Việc tiến hành đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực của giáo viên phải được tiến hành đồng bộ với nhiều lĩnh vực đổi mới khác như đổi mới hoạt động học tập của trẻ, đổi mới cá
Trang 1MỤC LỤC
1
2
PHẦN II NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI ĐỂ
3
Trang 2PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Lý do chọn đề tài:
Trẻ em là nguồn hạnh phúc của mỗi gia đình, là tương lai của đất nước Là lớp người kế tục sự nghiệp của cha mẹ, gánh vác mọi công việc xây dựng và bảo
vệ tổ quốc, xã hội chủ nghĩa
Ở trường Mầm non chăm sóc và giáo dục cho trẻ là một nhiệm vụ hàng đầu
và quan trọng nhất Chính vì vậy Bộ Giáo Dục Và Đào Tạo tiến hành đổi mới chương trình giảng dạy và đặt trọng tâm vào việc đổi mới phương pháp dạy học Chỉ có đổi mới căn bản phương pháp dạy và học chúng ta mới có thể tạo được
sự đổi mới thực sự trong giáo dục, mới có thể đào tạo lớp người năng động, sáng tạo, có tiềm năng cạnh tranh trí tuệ trong bối cảnh nhiều nước trên thế giới đang hướng tới nền kinh tế tri thức Vấn đề cốt lõi của đổi mới dạy và học là hướng tới hoạt động học tập chủ động, chống lại thói quen học tập thụ động để hình thành năng lực nhận thức, năng lực hành động, năng lực thích ứng cho trẻ hình thành những kỉ năng cần thiết như kỉ năng vận dụng kiến thức, kỉ năng nghiên cứu khoa học…
Phương pháp dạy học tích cực hướng tới việc tích cực hóa hoạt động nhận thức của trẻ, nghĩa là hướng vào phát huy tính tích cực, chủ động của người học
Trang 3chứ không chỉ hướng vào việc phát huy tích cực của người dạy Muốn đổi mới cách học, phải đổi mới cách dạy Cách dạy quyết định cách học: giáo viên dạy học tích cực thì trẻ sẽ học tập tích cực và ngược lại Do vậy, giáo viên cần phải bồi dưỡng, tiếp thu và tiến hành thường xuyên, liên tục các phương pháp dạy học tích cực để đáp ứng nhu cầu đổi mới mà tình hình giáo dục hiện tại đặt ra Việc tiến hành đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực của giáo viên phải được tiến hành đồng bộ với nhiều lĩnh vực đổi mới khác như đổi mới hoạt động học tập của trẻ, đổi mới các hình thức tổ chức dạy học, đổi mới môi trường dạy học và thiết bị dạy học, đổi mới cách sử dụng các phương tiện dạy học theo hướng tích cực, ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy học… Vì vậy tôi chỉ đề cập một phần rất nhỏ trong việc ứng dụng công
nghệ thông tin và truyền thông trong dạy học, đó là việc “Soạn giáo án điện tử
bằng phần mềm Microsoft powerpoint”.
Việc soạn - giảng theo lối truyền thống xưa nay ít nhiều có những hạn chế của nó như giáo viên tốn rất nhiều thời gian, việc chuẩn bị đồ dùng dạy học như tranh vẽ, bản đồ, mô hình tốn rất nhiều thời gian và tiền bạc của giáo viên nhưng độ chính xác, tính khoa học và giáo dục không cao; trẻ chỉ học bằng cách tưởng tượng qua lời nói của giáo viên chứ không được trực quan bằng những hình ảnh cụ thể; giáo viên mất khá nhiều thời gian diễn thuyết và truyền thụ kiến thức cho trẻ…
Việc soạn và giảng bằng giáo án điện tử đã giúp khắc phục được rất nhiều những hạn chế kể trên và thực tế trong những năm gần đây giáo án điện tử đã được các thầy cô giáo trong huyện, trong tỉnh và trong cả nước đặc biệt chú trọng phát triển Điều này được thể hiện rất rõ trong các tiết thao giảng, hội giảng các cô giáo đã cố gắng biên soạn và giảng dạy bằng giáo án điện tử; trên các trang mạng chia sẻ dành cho giáo dục, số lượng các bài giảng điện tử ngày càng nhiều Tuy nhiên, qua thực tế tôi được dự giờ các cô giáo đồng nghiệp cũng như tham khảo nhiều giáo án điện tử khác nhau trên mạng internet, bản thân tôi nhận thấy mấy điểm bất cập mà nhiều thầy cô giáo thường hay gặp phải trong quá trình soạn giáo án điện tử như sau:
+ Trẻ không hứng thú trong hoạt động
+ Trẻ không nắm được kiến thức bài học
+ Các cô giáo than phiền vì tốn quá nhiều thời gian cho một tiết soạn giảng (thường chuẩn bị đến 1 tuần/1 bài học)…
+ Chuẩn bị quá nhiều đồ dùng cho cô và trẻ
Với những lí do như trên, tôi quyết định chọn đề tài: “ MỘT SỐ KINH NGHIỆM HƯỚNG DẪN GIÁO VIÊN TRONG TRƯỜNG SOẠN GIÁO ÁN
Trang 4ĐIỆN TỬ BẰNG PHẦN MỀM MICROSOFT POWERPOINT” với mục đích tổng kết một vài kinh nghiệm nhỏ trong quá trình soạn giáo án điện tử nhằm giúp cho bản thân củng cố lại những kiến thức của mình, đồng thời chia sẻ cho các đồng nghiệp có thêm những tư liệu tham khảo nho nhỏ cho quá trình biên soạn và giảng dạy bằng giáo án điện tử, nhằm phần nào đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục mà ngành đặt ra
2 Mục đích nghiên cứu:
- Giúp các cô giáo thấy được những ưu điểm của việc giảng dạy bằng giáo
án điện tử so với cách dạy thông thường
- Tìm hiểu các bước soạn giáo án điện tử bằng phần mềm Microsoft Powerpoint nhằm giúp các thầy cô giáo chưa thành thạo phần mềm này có thể tự học và soạn được giáo án điện tử
- Tổng kết những kinh nghiệm bản thân và đề xuất một số ý kiến giúp các thầy cô giáo soạn giáo án điện tử bằng phần mềm Microsoft Powerpoint đơn giản, nhanh chóng, hiệu quả trong giảng dạy
3 Đối tượng nghiên cứu.
- Giáo viên mầm non
4 Khảo sát thực nghiệm.
- Giáo viên tại trường mầm non Tiên Phong
5 Phương pháp nghiên cứu:
+ Phương pháp điều tra
+ Phương pháp tổng hợp tài liệu
+ Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
+ Phương pháp trò chuyện
+ Phương pháp quan sát
6 Phạm vi nghiên cứu:
Đề tài được nghiên cứu trong trường mầm non từ tháng 8 năm 2018 đến tháng 4 năm 2019
Trang 5PHẦN II: NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỐI MỚI ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.
1 Cơ sở lí luận:
Trong những năm giảng dạy tại trường Mầm non Tiên Phong, tham gia sinh chuyên môn (dự giờ, thao giảng các đồng chí giáo viên trong trường) cùng các
cô giáo đồng nghiệp kết hợp với tự tìm hiểu, nghiên cứu việc soạn giáo án điện
tử trên một số trang website giáo dục như violet.vn; dayhoc.com; tailieu.vn… bản thân tôi nhận thấy: còn nhiều giáo viên không soạn được giáo án điện tử, lúng túng trong cách trình bày bài giảng
Căn cứ vào tình hình thực tế trên, bản thân tôi mạnh dạn chọn đề tài “Một
số kinh nghiệm soạn giáo án điện tử bằng phần mềm Microsoft Powerpoint” để
làm cơ sở cho việc nghiên cứu của mình Bản thân tôi mạnh dạn nêu ra một số kinh nghiệm của bản thân nhằm nâng cao khả năng soạn và giảng giáo án điện
tử, góp phần đổi mới công nghệ thông tin trong giáo dục, nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường
2 Khảo sát thực trạng.
2.1 Khó khăn:
+ Còn nhiều cô giáo chưa soạn và giảng được giáo án điện tử, các cô giáo cho rằng việc này quá khó, bản thân mình không có năng lực thực hiện việc soạn giáo án điện tử
+ Một số cô giáo soạn được giáo án điện tử nhưng chưa thành thạo, trình bày phần bài soạn chưa khoa học
+ Thời gian chuẩn bị cho một việc soạn giáo án điện tử quá dài, có cô giáo mất cả tuần hay ít nhất cũng 4-5 ngày cho việc soạn một giáo án điện tử Từ đó
có tâm lý e ngại, lười biếng dạy học bằng giáo án điện tử
+ Các cô giáo chưa khai thác triệt để các ưu điểm của phần mềm để phục
vụ cho việc dạy học
2.2 Thuận lợi:
- Ban giám hiệu là người có kinh nghiệm, tâm huyết với nghề, có bề dày về
quản lý, yêu nghề, mến trẻ, luôn sát sao trong công việc và sự quan tâm giúp đỡ của các cấp các ngành, và sự ủng hộ nhiệt tình của các bậc phụ huynh
- 100% các lớp đều có tivi màn hình rộng rất thuận tiện cho việc giảng dạy bằng giáo án điện tử
- Có đội ngũ giáo viên nhiệt tình, yêu nghề, mến trẻ
- Giáo viên đều có máy tính cá nhân
- 100% cán bộ, giáo viên, nhân viên trong nhà trường đã đạt trình độ chuẩn
và trên chuẩn
- Đội ngũ giáo viên trẻ khỏe, tâm huyết với nghề
Trang 6- Cơ sở vật chất đầy đủ, được trang bị máy tính, máy chiều phục vụ cho công tác giảng dạy tại trường
- Số liệu điều tra đầu năm:
Số giáo viên GV soạn tốt
GAĐT
GV biết soạn GAĐT
GV chưa biết soạn GAĐT
3 Các biện pháp chính của đề tài.
1 Quan sát tìm hiểu nguyên nhân
2 Trao đổi và chia sẻ kinh nghiệm với các giáo viên
3 Xây dựng kế hoạch bài dạy
4 Xây dựng nội dung và chuẩn bị sẵn các file âm thanh, hình ảnh cho bài dạy
5 Hướng dẫn trực tiếp giáo viên
6 Biện pháp trình chiếu và giảng bài
7 Biện pháp giáo viên tự rèn luyện học tập và sự tự tin.
4 Biện pháp thực hiện ( Biện pháp từng phần)
4.1 Quan sát và tìm hiểu nguyên nhân.
Qua quá trình làm việc cùng các cô giáo ở lớp cũng như qua những đợt thao giảng dự giờ đồng nghiệp tôi đều nhận thấy rằng các cô giáo rất ngại soạn giáo án điện tử vì nhiều lý do và nguyên nhân khác nhau Tôi có trao đổi và quan sát các cô làm một giáo án điện tử thì nhận thấy rằng các cô chưa thực sự biết cách soạn một giáo án điện tử hoàn chỉnh Có những cô giáo chưa có máy tính cá nhân đó cũng là một hạn chế trong việc trau rồi kiến thức cũng như ý thức tự học tập dẫn đến việc e ngại khi phải soạn giáo án điện tử Có cô thì chưa làm giáo án điện tử bao giờ, mà mỗi lần lên tiết hay thao giảng hội giảng đều đi nhờ cô giáo khác hoặc đi thuê người làm giáo án điện tử Điều đó cũng ảnh hưởng rất lớn đến công việc Chính vì vậy trong năm học vừa qua tôi cũng đã rất mạnh dạn đề xuất với Ban giám hiệu trong những buổi sinh hoạt chuyên môn sẽ đưa nội dung chia sẻ kỹ năng công nghệ thông tin cho các giáo viên trong trường nhằm nâng cao kỹ năng công nghệ thông tin cho giáo viên cũng như kỹ năng soạn bài giảng powerpoint để phục vụ cho công việc soạn giảng của giáo viên
Trang 7HÌNH ẢNH BỒI DƯỠNG CÁCH SOẠN GAĐT TRONG SINH HOẠT CHUYÊN MÔN
4.2 Trao đổi và chia sẻ kinh nghiệm với các giáo viên.
Trước khi tôi thực hiện biện pháp trao đổi kinh nghiệm của mình với các đồng nghiệp, tôi đã quan sát cách mà các đồng nghiệp của tôi soạn một giáo án điện tử và tôi nhận thấy rằng các đồng chí vẫn chưa biết cách soạn một giáo án điện tử Chính vì vậy mà tôi đã mạnh dạn đưa ra ý kiến của mình nhằm trao đổi kinh nghiệm và chia sẻ cho bạn bè và đồng nghiệp biết ccahs soạn một giáo án điện tử Để soạn được một bài giảng điện tử trước hết cần: Tìm hiểu nội dung của toàn bài cũng như của mỗi mục Trên cơ sở đó xác định đích cần đạt tới của toàn bài học về kiến thức, kĩ năng, thái độ Đó chính là mục tiêu của bài học Trong dạy học hướng tập trung vào trẻ, mục tiêu phải chỉ rõ học xong bài học, học sinh đạt được kiến thức gì Mục tiêu ở đây là mục tiêu học tập chứ không phải là mục tiêu giảng dạy, tức là chỉ ra sản phẩm mà học trẻ có được sau bài học Sau đó, lựa chọn những kiến thức cơ bản, bám sát vào chương trình dạy
học xác định đúng những nội dung trọng tâm của bài học Việc xác định kiến thức cơ bản của bài dạy có thể gắn với việc sắp xếp lại cấu trúc của bài để làm
nổi bật phần kiến thức của bài
Tiếp theo, trên cơ sở nội dung, mục tiêu của bài học ta tiến hành lựa chọn phương pháp giảng dạy cho phù hợp: trực quan, thảo luận, dạy theo góc, thuyết
trình… hay phối hợp nhiều phương pháp với nhau sao cho bài giảng sinh động, không trùng lặp để tránh gây nhàm chán cho trẻ
Khâu cuối cùng nhưng vô cùng quan trọng trong bước chuẩn bị đó là sưu tầm tư liệu, hình ảnh, video clip, những phần mềm có liên quan đến nội dung bài
học… Tốt nhất là chúng ta nên có kế hoạch lâu dài: sưu tầm và xây dựng thành một thư viện tư liệu riêng cho mỗi hoạt động mình giảng dạy bằng cách sưu tầm trên mạng internet, chụp bằng máy ảnh, điện thoại … Sau khi có được đầy đủ các tư liệu cần dùng cho bài giảng điện tử, phải tiến hành sắp xếp, tổ chức lại
Trang 8thành thư viện tư liệu, tức là tạo được cây thư mục hợp lý Nếu việc này được thực hiện một cách thường xuyên và khoa học, chúng ta sẽ có một thư viện tư liệu phong phú mà khi cần soạn giảng một bài nào đó, chúng ta chỉ việc lấy chúng ra từ thư viện tư liệu mà không phải mất công tìm kiếm và do vậy tiết kiệm rất nhiều thời gian cho việc soạn giảng
Ví dụ: Tôi định soạn một giáo án điện tử về hoạt động Khám phá khoa học: Tìm hiểu một số loại rau Tôi đã sưu tầm hình ảnh trên mạng internet và cho chúng vào một file riêng để thuận tiện trong quá trình soạn bài giảng
Sau khi tôi thực hiện biện pháp trao đổi và chia sẻ với đồng nghiệp thì kết quả mà tôi thu được khá khả quan, các đồng chí đã có sự tiến bộ rất nhiều trong các bài giảng khác Đã bám sát được nội dung bài dạy để soạn giảng giáo án điện tử phù hợp với bài dạy của mình Biết chọn lựa những hình ảnh phù hợp và sắp xếp bố cục bài giảng hợp lý theo từng phần
4.3 Xây dựng kế hoạch bài dạy.
Khi tôi thực hiện biện pháp này tôi cũng đã khảo sát cách xây dựng kế hoạch một bài dạy của các giáo viên Tôi nhận thấy rằng khi soạn giảng giáo án điện tử các đồng chí đã không bám vào bộ giáo án word mà mình đã xây dựng, chính vì vậy mà khi soạn giảng giáo án điện tử các đồng chí đã xây dựng giáo án
không phù hợp Nên trước khi soạn giáo án điện tử trên Powerpoint, tốt nhất các
đồng chí nên có bộ giáo án vi tính trên Microsolf Word Điều này cũng rất dễ dàng vì gần như một điều tất yếu là cô giáo nào muốn soạn giáo án điện tử thì cũng đều đã từng soạn qua giáo án vi tính trên Microsolf Word Bộ giáo án vi tính word này càng cụ thể càng tốt, nhất là phần nội dung bài học cũng như ý tưởng của bài học… Xác định bài giảng hay phần bài giảng nào thích hợp cho việc soạn giáo án điện tử tùy thuộc đặc trưng của mỗi môn hoạt động cụ thể mà chúng ta xây dựng bài giảng điện tử sao cho phù hợp
Trang 94.4 Xây dựng nội dung và chuẩn bị sẵn các file âm thanh, hình ảnh cho bài dạy.
Việc xây dựng nội dung và kho dữ liệu âm thanh, hình ảnh, video để phục
vụ cho việc soạn giáo án điện tử rất quan trọng Nhưng khi tôi cùng các giáo viên soạn một giáo án điện tử thì các giáo viên chưa chuẩn bị sẵn các kho dữ liệu nên gặp rất nhiều khó khăn vì vừa làm vừa phải tìm hình ảnh, vdeo…Chính
vì vậy mà tôi đưa ra biện pháp xây dựng nội dung và chuẩn bị sẵn các file âm thanh, hình ảnh, video cho bài dạy
Trước hết là cần xây dựng nội dung bài dạy gồm mấy phần và nội dung từng phần cần cụ thể, rõ ràng, chi tiết Phần nào dùng hình ảnh, phần nào cần dùng video, âm thanh phù hợp với từng phần để thu hút khả năng hứng thú của trẻ Bên cạnh đó một số nguyên tắc về hình thức cũng rất quan trọng, vì đối tượng của chúng ta là trẻ nhỏ, màu sắc bắt mắt sẽ rất dễ gây hứng thú cho trẻ Nhưng màu sắc sử dụng cần hài hoà, phù hợp với trẻ và nội dung bài giảng Màu sắc của hình nền và chữ viết cần tuân thủ nguyên tắc tương phản (contrast), chỉ nên sử dụng chữ màu sậm (đen, xanh đậm, đỏ đậm…) trên nền trắng hay nền màu sáng Ngược lại, khi dùng màu nền sậm thì chỉ nên sử dụng chữ có màu sáng hay trắng Ngoài việc xây dựng nội dung bài giảng chúng ta cần chú ý đến
âm thanh và hình ảnh cho bài giảng Tốt nhất là chúng ta vào internet để sưu tầm những bài hát, bản nhạc phù hợp với lứa tuổi trẻ mầm non, với những giai điệu vui nhộn phù hợp với từng hoạt động giảng dạy cụ thể Hình ảnh cho bài giảng cần chú ý đến màu sắc, độ sắc nét và tính hiệu quả cao
Sau khi thực hiện biện pháp trên giáo viên đã biết xây dựng nội dung bài dạy phù hợp và đã chuẩn bị tốt các file âm thanh hình ảnh phù hợp với bài soạn nên việc soạn giáo án điện tử rất nhanh chóng và không mất nhiều thời gian
4.5 Hướng dẫn trực tiếp giáo viên.
Sau khi quan sát tìm hiểu nguyên nhân, trao đổi kinh nghiệm, hướng dẫn xây dựng kế hoạch bài dạy cũng như cách xây dựng nội dung và chuẩn bị các file âm thanh, hình ảnh cho bài giảng điện tử Qua cách soạn bài giảng điện tử của các cô giáo tôi nhận thấy các cô vẫn còn lung túng trong việc tạo hiệu ứng, chèn âm thanh, video cho bài giảng Nên tôi đã dành thời gian kết hợp vào những buổi trực trưa để hướng dẫn trực tiếp cho các cô
*Để tạo hiệu ứng cho đối tượng: Trước tiên ta chọn đối tượng cần tạo hiệu
ứng Trên thanh menu, chọn Animations chọn hiệu ứng chúng ta muốn tạo cho đối tượng
Trang 10+ Khi click các nhóm hiệu ứng, sẽ xuất hiện lần lượt các menu hiệu ứng,
ta chọn các hiệu ứng cho phù hợp với từng đối tượng
* Các hiệu ứng trong nhóm Entrance (xuất hiện đối tượng):
* Các hiệu ứng trong nhóm Emphasis (hiệu ứng tại chỗ):