Thực tế hiện nay, một số G V còn thiếu sự cởi mở, sống khép kín, ít giao tiếp, ngại bày tỏ tâm tư, tình câm của mình VỚI người khác, chua thực sự tự tín vào bàn thân, khó thích ng[r]
Trang 1TÂM Lí HỌC - SINH LÍ HỌC LÚÀ TUỔI
T Í N H CỞI M Ở 1R0NG NHÂN CÁCH GIÁO VIÊN PHD THÔNG DÂN ĨỘG NỘI ỈRÚ1ỈNH THÁI NBUYtN
o ThS ĐINH ĐỨC HỢI*
Vâo những nãm cuối của thê kỉ thứ XX, khái niệm trí tuệ câm xúc EQ (Emotional Quotient)
bắt đầu được biết đến bởi nhà tâm lí học
M ĩ là Daniel Goleman Cũng từ đây, phạm trù trí
tuệ câm xúc được quan tâm nghiên cứu rộng rãi,
nhất là trong nghiên cứu nhân cách con người
Trong nhân cách của giáo viên (GV), tính cởi mở
là một khía cạnh thuộc phạm trù trí tuệ cảm xúc
1 Thực tế hiện nay, một số G V còn thiếu sự cởi
mở, sống khép kín, ít giao tiếp, ngại bày tỏ tâm tư,
tình câm của mình VỚI người khác, chua thực sự tự
tín vào bàn thân, khó thích nghi trong điều kiện phái
thay đổi công việc Đây là những rào cân và trả
ngại tâm lí cồn được khốc phục trong quá trình thực
hành nghề bởỉ, nếu G V thiếu cởi mở sẽ khó truyền
đạt kiến thức, kỉnh nghiêm, vốn hiểu biết của mình
cho HS, không phát huy hếí nâng lực của bàn thân,
ít có điều kiện phấn đau, trau dồi, rèn luyện bàn
thân, tạo khoáng cách lón trong các mối quan hệ
Đối VỚI G V dạy trường pho thông dân tộc nội
trú (PTDTNT), tính cỏỉ mở càng quan trọng vì đối
tượng của họ là con em các đồng bào dân tộc
thiểu số Do hoàn cánh sống cũng nnưđộc tfìù tính
cách, đa số các em thuờng sống tự tỉ, khép mình,
ít giao Hếp Những G V dạy ở đây phải thực sự là
cầu nối giúp học sinh (HS) dễ dàng hòa nhộp cuốc
sống, môỉ trường mói, tạo được sự thân thiện,
dễ gần ổể các em xóa bỏ đuọc câm giác tự
tỉ, mộc câm ban đau
2 Để tìm hiểu tính cởi mở trong nhân cách
của G V PTDTNT, bắt đâu tử nâm 2007, chúng
tôi đã tiến hành khâo sát 60 GV Trường
PTDTNT tình Thái Nguyên Kết quá thể hiện
trên các khía cạnh sau:
1Ị Nhận thức của G V trường PTDTNTTN
về tầm quan trọng củ a tính cởi mở trong
nhân cách
Kết quả khảo sát cho thốy: phẩn lớn G V
Ổõ nhận thức được tẩm quan trọng của tính cởi
mỏ trong nhân cách Cụ thể: 66,7% G V đánh giá
phổm chốt này rất quan trọng; 33,3% G V đánh giá quan trọng Đây là tín hiệu vui ổể thúc đấy
và kích thích tính cởi mở trong nhân cách G V Trường PTDTNT Thái Nguyên Một khi bân thân
họ nhộn thức đúng đốn tầm quan trọng của tính cởi mỏ đối vói cuộc sống và công việc, họ sè giao tiếp thân một hơn, dễ dàng chia sẻ, bày tỏ cảm xúc, thái độ của mình trong giao tiếp
2) Những lchía cạnh biểu hiện tính cởi mỏ trong nhân cách G V Trường PTDTNT Thái Nguyên Tính cởi mở trong nhân cách c v được biểu hiện ở nhiều khía cạnh khác nhau như: thông qua
giao tiếp với HS; vói đồng nghiệp; các thành viên trong xã hội; trong hoạt động thi đua; hoạt động nhóm, hoạt động ngoài giờ lên lớp trong
đó, biểu hiện rõ nhất là qua gioo tiếp với HS
(98,3%) Điều này có thể khẳng định: tính cởi mỏ trong nhân cách G V Trường PTDTNTThái Nguyên đượe biểu hiện chủ yếu thông qua hoạt động giao tiếp, vì chỉ có thể qua giao tiếp G V mới chia sẻ, bày tỏ được xúc cảm, tình câm của mình vói HS, vói đồng nghiệp cũng như vói các thành viên trong xã hội
3Ị Hiệu quá cửa tỉnh c ở i trong nhân cách cửa G V Trường PTDTNT Thái N gưỵên
Bảng ỉ Hiệu quá của tính cởi mở trong nhân cách
c v trường PTDTNT Thái Nguyên
kiến Tỉ lệ %
1 Tao sư thản thiên vởi HS 59 98,3
2 Tạo sự thân thiện vởi đồng nghiệp 59 98,3
3 Tạo sự thân thiện với phụ huynh HS 59 98,3
4 Nâng cao chất lượng dạy học 55 91,7
5 Nâng cao chắt lượng giáo dục 55 91,7
6 Nâng cao hiệu quả lĩnh hội tri thúc ở HS 55 91,7
7 Giao tiếp thuận iợi 58 96,7
* Tníớng Đại hoe sư phạm - Bại học Thái Nguyên
Tạp chi Giảo dục sổ 249 (ki I -11/2010)
Trang 2Hiệu quả của tính cởi mở trong nhân cách G V
đươc biểu hiện khá đo dạng Cụ thể: hiệu quả
lớn nhốt là tạo ra sự thân thiện, gồn gũi với HS,
tiếp đến là đối vói đồng nghiệp, phụ huynh học
sinh, góp phần nâng cao chất lượng dạy học,
chốt lượng giáo dục, nâng cao hiệu quả tĩnh hội
tri thức, giúp G V giao tiếp thuộn lợ i Thực tê
cho thấy, những G V tọo được sự cởi mở, thân
thiện, gần gũi trong quan hệ, giao tiếp là những
người thành công trong cuộc sống, công việc,
được HS, phụ huynh và bạn bè đồng nghiệp yêu
quỷ, tôn trọng
4 ) M ứ c đ ộ c ở i m à trong nhân cá ch G V
trường PTDTNT Thái Nguyên
Chúng tôi sử dụng bộ trắc nghiệm về nhân
cách do tác giả Ngô Công Hoàn chủ biên để
tìm hiểu thực trạng các mức độ cởi mở trong
nhân cách của G V trường PTDTNT Thái Nguyên
Kết quả: 41,7% G V tự đánh g iá nàng lực giơo
tiếp của mình thuộc mức cao (mức độ V ); 26,7%
tự ổánh g iá khá nõng giao tiếp của mình ở mức
độ trung bình (mức độ IV); chỉ có 11,7% tự nhận
khả nõng giao tiếp ở mức rất cao; 6,7% ở múc
độ thấp; 1,7% à mức độ rất thấp (mức độ I) và
1,7% ỏ mức độ VII - là những mức độ cho thấy
có sự bất thường trong nhân cách, biểu hiện
của nó là không thích giao tiếp, khó gần gũi,
nói nhiều mang tính chốt bệnh lí, có thể là
nguyên nhân gây ra những xung đột trong tạp
th e (báng 2).
Báng 2 Tính cỏi mở trong nhân cách
của G V trường PTDTNT
Mức đô S ố ý kiến T ỉ lê %
1 (rất thấp) 1 1,7
IV (trung binh) 16 26,7
V (cao) 25 41,7
VI (rất cao) 7 11,7
VII (bất thường) 1 1,7
Như vạy, kết quá khảo sát cho thấy, tính cài
m ỏ trong nhân cách của G V Trường PTDTNT Thái
Nguyên ở mức trung bình khá; phần lớn G V có
tính cỏi mở ở mức độ vừa phái Đó là những
người thích trò chuyện, ham hiểu biết và thân
một trong giao tiếp Tuy nhiên, cũng còn nhiều
G V bộc lộ những hạn chế, tồn tại trong tính cách
cần được khắc phục và hoàn thiện như: thiếu tính
chủ động (độc biệt trong không gian mói lạ và
Tạp chí Giáo dục sổ 249 (ki 1 -11/2010)
trước đám đông), ít kiên nhẫn; lộp trường, quan điểm thiếu nhốt quán; có câm giác tự ti và ngại bộc lộ cá tính, quan điểm của mình trong các cuộc hội họp, tranh luân, sống khép kín, khó gần gũi, chia sẻ
3 Như đã phân tích, tính cởi mở (một dạng của trí thông minh cảm xúc) là một nhân tô quan trọng không thể thiếu của nhân cách, góp phần mang lại sự thành công trong cuộc sống cũng như công việc cho mỗi người Để góp phần phát huy tính cởi mở của G V , nhà trường cần
xâ y dựng tốt phong trào trường học thân thiện,
HS tích cực để mỗi G V đều cám thốy gổn bó,
tự hào; nếu môi trường làm việc thân thiện sẽ
là động lực để G V cống hiến cho sự nghiệp giáo dục M ạt khác, cồn đám bảo tốt nhốt đời sống kinh tế cũng như tinh thổn cho G V , đánh giá đúng vài trò của G V trong xã hội, tạo điều kiện để tốt cả G V cùng phấn đấu, tôn trọng và lắng nghe ý kiến của nhau, sẵn sàng giúp đỡ nhau khi gộp khó khãn, phát huy tính cởi mở của bản thân N goài ra, nhà trường cũng nên thường xuyên tổ chức cho G V tham gia các hoạt động ngoại khóa, sinh hoạt chuyên môn, vãn hóa vãn n g h ệ để G V mở rộng phạm vi
giao tiếp với đồng nghiệp, HS v ể p hío GV,
phải không ngừng trau dồi, rèn luyện để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho bàn thân Nếu G V có trình độ cao, nãng lực chuyên môn tốt sẽ tạo được phong thái tự tin, đĩnh đạc trước H S; sẵn sàng chia sẻ thông tin, kinh nghiệm, chuyên môn vói đồng n g hiệp Do
v â y , G V cần x â y dựng được các mối quan hệ tốt đẹp vói những người xung quanh để hình thành và phát triển nhân cách Q
T à i liệu tham khảo
1 Ngô Công Hoàn (chủ biên) Những trắ c nghiệm
tâm lí, tập I I T r ắ c nghiệm về nhân cách NXĐ Đại
học sư phạm, H 2007.
2 Đặng Vũ Hoạt - Nguyễn Sinh Huy - Hà Thị Đức
G iá o dục học đại ciiưng I I , V ụ Đại học, Bộ G D -Đ T
Hà Nội, 1995.
3 V ũ Thị Nho T â m lí học phát triển N X B Đại học
quốc gia Hà Nội, H 2002.
4 Đào Thị Oanh (chủ biên) V ấ n đề nhân cách trong
tâm lí học ngày nay N X B Giáo dục, H 2007.
5 Nguyễn Ngọc Quang L í luận dạy học đại cương Trường cán bộ quản lí G D -Đ T Hà Nội, H 1987.
#