Cơ sở khoa học: Đổi mới công tác quản lý nhà trường phải bắt đầu từ đổi mới tư duy quản lý, cách nghĩ, cách làm, cách tổ chức chỉ đạo thực hiện sao cho có hiệu quả, theo một trình tự l
Trang 1I.PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài:
Nghị quyết Đại hội đại biểu lần thứ IX của Đảng đã nhấn mạnh: “Phát triển Giáo dục - Đào tạo là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, là điều kiện để phát huy nguồn nhân lực, là yếu tố
cơ bản để phát triển xã hội và tăng trưởng kinh tế bền vững”
Giáo dục là nơi đào tạo, xây dựng những thế hệ con người mới “Vừa Hồng vừa chuyên”: có đủ tài, đức, bản lĩnh để tạo ra những công dân có ích cho xã hội; đưa đất nước tiến lên sánh vai với các nước trên thế giới Giáo dục là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn dân và toàn xã hội Các cấp Đảng ủy, chính quyền, các tổ chức chính trị xã hội, các thành viên trong xã hội đều có trách nhiệm vào sự nghiệp phát triển Giáo dục - Đào tạo của đất nước
Giáo dục THCS chiếm một vị trí vô cùng quan trọng trong hệ thống Giáo dục quốc dân Giáo dục trung học cơ sở nhằm giúp học sinh củng cố và phát triển những kết quả của giáo dục tiểu học; có học vấn phổ thông ở trình độ cơ sở và những hiểu biết ban đầu về kỹ thuật và hướng nghiệp để tiếp tục học trung học phổ thông, trung cấp, học nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động
Trích điều 27-Luật GD-2005 Học sinh giai đoạn phát triển ở lứa tuổi THCS có tính quyết định đến thể
lực, nhân cách, năng lực phát triển trí tuệ của trẻ trong suốt cả cuộc đời
Có thể nói nhân cách con người trong tương lai như thế nào phụ thuộc lớn vào sự giáo dục của học sinh tuổi THCS Với nhiệm là người cán bộ quản lí bậc học THCS, tôi luôn trăn trở, suy nghĩ làm thế nào để nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục học sinh để các em phát triển toàn diện về Đức - Trí - Thể - Mỹ Đây
là nhiệm vụ quan trọng và cần phải có sự nỗ lực phấn đấu, quyết tâm cao; cần phải chú trọng công tác xây dựng đội ngũ cán bộ, giáo viên, bồi dưỡng chuyên môn cho cán bộ, giáo viên để họ duy trì và phát triển chất lượng giáo dục trong mỗi nhà
Trang 2trường; phải làm tốt công tác xã hội hóa giáo dục, nâng cao chất lượng giáo dục trẻ nhằm đáp ứng với yêu cầu sự nghiệp giáo dục trong thời đại hiện nay Chính vì vậy
mà tôi chọn đề tài nghiên cứu: “Một số đổi mới công tác quản lí nâng cao chất lượng giáo dục ở trường THCS”
2 Điểm mới của đề tài:
Đề tài này nói về công tác quản lí của người quản lí chất lượng giáo dục tại trường THCS, nó làm rõ muốn nâng cao chất lượng nhà trường thì người Hiệu trưởng phải tiến hành những công việc cần thiết nào
3 Đối tượng nghiên cứu:
“Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng giáo dục ở trường THCS”
4 Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp nghiên cứu lý luận, phân tích , tổng hợp
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp thống kê, tổng kết kinh nghiệm
Trang 3PHẦN II NỘI DUNG
1.1 Cơ sở khoa học:
Đổi mới công tác quản lý nhà trường phải bắt đầu từ đổi mới tư duy quản
lý, cách nghĩ, cách làm, cách tổ chức chỉ đạo thực hiện sao cho có hiệu quả, theo một trình tự lôgic, khoa học được nhiều nhà nghiên cứu và các nhà quản lí khảo cứu nhiều năm qua Đổi mới quản lí nâng cao chất lượng theo tôi có 4 bước và 6
Bốn bước đổi mới quản lý:
Bước 1 Xây dựng kế hoạch
Bước 2 Thực hiện kế hoạch
Bước 3 Kiểm tra đánh giá
Bước 4 Sơ kết tổng kết rút ra bài học kinh nghiệm
Sáu nội dung đổi mới quản lý:
Đổi mới trong công tác tư tưởng
Đổi mới trong công tác quản lí dạy của giáo viên
Đổi mới trong công tác quản lí học của học sinh
Đổi mới trong công tác quản lí đầu tư xây dựng cơ sở vật chất phục vụ dạy học
Đổi mới trong công tác quản lí các lĩnh vực xã hội hoá
Đổi mới trong công tác quản lí thi đua và khen thưởng
1.2 Cơ sở lý luận:
Từ năm học 2009-2010, Bộ giáo dục Đào tạo nêu rõ chủ đề của năm học
là “Đổi mới công tác quản lí nâng cao chất lượng giáo dục”, và nhiệm vụ các năm khác tiếp theo vẫn tiếp tục đổi mới công tác quản lí và nâng cao chất lượng giáo dục
Quản lí giáo dục là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý tới khách thể quản
lý nhằm đưa hoạt động sư phạm của hệ thống giáo dục đạt hiệu quả cao
Trang 4Phạm vi quản lí giáo dục ở nhà trường THCS được thực hiện trong phạm vi xác định một đơn vị giáo dục nhà trường và thực hiện nhiệm vụ giáo dục theo chỉ đạo của ngành phù hợp với tình hình địa phương
Đổi mới công tác quản lý có ý nghĩa loại bỏ được cơ chế lỗi thời- thủ phạm kìm hãm sự phát triển Đổi mới cách nghĩ, cách làm mà người quản lí phải biết tạo điều kiện cho cái mới phát huy hiệu quả
Đổi mới công tác quản lí chính là sự lựa chọn các giải pháp, biện pháp quản
lí sao cho phù hợp với tình hình hiện tại, biết tận dụng lợi thế về sức mạnh nội lực
để tạo ra sức mạnh tổng hợp trong các hoạt động giáo dục
1.3 Thực trạng về công tác quản lí ở nhà trường.
1.3.1 Thuận lợi.
- Trường THCS……nơi tôi làm nhiều năm được công nhận là trường tiến tiến, trường TTXS Bản thân có nhiều kinh nghiệm trong công tác quản lí
- Cán bộ quản lí bao gồm (Hiệu trưởng, P hiệu trưởng, tổ trưởng, tổ phó chuyên môn) đều có trình độ bằng cấp chuyên môn nghiệp vụ cao (Đại học), có kinh nghiệm và tay nghề vững vàng, là giáo viên dạy giỏi từ cấp huyện đến tỉnh
- Cán bộ quản lí rất tâm huyết với nghề, tận tụy với phong trào
- Hồ sơ sổ sách có đầy đủ
1.3.2 Khó khăn.
- Cơ sở vật chất các trường còn thiếu thốn
- Tính trung bình của giáo viên, nhân viên còn cao, một số giáo viên chưa thật tận tâm với công việc
- Nhiều gia đình học sinh chưa quan tâm đến việc học tập của con cháu, mải
lo làm kinh tế, phó mặc con cháu cho nhà trường
1.3.3 Thực tế của vấn đề cần giải quyết:
- Tại các trường THCS hiện nay nhiều quản lí vẫn nặng về tư duy quản lí cũ, kiểm soát hoạt động quản lí nhất là quản lí chất lượng đang theo hình thức kinh
Trang 5nghiệm là chủ yếu, hoặc ngại đổi mới, ngại va chạm, an phận công tác chờ nghỉ hưu, ít tiếp thu khoa học mới về quản lí chất lượng
- Tuy nhiên cũng có nhiều nhà quản lí như bản thân tôi luôn suy nghĩ, tìm tòi cái mới, tiếp cận thông tin khoa học, đề xuất những giải pháp phù hợp với đặc điểm nhà trường để nâng cao chất lượng thực chất trong từng bộ môn và có kế hoạch cho công tác này trong từng mốc thời gian và đích cụ thể
2 Một số đổi mới công tác quản lí nâng cao chất lượng giáo dục ở trường THCS
2.1 Đổi mới về xây dựng kế hoạch:
- Đây là việc làm có tính nguyên tắc vào đầu năm học, Người quản lí dự thảo lên kế hoạch chung cả trường, đưa xuống tổ chuyên môn góp ý, mỗi giáo viên được thảo luận dân chủ thống nhất, nhưng đảm bảo đúng quy định của cấp trên, sau đó xây dựng thành một bản kế hoạch kiểm tra hoàn thiện cả năm, trong kế hoạch đó, phải thể hiện cho được các yêu cầu sau:
+ Căn cứ xây dựng kế hoạch
+ Mục đích kế hoạch
+ Yêu cầu đạt được
+ Chỉ tiêu
+ Hình thức tổ chức thực hiện
+ Biện pháp hổ trợ
- Phải xây dựng kế hoạch chiến lược của nhà trường Đề ra mục tiêu chiến
lược 5 năm, 10 năm và các hoạt động cần đạt được các mục tiêu ấy Xác định tầm nhìn và sứ mạng của nhà trường
-Xây dựng kế hoạch năm học và hướng phấn đấu của nhà trường Kế hoạch
năm học phải được thảo luận dân chủ từ tổ chuyên môn đến lãnh đạo Kế hoạch phải phù hợp với thực tế nhà trường, địa phương và khả thi Kế hoạch phải mang tính khoa học và thực tiễn, là cơ sở pháp lý để hiệu trưởng điều hành, chỉ đạo tổ
Trang 6chức thực hiện Qui trình này phải được thường xuyên điều chỉnh và rút kinh nghiệm chỉ đạo
- Hình thành qui chế nội bộ để qui định chức năng quyền hạn của mỗi cán bộ giáo viên, nhân viên trên cơ sở qui chế hoạt động của ngành
- Xây dựng đội ngũ đoàn kết, thân ái đồng thuận và có tinh thần kỷ luật cao Phát huy dân chủ và luôn truyền ngọn lửa mê say công việc cho cán bộ giáo viên, nhân viên Luôn đổi mới từ cái nhỏ đến cái lớn, tôn trọng những cái cũ vẫn có giá trị tốt, không lên phủ nhận sạch trơn những cái cũ vẫn còn mang tính thời sự
- Làm tốt công tác xã hội hóa giáo dục Tranh thủ sự quan tâm ủng hộ của lãnh đạo Đảng, chính quyền địa phương và các ban ngành đoàn thể, hội cha mẹ học sinh và các lực lượng giáo dục khác để tạo ra động lực, tài lực, nguồn lực cho giáo dục Cán bộ quản lí phải quan tâm về tinh thần và vật chất cho cán bộ, giáo viên, nhân viên để họ gắn bó với nghề nghiệp
2.2 Đổi mới về chỉ đạo thực hiện kế hoạch
- Phải chia kế hoạch ra từng giai đoạn và có kế hoạch chi tiết, có cách tổ chức thực hiện hiệu quả nhất Đảm bảo điều kiện tài chính để kế hoạch thực thi có hiệu quả
- Phân công người có trách nhiệm và năng lực hướng dẫn thực hiện kế hoạch Có tính chất gợi mở và định hướng cho sự sáng tạo của người thực hiện -Tổ chức liên kết của nhóm công việc với nhau để đạt kết quả như chỉ tiêu đề ra
- Phối hợp các lực lượng xã hội để công tác triển khai kế hoạch có kết quả thuận lợi
2.3 Đổi mới về chỉ đạo kiểm tra đánh giá:
- Có kế hoạch triển khai chi tiết và lường hết khả năng kết quả xảy ra Tổ chức hệ thông rà soát và đong đếm kết quả trên những tiêu chí định lượng và định tính
Trang 7- Trong quá trình kiểm tra đánh giá chú ý tới tình huống sư phạm, tình huống chất lượng, xuất phát điểm của mốc đầu so với kết quả để đánh giá đúng thành tích
2.4 Đổi mới về chỉ đạo tổng kết rút kinh nghiệm:
- Tổ chức đánh giá, tổng kết, đúc rút kinh nghiệm, có tính đến thưởng thi đua trong công việc để kích thích các hoạt động sau này của giáo viên và học sinh,
- Công tác động viên những giáo viên và học sinh đến vạch đích đề ra rất quan trọng, nó đánh giá năng lực cống hiến của người được giao nhiệm vụ và thể hiện sự khoan dung độ lượng một cách nhân văn của thủ trưởng cơ quan với người thừa hành
- Việc tổng kết trên cơ sở nhẹ nhàng có hiệu quả và có tính giáo dục cho đội nguc giáo viên và học sinh
- Bản thân tôi luôn coi trọng công tác tư vấn sau kiểm tra nhờ đó đã tạo ra mối quan hệ thân thiện tích cực, giáo viên biết cách sửa chữa kịp thời, sau mỗi lần kiểm tra nhiệm vụ được giao của giáo viên, tôi đều dành thời gian nhất định để góp ý trao đổi chân thành về những ưu khuyết điểm của mỗi giáo viên, cho phép sự phản biện tích cực để tìm ra cái mới và rút ra bài học chung
3.1 Đổi mới trong công tác quản lí tư tưởng đội ngũ:
- Đội ngũ là một tập thể con người đa dạng tính cách, năng lực và ý thức trong thực hiện nhiệm vụ, vì vậy công tác tư tưởng vô cùng quan trọng của người CBQL nó là tiền đề để thực hiện thắng lợi kế hoạch đề ra
- Muốn đạt kết quả cao cần tìm hiểu nắm trắc tình hình đội ngũ cán bộ quản
lí, giáo viên
Hàng năm, tổ chức khảo sát cán bộ, giáo viên để rà soát, đánh giá, phân loại năng lực cán bộ quản lyí, giáo viên của mỗi nhà trường, lấy đó để làm căn cứ dựng
kế hoạch, đưa ra các biện pháp bồi dưỡng, giúp đỡ, động viên để họ hoàn thành tốt công việc được giao
Trang 8Thăm nắm tâm tư, nguyện vọng của đội ngũ cán bộ, giáo viên trong các nhà trường để có những biện pháp tác động, giúp đỡ, động viên kịp thời
Chỉ đạo PHT và TTCM phân công đúng người, đúng việc, đúng năng lực, sở trường để tạo điều kiện thuận lợi cho họ phát huy khả năng của bản thân để làm cơ
sở cho Hiệu trưởng phân công hợp lí và từ đó gắn trách nhiệm cho cá nhân khi yêu cầu được thoả mãn
.- Cùng BCH CĐ xây dựng một tập thể đoàn kết, thân ái và thương yêu giúp
đỡ lẫn nhau
3.2 Đổi mới trong công tác quản lí dạy học của giáo viên:
3.2.1 Đổi mới trong công tác quản lí bồi dưỡng và tự bồi dưỡng, đào tạo lại
- Bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ qua tổ chức các hội thi
Việc tổ chức hội thi cho giáo viên là một hình thức có tác dụng rất lớn cho việc nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm, tạo cơ hội để giáo viên được học tập, trao đổi kinh nghiệm Khi tham gia thao giảng đòi hỏi giáo viên phải đầu tư công sức, nghiên cứu kỹ nội dung chương trình, tìm ra hình thức, phương pháp linh hoạt, sáng tạo để thu hút sự hứng thú của học sinh vào tiết dạy; đồng thời giáo viên phải tự nghiên cứu, sưu tầm các phương tiện, đồ dùng phục vụ, bổ trợ trong tiết học; đây là một biện pháp rất hữu hiệu giúp giáo viên tích cực bồi dưỡng
và học tập lẫn nhau Trong năm học ngành đã tổ chức các hội thi đó là: Hội thi giáo viên dạy giỏi theo chuyên đề cấp trường; hội thi giáo viên dạy giỏi cấp huyện, hội thi làm đồ dùng, Eleaning, tích hợp liên môn cấp huyện, cấp tỉnh
- Bồi dưỡng qua việc tổ chức cho cán bộ giáo viên cốt cán đi thăm quan học tập, dự giờ học hỏi kinh nghiệm của các đơn vị bạn trong huyện
- Tổ chức hội thảo các chuyên đề cấpcụm trường và cấp huyện trong năm học, xây dựng kế hoạch thực hiện các chuyên đề trong năm sau đó lấy ý kiến từ cơ
sở để thống nhất triển khai ở cụm (Có 5 trường/ cụm), qua việc tổ chức các
Trang 9chuyên đề đó giúp giáo viên học tập, tiếp thu những phương pháp đổi mới trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ, từ những phương pháp mới, hấp dẫn giáo viên vận dụng một cách sáng tạo, phù hợp với thực tế của mỗi đơn vị nhằm không ngừng trau dồi kiến thức, nâng cao trình độ chuyên môn, khả năng sư phạm của mỗi nhà giáo
- Bồi dưỡng giáo viên thông qua phong trào thi đua viết sáng kiến kinh
nghiệm.
Sáng kiến kinh nghiệm là những bài học quý báu, những giải pháp sáng tạo
mà trong quá trình chăm sóc, giáo dục trẻ, giáo viên đã tìm tòi, nghiên cứu chắt lọc đúc rút lại để thu được kết quả tốt nhất khi vận dụng vào thực tế Vì vậy nhà trường thường xuyên quan tâm tạo điều kiện để phong trào thi đua viết sáng kiến kinh nghiệm được duy trì, phát triển có chiều sâu và hiệu quả
- Bồi dưỡng chuyên môn thông qua việc tạo điều kiện cho giáo viên đi học tại các lớp đào tạo tập trung do ngành và tỉnh mở tại các trung tâm giáo dục thường xuyên
Tổ chức cho giáo viên tự bồi dưỡng và đào tạo lại tin học và ngoại ngữ; rèn
kĩ năng trình bày bảng, rèn chữ viết Dạy học theo mô hình THM, dạy tích hợp liên môn, dạy học theo đối tượng Kĩ năng sử dụng CNTT, phần mềm dạy học
3.2.2 Đổi mới trong công tác quản lí sinh hoạt tổ chuyên môn
- Vai trò Tổ CM: Tổ chuyên môn là một bộ phận cấu thành của trường THCS, nó hợp thành và có mối quan hệ hợp tác với nhau, phối hợp các bộ phận nghiệp vụ khác và các tổ chức đoàn thể trong việc thực hiện các nhiệm vụ trong chiến lược phát triển nhà trường để đưa nhà trường đạt mục tiêu
- Tổ chuyên môn là nơi triển khai các mặt hoạt động của nhà trường mà trọng tâm là hoạt động giáo dục và dạy học; là đầu mối quản lý mà Hiệu trưởng nhất thiết phải tập trung dựa vào đó để quản lý nhà trường trên nhiều phương diện, nhưng cơ bản nhất là hoạt động giáo dục dạy học; Là nơi tập hợp, đoàn kết, tìm
Trang 10hiểu tâm tư, tình cảm và những khó khăn trong đời sống của giáo viên, giúp đỡ GV hoàn thành tốt nhiệm vụ
- Các hình thức đổi mới:
+ Đổi mới từ nhận thức của TTCM và các thành viên trong tổ để họ từ đặt ra nội dung kế hoạch theo định hướng của hiệu trưởng, tự điều hành và chịu trách nhiệm về kết quả của đơn vị mình
+ Đổi mới về xây dựng kế hoạch: Ngay từ đầu năm Hiệu trưởng đặt ra mục tiêu của nhà trường để các tổ chuyên môn định hướng xây dựng kế hoạch của mình trên nền tảng mẫu sắn các thông số Các tổ chuyên môn thảo luận và thạo thành nghị quyết tổ để giao trách nhiệm tìm các giải pháp hoạt động có hiệu quả + Đổi mới về hồ sơ tổ chuyên môn: Nhà trường qui định các nội dung hồ sơ, các biểu mẫu thống kê, và được mã hoá trên hàm Excel để giáo viên dễ sử dụng + Đổi mới về cách sinh hoạt tổ: Sinh hoạt tổ hiện nay của nhà trường chúng tôi được thiết kế theo nội dung yêu cầu của các thành viên theo định hướng nhà trường như: Mô hình dạy học mới, phương pháp dạy học hiệu quả; cách tổ chức lớp học; cách sử dụng TLDH, ĐDD H; cá biệt nhóm đối tượng học sinh Không còn tình trạng sinh hoạt cho có, ngại phát biểu góp ý
+ Đổi mới công tác đánh giá giáo viên: Các TTCM được cấp mẫu đánh giá bao gồm cả định lượng và định tính để làm rõ khả năng và mức độ cống hiến của
cá nhân sau khi giao việc Cơ bản các chuẩn này đều được xây dựng từ chính bản thân của tổ chuyên môn sau khi xem xét và chuẩn y của Hiệu trưởng
+ Đổi mới hình thức đánh giá học sinh:
* Trung hoà giữa hai cách đánh giá năng lực và đánh giá kiến thức kỹ năng Trong đó đánh giá năng lực được coi là bước phát triển cao hơn so với đánh giá kiến thức, kỹ năng Để chứng minh HS có năng lực ở một mức độ nào đó, phải tạo
cơ hội cho HS được giải quyết vấn đề trong tình huống mang tính thực tiễn Khi đó
HS vừa phải vận dụng những kiến thức, kỹ năng đã được học ở nhà trường, vừa