động của con người, văn hóa có mặt trong mọi hoạt động của đời sống của conngười và xã hội, văn hóa văn nghệ góp phần xây dựng lối sống và nền đạo đứccon người Việt Nam.Chúng ta cần thấy
Trang 1A- Đặt vấn đề
I- Lý do chọn đề tài:
Văn hóa là toàn bộ những giá trị do con người sáng tạo ra, trong quá trìnhlịch sử bằng lao động của mình trên cả hai lĩnh vực sản xuất vật chất và sản xuấttinh thần Chủ tịch Hồ Chí Minh nói: "Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích củacuộc sống, loài người mới sáng tạo ra và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạođức, pháp luật, khoa học toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là vănhóa"
Đời sống xã hội có hai mặt: vật chất và tinh thần, ta đã biết văn hóa là hoạtđộng tinh thần nhằm phát huy năng lực bẩm sinh và bản chất của con ngườivươn tới cái chân, cái mỹ, cái thiện Còn đời sống văn hóa là một bộ phận củađời sống xã hội; Đời sống xã hội là tổng hợp những hoạt động sống của conngười, nhằm đáp ứng các nhu cầu vật chất và tinh thần của nó, nhu cầu vật chấtđược đáp ứng làm cho con người tồn tại như một sinh thể tự nhiên, còn nhu cầutinh thần giúp con người tồn tại như một sinh thể xã hội tức là một nhân cáchvăn hóa
Đất nước ta hiện nay đã và đang bước vào thời kỳ xây dựng CNH- HĐH
Để hoàn thành mục tiêu cách mạng do Đảng đề ra"Xây dựng một nước ViệtNam dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh" Vì vậy, côngtác văn hóa được coi là yếu tố quan trọng cho sự phát triển của đất nước, bởi vìcác lĩnh vực tư tưởng chính trị- khoa học kĩ thuật- công nghệ, kinh tế xã hộimuốn phát triển được thì phải có văn hóa Như ta đã biết văn hóa là nền tảng tinhthần của xã hội, là yếu tố tri thức cần thiết cho xã hội phát triển và ổn định, làđộng lực của sự phát triển kinh tế xã hội với tính cách như vậy văn hóa vừa làmục tiêu vừa là động lực của sự phát triển kinh tế xã hội Trong lĩnh vực hoạt
Trang 2động của con người, văn hóa có mặt trong mọi hoạt động của đời sống của conngười và xã hội, văn hóa văn nghệ góp phần xây dựng lối sống và nền đạo đứccon người Việt Nam.
Chúng ta cần thấy rằng kinh tế và văn hóa nhất thiết phải đi đôi với nhau,không chỉ tăng cường mà còn phát triển, không chỉ nâng cao đời sống vật chất
mà còn phải nâng cao đời sống tinh thần; không chỉ tạo ra nhiều của cải lợinhuận mà đánh mất con người, đánh mất bản chất tốt đẹp của dân tộc Việt Nam.Văn hóa không chỉ đi đôi với kinh tế mà còn phải đóng vai trò là nhân tố địnhhướng điều tiết sự phát triển kinh tế, phải tạo ra động lực bên trong của mọi hoạtđộng xã hội và quá trình phát triển kinh tế
Trên thế giới người ta đang bàn nhiều về các lý thuyết phát triển, trong đó
ưu thế ngày càng thuộc về quan niệm coi mục tiêu phát triển phải là nâng caochất lượng cuộc sống con người, bảo đảm sao cho hài hòa giữa đời sống vật chất
và đời sống tinh thần Giữa mức sống cao với lối sống và nét sống đẹp; khôngchỉ cho một số ít người mà cho đại đa số cho toàn xã hội; không chỉ cho hôm nay
mà cả mai sau Song chỉ như thế thôi chưa đủ và rất không đúng nếu hiểu xâydựng kinh tế chỉ là tăng trưởng đơn thuần tăng trưởng với bất kỳ giá nào, thậmchí dù có phải hy sinh cả mặt xã hội, hy sinh văn hóa, hy sinh phẩm giá conngười nếu hiểu như thế và làm như thế là hoàn toàn xa lạ và trái ngược với lýtưởng Xã hội chủ nghĩa của chúng ta
ở nước ta, có một thời gian đã lầm tưởng rằng lĩnh vực văn hóa chỉ lànhững phúc lợi xã hội, nếu nền kinh tế phát triển thì sẽ đầu tư cho văn hóa pháttriển Còn nếu kinh tế chưa phát triển thì không phải đầu tư hoặc đầu tư cho vănhóa ít cũng không làm ảnh hưởng đến sự phát triển của xã hội Vì nhận thức sailầm đó đã có một thời gian làm cho nền kinh tế xã hội nước ta điêu đứng, đấtnước rơi vào tình trạng khủng hoảng trầm trọng
Trang 3Nghị quyết Đại hội VI của Đảng (1986) đề ra đường lối đổi mới đã chỉ racon đường phát triển đất nước và chỉ ra những khuyết điểm sai lầm về quan niệmvăn hóa về mối quan hệ giữa văn hóa với kinh tế Nghị quyết TW IV khóa VII;Nghị quyết TW II khóa VIII; Nghị quyết TW I khóa VIII về lĩnh vực văn hóa-Giáo dục và khoa học công nghệ đã soi đường chỉ lối góp phần quan trọng đưađất nước ta thoát khỏi đói nghèo, tình hình chính trị xã hội và an ninh quốcphòng được giữ vững Đặc biệt Nghị quyết TW V khóa VIII đã xác định tậptrung xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam đậm đà bản sắc dân tộc, cótầm quan trọng đặc biệt không chỉ cho hiện tại mà cho cả tương lai tổ quốc ta.Xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc là mộtnhiệm vụ xuyên suốt trong cả thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóađất nước, xây dựng một nền kinh tế mở cửa hội nhập với tất cả các nước trên thếgiới, trong bối cảnh của sự giao lưu hợp tác quốc tế làm thế nào để giữ vữngđược bản sắc văn hóa Việt Nam đó là nhiệm vụ quan trọng của văn hóa Giaolưu hợp tác để chúng ta tiếp thu những tinh hoa của văn hóa nhân loại làm phongphú thêm nền văn hóa Việt Nam, nhưng cũng phải tránh những văn hóa phẩmđồi trụy phản động có hại làm ảnh hưởng đến văn hóa Việt Nam.
Xây dựng đời sống văn hóa tốt ở trường học là một trong những biện phápquan trọng để xây dựng một nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dântộc mà nghị quyết TW V khóa VIII đã nêu Bởi lẽ trường học là một hình thức tổchức của xã hội là một tổ chức trong hệ thống GD quốc dân là nơi thực hiện cácđường lối chủ trương chính sách của đảng và nhà nước, đặc biệt nhà trường phải
đạt được thắng lợi mục tiêu của Đảng đã đề ra về công tác GD: " Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài" cho đất nước Là một cán bộ quản lí
trường học tôi nhận thức rằng việc xây dựng trường học có đời sống văn hóa tốt
là một nhiệm vụ cấp bách và rất cần thiết trong ngành GD và ở địa phương, vừa
có tính trứơc mắt vừa có tính lâu dài để xây dựng nhà trường phát triển toàn
Trang 4diện Tôi mạnh dạn viết đề tài: "Thực trạng và giải pháp xây dựng trường học có đời sống văn hóa tốt ở trường THCS Vạn Hòa, xã Vạn Hòa, huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa" Mong rằng với suy nghĩ và việc làm ở đơn vị được thể hiện ở
đề tài nhỏ này sẽ mong góp phần làm cho việc xây dựng đời sống văn hóa ở cơ
sở ngày càng tốt hơn, hiệu quả và thiết thực hơn đồng thời sẽ là bài học nhỏ đểcác đơn vị trường học đẩy mạnh phong trào xây dựng đời sống văn hóa tốt Vìthời gian có hạn, kiến thức còn hạn chế chắc chắn không thể tránh khỏi thiếu sótrất mong nhận được góp ý để đề tài của tôi được áp dụng có kết quả tốt hơn
B - Giải quyết vấn đềPhần 1: Vị trí vai trò của văn hóa - đời sống văn hóa ở trường học
I Khái niệm về văn hóa:
Văn hóa là một khái niệm được xuất hiện rất lâu trong lịch sử, khái niệmvăn hóa xuất hiện và tồn tại cùng với sự xuất hiện và tồn tại của xã hội loàingười Loài người từ xưa đến nay đã trải qua 5 hình thái phát triển kinh tế xã hộithì văn hóa cũng trải qua 5 giai đoạn tương ứng với 5 hình thái phát triển kinh tếcủa xã hội đó Cho phép chúng ta khẳng định văn hóa là hoạt động có tính bảnchất của con người, gắn bó lịch sử hình thành con người Tuy vậy nhận thức vềnội dung của văn hóa, bản chất đích thực của văn hóa thì còn là những vấn đềcần có những tranh luận và bàn cải
Đã có thời người ta coi văn hóa là: Những buổi chiếu phim hay những buổibiểu diễn nghệ thuật như hát chèo, hát tuồng, hát cải lương Tóm lại văn hóa chỉ
là những hoạt động vui chơi giải trí sau những buổi lao động mệt nhọc, văn hóa
Trang 5chỉ là những hoạt động mang tính hưởng thụ ở những giai đoạn người ta lạiđồng nhất với trình độ học vấn
Với sự nhận thức phiến diện về văn hóa như vậy nên hậu quả là sự chậmtiến, là sự lạc hậu trong việc phát triển kinh tế xã hội Có thể thấy rằng ở nước tamột thời gian dài có sự nhận thức sai lầm về văn hóa và vai trò của văn hóa nênchậm phát triển, tình hình xã hội có nhiều vấn đề phức tạp
Vậy văn hóa là gì? tác động của văn hóa đối với việc phát triển của văn hóanhư thế nào đó là những vấn đề mà những nước tiên tiến trên thế giới hiểu rõhơn ai hết, đối với chúng ta sau những sai lầm trong nhận thức, trong tư duy vềvấn đề văn hóa, về tác động của văn hóa với việc phát triển kinh tế xã hội thì đạihội đảng lần thứ VI (1986) chúng ta đã có sự đổi mới nhận thức theo đó văn hóatrước hết là hoạt động tinh thần nhằm phát huy những năng lực bẩm sinh và bảnchất của con người vươn tới cái Trân, thiện, mỹ Thông qua các hoạt động đó cácdân tộc sẽ hình thành nên một hệ thống các giá trị đó là đạo lý làm người, là cácchuẩn mực xã hội hệ thống các giá trị chuẩn mực đó sẽ dần dần được tích lũy lạilàm nên môi trường văn hóa Từ môi trường văn hóa này mỗi thành viên của xãhội kể từ khi ra đời lớn lên sẽ nhận thức được sự giáo dục, sự đào luyện để trởthành một con người và sáng tạo ra những giá trị văn hóa mới
Qua khái niệm trên, ta thấy sản phẩm văn hóa là do con người sáng tạomang nên ý nghĩa đạo lý tích cực của cuộc sống văn minh nhân loại Vì vậynhững gì không phải là sản phẩm do lao động làm ra nhưng nhằm mục đích độchại dẫn đến suy thoái đạo đức con người đều không phải là văn hóa văn hóa làphản ánh của lao động sản xuất xã hội, nhưng trong một điều kiện nhất định nào
đó văn hóa có thể đi trước một bước để tác động, để định hướng làm cho xã hộiphát triển
Xây dựng môi trường văn hóa chính là xây dựng một môi trường thiênnhiên thứ hai của con người mà ở đó tất cả những gì tốt đẹp nhất của con người
Trang 6được vun trồng, chăm sóc, phát triển Ta thường hay nghe những câu nói như:Sống có văn hóa, cư xử có văn hóa ; Yếu tố văn hóa ở đây nó thể hiện lối sống
có đạo lý phù hợp với đạo đức, thuần phong mỹ tục của dân tộc Việt nam, đó làlối sống " Mình vì mọi người, mọi người vì mình" biểu thị sự đoàn kết đùm bọctrong cuộc sống cộng đồng
Hiểu rõ về văn hóa, nhận thức rõ về văn hóa giúp ta có cái nhìn toàn diệnhơn và thấy rõ được vai trò to lớn của văn hóa đối với sự phát triển kinh tế của
Đảng và Nhà nước ta đã xác định đầu tư cho Giáo dục là đầu tư cho sự pháttriển GD&ĐT, khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu trong việc đưa đấtnước ta bước vào thời kỳ CNH- HĐH đất nước Thành tựu của những năm đổimới vừa qua là nhân chứng cho sự đúng đắn về quan điểm của Đảng đối với vaitrò văn hóa, với sự phát triển của xã hội
Giáo dục- Đào tạo và khoa học công nghệ là những mũi nhọn đột phá đưađất nước ta đi tắt, đón đầu nắm bắt những thành tựu khoa học mới nhất, tiên tiếnnhất áp dụng vào Việt nam, Đảng đã xác định đầu tư cho Giáo dục để nâng caodân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, các yếu tố dân trí, nhân lực, nhântài là những yếu tố hết sức quan trọng cho việc thành công của CNH- HĐH đấtnước
Trang 7Các chủ trương như phổ cập giáo dục tiểu học, chống mù chữ, chủ trươngphổ cập THCS mà hiện nay là Luật giáo dục là những hành động cụ thể, thểhiện quan điểm của Đảng về vấn đề văn hóa, coi văn hóa là động lực để pháttriển kinh tế xã hội và mới đây thôi hàng loạt các chủ trương kiên cố hóa trườnghọc, tăng cường cơ sở vật chất trường học, hiện đại hóa giáo dục thể hiện rõ vaitrò tác động của văn hóa đối với sự phát triển của văn hóa Chính phủ đã khẳngđịnh phải hiện đại hóa giáo dục, đưa giáo dục phát triển và tiến kịp các nướctrong khu vực và các nước trên thế giới, có như vậy thì Việt nam mới có thể tiếnhành CNH - HĐH giành thắng lợi được.
Đặc biệt hiện nay là thời đại kinh tế tri thức Nếu như trước đây nước nào
có nhiều tài nguyên thiên nhiên thì nước đó là những nước giàu có, thì bây giờtiềm lực con người là yếu tố quyết định tới kinh tế trong giai đoạn hiện nay và từnay về sau Yếu tố con người là tài nguyên vô cùng quý giá và quan trọng vớimỗi quốc gia, điều này đã thể hiện trong quan điểm của Đảng ta qua Đại hội VIII
và Đại hội IX " Hiền tài là nguyên khí quốc gia" Để có được điều đó việc pháthuy truyền thống văn hóa cần cù, thông minh, sáng tạo của con người Việt Namtrong thời kỳ hóa khoa học công nghệ hiện đại là yếu tố sống còn của chúng tahiện nay Chủ trương xây dựng một xã hội học tập của Đảng là phù hợp với yêucầu của thời đại càng chứng tỏ vai trò của văn hóa đối với sự phát triển kinh tế
xã hội
Văn hóa không chỉ là động lực của phát triển kinh tế mà còn là mục tiêucủa sự phát triển Một xã hội phát triển bền vững là xã hội phải gắn liền pháttriển mục tiêu Nói văn hóa là mục tiêu của sự phát triển kinh tế có nghĩa là sựphát triển kinh tế phải nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống cho toàn xã hội, tạo
ra cơ sở vật chất lành mạnh về đời sống tinh thần Muốn vậy văn hóa phải điềutiết sự phát triển kinh tế, phải gắn sự phát triển kinh tế với sự phát triển xã hội
Trang 8Văn hóa là mục tiêu của sự phát triển, là sự phát triển một cách lành mạnh,loại trừ ra khỏi mục tiêu của sự phát triển của những tệ nạn xã hội, những tưtưởng lối sống ích kỷ, vì tiền mà chà đạp lên lương tâm đạo lý đây là nhữnghậu quả mặt trái của cơ chế thị trường trong phát triển kinh tế thị trường đưa lại
+ Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội:
Văn hóa có vững chắc thì sự phát triển của đất nước mới bền vững Nói vănhóa là nền tảng tinh thần cũng có nghĩa là coi văn hóa là tổng thể các giá trị, cáctiềm năng sáng tạo của đất nước, muốn phát triển cần phải dựa vào các giá trị đó.Nói văn hóa là nền tảng tinh thần, còn đòi hỏi phải đặt văn hóa vào vị trí quantrọng cũng như kinh tế tạo nên nền tảng vật chất, nền tảng vật chất và nền tảngtinh thần tạo nên những điều kiện cần và đủ để xã hội tồn tại và phát triển, vănhóa là nền tảng tinh thần nghĩa là văn hóa góp phần tạo nên nền móng của xãhội, của dân tộc Thiếu điều kiện vật chất thì không có sự tồn tại của con người,nhưng thiếu điều kiện về tinh thần thì xã hội không phát triển được, không thể cóvăn minh tiến bộ Trong quá trình tồn tại và phát triển của lịch sử, cơ sở vật chất
và tinh thần thường xuyên tác động và hỗ trợ cho nhau Như vậy, chừng nào nềntảng tinh thần của xã hội bị suy yếu thì chừng đó xã hội sẽ lâm vào khủngkhoảng, các tệ nạn xã hội xuất hiện và phát triển kinh tế sẽ gặp nhiều khó khăn,ngược lại nền tảng xã hội vững chắc sẽ là cơ sở tốt cho việc phát triển kinh tế xãhội
+ Văn hóa tham gia xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa:
Quan tâm đến con người và phát huy sức mạnh của con người đến việc giảiphóng dân tộc, giải phóng xã hội, giải phóng cho con người là sự nghiệp cao cảcủa Đảng và Bác Hồ Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc, xã hội chủnghĩa ngày nay lại càng đòi hỏi quan tâm đến việc xây dựng con người mới xãhội chủ nghĩa, bởi con người là vốn quý nhất, là nhân tố quyết định thắng lợi của
sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc
Trang 9Xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở là phát huy quyền làm chủ của nhândân trong sáng tạo và hưởng thụ các giá trị văn hóa nghệ thuật, tạo dựng lối sốngvăn minh lịch sự, những phong tục tập quán tốt đẹp vừa mang đậm đà bản sắcdân tộc, vừa phù hợp với trào lưu văn hóa tiến bộ của nhân loại.
Nhà trường lấy nhiệm vụ dạy và học làm nhiệm vụ trung tâm thường xuyênnâng cao dân trí cho con em ở địa phương, giáo dục nề nếp, kỷ cương, động cơtốt trong hoạt động giảng dạy và công tác, làm cho quan hệ thầy và trò ngày càngtrong sáng, lành mạnh Truyền thống tôn sư trọng đạo được giữ gìn và phát huytốt đẹp Đời sống văn hóa ở nhà trường còn được quan tâm bởi nếp sống văn hóahàng ngày truyền thống văn hóa của nhà trường qua 58 năm phát triển và trưởngthành Phong trào văn hóa văn nghệ thể dục thể thao đuợc quan tâm và pháttriển Thông qua các hoạt động ngoài giờ, phong trào thi đua theo các chủ đềtrong năm học như: 20/11; 22/12; 3/2; 26/3; 19/5 để nhằm giáo dục truyềnthống và thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị của nhà trường
Đồng thời, nhà trường cần quan tâm đến vấn đề đời sống vật chất đó là chế
độ của CBGV, học sinh Nếp sống trong ăn mặc, đi lại, ăn ở, học hành Nhàtrường quan tâm để giúp đỡ học sinh khó khăn về kinh tế, hoàn cảnh gia đình vớitruyền thống "Lá lành đùm lá rách" để mọi học sinh được đến trường học tập,vui chơi được phát triển toàn diện Nhà trường là địa chỉ văn hóa tốt trung tâmvăn hóa của địa phương, góp phần quan trọng thực hiện thắng lợi mục tiêu:
"Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài" đồng thời hỗ trợ nângcao đời sống vật chất, đời sống tinh thần cho quần chúng nhân dân lao động, gópphần mình cho việc xây dựng quê hương giàu đẹp, kinh tế - xã hội phát triểnnhanh và bền vững
Phần II: Thực trạng và giải pháp xây dựng đời sống văn hóa tốt ở đơn vị trường thcs vạn hòa- nông cống
Trang 101, Đặc điểm tình hình nhà trường:
Sự nghiệp giáo dục có vị trí vô cùng quan trọng trong chiến lược xây dựngcon người và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước Đại hội Đảng toàn quốc lầnthứ IX đã khẳng định: " Phát triển giáo dục - đào tạo là một trong những nội lựcquan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại đất nước là điều kiện đểphát huy nguồn lực con người, yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởngkinh tế nhanh và bền vững"
Trong công cuộc đổi mới của đất nước, nền kinh tế của cả nước nói chung
và huyện Nông Cống nói riêng đã có những chuyển biến sâu sắc về mọi mặt Sựphát triển trên lĩnh vực đời sống cùng với sự đi lên của ngành giáo dục Huyệnnhà đã tạo cho trường THCS Vạn Hòa những khởi sắc mới Trường sở được xâydựng khang trang, đảm bảo đủ điều kiện khởi sắc mới Trường sở được xây dựngkhang trang, đảm bảo đủ điều kiện cho dạy và học Trường có một khuôn viênxanh - sạch - đẹp Chất lược giáo dục ngày một nâng cao Nhiều năm liền nhàtrường đạt danh hiệu trường tiên tiến cấp huyện, cấp tỉnh Năm học 2009-2010nhà trường vinh dự được Chủ tịch UBND tỉnh tặng bàng khen tập thể lao độngxuất sắc
Nhìn lại chặng đường đã qua, có thể nói lịch sử hình thành và phát triển củatrường THCS Vạn Hòa gắn liền với lịch sử phát triển và xây dựng quê hương,đất nước Nhà trường đã và đang vững bước đi lên trong niềm tin, niềm tự hàocủa Đảng bộ, nhân dân xã nhà và của ngành GD&ĐT huyện Nông Cống vì lợiích: " Trăm năm trồng người"
Cho đến ngày hôm nay được sự quan tâm của các cấp, các ngành các đoànthể và sự ủng hộ nhiệt tình của nhân dân địa phương trường THCS Vạn Hòa đã
có một cơ ngơi tương đối khang trang, đủ điều kiện phục vụ cho dạy học và cáchoạt động giáo dục khác trong nhà trường cụ thể là:
Trang 11- Trường có 18 phòng học cao tầng: trong đó 8 phòng học; 2 phòng học bộmôn: Phòng hóa- sinh, phòng lý- công nghệ, phòng nghe nhìn , phòng tin học,phòng thư viện, 1 văn phòng, phòng làm việc của Hiệu trưởng, phòng Phó Hiệutrưởng, phòng hành chính, phòng đoàn đội, phòng CT Công đoàn, phòng truyềnthống.
- Công trình bể nước sạch, nhà để xe cho giáo viên và học sinh, nhà vệ sinh, sânchơi, diện tích khuôn viên nhà trường 8761m2 bình quân 33,6m2/1hs Tất cảđược bao bọc bởi hệ thống tường ràng và có cổng ra vào
- Bàn ghế đủ cho học sinh học 1 ca /ngày
- Thiết bị phòng hội đồng, phòng chức năng, phòng làm việc của BGH, các tổchức nhà trường được bố trí tương đối đầy đủ tủ, bàn ghế đúng yêu cầu
- Quanh năm, nhà trường lúc nào cũng sạch sẽ, đẹp mắt như mới vừa đượcquét dọn vệ sinh; chính vì vậy các em học sinh rất yêu mến trường: bờ tường,phòng học không hề bị vẽ bậy; hoa tươi không bị ngắt, cây xanh không bị bẻ
Cơ sở vật chất, cảnh quan đảm bảo tốt cho việc dạy và học
2- Thực trạng tình hình đời sống văn hóa của nhà trường từ ngày thành lập đến nay
a, Lịch sử hình thành và quá trình phát triển của nhà trường qua các thời kỳ:
Vạn Hòa là vùng đất bán sơn địa, độ màu ít, độ dốc lớn Trước đây, mùa hạthường thiếu nước Những năm gần đây, nhờ có hệ thống thủy nông sông Mựcnên việc chủ động tưới tiêu hiệu quả Tuy vậy, nếu có những trận mưa lớn kéodài từ 1 đến 2 ngày thì rất dễ bị ngập úng Đời sống nhân dân thuần nông, thunhập chủ yếu từ cây lúa nên còn gặp nhiều khó khăn
Tuy nhiên, với truyền thống hiếu học, coi cái chữ là quan trọng nên mọingười dân trong toàn xã rất chăm lo đến việc học của con em và nó trở thànhtiềm thức trong cộng đồng dân cư thôn làng Vì vậy dân trí phát triển ngày càngcao, nhiều con em của quê hương đã trưởng thành bằng con đường học vấn- đó
Trang 12là các thế hệ đã và đang công tác trong các lĩnh vực: Quân đội, công an, cán bộlãnh đạo, các nhà giáo, nhà nghiên cứu khoa học khắp mọi miền trên đất nước.
* Tiền thân của trường THCS Vạn Hòa: Trước nhu cầu học tập của con em và sự
phát triển của xã hội; Từ tháng 10/1953, tại địa phương Vạn Hòa có 2 trường cấp
2 được thành lập:
- Một trường cấp 2 quốc lập: có 2 lớp 5 và 6 do thầy Bùi Hữu Điệt, quê ở làng
Khang Ninh, xã Thăng Thọ làm Hiệu trưởng Học sinh củ yếu là con em các xãVạn Hòa, Vạn Thắng, Vạn Thiện, lớp học rải rác trong các thôn trong xã Cơ sởvật chất ban đầu của nhà trường rất thiếu thốn: nơi học tập, văn phòng làm việchội họp ăn ở của giáo viên đều phải dựa vào nhân dân
+ Đến năm 1955- 1956: Hiệu trưởng nhà trường là thầy Hoàng ái Nhân, quê ởtỉnh Quảng Bình Thầy nguyên là luật sư sau chuyển sang ngành sư phạm Thầy
đã mất rồi
+ Năm 1956- 1957: Trường cấp 2 Vạn Hòa sát nhập với trường cấp 2 TrungThành- gọi là trường Huyện Trường đóng tại Côn Sơn, xã Trung Thành (cóngười nhầm là xã Trung ý, Cầu Quan)
- Cùng trên địa bàn xã Vạn Hòa thời kỳ 1953 còn có một trường cấp 2 nữa- Đây
là trường tư thục, được thành lập tháng 10/1953, do thầy Lê Tư Lành làm Hiệutrưởng Thầy quê ở Hà Nam; thầy là Đại biểu Quốc hội nước Việt Nam dân chủcộng hòa khóa I Nhà trường có 3 lớp : 5-6-7 Nhà trường chỉ tồn tại 2 năm rồigiải thể
* Thời kỳ 1965- 1975:
- Đến năm 1965, trường cấp II Vạn Hòa được thành lập theo Quyết định củaTrưởng ty Giáo dục Thanh Hóa Hiệu trưởng nhà trường là thầy Lê Đức Trấn-quê ở làng Vũ Yên, xã Minh Thọ
Nhà trường bấy giờ đóng ở làng Tân Dân nay gọi là thôn Quyết Chiến
Trang 13Đây là thời kỳ đế quốc Mỹ đang mở rộng chiến tranh phá hoại miền Bắcbằng không quân Nhà trường phải sơ tán vào nhà dân Thầy cô giáo cùng vớicác em học sinh và dân quân phải đào hào, đắp lũy quanh lán họcđể ngăn bomđạn Mỹ, bảo vệ các em học sinh.
Thầy cô giáo và các em học sinh vừa học tập, vừa tăng gia sản xuất dướibom đạn ác liệt của quân thù Phong trào thi đua "Hai tốt" trong thời kỳ này đãdấy lên và phát triển mạnh mẽ
Thầy Lê Đức Trấn đã vinh dự được kết nạp vào Đảng cộng sản Việt Nam ởchi bộ làng Tân Dân
Thầy làm Hiệu trưởng được 2 năm: từ tháng 7 năm 1965 đến tháng 7 năm
1967 thì bàn giao chức vụ Hiệu trưởng cho thầy Vũ Đình Dậu Thầy Trấn đinhận nhiệm vụ mới: về giảng dạy tại trường 7+2A miền xuôi Thanh Hóa
Sau đó, thầy còn chuyển công tác ở một số nơi Trước nghĩ hưu, thầy là Phóhiệu trưởng Trường Chính trị, tỉnh Lâm Đồng- Tại thành phố Đà Lạt
Năm nay thầy 73 tuổi, còn rất mạnh khỏe Hiện đang nghỉ hưu tại làng Vũ Yên,
xã Minh Thọ
Từ tháng 8/1967 đến thánh 7 năm 1969, Hiệu trưởng nhà trường là thầy
Vũ Đình Dậu Thầy Dậu quê ở làng Quyết Thắng, xã Vạn Thắng
Năm nay thầy 80 tuổi, đang cùng gia đình sống tại thành phố Biên Hòa, tỉnhĐồng Nai
Tiếp sau thầy Dậu là thầy Lê Minh Chất, làm Hiệu trưởng nhà trường từtháng 8/ 1969 đến 7/1971
Thầy Chất quê ở làng Vụng Múng, xã Trung Thành Thầy đã nghỉ hưu, năm naythầy 74 tuổi và còn mạnh khỏe
Sau thầy Lê Minh Chất là thầy Tô Quang Mậu, làm hiệu trưởng từ tháng8/1971 đến 7/1972
Thầy Tô Quang Mậu quê ở làng Lộc Tuy, xã Công Liêm