Bài tập 3: Dựa theo bài Vượt thác , hãy viết một đoạn văn từ ba đến năm câu tả dượng Hương Thư đưa thuyền vượt qua thác dữ; trong đoạn văn có sử dụng cả hai kiểu so sánh đã được giới [r]
Trang 1CHÀO MỪNG THẦY CÔ VỀ DỰ GIỜ
TIẾT HỌC NGỮ VĂN 6
Trang 2Tìm những câu thơ có chứa phép so sánh trong khổ thơ sau:
“Những ngôi sao thức ngoài kia
Chẳng bằng
mẹ đã thức vì chúng con
Đêm nay con ngủ giấc tròn
Mẹ là ngọn gió của con suốt đời.”
Trang 3Vế A
(sự vật được so
sánh)
Phương diện so sánh
Từ so sánh (sự vật dùng Vế B
để so sánh)
Kiểu so sánh
Trang 4Vế A
(sự vật được so
sánh)
Phương diện so sánh
Từ so sánh (sự vật dùng Vế B
để so sánh)
Kiểu so sánh
Trang 5Các từ
so sánh
So sánh ngang bằng
So sánh không ngang bằng
Là, như, y như, giống như, tựa như, bao nhiêu, bấy nhiêu…
Hơn, hơn là, kém, không bằng, chưa bằng, chẳng bằng…
Trang 6Có 2 kiểu so sánh:
+ So sánh ngang bằng.
+ So sánh không ngang bằng.
* Ghi nhớ 1: SGK/ tr 42
Trang 7Bài tập nhanh:
Điền từ chỉ ý so sánh thích hợp vào các câu sau:
1 Đẹp ………hoa.
2 Nhanh……….cắt.
3 Công cha …… núi Thái Sơn
Nghĩa mẹ ……… nước trong nguồn chảy ra.
4 Tốt gỗ …….tốt nước sơn.
như như
hơn
như như
Trang 8Ai ơi đừng bỏ ruộng hoang,
Bao nhiêu tấc đất tấc vàng bấy nhiêu
Trang 9ư
Một giọt máu đào hơn ao nước lã
Trang 10Quê hương là chùm khế ngọt
Trang 11Mẹ già như chuối chín cây
Trang 12Trẻ em như búp trên cành
Trang 13Thuyền chúng tôi chèo thoát qua kênh Bọ Mắt, đổ ra con sông Cửa Lớn, xuôi về Năm Căn
Dòng sông Năm Căn mênh mông, nước ầm ầm đổ ra
biển ngày đêm như thác, cá nước bơi hàng đàn đen
trũi nhô lên hụp xuống như người bơi ếch giữa
những đầu sóng trắng Thuyền xuôi giữa dòng con
sông rộng hơn ngàn thước, trông hai bên bờ, rừng
đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành
vô tận Cây đước mọc dài theo bãi, theo từng lứa trái
rụng, ngọn bằng tăm tắp, lớp này chồng lên lớp kia
ôm lấy dòng sông, đắp từng bậc màu xanh lá mạ,
màu xanh rêu, màu xanh chai lọ,…lòa nhòa ẩn hiện
trong sương mù và khói sóng ban mai
(Đoàn Giỏi)
Thuyền chúng tôi chèo thoát qua kênh Bọ Mắt, đổ ra con sông Cửa Lớn, xuôi về Năm Căn
Dòng sông Năm Căn mênh mông, nước ầm ầm đổ ra
biển ngày đêm như thác, cá nước bơi hàng đàn đen
trũi nhô lên hụp xuống như người bơi ếch giữa
những đầu sóng trắng Thuyền xuôi giữa dòng con
sông rộng hơn ngàn thước, trông hai bên bờ, rừng
đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành
vô tận Cây đước mọc dài theo bãi, theo từng lứa trái
rụng, ngọn bằng tăm tắp, lớp này chồng lên lớp kia
ôm lấy dòng sông, đắp từng bậc màu xanh lá mạ,
màu xanh rêu, màu xanh chai lọ,…lòa nhòa ẩn hiện
trong sương mù và khói sóng ban mai
(Đoàn Giỏi)
Em hãy tìm phép
so sánh trong đoạn văn trên
Phép so sánh trong đoạn văn có tác dụng gì trong việc miêu tả sự vật, sự việc?
-Tác dụng: Gợi hình, giàu hình ảnh, sinh động
Phép so sánh có tác dụng gì đối với việc thể hiện tư tưởng tình cảm của người viết?
Tạo ra lối nói giàu hàm xúc biểu hiện tư tưởng và tình cảm của tác giả đối với sự hùng
vĩ, rộng lớn của dòng sông Năm Căn.
Trang 14* Ghi nhớ 2: SGK/42
So sánh vừa có tác dụng gợi hình, giúp cho việc miêu tả sự vật, sự việc được cụ thể, sinh động; vừa có tác dụng biểu hiện tư tưởng tình cảm sâu sắc.
Trang 15Bài tập 1: Chỉ ra các phép so sánh trong những khổ thơ dưới đây Cho biết chúng thuộc kiểu so sánh nào Phân tích tác dụng gợi hình, gợi cảm của một phép so sánh mà em thích
a) Quê hương tôi có con sông xanh biếc
Nước gương trong soi tóc những hàng tre
Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè
Toả nắng xuống lòng sông lấp loáng
(Tế Hanh)
c) Anh đội viên mơ màng Như nằm trong giấc mộng Bóng Bác cao lồng lộng
Ấm hơn ngọn lửa hồng (Minh Huệ)
Trang 16a) Quê hương tôi có con sông xanh biếc
Nước gương trong soi tóc những hàng tre
Toả nắng xuống lòng sông lấp loáng
(Tế Hanh)
Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè So sánh ngang bằng
Tác dụng: cho thấy tâm hồn nhạy cảm, yêu thiên nhiên, yêu quê hương tha thiết của tác giả.
Trang 17c) Anh đội viên mơ màng
Như nằm trong giấc mộng(1)
Bóng Bác cao lồng lộng
Ấm hơn ngọn lửa hồng(2)
(Minh Huệ)
So sánh ngang bằng
So sánh không ngang bằng
Tác dụng: cho thấy tình cảm yêu kính của anh bộ đội nói riêng và của tất cả người dân Việt Nam nói chung dành cho Bác.
Trang 18Bài tập 2: Những câu văn có sử dụng phép
so sánh trong bài “Vượt thác”:
- Thuyền rẽ sóng lướt bon bon như đang nhớ núi rừng
phải lướt cho nhanh để về cho kịp.
- Núi cao như đột ngột hiện ra chắn ngang trước mặt.
- Những động tác thả sào, rút sào rập ràng nhanh như
cắt.
- Dượng Hương Thư như một pho tượng đồng đúc, các
bắp thịt cuồn cuộn, hai hàm răng cắn chặt, quai hàm
bạnh ra, cặp mắt nảy lửa ghì trên ngọn sào giống như
một hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh hùng vĩ.
- Dọc sườn núi, những cây to mọc giữa những bụi lúp
xúp nom xa như những cụ già vung tay hô đám con cháu
tiến về phía trước.
Hình ảnh: Dượng
Hương Thư… hùng vĩ.
(Phép so sánh thể hiện trí tưởng tượng phong phú của tác giả Hình ảnh nhân vật hiện lên đẹp, khỏe, hào hùng Thể hiện sức mạnh và khát vọng chinh phục thiên nhiên của con người)
Trang 19Bài tập 3: Dựa theo bài Vượt thác, hãy viết một đoạn văn từ ba đến
năm câu tả dượng Hương Thư đưa thuyền vượt qua thác dữ; trong
đoạn văn có sử dụng cả hai kiểu so sánh đã được giới thiệu
Nước từ trên cao phóng giữa hai vách đá như một bàn tay khổng lồ muốn đẩy thuyền lùi lại Dượng Hương Thư đánh trần đứng sau lái co người phóng sào chống trả với sức nước để đưa thuyền tiến lên Trông dượng Hương Thư không kém gì một hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh hùng vĩ: các bắp thịt cuồn cuộn, hai hàm răng cắn chặt, quai hàm bạnh ra, cặp mắt nảy lửa, ghì trên ngọn sào Đến chiều tối, thuyền đã vượt qua thác Cổ Cò Mọi người trên thuyền đều thở phào nhẹ nhỏm Ai nấy lại bình thản như chưa có chuyện gì xảy ra.
Trang 20SO SÁNH
KHÁI NIỆM: So sánh là
đối chiếu sự vật, sự việc
này với sự vật, sự việc
khác có nét tương đồng
KHÁI NIỆM
Có hai kiểu so sánh: So sánh ngang bằng và
so sánh không ngang bằng
So sánh vừa có tác dụng gợi hình, vừa có tác dụng gợi cảm
PHÂN
CẤU TẠO
Trang 21- Học bài và làm bài tập còn lại.
- Tìm thêm ví dụ (tự đặt câu) có sử dụng các kiểu so sánh.
- Soạn bài mới: Nhân hóa
+ Phân tích ví dụ để tìm hiểu nhân hóa là gì?
+ Tìm các kiểu nhân hóa