HOÀN THIỆN HẠCH TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH hữu hỡnh tại xớ nghiệp giày thể thao xuất khẩu Kiờu Kỵ

Hạch toỏn chi tiết tài sản cố định với việc mở thẻ TSCĐ, sổ TSCĐ, sổ chi tiết tăng giảm TSCĐ đó đảm bảo theo dừi đầy đủ cỏc đặc trng của tài sản cố định về năm sản xuất, năm sử dụng, ngu

HOÀN THIỆN HẠCH TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH hữu

hỡnh tại xớ nghiệp giày thể thao xuất khẩu Kiờu Kỵ

I Đỏnh giỏ Khỏi quỏt tỡnh hỡnh hạch toỏn tài sản cố định hữu hỡnh tại xớ nghiệp Với tuổi đời hoạt động cũn rất trẻ, đợc thành lập từ năm 1995, hiện nay Xớ nghiệp giày thể thao xuất khẩu Kiờu Kỵ là một xớ nghiệp xuất khẩu cú tiếng Cú đợc thành tớch đú là nhờ sự phấn đấu khụng ngừng và vơn lờn bằng bàn tay khối

úc của toàn thể cỏn bộ cụng nhõn viờn trong xớ nghiệp

Trong điều kiện cỏch mạng khoa học kỹ thuật và cụng nghệ ngày càng phỏt triển mạnh mẽ, xuất phỏt từ đặc thự kinh doanh của ngành, xớ nghiệp cũng vơn lờn đầu t đổi mới trang thiết bị mỏy múc hiện đại, nõng cao trỡnh độ cho đội ngũ cỏn

bộ cụng nhõn viờn, tổ chức tốt cụng tỏc sản xuất kinh doanh.Do đú xớ nghiệp luụn chỳ trọng tới phần hành kế toỏn TSCĐ

Việc phõn loại tài sản cố định thành 5 loại: Nhà cửa vật kiến trỳc, mỏy múc thiết bị, phơng tiện vận tải, dụng cụ quản lý, tài sản cố định khỏc tuy cha thực sự

cụ thể và cha đợc tối u nhng vẫn giỳp ngời xem bỏo caú tài chớnh nhận biết đợc cơ cấu tài sản cố định của xớ nghiệp cũng nh giỳp xớ nghiệp biết đợc tỷ trọng của từng loại tài sản cố định trong tổng số tài sản cố định đang dựng trong kinh doanh

là bao nhiờu

Hạch toỏn chi tiết tài sản cố định với việc mở thẻ TSCĐ, sổ TSCĐ, sổ chi tiết tăng giảm TSCĐ đó đảm bảo theo dừi đầy đủ cỏc đặc trng của tài sản cố định về năm sản xuất, năm sử dụng, nguyờn giỏ, giỏ trị hao mũn giỳp cho kế toỏn quản

lý chi tiết TSCĐ đợc chặt chẽ và cú hiệu quả

Xớ nghiệp đó thực hiện đầy đủ thủ tục chứng từ làm cơ sở cho hạch toỏn kế toỏn núi chung và kế toỏn TSCĐ núi riờng Đối với kế toỏn TSCĐ, kế toỏn đó đảm bảo việc thực hiện trớch lập, hạch toỏn chớnh xỏc kịp thời số khấu hao vào đối

tợng chịu chi phớ và giỏ trị hao mũn của TSCĐ, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ nộp khấu hao cơ bản cho Cụng ty XNK Mõy tre Việt Nam

Việc ứng dụng thành cụng chơng trỡnh kế toỏn mỏy vào hạch toỏn kế toỏn tại

xớ nghiệp đó giỳp cho việc hạch toỏn TSCĐ đợc nhanh chúng, chớnh xỏc, gúp phần nõng cao hiệu quả cụng tỏc kế toỏn cũng nh phỏt huy đợc vai trũ tớch cực của nú trong việc đa ra cỏc quyết định quản trị

Xớ nghiệp đó thực hiện tốt chế độ kiểm kờ định kỳ tài sản, thực hiện tốt chế độ bỏo cỏo kế toỏn TSCĐ theo quy định của ngành và của Nhà nớc

Việc sử dụng hỡnh thức chứng từ ghi sổ để phản ỏnh cỏc nghiệp vụ kế toỏn rất phự hợp với kế toỏn mỏy, thuận tiện cho việc chuyờn mụn hoỏ đợc lao động, trờn

cơ sở phõn cụng lao động Hỡnh thức sổ kế toỏn chứng từ ghi sổ cú u điểm cơ bản

là ghi chộp đơn giản, kết cấu sổ dễ ghi, thống nhất cỏch thiết kế sổ nhật ký và sổ cỏi, số liệu kế toỏn dễ đối chiếu, dễ kiểm tra

Những Thụng t, Quyết định thờng xuyờn đợc kế toỏn nắm vững và vận dụng vào cụng tỏc hạch toỏn TSCĐ Nhõn viờn kế toỏn tại xớ nghiệp với trỡnh độ vững vàng luụn nhanh chúng thớch ứng và cú những thay đổi trong hạch toỏn kế toỏn

để phự hợp với những thay đổi của chế độ Vớ dụ nh Xớ nghiệp đó ỏp dụng Quyết định số 166/1999/QĐ- BTC ngày 30-12-1999 của Bộ trởng Bộ tài chớnh trong hạch toỏn kế toỏn Xớ nghiệp đó ỏp dụng phơng phỏp tớnh khấu hao TSCĐ theo phơng phỏp đờng thẳng (cũn gọi là phơng phỏp khấu hao bỡnh quõn) theo đỳng

chế độ qui định.

Bờn cạnh những u điểm trờn hạch toỏn tài sản cố định tại Xớ nghiệp cũn tồn tại một số vấn đề sau:

-Về hạch toỏn chi tiết TSCĐ hữu hỡnh: Xớ nghiệp chỉ đỏnh số theo đặc trng

kỹ thuật cuả TSCĐ mà khụng đỏnh số theo bộ phận quản lý và sủ dụng

Xớ nghiệp chỉ mở sổ theo dừi toàn bộ TSCĐ của xớ nghiệp mà khụng mở sổ theo dừi TSCĐ ở từng bộ phận, đơn vị sử dụng TSCĐ Nh vậy xớ nghiệp sẽ khụng

thể theo dừi một cỏch chặt chẽ, kịp thời, tăng cờng và ràng buộc trỏch nhiệm vật chất của cỏc bộ phận và cỏ nhõn trong việc bảo quản và sử dụng TSCĐ

-Về hạch toỏn sủa chữa lớn TSCĐ hữu hỡnh: Hiện nay, Xớ nghiệp khụng

tiến hành trớch trớc chi phớ sửa chữa lớn TSCĐ nờn quỏ trỡnh sửa chữa lớn ở Xớ nghiệp thờng kộo dài do Xớ nghiệp gặp khú khăn trong việc tỡm nguồn chi phớ sửa chữa lớn TSCĐ

-Về hạch toỏn khấu hao TSCĐ:

Thứ nhất, hiện nay ở xớ nghiệp cú nhiều tài sản tuy đó hết thời gian khấu hao nhng vẫn cũn sử dụng và cú xu hớng là tỷ trọng ngày càng lớn chứng tỏ rằng phơng phỏp khấu hao đợc ỏp dụng và việc tổ chức cụng tỏc kế toỏn để xỏc định mức khấu hao là cha phự hợp Nếu những tài sản đó hết khấu hao và vẫn tham gia vào sản xuất mà khụng phải trớch khấu hao thỡ đơng nhiờn chỉ tiờu mức khấu hao hàng năm sẽ nhỏ, điều khụng hợp lý này dẫn tới cơ cấu chi phớ và giỏ thành sẽ thay đổi, lợi nhuận thay đổi… gõy khú khăn lớn cho việc phõn tớch hoạt động kinh

tế bởi vỡ khi tớnh cỏc chỉ tiờu đỏnh giỏ hiệu quả sản xuất cú liờn quan đến TSCĐ nh: số vũng quay của TSCĐ, tỷ suất lợi nhuận tớnh trờn tổng tài sản…sẽ khụng đợc chớnh xỏc, số liệu phõn tớch sẽ kộm ý nghĩa kinh tế

Thứ hai,việc ghi tăng những TSCĐ cha đựơc duyệt quyết toỏn theo giỏ tạm tớnh khiến cụng tỏc trớch và nộp khấu hao cơ bản cuả Xớ nghiệp cho Cụng ty XNK mõy tre gặp khú khăn

II Một số biện phỏp nhằm hoàn thiện hạch toỏn TSCĐ hữu hỡnh tại xớ nghiệp giày thể thao xuất khẩu Kiờu Kỵ

1 Hoàn thiện hạch toỏn chi tiết TSCĐ hữu hỡnh

* Hoàn thiện đỏnh số TSCĐ hữu hỡnh

Mỗi đối tợng TSCĐ của Xớ nghiệp đều đợc lập một thẻ TSCĐ dựng để theo dừi cỏc chỉ tiờu đặc trng của TSCĐ đú nh nguyờn giỏ, giỏ trị hao mũn, giỏ trị cũn lại

của TSCĐ đú trong suốt thời gian sử dụng Mỗi thẻ TSCĐ cú một số hiệu riờng giỳp cho cụng tỏc quản lý vốn cố định đợc chớnh xỏc và cú hiệu quả hơn Tuy nhiờn, do số lợng TSCĐ của Xớ nghiệp rất nhiều với giỏ trị lớn lại đợc sử dụng ở

bộ phận khỏc nhau nờn việc thống kờ, theo dừi, quản lý TSCĐ gặp rất nhiều khú khăn.Vỡ vậy, yờu cầu đặt ra là phải đỏnh số TSCĐ một cỏch chi tiết rừ ràng, rừ ràng và khụng trựng lặp Tuy nhiờn, hiện nay Xớ nghiệp chỉ đỏnh số TSCĐ theo đặc trng kỹ thuật của từng TSCĐ mà khụng đỏnh số theo đơn vị, bộ phận sử dụng Điều này gõy bất tiện cho quỏ trỡnh thống kờ cũng nh quỏ trỡnh lu thẻ TSCĐ Vỡ vậy, để thuận tiện hơn cho phũng kế toỏn và cỏc bộ phận sử dụng trong việc thống

kờ, theo dừi, quản lý TSCĐ, kế toỏn nờn đỏnh số TSCĐ theo cả đặc trng kỹ thuật

và theo bộ phận quản lý sử dụng TSCĐ Cụ thể:

-Chữ số la mó đầu tiờn chỉ loại TSCĐ

-Chữ số tiếp theo chỉ thứ tự của đối tợng ghi TSCĐ

-Bốn chữ số tiếp theo chỉ năm tăng của TSCĐ

-Chữ số cuối cựng chỉ đơn vị quản lý đối tợng ghi TSCĐ

Nếu ta thay ký hiệu dấu (*) là thứ tự của đối tợng ghi TSCĐ thỡ cú thể minh hoạ theo cỏch đỏnh số nh sau:

Tờn tàI sản cố định Số hiệu

4 Tại phõn xởng gũ rỏp I.*.2001.3

… …

*Hoàn thiện sổ chi tiết TSCĐ

Hệ thống sổ chi tiết TSCĐ hiện nay mà Xớ nghiệp đang sử dụng đợc mở để

theo dừi toàn bộ TSCĐ hiện cú của Xớ nghiờp mà khụng mở sổ TSCĐ theo đơn vị

sử dụng Điều này gõy khú khăn cho Xớ nghiệp trong việc theo dừi tỡnh hỡnh huy động và sử dụng TSCĐ cũng nh nắm bắt, quản lý trỏch nhiệm của cỏc bộ phận và

cỏ nhõn trong việc bảo quản và sử dụng TSCĐ để từ đú nõng cao trỏch nhiệm vật chất trong quỏ trỡnh khai thỏc và sử dụng TSCĐ Hơn nữa quy định hiện hành quy định rừ, sổ chi tiết theo dừi TSCĐ bao gồm cả Sổ TSCĐ và Sổ chi tiết TSCĐ theo đơn vị, bộ phận sử dụng Vỡ vậy để nõng cao hiệu quả sử dụng TSCĐ,Xớ nghiệp nờn mở thờm sổ theo dừi chi tiết TSCĐ theo từng bộ phận sử dụng (phõn xởng, bộ phận quản lý, )

Xớ nghiệp cú thể ỏp dụng mẫu sổ sau:

Sổ tài sản cố định theo đơn vị sử dụng

Năm

Tờn đơn vị: Phõn xởng may

Ghi tăng tài sản cố định Ghi giảm tài sản cố định

Số Ngà

y

Số Ngày

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13

2 Hoàn thiện hạch toỏn sửa chữa lớn TSCĐ hữu hỡnh: Tại xớ nghiệp, ngoài

những những tài sản mới đầu t mua sắm, lắp đặt trong thời gian gần đõy, phần lớn cỏc TSCĐ đang sử dụng tại xớ nghiệp đó đợc sử dụng qua một thời gian khỏ dài

Vỡ vậy, việc phỏt sinh h hỏng cần sửa chữa là khụng thể trỏnh khỏi Tuy nhiờn, do

xớ nghiệp khụng tiến hành việc trớch trớc chi phớ sửa chữa TSCĐ nờn khi phỏt sinh h hỏng ở một số TSCĐ đũi hỏi chi phớ sửa chữa lớn thỡ Xớ nghiệp thờng bị động trong việc tỡm nguồn kinh phớ sửa chữa, cụng việc sủa chữa thờng đợc thực hiện rất chậm và nhiều khi khụng đảm bảo kế hoạch kinh doanh Hơn nữa, việc phõn bổ dần chi phớ sửa chữa lớn vào cỏc kỳ hạch toỏn sau đũi hỏi phải hết sức hợp lý, nếu khụng sẽ gõy ra biến động trong giỏ thành sản phẩm ảnh hởng đến kế hoạch giảm chi phớ, hạ giỏ thành, nõng cao chất lợng sản phẩm, tăng doanh thu cho Xớ nghiệp

Vỡ vậy để cú thể chủ động trong việc tỡm nguồn chi phớ sửa chữa lớn TSCĐ, đồng thời để cụng việc sửa chữa đợc tiến hành nhanh đảm bảo kế hoạch sản xuất kinh doanh, đầu năm trờn cơ sở kế hoach sửa chữa lớn TSCĐ của Xớ nghiệp kế toỏn tiến hành trớch trớc chi phớ sửa chữa lớn TSCĐ

+Khi tiến hành trớch trớc chi phớ sửa chữa lớn vào chi phớ sản xuất kinh doanh, kế toỏn ghi:

Nợ TK 627:Trớch trớc chi phớ sửa chữa TSCĐ ở bộ phận sản xuất

Nợ TK 641: Trớch trớc chi phớ sửa chữa ở bộ phận bỏn hàng

Nợ TK 642; Trớch trớc chi phớ sửa chữa TSCĐ ở bộ phận quản lý doanh nghiệp

Nợ TK 335: Chi phớ phải trả

+Khi phỏt sinh chi phớ sửa chữa lớn TSCĐ, kế toỏn ghi:

Nợ TK 241

Nợ TK 133

Cú TK 111, 112, 331,…

+Khi cụng việc sửa chữa lớn hoàn thành, căn cứ vào giỏ trị quyết toỏn cụng việc sửa chữa lớn ghi:

Nợ TK 335

Cú TK 241 (2413) +Cuối niờn độ kế toỏn, xử lý chờnh lệch giữa khoản đó trớch truớc và chi phớ sửa chữa lớn thực tế phỏt sinh theo quy định hiện hành

-Nếu số chi phớ thực tế phỏt sinh về sửa chữa lớn TSCĐ lớn hơn số trớch trớc thỡ số chờnh lệch đợc tớnh vào chi phớ, kế toỏn ghi:

Nợ TK 627

Nợ TK 641

Nợ TK 642

Cú TK 335 -Nếu số trớch trớc về chi phớ sửa chữa lớn TSCĐ lớn hơn chi phớ thực tế phỏt sinh thỡ số chờnh lệch đợc ghi vào thu nhập bất thờng:

Nợ TK 335

Cú TK 721

3.Hoàn thiện hạch toỏn khấu hao TSCĐ hữu hỡnh

Hoàn thiện cỏch tớnh khấu hao TSCĐ hữu hỡnh

Giỏ trị thu hồi ớc tớnh của TSCĐ là chỉ tiờu núi lờn số tiền cú thể thu đợc khi tiến hành thanh lý (hay nhợng bỏn) những TSCĐ đó hết khấu hao Một trong những đặc điểm cơ bản của TSCĐ là tài sản cú cũ, lạc hậu, h hỏng… tới mức nào thỡ vẫn cũn lại một lợng giỏ trị cố định cú thể thu hồi đợc, kể cả trong trờng hợp 100% hỡnh thỏi vật chất của tài sản đợc thu hồi dới dạng phế liệu

Cụng thức xỏc định mức trớch khấu hao hiện nay là:

Mức trớch khấu hao Nguyờn giỏ TSCĐ

trung bỡnh hàng năm =

của TSCĐ Thời gian sử dụngTSCĐ

( số năm ớc tớnh)

Theo cụng thức xỏc định mức trớch khấu hao trờn thỡ khụng tớnh đến giỏ trị thu hồi, nh vậy làm cho cỏch tớnh đơn giản hơn, loại bỏ đợc một yếu tố ớc tớnh trong cụng thức trờn, nhng theo tụi việc khụng đa giỏ trị thu hồi vào cụng thức xỏc định mức trớch khấu hao là cha phự hợp bởi vỡ:

+Thực tế cú rất nhiều TSCĐ khi thanh lý sẽ thu hồi đợc hoặc bỏn đợc với số tiền lớn, vớ dụ nh nhà cửa, ụ tụ , nếu khụng tớnh tới giỏ trị thu hồi thỡ ta đó giỏn tiếp làm cho mức khấu hao đợc hạch toỏn vào chi phớ sản xuất cao hơn thực tế

+Giỏ trị thu hồi là cỏi vốn cú của TSCĐ, việc sử dụng giỏ trị thu hồi sẽ làm cho TSCĐ khụng bao giờ đợc phộp khấu hao hết nguyờn giỏ Vớ dụ một TSCĐ cú nguyờn giỏ 105 triệu đồng, giỏ trị thu hồi ớc tớnh là 5 triệu, thời gian sử dụng 10 năm, mức khấu hao 1năm là 10 triệu Sau năm thứ 10 nếu TSCĐ vẫn cũn sử dụng tại doanh nghiệp thỡ doanh nghiệp cú thể khụng phải trớch khấu hao nhng giỏ trị cũn lại trờn sổ sỏch kế toỏn vẫn là 5 triệu đồng, điều đú khụng những hợp lý mà cũn cú tỏc dụng tăng cờng trỏch nhiệm quản lý của doanh nghiệp đụớ với TSCĐ, đồng thời nếu cú hiện tợng mất mỏt, làm h hỏng…TSCĐ do cỏc yếu tố chủ quan

của con ngời thỡ sẽ dễ dàng cho việc xỏc định mức trỏch nhiệm vật chất, bắt bồi thờng đối với ngời phạm lỗi

+Việc sử dụng chỉ tiờu giỏ trị thu hồi cũn cú tỏc dụng trợ giỳp đắc lực cho quản trị tài chớnh khi tiến hành cụng tỏc thanh lý TSCĐ, nú sẽ đợc hạch toỏn vào phần chi ( ghi Nợ TK 821) để so sỏnh với phần thu do thanh lý ( Ghi Cú TK 721 ) giỳp ta xỏc định số lói (lỗ) bất thờng do thanh lý TSCĐ đem lại hợp lý hơn hiện nay

+Theo chế độ kế toỏn của cỏc nớc tiờn tiến, ngời ta vẫn đa gớa trị thu hồi vào cụng thức xỏc định mức khấu hao, ngay cả khi sử dụng cỏc phơng phỏp khấu hao nhanh hay khấu hao theo sản lợng thỡ giỏ trị thu hồi đợc coi là một chỉ tiờu giới hạn để khống chế tổng mức khấu hao luỹ kế của TSCĐ

Qua những nội dung nờu trờn đõy, tụi cho rằng cũng nờn nghiờn cứu đa giỏ trị thu hồi ớc tớnh vào cụng thức tớnh toỏn xỏc định và trớch khấu hao TSCĐ.Việc tổ chức thực hiện ớc tớnh giỏ trị thu hồi của TSCĐ ở cỏc doanh nghiệp cần phải dựa trờn hớng dẫn của cỏc cơ quan chức năng Nhà nớc (tài chớnh, thuế…) và dựa trờn đặc thự của từng doanh nghiệp Nếu chỉ tiờu giỏ trị thu hồi đợc ỏp dụng thỡ cụng thức xỏc định mức khấu hao sẽ là:

Mức trớch khấu hao Nguyờn giỏ TSCĐ-Giỏ trị thu hồi (ớc tớnh)

trung bỡnh hàng năm =

của TSCĐ Thời gian sử dụng TSCĐ (số năm ớc tớnh)

Hoàn thiện phơng phỏp tớnh khấu hao TSCĐ

Hiện nay theo quyết định số 166/1999/QĐ-BTC ngày 30/12/1999 quy định cỏc

doanh nghiệp phải trớch khấu hao TSCĐ theo phơng phỏp đờng thẳng với mức trớch khấu hao đợc quy định trong một phạm vi nhất định Việc quy định phơng phỏp khấu hao duy nhất đợc ỏp dụng là cha hợp lý vỡ những lý do sau:

+Thứ nhất: TSCĐ trong doanh nghiệp cú nhiều loại, nhiều nhúm khỏc nhau, cụng dụng của tài sản cũng nh cỏch phỏt huy của tài sản trong quỏ trỡnh hoạt động kinh doanh cuả doanh nghiệp cú sự khỏc nhau Mức độ suy giảm về giỏ trị và giỏ trị sử dụng của tài sản cũng khỏc nhau, lợi ớch thu đợc từ việc sử dụng tài sản cũng

cú sự khỏc nhau

+Thứ hai: Khấu hao TSCĐ là sự phõn bổ cú hệ thống cỏc chi phớ doanh nghiệp đó đầu t để cú đựoc tài sản vào chi phớ sản xuất kinh doanh trong quỏ trỡnh

sử dụng tài sản và đảm bảo phự hợp với lợi ớch thu đợc từ tài sản đú trong quỏ trỡnh sử dụng

+Thứ ba: Xuất phỏt từ nguyờn tắc của kế toỏn với nội dung cơ bản là thu nhập phải phự hợp với chi phớ đó chi ra trong kỳ kế toỏn, mà chi phớ khấu hao là một khoản mục chi phớ sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp

+Thứ t: Vỡ khấu hao là một yếu tố chi phớ cú liờn quan đến thuế thu nhập doanh nghiệp, nếu quy định cỏc doanh nghiệp phải trớch khấu hao theo phơng phỏp đờng thẳng để đảm bảo số liệu tớnh thuế đợc đỳng đắn, khi thực hiện nh vậy

đó cú sự đồng nhất giữa kế toỏn doanh nghiệp và kế toỏn thuế, trong khi hệ thống

kế toỏn doanh nghiệp khụng đồng nhất với kế toỏn tớnh thuế

Để đảm bảo số liệu kế toỏn cung cấp phản ỏnh đỳng thực tế hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp cũng nh tỡnh hỡnh sử dụng tài sản của doanh nghiệp, Nhà nớc nờn thay đổi quy định về khấu hao TSCĐ theo hớng sau:

+Thứ nhất: Cho phộp doanh nghiệp đợc lựa chọn phơng phỏp khấu hao phự hợp với cụng dụng, cỏch thức sử dụng tài sản nhằm mục đớch thu đợc lợi ớch kinh

tế trong quỏ trỡnh sử dụng Cụ thể nh sau:

-Nhà cửa, vật kiến trỳc, cỏc TSCĐ vụ hỡnh…: ỏp dụng phơng phỏp khấu hao đờng thẳng