Bản thân tôi là giáo viên đã giảng dạy 7 năm và đượclàm chủ nhiệm 5 năm, tôi nhận thấy làm thế nào để giáo dục tốt đạo đức của họcsinh nhất là đối tượng học sinh cá biệt, phòng trách tốt
Trang 11 Phần mở đầu:
1.1 Lý do chọn sáng kiến:
Có lẽ trong đời người giáo viên không một ai, không biết đến câu nói của
của Bác Hồ “vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người” ,
câu nói như lời dạy đã thấm nhuần vào Đường lối của Đảng và Chủ trương củaNhà nước ta Ngày nay, trong thời buổi công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nướcĐảng và Nhà Nước ta coi giáo dục là quốc sách hàng đầu Vì vậy, trong quátrình giáo dục toàn diện mỗi người giáo viên phải có nhận thức đúng đắn về vaitrò của người thầy, người cô trong lớp học Người giáo viên không chỉ dạy các
em về kiến thức văn hoá mà còn dạy các em về nề nếp, cách sống, cách làmngười và ý thức làm chủ tương lai của đất nước Đặc biệt để làm được điều đó,hơn ai hết bản thân người giáo viên chủ nhiệm đóng vai trò quan trọng bởi họ:
“Vừa là thầy dạy học, vừa là người cha, người mẹ và cũng có lúc phải là ngườibạn tốt nhất của các em” Bản thân tôi là giáo viên đã giảng dạy 7 năm và đượclàm chủ nhiệm 5 năm, tôi nhận thấy làm thế nào để giáo dục tốt đạo đức của họcsinh nhất là đối tượng học sinh cá biệt, phòng trách tốt bạo lực học đường - mộtvấn nạn ở nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam Bạo lực học đường trở thànhmối lo ngại của ngành giáo dục, cha mẹ học sinh và toàn xã hội Là một giáoviên trực tiếp giảng dạy và làm công tác chủ nhiệm nhiều năm, hơn ai hết tôihiểu rõ những hậu quả và hệ lụy mà bạo lực học đường mang lại Nó tác độngtrực tiếp đến tinh thần, thái độ học tập của học sinh và việc giảng dạy của cácthầy giáo, cô giáo Giáo dục là khoa học nhưng cũng là nghệ thuật Trước những
vụ bạo lực học đường liên tiếp xảy ra gần đây đặt giáo viên và các nhà quản lýgiáo dục trước thực tế: làm thế nào để cảm hóa và giáo dục học sinh cá biệt cóhiệu quả là một vấn đề khá nan giải, phức tạp và hết sức nhạy cảm Công việcnày đã và đang trở thành một thách thức lớn với toàn xã hội nói chung và đặcbiệt là ngành giáo dục nói riêng, trong đó chủ yếu là nhiệm vụ của các nhà
trường Vì “Trẻ em như búp trên cành” nên chúng ta cần chung tay phối kết
Trang 2hợp, có biện pháp giáo dục mềm dẻo, hợp lý, hợp tình đúng với lứa tuổi của các
em, nhằm hướng cho các em đi đến một tương lai hoàn thiện hơn, tốt đẹp hơn
Đó là lý do thôi thúc tôi viết sáng kiến kinh nghiệm này, với mong muốnthông qua sáng kiến bản thân tôi sẽ đưa ra một số giải pháp hữu ích trong việc
“ giáo dục học sinh cá biệt, nói không với bạo lực học đường là giải pháp tốt nhất giảm nguy cơ bỏ học, nâng cao hiệu quả giáo dục ”, vấn đề mà chắc hẳn
không chỉ riêng tôi, mà rất nhiều đồng nghiệp khác quan tâm suy nghĩ là làmsao học sinh của mình trở thành những con người tốt có ích cho xã hội Với tôi,đây là một công việc hết sức công phu, đòi hỏi sự nhẫn nại và luôn cần yếu tốthời gian Bằng những gì đã làm được cùng với kết quả của nó, tôi mạo muộitrình bày vài suy nghĩ và những biện pháp nhằm giảm hiện tượng học sinh hư,lưu ban hay bỏ học, bạo lực học đường…nhằm nâng cao chất lượng giáo dụctoàn diện
1.2 Phạm vi áp dụng, điểm mới của sáng kiến:
Phạm vi nghiên cứu sáng kiến kinh nghiệm “ giáo dục học sinh cá biệt, nói không với bạo lực học đường là giải pháp tốt nhất giảm nguy cơ bỏ học, nâng cao hiệu quả giáo dục ”, tôi đã áp dụng thực hiện các lớp tôi chủ nhiệm,
bắt đầu từ năm học 2015 - 2016 cho đến năm học 2016 - 2017
Thực trạng hiện nay, nhìn tổng thể từ thành thị đến nông thôn thì thấycuộc sống của người dân ngày càng được cải thiện hơn, nhà cửa xây cất khangtrang, tiện nghi sinh hoạt tương đối đầy đủ, con cái cặp sách đến trường đềuđặn Thực tế, chúng ta nhìn ở một khía cạnh nào đó thì hiện nay ở hầu hết cáctrường THCS đều xuất hiện một bộ phận học sinh không chấp hành tốt nội quinhà trường, học tập không nghiêm túc làm ảnh hưởng không nhỏ đến nền nếpchung của nhà trường và chất lượng học tập giảm sút, có thể thấy đạo đức củahọc sinh đang trên đà đi xuống, tình trạng bạo lực học đường vẫn diễn ra thườngxuyên, học sinh bỏ học nữa chừng vẫn nhiều Số học sinh đó thường được gọi là
Trang 3học sinh cá biệt có xu hướng phát triển Nhà trường, giáo viên cũng đã có nhiềubiện pháp uốn nắn, giáo dục nhưng chưa có hiệu quả.
Vậy tại sao cuộc sống người dân được ổn định phát triển nhưng thế hệhọc sinh thì lại vậy? Đây là bài toán cực kỳ hóc búa, hiện nay chưa trường nàotìm ra giải pháp khắc phục triệt để Vì vậy bản thân tôi mạnh dạn thực hiện đề
tài “ giáo dục học sinh cá biệt, nói không với bạo lực học đường là giải pháp tốt nhất giảm nguy cơ bỏ học, nâng cao hiệu quả giáo dục ”với mong muốn có
thể áp dụng được trong tất cả trường học Bởi sáng kiến của tôi luôn bám sát vớitình hình thực tế của từng đối tượng học sinh, đi sâu vào phân tích hoàn cảnhcủa từng học sinh cá biệt, để từ đó đề ra biện pháp giải quyết phù hợp
Tôi tin chắc rằng với những biện pháp mà sáng kiến đưa ra sẽ có tácdụng hữu ích trong công cuộc giáo dục toàn diện đặc biệt là học sinh cá biệt, từ
đó giảm vấn nạn bạo lực học đường và nguy cơ bỏ học Bởi mục tiêu giáo dụccủa bậc trung học cơ sở là “tiếp tục phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thểchất, thẫm mỹ và các kỹ năng cơ bản của nhân cách con người Việt Nam Xã hộichủ nghĩa có trình độ học vấn trung học cơ sở và những hiểu biết ban đầu về
kỹ thuật và hướng nghiệp để tiếp tục học phổ thông trung học, trung học chuyênnghiệp, học nghề hoặc đi vào cuộc sống ” Chăm lo cho sự phát triển đạo đức vàđời sống tinh thần lành mạnh của cộng đồng xã hội là chăm lo tới tiềm lực pháttriển lâu bền của cả một dân tộc
2 Phần nội dung
2.1 Thực trạng của nội dung cần nghiên cứu:
2.1.1.Về phía giáo viên :
Từ xa xưa ông bà ta đã có câu “Tiên học lễ - Hậu học văn’’ Cho nên ở
thời đại nào cũng vậy, bất kỳ một công dân tương lai nào trước khi được học,được tiếp thu tri thức… của nhân loại thì người Việt Nam chúng ta bao giờ cũng
dạy cho con cháu, học sinh của mình biết “Học ăn ,học nói, học gói, học mở”.
Vì vậy việc giáo dục đạo đức cho học sinh trong các trường học được Nhà nước
ta đặc biệt coi trọng bằng khẩu hiệu “Xây dựng trường học thân thiện – Học
Trang 4sinh tích cực” Người giáo viên chủ nhiệm lớp cũng như người chỉ huy ngoàichiến trường, muốn giành chiến thắng thì người đó phải biết tổ chức, bao quát,
xử lí tốt mọi tình huống Đối với người giáo viên không chỉ dạy các em về kiếnthức, văn hoá mà còn dạy các em về nề nếp, cách sống, cách làm người và ýthức làm chủ tương lai của đất nước Nhưng thực trạng hiện nay công tác chủnhiệm chưa đạt được hiệu quả cao về nề nếp, công tác tổ chức lớp học và cáchoạt động khác, nhất là vấn đề “giáo dục học sinh cá biệt”, ngăn ngừa “bạo lựchọc đường” và “duy trì số lượng”
Để làm tốt công tác chủ nhiệm, cũng như bất kì nhiệm vụ nào khác trongnhà trường đòi hỏi người giáo viên phải có tâm với nghề – có trách nhiệm vớitương lai của học sinh Mọi hoạt động giáo dục học sinh trong nhà trường chỉtiến hành có hiệu quả khi các lớp xây dựng được là những tập thể có nề nếp, có
kỉ luật, đoàn kết, thương yêu giúp đỡ, sẵn sàng chia sẻ, giúp đỡ lẫn nhau đặcbiệt đối với những học sinh có hoàn cảnh đặc biệt, thường xuyên quậy phá hưhỏng, có nguy cơ bỏ học
Là giáo viên chúng ta cần giúp học sinh hiểu: Tại sao các em cần phải đihọc? Tại sao các em không nên vi phạm nội quy, kỷ luật, đánh đập bạn ? Câuhỏi này chắc chắn có nhiều quan điểm và ý kiến khác nhau Thực tiễn cuộc sốngchứng minh, có nhiều con đường đi đến thành công, làm giàu chính đáng chobản thân, gia đình, xã hội và phụng sự tổ quốc nhưng đa số là những con người
có tri thức cao Bên cạnh những người nổi tiếng, còn có những người thành đạt,
đa số là họ là những con người được đào tạo bài bản, có trình độ học vấn cao,đạo đức tốt và họ là những con người hữu ích, đóng góp rất nhiều công sức cho
xã hội, cho đất nước Vì vậy việc học và rèn luyện đạo đức của các em hôm nay
là thước đo về việc thành đạt của các em ngày sau Vì việc học của các em hômnay, không những ngày sau giúp cho các em có cơ hội tốt để đổi đời, mà có cơhội để các em góp công sức của mình vào xây dựng đất nước, quê hương mình
ngày càng giàu đẹp “Mục tiêu của giáo dục không phải là dạy cách kiếm sống hay cung cấp công cụ để đạt được sự giàu có, mà đó phải là con đường dẫn lối
Trang 5tâm hồn con người vươn đến cái Chân và thực hành cái Thiện” “Có hai kiểu giáo dục Một kiểu dạy chúng ta làm thế nào để sống, và kiểu còn lại dạy chúng
ta phải sống như thế nào.” Đây là lý do thôi thúc tôi viết sáng kiến kinh nghiệm
“ giáo dục học sinh cá biệt, nói không với bạo lực học đường là giải pháp tốt nhất giảm nguy cơ bỏ học, nâng cao hiệu quả giáo dục”.
2.1.2 Về phía học sinh:
a.Tình hình chung:
Hội nhập kinh tế, ngoài mặt tích cực nó còn làm phát sinh những vấn đề
mà chúng ta cần quan tâm: Bản sắc văn hóa dân tộc bị đe dọa, hội nhập kinh tếquốc tế đưa vào nước ta những sản phẩm đồi trụy, phản nhân văn, reo rắc lốisống tự do tư sản, làm xói mòn những giá trị đạo đức, thuần phong mỹ tục củadân tộc Hiện nay một số bộ phận thanh thiếu niên có dấu hiệu sa sút nghiêmtrọng về đạo đức, nhu cầu cá nhân phát triển lệch lạc, kém ý thức trong quan hệcộng đồng, thiếu niềm tin trong cuộc sống, ý chí kém phát triển, không có tính
tự chủ dễ bị lôi cuốn vào những việc xấu
Học sinh cá biệt là thuật ngữ thường dùng của nhà trường, thầy cô giáo chỉnhững học sinh hoang nghịch: thường gây gỗ đánh nhau, bỏ giờ, trốn học,không chấp hành nội qui nhà trường … thêm vào đó là sự lôi kéo của bạn bè vềphía mình nhằm thỏa mản cá tính hoặc thỏa mản nhu cầu giải tỏa tâm lý bị ứcchế về hoàn cảnh của bản thân mình Đối tượng học sinh này, ở lớp 6,7 chưabộc phát, nhưng đến lớp 8,9 học sinh có biểu hiện những thái độ thiếu nghiêmtúc trong học tập, sinh hoạt nếu không kịp thời giáo dục sẽ sớm trở thành họcsinh cá biệt Căn cứ những biểu hiện ở nhiều khía cạnh, trạng thái khác nhau,tạm chia làm 4 nhóm:
- Nhóm thứ 1 : Học sinh thường có thể lực phát triển, phát sinh tâm lý đua
đòi, làm “anh hùng” ở tuổi mới lớn, thường xuất hiện ở lớp 8,9; tuổi dễ bị kíchđộng, lôi kéo thành băng nhóm, thích gây gỗ đánh nhau … giữa học sinh tronglớp, trong trường và ngoài nhà trường, dẫn đến nguy cơ bảo lực học đường.Trong các vụ bạo lực học đường hiện nay, con người không còn nhân tính
Trang 6Nhiều vụ xảy ra rất thương tâm, đau lòng Rõ ràng nhận thấy rằng bạo lực họcđường là các hành vi phi đạo đức giữa người với người, trái với các chuẩn mựcđạo đức xã hội cần phải được lên án và có biện pháp ngăn chặn, chấm dứt nó.Gần đây, có nhiều vụ rất “kinh khủng” diễn ra trong cả giới nữ, vốn được mệnhdanh là phái “liễu yếu đào tơ” nhưng các hành vi kiểu côn đồ diễn ra đã làmnhiều người sửng sốt, lo ngại.
- Nhóm thứ 2 : Một bộ phận học sinh vì điều kiện học tập thiếu, tiếp thu
chậm dẫn đến năng lực học tập hạn chế, thường không thuộc bài, sợ bị kiểm tra
ở những môn học khó, hoặc thầy cô khó, nên bỏ giờ dần thành thói quen hay bỏgiờ trốn học và từ đó lực học sa sút và có khả năng bỏ học giữa chừng hoặc dobạn bè lôi cuốn vào những trò chơi vô bổ mà bỏ giờ trốn học
- Nhóm thứ 3: Học sinh do đặc điểm tâm sinh lý phát triển không bình
thường, không tập trung nghe giảng, tiếp thu hạn chế, không hiểu bài dẫn đến ýthức học tập kém, thường xuyên quậy phá, không tập trung cho việc học tập,biểu hiện: xé sách vở của bạn,“phá” bạn và những trò chơi ngớ ngẩn khác tronggiờ học Những học sinh này dần dần lực học giảm sút, dẫn đến bỏ giờ trốn học
và bỏ học
- Nhóm thứ 4 : Một số ít học sinh biểu hiện tính ươn ngạnh, bướng bỉnh,
không chấp hành những qui định của lớp, khi được lưu ý nhắc nhở, có vẻ ăn nănsửa sai nhưng rồi vẫn “chứng nào tật ấy ” rồi thường xuyên vi phạm bất chấp sựgóp ý của bạn bè, sự giáo dục của thầy cô giáo, kể cả những hình phạt chonhững vi phạm vẫn không chấp hành: chẳng hạn như tác phong không nghiêmtúc: áo không bỏ vào trong quần, tay áo xắn lên, ống quần gấp cao, in hình quái
dị lên tay, tóc nhuộm màu, bấm lỗ tai, nói tục với bạn bè, không tham gia sinhhoạt lớp, tách rời tập thể
Ở tất cả các nhóm học sinh trên chủ yếu nằm trong hai đối tượng: họcsinh cá biệt về đạo đức và cá biệt về học tập, nhưng đều ảnh hưởng đến sự hìnhthành nhân cách và năng lực học tập của học sinh, nếu chúng ta không kịp thời
Trang 7uốn nắn, giáo dục các em thì dễ dẫn đến các em từ những vi phạm nhỏ đến việclàm không có ý thức khác, rồi bỏ học và có nguy cơ trở thành tội phạm
b.Nguyên nhân:
Từ những học sinh bình thường các em trở thành những những học sinh
cá biệt, rồi từ học sinh cá biệt đến bạo lực học đường, chán học, bỏ học đều cónguyên nhân của nó Do học sinh chưa được giáo dục đầy đủ, kém phát triển vềphẩm chất đạo đức, nhân cách Trong những tình huống nảy sinh, những họcsinh này đã không đủ sức phân biệt được điều hay, lẽ phải và đó là nguyên cớdẫn đến những hành vi lệch lạc
-Từ gia đình: Từ những khó khăn về đời sống kinh tế, cha mẹ phải lao động vất
vả, không quan tâm đến việc học tập của con em, phó mặc cho nhà trường, cógia đình buộc con cái phải lao động, làm cho các em không có thời gian học tập
ở nhà như soạn bài, học bài cũ, do đó khi đến lớp việc tiếp thu bài mới rất khókhăn, không làm được bài kiểm tra, lo lắng sợ sệt khi thầy cô giáo kiểm tra bài
cũ từ đó thua sút bạn bè và phát sinh tâm lí chán học dẫn đến bỏ giờ trốn học,
bỏ học Nhiều gia đình vì kế sinh nhai, cả vợ chồng đều đi làm ăn xa, phó mặccon cái cho ông bà hoặc chị em chăm sóc lẫn nhau, một số học sinh chưa tự giác
và thiếu sự quản lí chặt chẽ của người lớn nên nảy sinh những tư tưởng khônglành mạnh, từ đó ham chơi mà trốn học, bỏ học Có gia đình tuy không khókhăn về kinh tế nhưng có tham vọng làm giàu, bỏ mặc con cái, không quan tâmđến việc học tập của con cái kể cả những thói hư tật xấu của con cái, cha mẹcũng không biết để răn dạy, do đó từ những vi phạm nhỏ dần dần đến việc lớn.Lứa tuổi các em rất nhạy cảm, những cuộc cải vả của cha mẹ, sự to tiếng quátnạt, bạo lực của người cha làm cho các em dần dần bị ảnh hưởng, từ đó nẩy sinhnhững việc làm không lành mạnh thích đánh lộn để giải tỏa tâm lý, bị ức chế, bỏnhà đi chơi không thíêt tha đến việc học, từ đó lực học giảm sút dẫn đến chánhọc, bỏ học
Ngoài ra, gặp hoàn cảnh gia đình có người cha nát rượu, ba mẹ li thân, li dịcũng ảnh hưởng rất lớn đến học sinh làm các em trở thành học sinh cá biệt Với
Trang 8môi trường giáo dục của gia đình như vậy, khi biết con mắc các khuyết điểm vềđạo đức, nhân cách đã chỉ biết xử phạt mà không biết chỉ bảo một cách tâm tình
để con nhận ra điều hay, lẽ phải và tự sửa Có gia đình, bố mẹ lục đục, cãi cọnhau, anh chị em mâu thuẫn đánh chửi nhau, con cái vì thế ít nhiều đã bị ảnhhưởng, mang cái không khí “bạo lực” của chính gia đình mình vào lớp học.Nếu ở trong các hoàn cảnh gia đình như vậy học sinh khó có thể trở thànhcon ngoan trò giỏi, nếu không có sự động viên kịp thời của bạn bè, nhà trường
và thầy cô giáo và đặc biệt là sự nhận thấy sai trái kịp thời của gia đình các em
- Từ xã hội: Trong điều kiện xã hội hiện nay từng giờ từng ngày những cám dỗ,
ảnh hưởng tiêu cực của xã hội dội vào nhà trường và tác động đến học sinh nhưcác thông tin tiêu cực, đồi trụy, trò chơi bạo lực kích động trên mạng, tác độngcủa văn hóa đạo đức thiếu lành mạnh từ các Game bạo lực đang lan tràn đã làmột trong những nguyên nhân gợi ý các em có những hành vi thiếu chuẩn mực.Những năm gần đây chúng ta buông lỏng giáo dục đạo đức cho người dân nóichung, cho con trẻ nói riêng Phim ảnh bạo lực được trình, chiếu tràn lan Đồchơi bạo lực được bầy bán công khai ở nhiều nơi Kỷ cương xã hội thì lỏng lẻo,cái tốt không được ủng hộ khuyếch trương kịp thời Mặt đạo đức sai trái đã tiêmnhiễm vào đứa trẻ, đó cũng là một trong những nguyên nhân căn bản làm chohọc sinh ngày nay suy thoái về đạo đức
- Từ nhà trường: Nhà trường và giao viên chưa có biện pháp phù hợp trong
việc quản lí giáo dục học sinh; chưa quan tâm đúng mức tới những học sinh cóhoàn cảnh đặc biệt (những em quá đầy đủ về vật chất, được chiều chuộng;ngược lại những em quá khó khăn thiếu thốn về vật chất hoặc những em cóhoàn cảnh éo le, những em có cá tính khác thường…); chưa tạo ra môi trườngthân thiện thức sự khi các em đến trường, làm cho các em thấy nhàm chán khiđến trường, có nhu cầu muốn tự thay đổi và làm mới môi trương sống; từnggiáo viên chưa trở tành chỗ dựa về tinh thần cho các em mỗi lúc gặp khó khăn,giáo viên còn ngại khó, ngại khổ, ngại va chạm, sợ bị súc phạm khi đối diện với
Trang 9HS hư, thiếu tâm huyết với nghề, chưa quan tâm phát hiện và ngăn chặn kịp thờinhững hành vi lệch lạc của học sinh…
-Từ bản thân học sinh: Giai đoạn tâm sinh lý có nhiều biến đổi nhất là học
sinh lớp 8,9.Từ tuổi thiếu niên chuyển sang tuổi thanh niên, học sinh muốnkhẳng định mình bằng sự hiểu biết chưa hoàn thiện của mình Thậm chí các emcòn nghĩ làm như vậy là không sai! Khi đạo đức yếu kém thì học lực cũng tỉ lệthuận với nó Điều này sẽ dẫn đến hệ quả, các em kiến thức bị hổng dẫn đến mấtcăn bản; điểm kiểm tra thấp so với các bạn cùng lớp làm các em mặc cảm đưađến hiện tượng sợ bị kiểm tra, tiếp theo là chán học, gây gỗ đánh bạn và cuốicùng nảy sinh bỏ học
2.2 Các giải pháp:
Như chúng ta đã biết, giáo dục học sinh cá biệt là một nhiệm vụ vô cùng khó khăn, phức tạp và rất khó thành công trong một thời gian ngắn, đặc biệt làquá trình ngăn ngừa các em để không xảy ra những vụ bạo lực học đường nguyhiểm Để làm được điều đó đòi hỏi một quá trình dài lâu, có sự gắn kết, thật sựtrách nhiệm của các giáo viên chủ nhiệm từ cấp dưới đến cấp trên, cùng sự quantâm chia sẻ thường xuyên từ phía phụ huynh, gia đình Đặc biệt năm nay bảnthân tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp 9A, là lớp cuối cấp nhưngcũng là một trong những lớp cá biệt của trường Vì vậy vấn đề đảm bảo góa dụctoàn diện và duy trì 100% về số lượng là vô cùng quan trọng, bởi mục tiêu cuốicùng mà sáng kiến cần đạt được là:
- Đảm bảo sĩ số lớp đầu năm, cũng như cuối năm
- Giáo dục các em có ý thức trách nhiệm trong học tập và các hoạt động giáodục khác trong nhà trường, nói không với bạo lực học đường, sau này các emtrở thành người công dân tốt trong xã hội
- Tạo niềm tin bền vững giữa phụ huynh, giáo viên chủ nhiệm và nhà trường
- Góp phần giữ vững danh hiệu Trường THCS nơi tôi giảng dạy là tập thể xuất
sắc Vì vậy sáng kiến kinh nghiệm “ giáo dục học sinh cá biệt, nói không với bạo lực học đường là giải pháp tốt nhất giảm nguy cơ bỏ học, nâng cao hiệu
Trang 10quả giáo dục ” của tôi yêu cầu GVCN cần phải thực hiện các giải pháp cơ bản
sau đây:
2.2.1 Với giáo viên chủ nhiệm:
Bản thân tôi, khi làm công tác chủ nhiệm không ngừng nâng cao vềchuyên môn nghiệp vụ, rèn luyện nhân cách, học hỏi kinh nghiệm của đồngnghiệp và thật sự tâm huyết với nghề
Để làm tốt công tác chủ nhiệm, cũng như bất kì nhiệm vụ nào khác trongnhà trường đòi hỏi người giáo viên phải có tâm với nghề, yêu thương và thực sựquan tâm hết mực – có trách nhiệm với tương lai của các em Mọi hoạt độnggiáo dục học sinh trong nhà trường chỉ tiến hành có hiệu quả khi các lớp xâydựng được là những tập thể có nề nếp, có kỉ luật, đoàn kết, thương yêu giúp đỡ,sẵn sàng chia sẻ lẫn nhau Chuyên môn nghiệp vụ và nhân cách là thước đo về
đức và tài của người giáo viên mẫu mực Người xưa thường nói: “Nhân cách của người thầy là sức mạnh có ảnh hưởng to lớn đối với học sinh, sức mạnh đó không thể thay thế bằng bất kỳ cuốn sách giáo khoa nào, bất kỳ câu chuyện châm ngôn đạo đức, bất kỳ một hệ thống khen thưởng hay trách phạt nào khác”.
Thầy,cô giáo là tấm gương sáng để cho học sinh noi theo, nếu người thầy, côgiáo có chuyên môn sâu rộng, cộng với cái tâm yêu nghề mến trẻ là động lực
chính để chinh phục trái tim học sinh Người thầy phải thật sự là người “Học không biết chán, dạy người không biết mỏi.” Vì vậy giáo giáo viên bộ môn nói
chung, người giáo viên chủ nhiệm nói riêng, phải thường xuyên trau dồi kiếnthức về chuyên môn nghiệp vụ và không ngừng rèn luyện nhân cách làm thầyngày càng mẫu mực hơn, thể hiện qua từng bài giảng, từng cử chỉ, từng câuchuyện tâm sự nỗi niềm buồn vui đối với học sinh Ví dụ học sinh chưa hiểu bàithì thầy sẵn sàng, vui vẻ giảng giải kiến thức cho em, nếu học sinh nghịch ngợmquậy phá thì thầy phải kiên nhẫn, giàu lòng vị tha, ân cần giải thích cho em hiểu
được điều hay lẽ phải bởi “kết quả cao nhất của giáo dục là sự khoan dung”.
Hơn ai hết, giáo viên chủ nhiệm phải tìm hiểu và nắm vững học sinh về mọimặt cơ sở đưa ra những biện pháp giáo dục có hiệu quả Trước tiên, ngay sau
Trang 11khi nhận lớp phải căn cứ vào hồ sơ, học bạ để nắm những vấn đề cơ bản nhấtcủa học sinh Hiểu biết tâm lý lứa tuổi của học sinh mình chủ nhiệm, cuộc sốngnội tâm của học sinh ở lứa tuổi này còn nhiều mặt dễ biến đổi.Giáo viên cầndành thời gian đi thăm, tìm hiểu hoàn cảnh gia đình riêng của mỗi em (nhất làhọc sinh cá biệt có nguy cơ bỏ học) để thu thập thêm thông tin và phối hợp vớiphụ huynh tìm ra những biện pháp giáo dục rất hiệu quả nhất Thực tế, theo kinhnghiệm của cá nhân, có những em học sinh thiếu ý thức phấn đấu, có nhữnghành vi ứng xử sai trái lại, chán học… bắt nguồn từ hoàn cảnh riêng của giađình các em Chẳng hạn do gia đình quá nghèo, do các em rơi vào hoàn cảnh
mồ côi hay cha mẹ bất hoà, li thân, có mẹ mà không có ba… Với những em nàygiáo viên chủ nhiệm phải dành nhiều sự chăm sóc đặc biệt, gần gũi tâm sự, chia
sẻ với các em và coi trọng giáo dục đạo đức, củng cố niềm tin giúp các em có
đủ nghị lực vượt qua hoàn cảnh Để làm được điều đó sự kết hợp giữa nhà
trường và gia đình, giữa giáo viên và học sinh là vô cùng quan trọng Trong đó,
Giáo viên chủ nhiệm giữ vai trò như là chiếc cầu nối Chủ động phối hợp vớicác lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường để vừa nắm vững học sinh,vừa tổ chức các hoạt động giáo dục và kịp thời ngăn ngừa các hành vi xấu xảy
ra Biết sự kiềm chế, bình tĩnh trong mọi tình huống, kiên định thực hiện thiênchức người kỹ sư tâm hồn Người giáo viên chủ nhiệm phải có tinh thần tráchnhiệm cao yêu nghề,yêu thương học sinh và luôn luôn xác định phương châm
“Vì sự nghiệp trăm năm trồng người” và “Tất cả vì học sinh thân yêu”
2.2.2 Với học sinh:
Là giáo viên chủ nhiệm khi nhận lớp, việc làm đầu tiên là nắm bắt tìnhhình đặc điểm từng học sinh, để từ đó phát hiện học sinh cá biệt Tìm hiểunguyên nhân khiến các em trở thành học sinh cá biệt, thích gây bạo lực họcđường và bỏ học để từ đó tìm ra giải pháp để khắc phục nguyên nhân đó
Thứ nhất, xây dựng tập thể lớp đoàn kết, thân thiện: Đa số học sinh trong
lớp phải hiểu và thực hiện nghiêm túc nội quy của cơ quan, không vi phạmnhững điều cấm đối với học sinh Qua đó để học sinh cá biệt thấy được những