Bài viết thể hiện được năng lực tiếp nhận và cảm thụ tốt một vấn đề xã hội, tác phẩm văn học; năng lực phân tích và tổng hợp; năng lực diễn đạt và trình bày; năng lực tư duy, sáng tạo.[r]
Trang 13
HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN NGỮ VĂN
KỲ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
NĂM HỌC 2018 - 2019
-
A HƯỚNG DẪN CHUNG
1 Về kiến thức: có vốn kiến thức cơ bản về cuộc sống, xã hội và kiến thức về tác phẩm văn học nêu ra trong đề bài
2 Về kỹ năng: có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau, trên cơ sở làm tốt các yêu cầu của một bài văn nghị luận
Bài viết thể hiện được năng lực tiếp nhận và cảm thụ tốt một vấn đề xã hội, tác phẩm văn học; năng lực phân tích và tổng hợp; năng lực diễn đạt và trình bày; năng lực tư duy, sáng tạo
Bài viết có cảm xúc, nội dung thuyết phục, có chất văn
3 Cách chấm và điểm số
- Giám khảo cho điểm có thể lẻ đến 0,5 điểm
- Yêu cầu về nội dung và chuẩn cho điểm chỉ nêu lên những nét cơ bản Thí sinh có thể nêu những ý mới, theo một dàn ý khác, nếu hợp lý thì vẫn chấp nhận và vận dụng biểu điểm để đánh giá
- Cần đặc biệt chú ý đối với các bài có nhiều sáng tạo thể hiện ở: cách đặt vấn
đề, cách lập luận chặt chẽ; biết vận dụng lý luận văn học tăng tính thuyết phục trong bài viết; có ý phát hiện mới, hay Đối với những bài như thế, giám khảo cần mạnh
dạn cho thêm điểm khuyến khích từ 1.0 – 2.0 điểm/mỗi sáng tạo (nhưng không quá điểm toàn câu)
B NHỮNG YÊU CẦU CỤ THỂ Câu 1
I NỘI DUNG
Thí sinh có thể trình bày bằng nhiều cách khác nhau, trên cơ sở giải quyết được yêu cầu của đề
1 Đặt vấn đề : Nêu được vấn đề cần nghị luận: Phép ứng xử trong giao tiếp
trong xã hội
2 Giải quyết vấn đề
2.1 Giải thích
- Giải thích từ ngữ:
+ Lời chào: chào hỏi ban đầu khi gặp gỡ hoặc bắt đầu giao tiếp
+ Mâm cỗ: mâm giỗ, bữa ăn giỗ hoặc tiệc,… với nhiều thức ăn ngon
+ Khôn: người biết xử sự một cách có lợi nhất
+ Tiếng rảnh rang: tiếng hót êm tai, dễ nghe
- Giải thích luận đề: Để giao tiếp tốt đẹp, mỗi người cần chú ý chào hỏi, dùng lời lẽ nhã nhặn, lịch sự
Trang 24
2.2 Bình luận
2.2.1 Bình
Đánh giá tính đúng đắn của luận đề
2.2.2 Luận
[1] Gặp nhau, khởi đầu cuộc giao tiếp (câu 1)
- Phép lịch sự xã giao, đầu tiên cần có lời chào hỏi
- Lời chào hỏi tạo tâm lí dễ chịu đến người đối diện, khởi đầu tốt đẹp cuộc giao tiếp
- Lời chào hỏi biểu hiện sự tôn trọng người đối diện, chứng tỏ người nói có văn hóa Từ đó dẫn đến thuận lợi cho cuộc giao tiếp
[2] Trong quá trình giao tiếp (câu 2, 3)
- Lời nói cần phải lựa để không mất lòng, xúc phạm người khác Và việc lựa lời ấy không khó, bởi không mất tiền mua
- Lời nói mà người khác cảm thấy dễ nghe, chứng tỏ người nói là người biết
xử sự khôn ngoan Bởi từ chỗ dễ nghe sẽ dẫn đến cuộc giao tiếp thuận lợi, thành công
- Hai câu ca dao khuyên mọi người không nên ăn nói tùy tiện hoặc hơn thua nhau trong lời nói
- Phê phán những người không biết phép lịch sự trong giao tiếp
- Dẫn chứng minh họa (từ những con người/sự việc cụ thể)
3 Kết thúc thúc đề
- Đánh giá khái quát vấn đề
- Bài học nhận thức và hành động của bản thân…
Lưu ý: Trong bài viết, thí sinh trình bày được nghệ thuật (so sánh; tư duy hình tượng; cô đọng, súc tích;…), giám khảo cho thêm điểm sáng tạo (nhưng không được quá điểm của toàn câu)
II MỘT SỐ MỨC ĐIỂM ĐỂ CHẤM
Điểm 8: - Đáp ứng tốt những yêu cầu nêu trên Có thể còn một vài thiếu sót nhỏ nhưng lại
có được những ý có ý nghĩa sáng tạo
Điểm 6: - Trình bày được khoảng 2/3 ý đã nêu ở phần trên
- Về Về hình thức và phương pháp (HT-PP) : Văn viết khá trôi chảy ; diễn đạt sáng sủa ; còn mắc vài lỗi diễn đạt
Điểm 4: - Trình bày được khoảng nửa số ý đã nêu ở phần trên
- Về HT-PP : Văn viết khá trôi chảy Còn mắc vài lỗi diễn đạt
Điểm 2: - Trình bày được khoảng 1/3 số ý đã nêu ở phần trên
- Về HT-PP : Diễn đạt thiếu mạch lạc ; mắc nhiều lỗi chính tả
Điểm 1: - Nội dung trình bày còn sơ sài, nhưng không sai lệch
- Về HT-PP : Diễn đạt không hệ thống ; mắc nhiều lỗi chính tả
Trang 35
Câu 2
I NỘI DUNG
Trên cơ sở hiểu biết về truyện ngắn Cô bé bán diêm và nhà văn An-đéc-xen,
thí sinh có thể trình bày bằng nhiều cách khác nhau trên cơ sở giải quyết được yêu cầu của đề
1 Đặt vấn đề: Nêu được vấn đề cần nghị luận: Hiện thực và mộng tưởng qua phần trích truyện ngắn Cô bé bán diêm của An-đéc-xen
2 Giải quyết vấn đề
a/ Nội dung
a/.1 Giới thiệu sơ lược về tác giả, tác phẩm, văn bản trích
Lược thuật diễn biến câu chuyện từ đầu đến vị trí văn bản trích
a/.2 Thế giới hiện thực
- Hình ảnh một em bé bán diêm khốn khổ (giá lạnh, đói, thiếu tình thương) giữa đêm đông rét mướt, cô đơn giữa không khí khấp khởi vui đón lễ giáng sinh của mọi người
- Bởi không bán được bao diêm nào nên em không dám về nhà, còn lại đánh liều quẹt cháy một que diêm, hai que diêm,… đến cả bao diêm
- Mỗi lần que diêm cháy lên, em lại mơ thấy một thứ em cần Đó là do ảo giác tạo ra từ cơn đói, rét…
- Cuối cùng, em từ giã cõi đời bởi cái cái rét, cái đói,… đó
a/.3 Thế giới mộng tưởng
- Là những ước mơ hoàn toàn đối lập với thực tại
- Mỗi que diêm cháy lên gắn liền với mộng tưởng về một thứ em cần theo thứ
tự lô-gíc với thực tại của em: 1 mơ thấy lò sưởi, do lạnh, rét; 2 mơ thấy ngỗng quay,
do đói; 3 mơ thấy cây thông nô-en, do sắp đến giờ phút thiêng liêng giáng sinh; 4
mơ thấy bà, do cô đơn, cần tình thương
b Nghệ thuật
- Cấu trúc câu chuyện: hiện thực – mộng tưởng – hiện thực
- Cách sắp đặt thứ tự mộng tưởng lô-gíc
- Kết thúc câu chuyện không nặng nề, quá bi thương như bi kịch của em
3 Kết thúc vấn đề: Đánh giá chung về giá trị nội dung, nghệ thuật tác phẩm
và tài nghệ nhà văn
II MỘT SỐ MỨC ĐIỂM ĐỂ CHẤM
Điểm 12: - Đáp ứng tốt những yêu cầu nêu trên Có thể còn một vài thiếu sót nhỏ nhưng
lại có được những ý có ý nghĩa sáng tạo
- Bài viết hay, có cảm xúc
Điểm 10: - Đáp ứng được những yêu cầu nêu trên Có thể chưa thật đủ ý nhưng bài viết đã
làm nổi bật được vấn đề theo yêu cầu
- Bài viết hay, có cảm xúc
Trang 46
Điểm 8: - Về nội dung: Bài viết thể hiện được nội dung luận đề, có được khoảng 2/3 số ý
đã nêu ở phần trên
- Về HT-PP: Văn viết trôi chảy; diễn đạt sáng sủa; còn mắc vài lỗi chính tả Bài viết có cảm xúc
Điểm 6: - Về nội dung: Bài viết thể hiện được nội dung yêu cầu, có được khoảng hơn nửa
số ý đã nêu ở phần trên
- Về HT-PP: Văn viết khá trôi chảy Còn mắc vài lỗi diễn đạt
Điểm 4: - Về nội dung: Bài viết cơ bản thể hiện được nội dung yêu cầu, có được khoảng
1/3 số ý đã nêu ở phần trên
- Về HT-PP: Biết phân tích nhưng ở một số chỗ còn diễn xuôi Văn viết chưa hay nhưng đúng ý, không mắc nhiều lỗi diễn đạt
Điểm 2: - Về nội dung: Xác định đúng yêu cầu đề, song các ý trình bày còn sơ sài
- Về HT-PP: Có ý thức trong việc trình bày bố cục bài viết nhưng chưa được rõ ràng; diễn đạt thiếu mạch lạc, lô gíc
Điểm 0: Bài bỏ giấy trắng hoặc nội dung bài viết không dính dấp gì đến luận đề./