử nghiệm tô't cho chính sách "sức mạnh thông minh" và chuyển hướng sang Đông Nam Á của Mỹ Vậy, thực chất sách xoay trục hướng về Đông Nam Á cùa Chính quyền Obama là gì? Nguyên nhân nào khiến Chính quyến Obama thực hiện chính sách xoay trục hưóng về Đông Nam Á và can thiệp sâu vào khu vực này? Nội hàm và tác động của nó đến tình hình chính trị trong khu vực và trên thế giói như thê'nào?
1 Chính sách xoay trục của Chính quyền Obama là gì?
Trong bôì cảnh tương quan so sánh lực lượng giữa Mỹ và các
cường qưôc khác đang bị thu hẹp, "Chính quyển Obama quyết định chuyêh
Trang 3Thực chất chính sách xoay trục hư ớn g về Đ ông Nam Á của
trọng tâm chiến lược sang khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, hay còn g ậ ỉà chiến lược Tái cân bằng" (Phạm Bình Minh, 2010: 331), trong đó xem việc
tăng cường quan hệ với Đông Nam Á như một phần nội dung quan trọng Nếu như trựớc đây, quan tâm của Mỹ nghiêng hẳn về khu vực Đông Bắc Á do sự tổn tại của các điểm nóng chiên lược như bán đảo Triều Tiên, quan hệ eo biển Đài Loan, quan hệ giữa các đồng minh Nhật Bản, Hàn Quôc, Trung Quốc Giờ đây, tầm quan trọng địa chiến lược của khu vực Đông Nam Á được Chính quyền Obama chú trọng trên các khía cạnh có liên quan đến các lợi ích vê' kinh tê' an ninh - quân sự và tự
do hàng hải cũng như vai trò năng động của các nước, các thể chế tại đây Chính vì vậy, Chính quyền Obama đang thực hiện chính sách
"quay trở lại" và "can thiệp sâu" hay còn gọi là chính sách xoay trục vào khu vực Đông Nam Á Chính quyền Obama đã triển khai nhiều biện pháp nhằm tăng cường sự hiện diện tại khu vực này vậy nguyên nhân nào khiến Chính quyền Obama thay đổi chính sách và can thiệp sâu vào khu vực này?
2 Nguyên nhân chính khiến Mỹ thực hiện chính sách xoay trục hưóng về Đông Nam Á
2.1 Chuyển dịch địa chiên lược Đông Nam Á
Nhân tô' đầu tiên khiêh Mỹ tăng cường chú ý tới Đông Nam Á chính
là giá trị địa chiên lược đang tăng lên ở khu vực này Thứ nhâl, Đông
Nam Á là một bộ phận của Đông Á và rộng lớn hơn là châu Á - Thái Bình Dương có ý nghĩa đặc biệt về địa lý Đông Nam Á sở hữu 4 trong số
16 tuyến hàng hải trọng yếu của thế giới, ữong đó quan trọng nhâ't là eo biển Malacca nôi Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương, châu Á vói châu
Âu và Trung Đông Thứ hai, nơi đây vân đề tranh châp Biển Đông đang
có những diễn biến phức tạp và khó lường Bên cạnh yêu tô' chủ quyến, Biển Đông còn liên quan đến hòa bình ổn định trong khu vực, vâh đề tự
do, an toàn, an ninh hàng hải cũng như sự xuất hiện phức hợp của nhiều
thách thức phi truyền thông Thứ ba, xét về tư cách đối tác song phương,
Đông Nam Á gồm 11 quôc gia độc lập có vai trò quan trọng trong nền chính trị quôc tế và khu vực Đông Nam Á là nơi giao thoa, hội tụ nhiều
lợi ích giữa các nước lớn như Mỹ, Trung Quôc, Nga, Nhật Bản Thứ tư,
Trang 4NCS Phạm H oàng Tú Linh
Đông Nam Á đang trở nên hấp dẫn hơn vể mặt kinh tế 10 nền kinh tế của ASEAN tạo nên thị trường vói hơn 600 triệu dân, tổng GDP đạt khoảng hơn 3.100 tỷ USD Tôc độ tăng trưởng kinh tế khá cao cũng là một lợi thế của ASEAN trong mắt các nhà đầu tư quốc tế Nỗ lực xây dựng một Cộng đồng ASEAN vào năm 2015 trên cả ba trụ cột chính trị -
an ninh, kinh tế- thương mại và văn hóa - xã hội càng củng cô'nhận thức ASEAN có thể đóng vai trò trung tâm và chủ đạo trong các câu trúc và khu vực đang định hình Tâ't cả những điều này cho thây một vai trò mơi
và quan trọng nhiều mặt của Đông Nam Á trong bàn cờ quốic tế
2.2 Thay đổi cán cân lực lượng
Stephen Walt cho rằng "điều chinh tương quan lực lượng là cách tốt nhất để đảm bảo lợi ích quốc gia" ĐÔI vói Chính quyền Obama, chuyển trọng tâm chiến lược về bản chất là phân bổ lại nguồn lực để tạo ra tương quan so sánh lực lượng có lợi Để tạo thế có lợi, chẳng hạn như trong tương quan với Trung Quốc, Mỹ có thể vừa tăng cường sức manh quốc gia vừa tận dụng sức mạnh hỗ trợ của đổng minh và đôi tác tại khu vực châu
Á, trong đó có các quốc gia Đông Nam Á Chính sự trỗi dậy mạnh mẽ của Trung Quốc đã khiến cho sức mạnh giữa Trung Quốc và Mỹ ngày càng bị thu hẹp, thách thức địa vị của Mỹ tại khu vực Dưới thòi Tổng thống George VV.Bush/ ảnh hường của Mỹ tại khu vực Đông Nam Á đã suy giảm đáng kể, Mỹ hầu như không quan tâm đến khu vực Đông Nam Á Nhung mọi thứ đã thay đổi cùng vói sự trỗi dậy và ảnh hưởng lan tỏa nhanh
chóng của Trung Quốc tại khu vực "Trung Quốc hiện là đôĩ tác thương mại lớn nhâl của ASEAN với hơn 400 tỷ USD giá trị giao dịch và tốc độ tăng trưởng hàng năm trên 20%" (Robert Manning, 2013: 7) Để tránh tình huông tương
quan bât lợi về lâu dài, Mỹ phải xác định lại nhu cầu tăng cường can dự vào Đông Nam A Chính quyền Obama chưa bao giờ tuyên bô' xem mục tiêu của chính sách xoay trục vào Đông Nam Á là kiểm chế Trung Quốc, song sự thay đổi tương quan lực lượng không có lợi do sự trỗi dậy của Trung Quôc chắc chắn phái có tác động đến tư duy của các nhà hoạch định chính sách Hoa Kỳ Đông Nam Á là khu vực có vị trí địa lý gần gũi và chịu ảnh hưởng từ Trung Quốc, khu vực này mộf lần nữa trở thành tiêu điểm can dự chiến lược của Mỹ
Trang 5T hực chất chính sách xoay trục hướng về Đ ông Nam Á củ a
2.3 Mở rộng lợi ích quốc gia Mỹ tại khu vực Đông Nam Ả
Cùng với sự thay đổi của bôi cảnh và tương quan so sánh lực lượng,
sự gia tăng mức độ quan tâm của Mỹ đôì vói khu vực Đông Nam Á có liên quan mật thiết đến những lợi ích quốc gia (kinh tế- thương mại, chính trị,
an ninh - quân sự) đang được mở rộng của nước này
ĐÔI vói các lợi ích về chính trị, trong nhiều hoạt động tại khu vực trong những năm qua, chính quyền Obama tuyên bô' có lợi trong việc duy trì hòa bình, ổn định và vai trò của Mỹ tại Đông Nam Á
Các lợi ích an ninh - quân sự, tháng 1/2012, chính quyền Obama
công bô' báo cáo: Duy trì vị thế lãnh đạo toàn cầu của Mỹ, trong đó nêu những lợi ích chiến lược lâu dài của Mỹ và việc ưu tiên cho quốc phòng
- an ninh trong thế kỷ XXL Theo báo cáo chiến lược này, chính quyền Obama cần xác lập được thế cân bằng cơ bản về khả năng và sự hiện diện quân sự của Mỹ tại khu vực Đông Nam Á
Các lợi ích kinh tế - thương mại, trong bôi cảnh khủng khoảng kinh tế, phục hổi kinh tế đang là nhu cầu bức thiết đối vơi Mỹ nhằm
ổn định tình hình trong nước và giảm bót những tác động tiêu cực đến
vị thế và sức mạnh của quốc gia Khu vực Đông Nam Á bao gồm những nền kinh tê'năng động vẫn duy trì được mức tăng trưởng khá,
là một trong những nhân tô' cơ bản thu hút Mỹ thông qua các hoạt động thương mại và đầu tư
3 Chính sách xoay trục hướng về Đông Nam Á của Chính quyền Obama
3.1 Nội hàm của chính sách
"Nội hàm là tập hợp tất cả các thuộc tính chung của các đôỉ tượng được phàn ánh trong một khái niệm" (Hoàng Phê và cộng sự, 1998: 715).
Theo đó, nội hàm của chính sách xoay trục chính là việc triển k h a i chính sách xoay trục hư ớng v ề Đ ôn g N am Á của C hính quyên O bam a trê n
lĩnh vực kinh tế, an ninh, quân sự và các bưóc triển khai chính sách mhư
đối phó vói m ột Trung Q u ôc đ ang trỗi dậy, tăng cư ờng tập hợp lực lư ọ n g tại Đ ông Nam Á, tham gia các cơ c h ế đa phương/ tham gia giải quyêì: imột sô' vấn để khu vực, vói đổng m inh và các đôi tác chiến lược
Trang 6NCS Phạm H oàng Tú Linh
3.1.1 Vểkinh tế
Tận dụng thị trường khu vực Đông Nam Á cho hàng hóa của Mỹ,
b iến khu v ự c này trả th àn h thị trư ờ n g tự do h ó a k iểu p h ư ơ n g Tây
T ro n g b ố i cản h châu  u đang kh ủ n g hoản g kinh tê 'tr ầ m trọng, lò lửa
T ru n g D ôn g ch ư a bao g iờ hạ nhiệt, Đ ô n g N am Á trở th àn h cứ u cánh
đối với nền kinh tế Mỹ Đông Nam Á còn hứa hẹn là một thị trường
đ ầy tiềm năn g, đ ặc b iệt là sau khi A S E A N đang h o à n th àn h kê' h oạch
xây dựng khu vực thương mại tự do và từng bước xây dựng Cộng
đ ổn g K inh t ế A S E A N vào n ăm 2015 Vì vậy, C h ín h q u y ền O b am a đã tín h đêh k h ả n ăn g thúc đ ẩy đ àm p h án kh u vự c th ư ơ n g m ại tự do vói
A SE A N
3.2.2 Về chính trị
Củng cô' vai trò lãnh đạo của Mỹ đôì vói khu vực trong bôì cảnh vai trò của Mỹ bị Trung Quốc thách thức nghiêm trọng Để thực hiện
đư ợc m ục tiêu này, M ỹ tăn g cư ờn g q u an hệ \\ợp tác v à v iệ n trợ vơi các
nưóc, lôi kéo đổng minh và các nước tham gia kiềm chế Trung Quốc, chuyển hóa các chế độ chưa chịu đi theo Mỹ Các mối quan hệ vói các
đổn g m in h thân cận của ĩrrình tron g k h u vự c như T h ái L an, P h ilip p in khôn g chi cho thấy lợ i ích của M ỹ ở khu vực m à cò n cho th ây vai trò của M ỹ tro n g câu trúc q u y ền lự c Đ ôn g N am Á K ể từ khi O b am a lên
n ắm chính q u y ền n ă m 2009, C h âu Á và tình h ìn h thê' g ió i đ an g có
những biên đổi nhanh chóng, Chính quyền Obama cần tăng cường hơn
nử a ảnh h ư ở n g củ a m ìn h đ ể g iữ và duy trì vị th ế siê u cư ờ n g t h ế giói Khi mà vị trí siêu cư ờ n g n ày đ an g bị đe dọa bởi n g ư ờ i k h ổ n g lồ T ru n g
Q u ốc sau h àn g loạt n h ữ n g ch ín h sách k h ô n g đư ợc cộ n g đ ổ n g q u ố c t ế
h oan n gh ên h và ủ ng hộ, điêu đó làm ảnh hư ởng k h ô n g nhỏ tói u y tín
củ a M ỹ trên trư ờ n g q u ố c tế K h u vự c Đ ô n g N am Á đư ợc ch ín h quyền
O bam a n h ìn n h ận là m ộ t khu v ự c đẩy tiềm năng có th ể giú p M ỹ khôi
phục lại hình ảnh cũng như uy tín của mình
3.2.3 Về quàn sự
D uy trì ồ n định tại khu vực, giảm x u n g đột đ ể tập trung p h át triển
kinh tế đổng thời giành thắng lợi trong cuộc chiên "chông khủng h ố " và
k iểm c h ế T ru n g Q u ốc C h ín h q u y ền O b am a đã tăng cư ờ n g sứ c m ạnh
Trang 7Thực chất chính sách xoay trục hướng về Đ ông Nam Á của
quân sự và các cơ chế hợp tác an ninh - quân sự tại khu vực, hễ trợ quan hệ đối ngoại, sẵn sàng tham gia giải quyết khủng hoảng và >ung đột Các liên minh đóng vai trò quan trọng trong chiến lược an ninh cùa
Mỹ ở khu vực Việc xây dựng các cơ chế hợp tác an ninh song phuơng với các đồng minh cho phép Mỹ duy trì sự hiện diện lực lượng của mình ở Đông Nam Á, xây dựng các căn cứ lớn tại Philippin, Indonexia; đồng thời tạo dựng lòng tin trong các chính phủ và người dân các quổc gia Đông Nam Á về những cam kết an ninh của Mỹ-đối với sự thịnh vượng và ổn định của khu vực Với việc dựa vào các căn cứ này, euân đội Mỹ có thể dễ dàng vươn ra làm chủ Ấn Độ Dương và Thải Bình Dương kiểm chế Trung Quô'c Do vậy các liên minh đóng vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển, thiết lập ảnh hưởng của Mỹ ở khu vực trong bôì cảnh quốc tế đang biến động
Những quan hệ lợi ích không thể loại bỏ giữa Mỹ và khu vực Đông Nam Á được thể hiện trong các mục tiêu cụ thể như trên vả râ't nhiều thách thức sẽ phải đô'i mặt ớ khu vực này chính là cơ sớ để Chính quyền Obama thiết lập chính sách Châu Á - Thái Bình Duơng
và đưa ra thông điệp "Thế kỷ Thái Bình Dương", Bài phát biểu về chính sách "Thế kỷ Thái Bình Dương" của Ngoại trưởng Hiỉlary Clinton vào tháng 11/2011, ngay trưóc thềm chiến dịch ngoại giao cao điểm nhất và quyết định nhâ't trong lộ trình xây dựng định hình chính sách xoay trục hướng vào Đông Nam Á của Chính quyền Obama trong suô't thời gian qua
3.2 M ột sô bước triển kh ai chính sách
Trong bối cảnh thay đổi tại Đông Nam Á, tương quan so sánh lực lượng và những lợi ích của Mỹ, Chính quyền Obama kể từ năm 2009 đã
có những bước triển khai chính sách quan trọng đôi với khu vực
Nếu như chính sách của Chính quyền George w Bush có phần đơn phương thì Chính quyền Obama lựa chọn cách sử dụng "sức mạnh thông ' minh", kết hợp với sức mạnh cứng và mềm nhằm tạo ra vị thế mới Ngoại trưởng Hillary Clinton trong những ngày đầu của nhiệm kỳ, đã quyết định tói thăm Đông Nam Á, phá vỡ tiền lệ các Ngoại trưởng Mỹ thường có chuyến công du nước ngoài đầu tiên tới Châu Âu
Trang 8NCS Phạm H oàng Tú Linh
3.2 1 Tham gia các cơ chề'đa phương của khu vực
"Trong chuyến thăm tới trụ sở của ASEAN, Ngoại trưởng Clinton
đã thế hiện mong muôn ký kết Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác (TAC) với ASEAN" (John Brandon, 2013: 33) Cùng năm 2009, khi tham dự diễn đàn khu vực ARF 16 tại Thái Lan, Mỹ đã ký kết TAC và tuyên bô' trở lại Đông Nam Á, mong muốn củng cô' quan hệ vói các nươc ASEAN và khôi phục vị thế ở khu vực Năm 2011, Chính quyền Obama chính thức gia nhập Hội nghị Câp cao Đông Á Mỹ sẵn sàng hỗ trợ các hoạt động đa phương ngày càng tăng trong việc đảm bảo an ninh hàng hải; tăng cường khả năng tiếp cận của Mỹ trên biến, trên không, vũ trụ và không gian mạng tại khu vực Cùng vói đó, Chính quyền Obama cũng triển khai một loạt các hoạt động nhằm tăng cường hợp tác kinh tê' thương mại và đầu
tư, trong đó đáng chú ý nhất gần đây là Hiệp định TPP
3.2.2 Tham gia giải quyêĩ một sô'vấn đ ề khu vực
Ngoại trưởng Hillary Clinton nhấn mạnh, Mỹ sẽ sử dụng ''sức mạnh thông minh" để thực thi chính sách đốỉ ngoại mói, cam kết tập trung ưu tiên giải quyết các điểm nóng như: Vân để hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên, vân đề tranh chấp trên Biển Đông, tiếp tục tăng cương
sự hiện diện quân sự tại khu vực, lợi dụng vấn để "dân tộc, dân chủ, nhân quyền" để làm con bài mặc cả lôi kéo các nưóc đi theo Mỹ
Đổi vói vấn để Biển Đông, Mỹ tỏ ra quan ngại vói tuyên bô' chủ quyền của Trung Quốc trên Biển Đông Nhung đồng thời Mỹ vẫn muôn tăng cường quan hệ với Trung Quôc để họp tác khai thác dầu khí, bảo vệ lợi ích kinh tế, chông hải tặc bảo vệ an toàn hàng hải ở Biên Đông Mỹ còn muôn tăng cường hợp tác hải quân giữa Mỹ và Trưng Quốc nhằm duy trì an ninh
ở Châu Á - Thái Bình Dưong và Biển Đông Đây là một lập trường thiếu nhất quán của Mỳ vói Trung Quôc ở Biên Đông Mỹ ủng hộ và khuyến khích ASEAN họp tác để giải quyết hòa bình các tranh chấp ở Biển Đông, duy trì hòa bình, ổn định trong khu vực nói riêng và trên thế giói nói chung
3.2.3 Tang cường tập hợp lực lượng tại Đôn<Ị Nam Á
Đại sứ Mỹ tại Thái Lan Erich John chỉ rõ: "Chiến lược của Mỹ đôì vói khu vực Đông Nam Á cơ bản không thay đổi" Và Mỹ vẫn tiếp tục
Trang 9Thực chất chính sách xoay trục hướng về Đ ôn g Nam Á của
thực hiện các chiến lược đã đề ra nhằm duy trì và báo vệ vị trỉ sêu cường sô' một tại khu vực Châu Á - Thái Bình Dương và Đông Nan Á
như: "Chiên lược ngăn chặn và bao vây Trung Quốc; chiên lược hợp tác chông khủng bô*' (Robert Manning, 2013: 5) Đây là phương pháp bảo vệ
quyền lợi của Mỹ về lâu dài" Những nội dung chính trong Chính Sich Đông Nam Á của Chính quyền Obama trong thời gian tói: Điều chnh hài hòa các hợp tác; Hợp tác đa dạng về lĩnh vực an ninh; Tăng cường đầu tư đề phát triển ASEAN; Điều chinh chính sách đối vói các vấn đề dân chủ ở Mianma
3.2.4 Với đôhg minh và các âôĩ tác chiêh lược
Trong quá trình triển khai chính sách đốỉ với Đông Nam Á, CKnh quyền Obama tiếp tục đặt quan hệ vỏi các nước đồng minh và đối tác chiến lược lên hàng đầu v ề an ninh - quân sự, hiện Bộ Chỉ huy Quân sự
Mỹ ở Thái Bình Dương (USPACOM) đã xây dựng những mối liên hệ
chuyên môn sâu vói các nước Philippin, Thái Lan và Singapore "Hàng năm, USPACOM đều có các cuộc tập trận chung với những nước này, chẳng hạn cuộc diễn tập Hô1 Mang Vàng" (Seng Tan, 2012: 157) Trong năm 2012,
Oasinhton và đông minh đã tiến hành nhiều cuộc tập trận như cuộc tập trận giữa Mỹ - Philippin, Mỹ và Indonesia tại phía nam Biên Đông Gần đây, từ ngày 11 đến 21/2/2013, tại khu vực Chiềng Mai, Thái Lan đã diễn
ra cuộc tập trận "Hổ Mang Vàng 2013" huy động 13.000 quân nhân từ
Mỹ và 6 quốc gia châu Á bao gồm Nhật Bản, Hàn Quốc, Indonesia, Malaysia, Singapore và Thái Lan tham gia diễn tập trên bộ, trên biển và trên không, vói các nội dung huân luyện chiến đâu, cứu trợ thiên tai, phản ứng nhanh vói các cuộc tâh công hóa học, sinh học, hạt nhân
3.2.5 Với các đôĩ tác tiềm năng %
Vói Indonesia, Malaysia và Việt Nam, Mỹ cũng đã có các hoạt động tăng cường mối quan hệ Indonesia vói tư cách là một trong năm
"Đối tác toàn diện" của Mỹ bắt đầu tham gia các cuộc tập trận Hổ Mang Vàng, cuộc tập trận Garuda Shield năm 2013 có sự tham gia của quân đội Indonesia và Mỹ trong các bài diên tập hòa bình
Mỹ xem quan hệ với Indonesia như một trụ cột cho quan hệ giữa
Mỹ và các nưóc Đông Nam Á không chỉ vì Tổng thông Obama tùng có
Trang 10NCS Phạm H oàng Tú Linh
thời gian sông tại quôc gia này Là nước Hồi giáo ôn hòa, một cường quốc kinh tế Đông Nam Á, một thành viên của G20 và thành viên sáng lập quan trọng của ASEAN, rõ ràng Indonesia có vai trò ảnh hưởng nhât định tói khu vực
Đôì với Malaysia, Mỹ tiếp tục chú trọng quan hệ với nưóc này do
vị trí chiến lược của nước này tại eo biển Malacca và phía nam biển Đông Mặc dù, nội bộ Malaysia có những đánh giá khác nhau trong quan hệ vơi Mỹ, nhưng Chính quyền Obama xác định tăng cường quan
hệ vói quốc gia này Mỹ sẽ có thêm nhiều điều kiện thuận lợi để triển khai chính sách tự do hàng hải, chống cưóp biến và khủng bô' ờ khu vực giao thoa giữa Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương
Với Việt Nam, kể từ năm 2009, mặc dù còn có những khác biệt nhưng Chính quyển Obama chủ động thúc đẩy một loạt các biện pháp nhằm tăng cường quan hệ Các lĩnh vực quan hệ như ngoại giao, kinh
tế, văn hóa, y tế và hỗ trợ nhân đạo đều có bưóe phát triển mới Các quan chức quân sự Mỹ và Việt Nam bắt đẩu tiến hành ngày càng nhiều những cuộc đối thoại, trao đổi giao lưu về an ninh và quốc phòng, v ề kinh tê' thương mại hai chiều đã vượt con sô' kỷ lục 25 tỷ USD và Mỹ trở thành thị trường xuất khẩu lớn nhâ't của Việt Nam Chính quyền Obama trong các phát biểu chính thức cho rằng tăng cường hợp tác vói Việt Nam không chỉ mang lại các lợi ích trong quan hệ song phương mà còn mang lại cho Mỹ những thuận lợi nhâ't định trong triển khai chiến lược xoay trục sang khu vực Đông Nam Á
Chính quyền Obama cũng thúc đẩy quan hệ vói các nưóc còn lại như Bruney, Mianma, Lào và Campuchia Năm 2012, Tổng thông Obama thăm Campuchia và Mianma nhân dịp dự Hội nghị cấp cao Đông Á, đáng chú
ý là chuyến thăm của Ngoại trưởng Clinton tói Viên Chăn vào năm 2012 thể hiện rõ quan điếm hướng mũi nhọn vào Đông Nam Á của Mỹ
4 Tác động của chính sách
4.1 Cơ hội
Việc Mỹ thực hiện chính sách xoay trục hướng vào Đông Nam Á thông qưa việc cải thiện các môì quan hệ song phương và can dự đa