Phương pháp cải thiện chất lượng học tập của sinh viên chuyên ngành quản trị kinh doanh quốc tế - Khoa quốc tế - ĐHQGHN

Nhận thấy tầm quan trọng của phương pháp học đại học, cùng với mong muốn đóng góp một phần nhỏ giúp các bạn sinh viên ngành IB các khóa tiếp theo học tập tốt hơn và lĩnh hội được[r]

BẢO CÁO TỒNG KÉT

ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA SINH VIÊN

PHƯƠNG PHÁP CẢI THIỆN CHẤT LƯỢNG HỌC TẶP CỦA SINH VIÊN CHUYÊN NGÀNH QUẢN TRỊ KINH DOANH QUỐC

2.2.1 Q uan điểm về việc học và học tập hiệu quả 702

2.2.2 Thực trạng chủ đ ộ n g tự học của sinh viên IB 704

2.2.3 Thực trạng học tập theo nhóm của sinh viên IB 710

PHẦN MỞĐẰƯ

1 L ý do chọn đ ề tài

Thật vậy, bước vào ngưỡng cửa đại học là một bước ngoặt iớn trong cuộc đời của mỗi con người Đó cũng là lúc chúng ta phải tự thay đổi chính mình để trở thành những bạn ưẻ tự tin và năng động để thích nghi với môi trường mới - môi trường đại học đầy gian nan và thử thách Trong những sự đổi thay ấy, cần có sự thay đồi về phương pháp học tập bởi đó

là yếu tố chính quyết định kểt quả học tập của mỗi sinh viên Tục ngữ có câu: “Có công mài sắt có ngày nên kim" ngụ ý rằng việc học hành cũng như việc mài sắt, sự cần cù là rất cần thiết Tuy nhiên, phương pháp học mới là "chìa khóa" của sự thành công Chính vì tầm quan trọng của "chiếc chìa khóa vô hình” ấy mà nhiều công trình nghiên cứu về phương pháp học đã ra đời để mang lại cho học sinh, sinh viên những phương pháp học hiệu quả

Là những sinh viên năm 3 và cũng là sinh viên khóa đầu tiên của ngành, chúng em hiểu khá rõ những khỏ khăn mà sinh viên ngành Kinh doanh Quốc tế (KDQT hay IB) gặp phải trong quá trình học tập tại Khoa Nhận thấy tầm quan trọng của phương pháp học đại học, cùng với mong muốn đóng góp một phần nhỏ giúp các bạn sinh viên ngành IB các khóa tiếp theo học tập tốt hơn và lĩnh hội được nhiều kiến thức hơn, chúng em quyết định thực hiện đề tài nghiên cứu để tìm ra một phương pháp học tập hiệu quả chung cho sinh viên, nhằm giúp các thành viên có thể cùng nhau gặt hái những “hoa thơm trái ngọt” đang đón đợi trền con đường tương lai

2 Mục tiêu và phạm vỉ nghiên cửu

2.1 Mục tiêu nghiên cứu

Đề tài cũng tập trung nghiên cửu các phương pháp học tập hiệu quả đã được áp đụng của trên thế giới trong đó phân tích thực trạng hiệu quả học tập, thuận lợi và khó khăn trong học tập của sinh viên Khoa Quốc tế Từ đó đề xuất một số phương pháp học tập giúp các sinh viên ngành EB chuẩn bị vào hoặc đang học tập tại Khoa có thể nắm bắt kiến thức tốt hơn, tạo nền tảng cho công việc sau này

2.2 P h ạ m vi n g h iê n cứ u

Đề tài tập trung nghiên cứu vào những sinh viên chuyên ngành KDQT của Khoa Quốc Tê- ĐHQGHN với kết quả họp lệ của 94 sinh viên từ các lớp được khảo sát ( từ năm thứ nhất đến năm thứ ba)

nhất

Sinh viên năm hai 38 Sinh viên 40%

3 Phương pháp nghiên cửu

• Chương 1: Cơ sở iý luận về phương pháp học tập hiệu quả của sinh viên

• Chương 2: Thực tiễn chất lượng phương pháp học tập của sinh viên ngành KDQT - Khoa Quốc Tê - ĐHQGHN

• Chương 3: Gợi ý thảo luận các phương pháp giúp sinh viên IB - KQT học tập hiệu quả

Dựa vào những lý thuyết cũng như những công trình nghiên cứu đã được công nhận, khái niệm của việc học và học tập hiệu quả sẽ được iàm rõ Trong đó, phương pháp học tập chính là chủ động tự học và phối họp trong học tập là hai phương pháp được ưu tiên cân nhắc trong bài Dựa vào số liệu phỏng vấn và kểt quả của bản khảo sát, bài sẽ chỉ ra những phương pháp học đã được sinh viên ngành IB áp dụng cùng với tính hiệu quả của từng

phương pháp Từ đỏ, bài viết nhấn mạnh tới những nguyên nhân khách quan và chủ quan ảnh hưởng tới quá trình học và chất lượng học của sinh viên Đặc biệt hơn, những mong muốn của sinh viên ngành JB đổi với nhà trường và giảng viên đã được ghi lại và đưa ra thảo luận trong bài một cách cẩn thận Phần cuối cùng dựa trên lý thuyết, kết quả của khảo sát và phỏng vấn sinh viên, bài sẽ thảo iuận về phương pháp học tập hiệu quả cho đa số sinh viên của ngành.

CHƯƠNG I: Cơ SỞ LỶ LUẬN VỀ PHƯƠNG PHÁP HỌC TẬP

về một phường pháp hộc tập hiệu quà này, chủng ta sẽ cùng tim hiểu định nghĩa của nó là gì

Thật khó để có thể tìm ra được một định nghĩa chung và chuẩn mực cho khái niệm "chủ động học tập" vì mỗi chuyên gia và những người học khác nhau lại có những quan điểm hay nhận định về vấn đề này một cách khác nhau Tuy nhiên những quan điểm khác nhau

ấy ỉại vẫn thể hiện đầy đủ được nội dung mà phương pháp này mang lại

Tiến sĩ Bonwell và Eison trường Đại học Geoưe Washington, Mỹ đã định nghĩa rằng: Chủ động học tập là bất kỳ phương pháp học tập nào có sự tham gia sinh viên trong quá trình

học tập "Học tập một cách chủ động đòi hỏi sinh viên cỏ các hoạt động học tập ỷ nghĩa và

nghiên cứu về những gì họ đang làm Đối với hai ông yếu tố cốt lõi của chù động học tập

là sinh viên tự chù động tham gia vào quá trình học tập cách mà thường trái ngược với

phương pháp học tập truyền thống, nơi học sinh thụ động tiếp nhận thông tin từ người hướng dẫn.

Daniel Bell và Jahna Kahrhoff, trường đại học Webster bang Missouri, Mý lại nhận định

rằng "Chủ động học tập là một quả trình trong đỏ học sinh tích cực tham gia xây dựng sự

hiểu biết về các sự kiện, ỷ tưởng và kỹ năng thông qua việc hoàn thành các hưởng dẫn chỉ đạo các nhiệm vụ và hoạt động Đỏ ìà bất hoạt động nào được học sinh tham gia trong quả trình học tập "

Còn ở Việt Nam, chủ động học tập cũng giống như tự học được đinh nghĩa rằng “Tự học

là hoạt động độc lập chiếm lĩnh kiến thức, k ĩ năng, k ĩ xào, ỉà tự mình động não, suy nghĩ,

sử dụng các năng ỉực trí tuệ (quan sát, so sánh, phân tích, tong hợp )cùng các phẩm chất động cơ, tình cảm để chiếm lĩnh trì thức một lĩnh vực hiểu biết nào đó hay những kinh nghiệm ỉịch sử, xã hội của nhân loại, biển nổ thành sở hữu của chính bản thân người học ” (Tuyên, T.D)

Từ những nhận định trên đây, ta có thể thấy rằng chủ động trong học tập là một quá trình thực sự phổ biến trong các trường đại học trên thế giới và cả Việt Nam Tuy mỗi người địĩih nghĩa khái niệm này theo cách của riêng mình, nhưng cuối cùng đều rút ra điểm chung đó là một quá trình học tập không trực tiếp có giảng viên, người học sẽ chủ động tìm tòi, nghiên cứu và phát huy các khả năng, trí óc của mình để tham gia vào các hoạt động học tập

1.1.2 Vai trò của chủ động học tập:

Không giống như giáo dục bậc trung học, học sinh có thể áp dụng phương pháp truyền thống để học tập một cách hiệu quả Đó là ỉên lớp chú ý lắng nghe giáo viên truyền đạt các kiến thức, về nhà làm bài tập được giao và sau đỏ giáo viên sẽ thường xuyên có các bài kiểm tra, đánh giá cho học sinh.Tuy nhiên lên bậc giáo dục Đại học, phương pháp truyền thống này không còn hiệu quả cho mọi sinh viên, mà đòi hỏi họ phải tự học tập một cách chủ động Giảng viên đóng vai ữò là người hướng dẫn, cung cấp tài liệu, hướng dẫn đề tài, sinh viên phải tự biết cách sấp xếp thời gian và trình tự nghiên cứu những kiến thức cơ bản

và mở rộng tìm hiểu những vấn đề liên quan Thêm vào đó, không còn sự giám sát gắt gao

của giảng viên, sinh viên phải tự nồ lực để có thể đạt hiệu quả cao trong ki thi kết thúc môn học.

Phương pháp này giúp sinh viên nâng cao năng lực tư duy, tìm tòi khám phá ra những vấn

đề mới, nó giúp sinh viên hiểu rõ bản chẩt của vấn đề một cách sâu sắc nhất Đặc biệt họ sẽ

tự hình thành thói quen không phụ thuộc và dựa dẫm vào người khác Một người sinh viên tuy cỏ đầy đủ mọi điều kiện để học tập (thầy giỏi, tài liệu hay ) nhưng vẫn không thể thành công được nếu như không tự mình đào sâu suy nghĩ Có một câu nói vô cùng nổi tiếng của Khổng Tử- một nhà triết học và cải cách Trung Quốc (551 - 479 TCN) : 'Tô/

nghe và tôi quên, Tỏi thấy và tôi nhớ, Tôi làm và tôi hiểu" Quan điểm này vẫn đúng cho

đến tận bây giờ, và được Edgar Dale phát triển thành một Mô hình nón học tập (Phụ lục 1), thế hiện được tầm quan trọng của việc học tập chù động

1.1.3 C ác phong cách chủ động tự học:

Năm 1982, Peter Honey và Alan Mumford của trường đại học Leicester, nước Anh đã dựa trên lý thuyết của David Koỉp để phát triển 4 phong cách học (phụ lục 2) Đó là phong cách dựa trên phản ánh (reflector), phong cách ưa hoạt động (activist), phong cách ưa lý thuyết (theorist) và phong cách ưa thực tiễn (pragmatist) Vì thế chúng tôi dựa vào lý thuyết này để có các phương pháp của học tập một cách chủ động

• Tư hoc dưa trẽn phàn ánh vẩn đề (reflector):

Với phương pháp này, khi gặp một vấn đề mới, người học thường thu thập thông tin và suy xét nó từ nhiều khía cạnh và góc độ khác nhau rồi mới đưa ra kết luận cuối cùng Triết lý của phương pháp này là phải thận trọng Khi phản ánh về kiến thức học tập, một bức tranh rộng bao gồm các vấn đề liên quan và những quan sát của người khác cũng như chính họ

từ quá khứvả hiện tại được mờ ra Họ có thể không xuất hiện trực tiếp trong quả trình thảo luận mà quan sát, lắng nghe từ "băng ghế dự" đề thu thập dữ liệu, quan điểm và dành thời gian để làm việc hướng tới một kết luận thích hợp Đê phát triển phương pháp này một cách tốt nhất, người học nên phát triển sự khả năng quan sát, lắng nghe và tự mình đưa ra các câu hỏi để tự phân tích

• Tư hoc dưa trên iv thuvết (Theorist-):

Với phương pháp này, khi gặp vấn đề mới người học thường dựa ừên lý thuyết, nhận định,

hệ thống tư tưởng để phân tích để tìm ra kết quả hợp ỉý Trước khi thực hành, họ phải tìm hiểu rõ về cơ sờ lý thuyết và suy nghĩ vấn đềtheo từng bước một Họ chấp nhận và kết hợp các mô hình, khái niệm và các lý thuyết phức tạp nhưng nghe hợp lý để tham gia vào quá trình học tập.Triết lý của phương pháp này là nếu lý thuyết hợp lý thì nó là một cơ sở lý thuyết tốt Những câu hỏi người học có thể đưa ra là "Lý thuyết này có ý nghĩa không?",

"Lý thuyết căn bản của vấn đề là gì?", Vì thế phương pháp này làm người học khá cứng nhắc, từ chối bất cứ điều gì không phù hợp với lý thuyết Đe phát triển phương pháp này tốt nhất, người học nên tự mình tìm tòi các lý thuyết, thông tin và các mô hình đã được công nhận và áp dụng chúng vào trong vấn đề cần nghiên cứu

• Tư hoc dưa trên thưc tiễn (Pragmatic^:

Với phương pháp này, khi gặp vấn đề mới người học thường áp dụng ngay kiến thức đó và liên hệ vào thực tế ừong cuộc sống Họ tích cực tìm kiếm ý tưởng mới và tìm cơ hội để thử nghiệm với ứng dụng Người học có xu hướng thiếu kiên nhẫn với việc nhai lại và thảo luận nhiều lần vì họ ỉà con người ưa thực tể, các khái niệm trừu tượng hay lý thuyết sẽ trở nên hạn chế nếu họ không thể đưa những ý tưởng trở thành hành động trong cuộc sống Họ luôn xem xét thế nào để đưa việc học tập vào áp dụng trong thế giới thực Triết lý của phương pháp này là áp đụng được tốt thì tổt.Để thực hiện tốt phương pháp này, người học nên dành thời gian để nghiên cứu về việc áp dụng của lý thuyết trong thực tế, nghiên cứu các trường hợp thực tiễn và khả năng giải quyết vẫn đề

• Tư hoc dưa ừên sư chủ đỏng (Activist):

Với phương pháp này, khi gặp vấn đề mới người học thường hứng thú chấp nhận và lĩnh hội ngay và rút ra kinh nghiệm từ kết quả Họ cởi mở và không hoài nghi, điều này có xu hướng làm họ luôn nhiệt tình với bất cứ kiến thức mới nào Triết lý của phương pháp này

là phải thử bất cứ điều gì một lần Người học có xu hướng hành động trước và xem xét các

hệ quả sau, luôn động não để tìm kiếm vấn đề tiếp theo ngay sau khi một hoạt động trước

đó bị đổ bể Phương pháp này giúp người học vừa học vừa ỉàm, có một cách tiếp cận cởi

mở để học tập, luôn hết mình mà không ngại ngần những trải nghiệm mới Đẻ thực hiện tổt phương pháp này, người học nên tự mình động não và phát triển khả năng giải quyết vấnđề.

1.2 Phối họp trong học tập

1.2.1 Định nghĩa:

Collaborative learning, tạm dịch là “Phối hợp trong học tập” hay “học tập phối hợp”, là một trong những phương pháp nổi tiếng về tính hữu dụng và hiệu quả đã được rất nhiều chuyên gia chọn làm đối tượng hay để nghiên cứu Thực tế có rất nhiều giáo sư danh giá đưa ra định nghĩa cho “học tập phối hợp” Tuy nhiên, theo nhóm nghiên cứu viết bài luận này, học tập phối hợp có ba đặc điểm chung mà hầu hết các giáo sư đù dùng cách diễn đạt nào thì vẫn đề cập đén ba yểu to sau:

> Một là “rt/ỉóm”: Trong từ điển Oxford, nhóm được định nghĩa là một tập hợp số lượng ít các chủ thể bao gồm cả người lẫn vật, được hình thành dựa trên những nguyên tắc nhất định

> Hai là “sự chia s ẻ Những thành viên khi học tập phối hợp thường hay chia sẻ

những ý kiến, quan điểm hay những mối quan tâm của bản thân với nhau cũng như chia sẻ những góp ý chân thành để cùng nhau tiến bộ

> Ba là những mục tiêu chung: Những mục tiêu này định hướng hành động cho mọi

ttìàrih viên xuyên xủốt troìỉg cả qua trình cộng tắc

1.2.2 V ai trò của việc học nhóm :

- Lợi ích ngắn hạn:

+ Ôn thi hiệu quả hon: Đối với những bạn trong kỳ học không cỏ kế hoạch học dàn trải mà đợi đến lúc gần ôn thi mới bắt đầu học tất cả thì khối lượng kiến thức sẽ đồn đọng lại rất nhiều.Với một khối lượng khổng lồ như thế, việc tự học trở nên quá sức.Tuy nhiên, nếu kết hợp nhiều người lại thành một nhóm, mồi bạn được chia phần về để nghiên cứu và giảng lại cho các bạn khác thì sẽ tiết kiệm thời gian

và hiệu quả hơn rất nhiều

+ Hiểu và nhớ kiến thức lâu hơn: Trong quá trình thảo luận nhóm, việc chia sẻ và bàn bạc về một vấn đề nào đó sẽ giúp cho sinh viên chủ động tích cực suy nghĩ và đóng góp ý kiến Việc bản thân tự suy nghĩ đồng then lắng nghe từ những ý kiến phong phú, đa dạng khác sẽ giúp thành viên có một cái nhìn sâu và bao quát hơn.

- Lợi ích dài hạn:

+ Rèn luyện các kỹ năng cần thiết cho cuộc sống sau này, ví dụ như kỹ năng giải quyết tranh chấp, kỹ năng thích ứng khi ỉàm việc nhóm với nhiều đối tượng tính cách khác nhau, kỹ năng lắng nghe và góp ý Những kỹ năng này là vô cùng cần thiết cho tương lai sau này dù làm việc ở bất kì nơi đâu của sinh viên

1.2.3 Các yếu tố cần có để có thể học nhóm hiệu quả:

Sản phẩm của nhóm chính là một sản phẩm của trí tuệ tập thể Hình thức phoi họp ừong học tập tiêu biểu nhất chính là phương thức làm việc nhóm trong một dự án, công việc hay một yêu cầu nào đó Chất lượng cùa việc phối hợp học nhóm này lại phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố Trong đó có 4 chìa khóa chính để mở cánh cửa thành công cho việc hợp tác học tập theo nhóm hiệu quả (Siciliano, 2001)

• Sư phu thuôc lẫn nhau mỏt cách tích cưc:

Đe học nhóm mang lại kết quả như mong muốn, thành viên trong nhóm nên tin tưởng vào nhau Sự tin tưởng này vô cùng quan trọng vì trong quá trình hoạt động, việc xảy ra tranh chấp, xung đột là khó có thể không xảy ra Khi đó, việc tin tưởng nhau sẽ ỉà nền tảng để gỡ nút thắt bất hòa Việc mình tin và tôn trọng bạn cùng nhỏm sẽ thúc đẩy mình suy nghĩ hai chiều và đặt bản thân vào vị trí cùa người khác Ví dụ như khi bạn cùng nhóm có hành vi bất thường gây bất lợi cho kết quả của nhỏm, những suy nghĩ như “chắc hẳn người đó có

ỉý do chính đáng riêng mà nhất thời mình chưa nghĩ tới” sẽ giúp cho ta giữ bình tĩnh, không to tiếng và giữ được hòa khí

trong nhóm để cùng nhau phấn đấu vì mục tiêu chung chứ không vì một xích mích nhỏ mà ảnh hưởng đến toàn cục diện

• Khuvển khích tương tác trưc tiếp:

Trong phương pháp học tập phối hợp, có rất nhiều cách thực hiện nhóm Các thành viên trong nhóm có thể giao việc cho nhau qua mạng, độc lập làm tại nhà rồi ghép iạị với nhau

đề hoàn thành nhiệm vụ, hoặc có thể dùng các công cụ truyền thông hiện đại như điện thoại, trò chuyện qua ứng dụng kết nối mạng, họp trực tuyến Tuy nhiên, dù làm nhóm qua phương thức gì thì việc gặp mặt trực tiếp là không thể thiếu Đe làm việc nhóm hiệu quả, học viên phải năng gặp gỡ trực tiếp để cùng chia sẻ tiến độ, thông tin, và luôn nhắc nhở nhau bám sát vào mục đích chung cùa toàn nhổm

• Trách nhiêm và đóng góp của từng cá nhân:

Một trong những chìa khóa để đạt được tính hiệu quả của việc học nhóm chính là từng cá nhân phải nhận thức được trách nhiệm và quyền hạn của bản thân đối với thành quả của cả nhóm Để tăng cường mức độ trách nhiệm giải trình này, trong quá trình hoạt động nhỏm nên đề ra các phương thức đánh giá biểu hiện và đóng góp của từng thành viên và cố gắng giữ nhóm ở qui mô nhỏ

• Quá trình thưc hiên nhóm:

Việc thường xuyên xem lại tiến trình, kết quả qua từng chặng của nhỏm là rất cần thiết để

có thể từ n g bước xây đựng tính hiệu quả của từng nhóm Sau mỗi nhiệm vụ, các thành viên nên tự đánh giá lại liệu rằng nhỏm đã đặt được đúng kết quả đề ra hay không, các thành viên đã đóng góp cồng bằng hay chưa, và liệu rằng mối quan hệ cộng tác hiệu quả nàỵ cỏ thể được duy trì và điều gì mà nhóm có thể sửa đổi để cải thiện chất lượng công việc

CHƯƠNG II: THỰC TIỄN CHẨT LƯỢNG PHƯƠNG PHÁP HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN NGÀNH KINH DOANH QUỐC TỂ -

2.1.2 Phương pháp khảo sát qua bảng hỏi:

Trước tiên, nhóm nghiên cứu tìm hiểu cơ sở lý luận về phương pháp học tập hiệu quả từ các bài nghiên cứu của các học giả nổi tiếng trên thế giới Qua nghiên cứu chúng tôi đã lựa chọn hai học thuyết về phương pháp chủ động tự học của Peter Honey và Alan Mumford

và phối hợp trong học tập của Siciliano để tiến hành tạo câu hỏi khảo sát, tìm ra thực trạng học tập của sinh viên IB Bên cạnh đó, nhóm nghiên cứu còn chú trọng tìm hiểu những nguyên nhân khách quan ảnh hưởng đến chất lượng học tập của sinh viên và tìm ra các phương pháp khắc phục, hỗ trợ sinh viên học tập hiệu quả hon

2.2 Báỡ cáo kết quả khảo sáí

2.2.1 Q uan điểm về v iệc h ọc v à hoc tập hiệu quả

Học có rất nhiều cách định nghĩa khác nhau Nỏ cỏ thề là mục đích hoặc quá trình Neu hiểu học theo mục đích thì học đem đến cho ta một sự thay đổi đáng kể ưong hiệu quả hay hiệu xuất ỉàm việc Nếu học được hiểu theo nghĩa thứ hai thì nó ỉà một quá trình tìm tòi, tiếp thu kiến thức của mỗi người Nhưng học cũng có thể hiểu như là sự kết hợp của cả hai cách định nghĩa trên Bất cứ ai trong chúng ta đều nên xác định mục đích rõ ràng của việc học, đồng thời tim cho mình một phương pháp tiếp cận sao cho việc học là hiệu quả nhất, đặc biệt là các bạn học sinh sinh viên, việc học phương pháp học quan ữọng hơn bao giờ hết Nhưng thế nào là học tập hiệu quả? Cũng giống như việc định nghĩa học một số người

cho rằng học tập hiệu quả nghĩa là phải đạt được mục tiêu được đề ra tròng thời gian phù hợp Đặc biệt với các bạn sinh viên, học tập hiệu quả là phải đạt được kết quả cao trong từng học kỳ Tuy nhiên, rất nhiều bẹn cho rằng, học phải đi đôi với hành hay việc học có hiệu quả hay không là tùy thuộc vào khả năng ứng đụng những kiến thức đã học đó vào thực tế một cách linh hoạt và hiệu quả như thế nào Nhưng cũng

có nhiều quan điểm cho rằng, quan trọng hơn cả, phương pháp học hiệu quả là phải phù hợp với tính cách, khả năng của từng người

Trong bài nghiên cứu này chúng tôi tập trung nghiên cứu sinh viên của chương trình ĨB của khoa quốc tế - ĐHQG Hà Nội và có kết quả về quan điểm học tập hiệu quả như sau:Bảng 2.1: K ết q u ả khảo sát qu an điểm về việc học tập hiệu q u ả của sinh viên ỈB

C âu hỏi

K ết quả khảo sát

H oàn toànđồng ý

Đồng ý một phẩn

Câu 5: Mỗi người đều có phương

0%

Câu 6: Phương pháp học tập hiệu

quả giúp ta đạt được mục tiêu trong

thời gian phù hợp.

Câu 7: Phương pháp học tập hiệu

quả làm nâng cao khả năng ứng

Có 50% sinh viên đồng ý rằng những sinh viên đạt được thành tích tốt thì có phương pháp học tập hiệu quả hơn Bởi phương pháp tát hay không phần nào được phản ánh dựa trên kết quả học tập Tuy nhiên, đa số các bạn (gần 70%) đều đảng ý với cách nghĩ mỗi người đều có phưcmg pháp học tập hiệu quả khác nhau Thực vậy, không ai giống nhau hoàn toàn

về điều kiện sống, hoàn cảnh gia đình, công việc hay thời gian phân bổ cho việc học, vì thế không thể chỉ dựa vào két quả mà quả quyết rằng người đạt kết quả cao đó có phương phấp học tập hiệu quả nhất Với nhiều bạn phương pháp học tập hiệu quả là giúp đạt được mục tiêu trong thời gian phù hợp Trong cuộc phỏng vấn một số sinh viên lớp IB2011A, 7 trên 10 số những sinh viên được hỏi đều khẳng định rằng các bạn chỉ thấy hài lòng khi dành một lượng thời gian vừa phải cho việc học

trong mỗi kỳ mà vẫn đạt được hiệu quả mong muốn Bởi thời gian với mồi chúng ta đều vô cùng quý báu Ngoài việc học tốt các kiến thức ở trường các bạn còn phải dành thời gian

để tham gia các hoạt động xã hội, học thêm những kỹ năng sống hay trải nghiệm thực tế công việc Vì vậy nếu phải đầu tư toàn bộ thời gian cho việc học mới đạt được kết quả như mong muốn thì đó chưa chắc đã trở thành phương pháp học tối ưu nhất Nhưng có ý kiến cho rằng, học có hiệu quả hay không là tùy thuộc vào khả năng sinh viên ứng đụng những kiến thức đã học đó vào thực tế một cách linh hoạt đem lại hiệu quả cao Bằng chứng là gần như 90% sinh viên đồng ý với nhận định này Học mà chỉ dừng lại ở việc nhớ kiến thức nhiều khi là do học thuộc lòng thì những kiến thức ấy sẽ nhanh chóng bị quên lãng và không giúp ích gì nhiều cho người học Do đó, học đi đôi với hành mới thực sự là cách tiếp cận tri thức ỉý tưởng cho sinh viên

2.2.2 Thực trạng chủ động tự học của sinh viên IB

2 2 2 A K h ả i q u á t v ề p h ư ơ n g pháp c h ã đ ộ n g h o c tậ p

Trong môi trường Khoa Quốc tế nói chung và ngành KDQT nói riêng, trang bị cho mình những phương pháp học tập phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của bản thân và kiến thức của từng môn học là rất quan trọng Qua quá trình quan sát, nghiên cứu và phân tích, chúng tôi nhận thấy phương pháp chủ động tự học được sinh viên IB áp đụng vào việc học tập khá phổ biến và đã mang lại những kết quả nhất định

Phương pháp tự học một cách chủ động là phương pháp phổ biến và được sử dụng thường xuyên trong học tập Hầu hết sinh viên IB từ năm thứ nhất đến năm thử ba đều xem

phương pháp này là phương pháp kích thích tư duy độc lập trên cơ sở tự tìm kiếm tài liệu

íiên quan, đọc sách, giáo trình, tạp chí, internet, báo cáo khoa học, các đề tài nghiên cứu và nghe bài giảng cùa giảng viên khi đến lớp Đó là quá trình sưu tầm, tìm hiểu và đào sâu tri thức để thu nhận kiến thức bài học Mỗi cá nhậu ỉại có cách chù động học khác nhau Qua quá trình phỏng vấn và nghiên cứu các lớp của chương trình IB, cỏ 2 lớp IB201 ỈA (ỉớp đầu tiên của chương trình) và iớp ĨB2012C thì đều có phương pháp tự học khá hiệu quả Hầu hết các bạn đều chia sẻ rằng trên lớp thì có lắng nghe các thầy cô giảng, nhưng lượng kiến thức được tiếp thu chủ yếu ỉà thời gian tự học ở nhà Bạn Tống Thị Thủy Anh lớp

IB2011A, liên tiếp 5 kỳ đều đạt được học bồng của Khoa nói rằng "Mình dành thời gian

chủ yểu học ở nhà Bình thường trên lớp vẫn nghe giảng nhưng do một số yểu tổ ảnh hưởng nên không thể hiểu được hết kiến thức thầy cô muốn truyền đạt, nên về nhà sẽ đọc lại sách để nghiên cứu và đặc biệt đen gần ngày thi mình thường xuyên dành thời gian tự học từ ỉủc 23h đến 2h sảng Đỏ ỉà thời gian giúp mình tiếp thu kiến thức tot nhẩt."

Các cách học chủ động được mỗi bạn áp dụng theo cách của riêng mình như việc tự đọc sách để hiểu những kiến thức cần thiết, tìm tòi các tài liệu liên quan từ các nguồn khác nhau, tự tạo cho mình một lối suy nghĩ hợp lý Hầu hết tất cả các sinh viên đại học nói chung và sinh viên ĨB nói riêng đều không còn quá phụ thuộc vào giảng viên hay những người "cầm đèn chỉ lối" nữa, m à họ đã tự định hình trong đầu được lối đi cho riêng mình, ý thức được việc học tập cùa bản thân mình Tuy nhiên điều quan trọng trong v in đề này ià những lối đi, con đường ấy là gì

2 2 2 2 K h ả o s á t c á c h h ọ c c h ủ đ ộ n g t ự h ọ c c ủ a s in h v iê n I B

• Phong cách hoc chủ đông (Activistì:

Trong bản khảo sát các lởp IB của Khoa Quốc tế, chúng tôi đưa ra 2 câu hỏi nhằm tìm hiểu phong cách học chủ động có được nhiều sinh viên lựa chọn hay không và có được kết quả như sau:

B ảng 2.2: K ế t q u ả k h ảo sát p h o n g cách chủ đ ộ ng tro n g t ự học củ a sinh viên IB

Câu 8: Liên hệ với thực tể ỉà một thỏi quen

khì bạn tiệp cận các kiến thức mới.

Hoàn toàn đăng ỳ

Hoàn toàn đõng ỷ Đồngýmột phần Không dõng ỷ

0 8 1$ 24

Hoàn toàn đồng ỷ

32 40

Đồng ý một phần 34%

ịsỉguồn: Kểt quả khảo sát, 2014

Hai câu hỏi trên là điển hình cho phong cách học chủ động Qua kết quả, chúng ta có thể thấy rằng đa số các sinh viên đều muốn liên hệ những kiến thức vào thực tế, bởi vì các bạn

đã nhận ra được sự thiết yếu của việc chủ động tìm các kiến thức mới Tuy nhiên sang câu hỏi thứ 2 thì chúng ta lại thấy một kết quả gần như là trái ngược, phần lớn các sinh viên IB chưa thường xuyên lên được kế hoạch học tập cho bản thân Mặc dù nhận thức được sự quan trọng của sự chủ động, nhưng có thề các bạn đó vẫn còn chưa xác định được rõ ràng, chưa theo một thói quen Có thể bởi lý do trong đầu chưa có một suy nghĩ theo hệ thông hay chưa trang bị cho bản thân cách học hay làm việc đã được bản thân lên kế hoạch cụ thể Chính sự không đồng nhất trong cùng một phong cách làm việc học tập và nghiên cứu không hiệu quả và không đi đến một kết quả tốt Thường thì các sinh viên giỏi thì đây không phải là vấn đề lớn, nhưng đối với một số sinh viên có thành tích học tập không cao thì đây chính là một trở ngại cho các bạn

• Phong cách hoc theo lv thuvét (reflector):

Nhóm nghiên cứu cũng đành hai câu đặc trưng nhất cho phong cách học này để khảo sát các sinh viên IB và kết quả rất rõ ràng dựa vào hai biểu đồ sau:

Nguồn: Kết quà khảo sát, 2014

Bảng 2.3: Kết quả khảo sát phong cách học theo lý thuyết của sinh viên IB

Đây là kết quả tỉch cực cho phong cách học theo lý thuyết Ta có thể nhận thấy rằng hầu

hết các sinh viên IB đều ủng hộ việc học lấy lý thuyết hay nguyên ỉý làm nền tảng cho bản

thân khi tiếp cận kiến thức Một nguồn quý giá của những lý thuyết này ỉà sách, các bạn thường xuyên đọc sách tìm ra cơ sở lý thuyết cho bản thân-để hiểu rõ và vận dụng ỉý thuyết

đó Ngoài ra còn có rất nhiều nguồn khác mà sinh viên có thể tìm được lý thuyết của một vấn đề như giảng viên, hay cao hơn là các nhà chuyên môn Những sinh viên này luôn tin tưởng vào các nguyên lý mà họ tìm hiểu được, những hành động hay suy nghĩ của họ luôn dựa trên một cơ sở lý thuyết nào đỏ Vì thế có thể nói rằng sinh viên IB khá thiên hướng tới phong cách học theo lý thuyết

• Phong cách hoc dưa vào phản ánh vắn đề (reflector):

Đây là một cách học khá tích cực hiện nay dành cho sinh viên đại học bởi vì nó hoàn toàn đánh giá được sự chủ động trong học tập của sinh viên, tuy nhiên kết quả ỉại không hoàn toàn tốt đối với sinh IB - Khoa Quốc tế

Câu 10: Bạn thường không tin tirởng vào

những g ì đirợc vìểt trong sách.

Câu 11: Ngiạ>én lý và lý thuyết ìà kirn chỉ nam cho ỉĩệ thống sùy nghĩ của bọn đổi với hến thức.

18%

Băng 2.4: Kết quả khảỡ sát phong cách học dựa vào phản ánh vấn đề của sinh viên IB

Câu 12: Phương pháp tiếp cận m ột

kiến thức mới nào đó của bạn khả đa dạng.

Hoàn toàn dòng ỷ Đong ý môt phần Không đồng ỹ

Hoàn toàn đồng ý 44%

Đồng ỷ một phần 4:1%

15%

Ngỉiồn: Kết qua kỉĩáo sát, 2014

Kết quả khảo sát sát cầu 13 cho thấy rằng cách học phản ánh vấn đề cũng được sinh viên

Số lượng sinh viên không thường cân nhắc ý kiến bạn bè, thầy cô và nguồn khác là nhỏ với 15%, có nghĩa là khi gặp vấn đề mới hay đưa ra kết luôn, các sinh viên vẫn tìm hiểu cặn kẽ mọi góc độ của vấn đề dù là cùng quan điểm hay ừái quan điểm Điều này hoàn toàn hợp

ỉý vì như thế có thể giúp sinh viên IB có thể hiểu rổ và rộng hơn về vấn đề ấy Bên cạnh đỏ phương

pháp tiếp cận các quan điểm cũng vô cùng quan trọng, nhưng sinh viên IB lại chưa nhận ra được được điều này Ket quả câu 12 chỉ ra các bạn vẫn còn đang mơ hồ trong các phương pháp tiếp cận Phản ánh một vấn đề, chúng ta nên có nhiều cách để phản ánh như tìm các kiến thức liên quan đến vấn đề từ nhiều nguồn và đưa ra các câu hỏi hay quan điểm trái ngược để tìm ra phương án giải quyết Vì vậy, có thể nói rằng phong cách học này của sinh viên EB chưa thực sự nổi bật

• Phong cách hoc dưa vảo thưc tiễn (pragmatic)

Đối với một sinh viên ngành IB, thực tế cuộc sống là vô cùng quan trọng, không chỉ trong phạm vi nhỏ là quốc gia mà còn phải nghiên cứu ở phạm vi lớn hon là quốc tế Vì thế đòi hỏi sinh viên IB phải có một sự quan sát và hiểu được thực tế cuộc séĩìg, ít nhất là cảc vấn

đề liên quan đến chuyên ngành này Với hai câu hỏi khảo sát sinh viên EB, kết quả chúng tôi nhận được không thật sự như mong đợi

Bảng 2.5: K ết q u ả khảo sát phong cách học d ựa vào thực tiễn của sinh viên 1B

Hoãn loàn đông ỷ

Đ ồng ý m ộ t p h ầ n Ị

Hoàn toàn đồng ỷ 18%

Đồng ý một phần 35%

47%

Ngiiổỉi: k ể t qua ĩầấo sất, 2014

Đổi với câu ỉ 5, chúng ta có thể dễ đàng nhận thấy sự chênh ỉệch giữa ý kiến của sinh viên

IB cho rằng không thường thực hành những gì học được vào trong cuộc sống để kiểm định

sự đúng đắn (18%) và sự hoàn toàn đồng ý vấn đề này (39%) Nguyên nhân của việc không vận đụng vào thực tế để kiểm định lại lý thuyết có thề do sinh viên IB chưa nắm rõ hay hiểu sâu được

kiến thức ấy để mà liên hệ, hoặc do giảng viên chưa đưa các ví dụ thực tiễn đời sống hợp

lý, tập một thói quen cho sinh viên Mặc dù câu 16 vẫn chỉ ra được rằng sinh viên IB vẫn muốn hướng tới việc suy nghĩ kỹ càng trước khi áp dụng kiến thức vào thực tế

2.2.23 Tinh trạng và vấn đề về việc chủ động tự học của sinh viên IB -K Q T

Qua bản khảo sát, chúng ta thấy rằng tình hình chủ động tự học của sinh viên IB- Khoa Quốc tế không hoàn toàn hiệu quả Mặc dù các bạn nắm được việc học tập một cách chủ động là một phương pháp từ xưa đến nay vô cùng cần thiết, nhưng nhiều sinh viên chưa có một phương pháp hiệu quả cho riêng mình Dựa vào kết quả khảo sát, một vấn đề chung cho phương pháp tự học là sinh viên còn mơ hồ chưa nhận thức rõ và chưa xây dựng được phương pháp chiến lược cho bản thân Hầu hết các sinh viên không chọn một phong cách nhất định mà kết hợp các phong cách với nhau Điều này hoàn toàn họp lí vì cả 4 phong cách tự học này có thể thay đổi theo thời gian và phụ thuộc vào môn học Ví dụ như sinh viên IB nhìn chung đang có một phong cách học chỉ dựa vào lý thuyết, sau khi đã nắm vững được lý thuyết rồi thì mỗi sinh viên viên có thể hướng cách học của mình sang một phong cách tiếp theo bổ trợ cho những lý thuyết mà mình đã tin tưởng như học với sự kết nối thực tiễn Đây chính là vấn đề chính của sinh viên IB hiện nay, các bạn còn mơi hồ trong việc học của mình, chỉ học theo cảm hứng, đặc biệt chưa biết hệ thống được cách học

và chưa liên két được các phương pháp học với nhau

2.2.3 T h ự c tr ạ n g h ọc tậ p th e o n h ó m c ủ a sin h viên IB

Ket quả bảng khảo sát:

B ảng 2.6: Kết q uả khảo sát thực trạn g học tập theo nhóm của sinh viên IB

Cau hoi

K ết qu ả khảo sát

Hoàn toànđồng ỷ

Đầng ý một phần

Không đồng ý

Câu 16: Bạn thường xityên tham gia vào

10%

Câu ỉ 7: Việc theo dõi những ỷ ìdển trải

chiều về rnôt vấn đề và tìm ra ỉỉ đo ẩn sau

những tranh cãi đỏ ỉà rất cần thiết cho 68% 20%

12%

việc tiếp thu kiến thức mới?

Câu ỉ 8: Việc phổi hợp học tập cỏ hữu ỉch

Câu 21: Bạn thích ngồi ỉắng nghe ỷ kỉển

của các bạn khác mà không tham gia

đóng góp ỷ kiến

Cầu 22: Bạn cỏ xu hướng tách khỏi nhóm

hoặc im lặng khỉ nhỏm xay ra xung đột

Câu 23: Sau mỗi lần kểt thức hoạt động

nhóm, các bạn thường xuyên góp ý cho

nhau để cải thiện những mặt còn hạn

chế.

Nguồn: KỀt quả khảo sát, 2014