Quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn tỉnh Bắc Ninh từ năm 1986 đến nay thực trạng, kinh nghiệm và giải pháp.pdf_03

3.1.1 Những thuận lợi đối với quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn tỉnh Bắc Ninh - Bắc Ninh có vị trí địa lý thuận lợi gắn với vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và

Chương 3 PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP ĐẨY NHANH

CÔNG NGHIỆP HOÁ, HIỆN ĐẠI HOÁ NÔNG NGHIỆP, NÔNG THÔN TỈNH BẮC NINH ĐẾN NĂM 2015

3.1 NHỮNG THUẬN LỢI, KHÓ KHĂN VÀ THÁCH THỨC ĐỐI VỚI QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN CÔNG NGHIỆP HOÁ, HIỆN ĐẠI HOÁ NÔNG NGHIỆP, NÔNG THÔN TỈNH BẮC NINH

Tỉnh Bắc Ninh bước vào thập kỷ đầu tiên của thế kỷ 21 trong điều kiện điểm xuất phát thấp Mặc dù đã đạt được những thành tựu quan trọng sau gần 10 năm xây dựng và phát triển (1997-2005), nhưng nhìn chung kinh tế Bắc Ninh còn gặp không ít khó khăn và đang đứng trước nhiều thách thức Bước vào thời kỳ mới, trong bối cảnh cả nước đang hội nhập ngày càng sâu và toàn diện với nền kinh tế thế giới, tình hình quốc tế và trong nước sẽ có những tác động rất mạnh đến phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh Bắc Ninh cũng sẽ có nhiều cơ hội lớn để phát triển như năng lực sản xuất và kết cấu hạ tầng đã phát triển một bước, tiềm lực kinh tế khá phát triển, cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực; nguồn lực về lao động, khả năng tăng năng suất chất lượng cây trồng, vật nuôi còn lớn

Đó là những điều kiện tốt để Bắc Ninh đẩy nhanh tốc độ phát triển, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn

3.1.1 Những thuận lợi đối với quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn tỉnh Bắc Ninh

- Bắc Ninh có vị trí địa lý thuận lợi gắn với vùng kinh tế trọng điểm Bắc

Bộ và nằm cạnh thủ đô Hà Nội; có hệ thống giao thông kết nối Hà Nội, cảng hàng không quốc tế Nội Bài, các cảng biển quan trọng của vùng (cảng Cái Lân và cảng Hải Phòng), nằm trên các trục hành lang kinh tế Vân Nam - Hà Nội - Hải Phòng và Nam Ninh - Lạng Sơn - Hải Phòng đưa lại những cơ hội mới cho sự phát triển kinh tế-xã hội của Bắc Ninh

-Thành tựu của 20 năm đổi mới đất nước, 10 năm (1997-2005) Bắc Ninh xây dựng và phát triển, đã tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật và cơ sở hạ tầng của

tỉnh lớn mạnh Kinh tế đạt tốc độ tăng trưởng cao làm cho thế và lực của tỉnh lớn mạnh lên rất nhiều, tạo tiền đề cần thiết cho phát triển trong chiến lược đầu tiên của thế kỷ mới, trên cơ sở xích lại gần hơn trong sự phát triển của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và kinh tế cả nước nhất là khi Việt Nam là thành viên của WTO

-Hệ thống các khu công nghiệp được phát triển tạo ra địa bàn hấp dẫn cho thu hút đầu tư; đồng thời cũng là cơ hội để phát triển mạnh các làng nghề truyền thống với nhiều ngành nghề nổi tiếng như sắt thép, gỗ mỹ nghệ, giấy, tơ tằm, gốm sứ, đúc đồng, vẽ tranh dân gian, sản xuất vật liệu xây dựng

-Hệ thống hạ tầng phát triển tạo điều kiện thuận lợi để khai thác các lợi thế về cảnh quan thiên nhiên và kho tàng văn hoá, nghệ thuật đặc sắc, truyền thống văn hoá Kinh Bắc để phát triển mạnh văn hoá, du lịch sinh thái, du lịch thắng cảnh, du lịch làng nghề, du lịch làng Việt cổ

-Bắc Ninh có một đội ngũ cán bộ khoa học khá đông và có trình độ chuyên môn khá, đội ngũ công nhân có trình độ tay nghề được nâng cao, đa

số người lao động đã tiếp cận với nền sản xuất hàng hoá Trình độ dân trí khá cao, năng động với cơ chế thị trường Ngoài ra, còn có khả năng thu hút được đội ngũ cán bộ khoa học chất lượng cao từ Thủ đô Hà Nội về tỉnh làm việc

- Là tỉnh mới được tách ra, đang trong quá trình xây dựng và phát triển, nên có thể học hỏi và rút kinh nghiệm của các tỉnh anh em phát triển hơn 3.1.2 Những khó khăn và thách thức đối với quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn tỉnh Bắc Ninh

3.1.2.1 Khó khăn

- Điểm xuất phát về kinh tế của tỉnh thấp, quy mô nhỏ, thu nhập thấp, cơ cấu kinh tế còn có bộ phận chuyển dịch chậm, chưa đồng bộ, cơ cấu sản xuất trong từng ngành còn lạc hậu, chưa theo kịp sự biến động của thị trường trong

trong GDP Trong ngành trồng trọt thì cây lương thực vẫn là chủ yếu, chất lượng các loại nông sản chưa đáp ứng thị trường trong nước và xuất khẩu Sự phát triển thời gian qua mới chỉ dựa vào nhân tố chiều rộng (nhân tố thô) như đất đai; hàm lượng chất xám trong sản phẩm nông nghiệp chưa cao; công nghệ kỹ thuật ở khu vực nông nghiệp, nông thôn còn yếu kém; trình độ sản xuất hàng hoá còn thấp + Công nghiệp phát triển nhanh trong những năm qua, nhưng cơ cấu nội

bộ ngành còn lạc hậu, thiếu vắng các ngành công nghiệp có kỹ thuật, hàm lượng chất xám cao; thủ công nghiệp và ngành nghề nông thôn chưa được nhân rộng, tạo hạt nhân của quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông thôn Sự phát triển của công nghiệp nông thôn, các làng nghề còn mang yếu

tố tự phát, lại đang phải đối mặt với những thách thức mới: sản phẩm, nhãn mác, thương hiệu sản phẩm, yêu cầu mới về chất lượng sản phẩm, ô nhiễm môi trường, thiếu nguồn nguyên liệu, trong khi trình độ quản lý kinh tế của đội ngũ cán bộ các cấp còn nhiều hạn chế Khả năng thay đổi để tạo ra thị trường mới và có được những sản phẩm mới đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng trong khu vực nông nghiệp, nông thôn chưa cao

+ Khu vực dịch vụ còn gặp nhiều khó khăn, chưa khai thác tiềm năng về dịch vụ du lịch, văn hoá của một tỉnh vốn có truyền thống lâu đời và vị trí của một tỉnh giáp Thủ đô Hà Nội Chưa hình thành đồng bộ các loại thị trường nhất là thị trường khoa học-công nghệ, lao động, tư vấn…

- Cơ sở hạ tầng nông thôn và dịch vụ nông nghiệp có mặt còn yếu kém, phát triển chưa đồng bộ, chưa đáp ứng được yêu cầu sản xuất hàng hoá theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá

- Khoa học, kỹ thuật và công nghệ trên một số lĩnh vực còn hạn chế, thiếu đầu tư chiều sâu, năng lực tiếp nhận và chuyển giao, ứng dụng công nghệ còn hạn chế, sức cạnh tranh của các sản phẩm hàng hoá chưa cao Nhiều cơ sở sản xuất kinh doanh mới đạt trình độ công nghệ trung bình hoặc thấp, công nghệ cao chưa nhiều, chưa hình thành được nền kinh tế mũi nhọn, sản phẩm chiếm

ưu thế tiêu thụ trên thị trường trong nước và xuất khẩu chưa nhiều Do đó sức cạnh tranh của nền kinh tế Bắc Ninh chưa cao, nhất là khi hội nhập đầy đủ vào

tổ chức thương mại thế giới (WTO) nền kinh tế quốc tế thì sức ép cạnh tranh sẽ càng quyết liệt hơn

- Thu nhập bình quân của dân cư nông thôn còn thấp, tích luỹ nội bộ chưa cao, hạn chế tái đầu tư sản xuất mở rộng Tình trạng thiếu việc làm ở nông thôn đang là vấn đề thời sự trong chiến lược phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh Đời sống nhân dân tuy có được cải thiện, nhưng sự chênh lệch về mức sống giữa các tầng lớp dân cư và giữa các vùng nông thôn trong tỉnh còn lớn và tiếp tục tăng

- Trình độ chuyên môn kỹ thuật của lực lượng lao động trong khu vực nông nghiệp, nông thôn còn thấp, phân bổ lại có sự bất hợp lý giữa các ngành, các địa phương Những người có trình độ chuyên môn kỹ thuật tập trung chủ yếu trong các ngành công nghiệp, dịch vụ, giáo dục, y tế và ở các đô thị Trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn thì rất ít Lực lượng lao động đông đảo, nhưng lao động qua đào tạo cơ bản, có tay nghề cao vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển nông nghiệp, nông thôn Hiện nay ở nông thôn thiếu các doanh nhân, các nhà quản lý giỏi

- Các lĩnh vực văn hoá, xã hội còn một số mặt yếu kém: giáo dục và đào tạo chưa thực sự phát huy đầy đủ trên nền tảng văn hoá Kinh Bắc hiếu học và khoa bảng, hướng tới chiến lược phát triển nhân lực phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá của tỉnh Đào tạo nghề là khâu yếu, chưa thích ứng với cơ chế thị trường cả về số lượng và chất lượng đào tạo Sự nghiệp văn hoá, thể dục thể thao có mặt chuyển biến chậm, tệ nạn xã hội nhất là tệ nạn về ma tuý chưa giảm

- Tài nguyên khoáng sản ít, mật độ dân số cao, đất nông nghiệp ít phì nhiêu, dễ bị lũ lụt

lên so với một số tỉnh trong vùng, nhưng GDP bình quân đầu người năm 2005 mới đạt 83% so với cả nước và 85,9 % so với vùng đồng bằng sông Hồng

- Quá trình hội nhập và tự do hoá thương mại (nhất là khi Việt Nam là thành viên của WTO) là thách thức lớn đối với Bắc Ninh, trong khi điểm xuất phát về kinh tế của tỉnh thấp, khả năng cạnh tranh sản phẩm nông sản hàng hóa và công nghiệp địa phương yếu

- Sự cạnh tranh giữa các địa phương trong cả nước và các tỉnh trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ về thu hút đầu tư trong và ngoài nước trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá

3.2 NHỮNG QUAN ĐIỂM ĐẨY NHANH QUÁ TRÌNH CÔNG NGHIỆP HOÁ, HIỆN ĐẠI HOÁ NÔNG NGHIỆP, NÔNG THÔN BẮC NINH TRONG GIAI ĐOẠN TỚI

3.2.1 Tiếp tục quán triệt và thực hiện quan điểm của Đảng và Nhà nước

về công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn

Một là, công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Phát triển công nghiệp, dịch vụ phải gắn bó chặt chẽ, hỗ trợ đắc lực và phục vụ có hiệu quả cho công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn Hai là, ưu tiên phát triển lực lượng sản xuất, chú trọng phát huy nguồn lực con người, ứng dụng rộng rãi thành tựu khoa học, công nghệ; thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng phát huy lợi thế của từng vùng gắn với thị trường để sản xuất hàng hoá quy mô lớn với chất lượng và hiệu quả cao; bảo vệ môi trường, phòng chống, hạn chế và giảm nhẹ thiên tai, phát triển nông nghiệp, nông thôn bền vững

Ba là, dựa vào nội lực là chính, đồng thời tranh thủ tối đa các nguồn lực

từ bên ngoài, phát huy tiềm năng của các thành phần kinh tế, trong đó kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, cùng với kinh tế tập thể ngày càng trở thành nền tảng vững chắc; phát triển mạnh mẽ kinh tế hộ sản xuất hàng hoá, các loại hình doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ ở nông thôn

Bốn là, kết hợp chặt chẽ các vấn đề kinh tế và xã hội trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn nhằm giải quyết việc

làm, xoá đói giảm nghèo, nâng cao đời sống vật chất và văn hoá của người dân nông thôn, nhất là đồng bào các dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa; giữ gìn, phát huy truyền thống văn hoá và thuần phong mỹ tục

Năm là, kết hợp chặt chẽ công nghiệp hóa, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn với xây dựng tiềm lực và thế trận quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân, thể hiện trong chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, dự án phát triển kinh tế- xã hội của cả nước, của các ngành, các địa phương Đầu tư phát triển kinh tế- xã hội, ổn định dân cư các vùng xung yếu, vùng biên giới, cửa khẩu, hải đảo phù hợp với chiến lược quốc phòng và chiến lược an ninh quốc gia.[21]

Những quan điểm trên nhằm phát triển hài hoà giữa công nghiệp và nông nghiệp, thành thị và nông thôn, đồng bằng và miền núi, kinh tế và xã hội; tăng cường khối liên minh công nhân- nông dân- trí thức, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, bảo đảm cho nước ta phát triển bền vững theo định hướng xã hội chủ nghĩa 3.2.2 Xác lập một số quan điểm của Bắc Ninh về đẩy nhanh công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn đến năm 2015

Trên cơ sở quan điểm của Đảng và Nhà nước về công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn; xuất phát từ những điều kiện về tự nhiên, kinh tế -

xã hội của địa phương, quan điểm về đẩy nhanh công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn tỉnh Bắc Ninh trong giai đoạn tới được xác định là: Một là, phát huy lợi thế so sánh, hình thành các vùng kinh tế trọng điểm của tỉnh, hình thành vùng nông nghiệp sạch, nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp đô thị Mở rộng phát triển không gian, hình thành vùng nông nghiệp chuyên canh sản xuất hàng hoá, dịch vụ cho nhu cầu trong tỉnh, thủ đô Hà Nội và vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ Duy trì tốc độ phát triển kinh tế với nhịp độ cao và bền vững, chuyển dịch mạnh cơ cấu kinh tế gắn với phân công lao động nông thôn theo hướng giảm tỷ trọng nông nghiệp, tăng tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ, đạt tỷ suất hàng hoá cao Chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn phải đảm bảo phát triển toàn diện và tăng trưởng bền vững, nâng cao mức sống, cải thiện đời sống vật chất, tinh thần của dân cư, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá Bắc Ninh

Hai là, để thực hiện tốt chiến lược công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn của tỉnh cần khuyến khích phát huy tất cả các thành phần kinh tế để tạo sức mạnh tổng hợp và đồng bộ Đa dạng hoá loại hình tổ chức sản xuất kinh doanh ở nông thôn phát triển trong môi trường vừa hợp tác, vừa cạnh tranh lành mạnh với nhau Chú trọng đến việc mở rộng phạm vi áp dụng các mô hình tổ chức sản xuất kinh doanh đa lĩnh vực trên cơ sở quan hệ liên kết, thích ứng giữa các chủ thể kinh tế

Ba là, phát triển nông nghiệp, nông thôn cả về qui mô và phương thức sản xuất kinh doanh, xác lập mối liên kết lâu dài giữa sản xuất và thị trường Nâng cao chất lượng sản phẩm, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm nội địa và xuất khẩu Phát triển kinh tế nông thôn của tỉnh toàn diện

cả nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ với tốc độ tăng trưởng cao và bền vững, nhất thiết phải dựa trên cơ sở kinh tế hàng hoá gắn với thị trường Bốn là, phát triển nhanh hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế-xã hội và đô thị hoá nông thôn Nội dung của quan điểm này là sự gắn kết giữa cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn với công nghiêp hoá, đô thị hoá và kết cấu hạ tầng nông thôn Xu hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn phải phù hợp với xu hướng và tốc độ công nghiệp hoá, đô thị hoá và kết cấu hạ tầng nông thôn trong từng giai đoạn

Năm là, thay đổi cơ cấu lao động trong nông nghiệp, nông thôn theo hướng chuyên môn hoá, chuyển dần lao động nông nghiệp sang sản xuất công nghiệp, ngành nghề thủ công nghiệp và dịch vụ Cơ cấu lao động nông thôn hợp lý là điều kiện tiên quyết trong tiến trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn phát trển bền vững Theo quan điểm này cần tập trung đào tạo lực lượng lao động thích ứng với yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập kinh tế quốc tế Đẩy nhanh phát triển thị trường lao động

và thị trường các yếu tố đầu vào khác Đồng thời nâng cao trình độ văn

hoá-xã hội và nâng cao chỉ số phát triển nhân lực

Quán triệt quan điểm của Đảng và Nhà nước, quan điểm của tỉnh đã nêu trên, tỉnh Bắc Ninh xác định mục tiêu phấn đấu đến năm 2015 cơ bản

trở thành tỉnh công nghiệp, sớm hơn 5 năm so với mục tiêu đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp Do vậy, phải đẩy nhanh quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp và nông thôn theo yêu cầu rút ngắn, song phải đảm bảo yêu cầu phát triển bền vững, dựa vào phát huy nội lực, đồng thời giữ mối liên hệ với các tỉnh trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và thủ đô Hà Nội trong quá trình đổi mới; giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa Rút ngắn quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp và nông thôn, hiểu một cách đơn giản nhất là rút ngắn thời gian thực hiện những nội dung cơ bản theo mục tiêu đã định Về cơ bản, việc rút ngắn quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp và nông thôn cũng đồng nghĩa với việc đẩy nhanh quá trình này Với những tỉnh đang trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp và nông thôn thì việc rút ngắn quá trình này chính là việc đẩy nhanh tốc độ thực hiện những nhiệm vụ còn lại để thực hiện mục tiêu hướng đích Vì vậy, thứ nhất: cần phải đẩy nhanh tốc độ thực hiện các nội dung và các bước đi mang tính chất tuần tự của quá trình chuyển từ nền kinh tế nông nghiệp sang nền kinh tế công nghiệp; thứ hai: là rút ngắn bằng cách “đi tắt” đối với những nội dung đã được đề cập ở phần trên

3.3 PHƯƠNG HƯỚNG ĐẨY NHANH CÔNG NGHIỆP HOÁ, HIỆN ĐẠI HOÁ NÔNG NGHIỆP, NÔNG THÔN BẮC NINH ĐẾN NĂM 2015

Đại hội lần thứ X của Đảng (4/2006) đã xác định nội dung công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn trong giai đoạn tới là : Đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn, giải quyết đồng bộ các vấn đề nông nghiệp, nông thôn và nông dân Chuyển dịch mạnh cơ cấu nông nghiệp và cơ cấu nông thôn theo hướng tạo ra giá trị gia tăng ngày càng cao gắn với công nghiệp chế biến và thị trường; thực hiện cơ khí hoá, điện khí hoá, thuỷ lợi hoá, đưa nhanh tiến bộ khoa học-kỹ thuật và công nghệ sinh học vào sản xuất; nâng cao năng suất, chất lượng

và sức cạnh tranh, phù hợp với đặc điểm của từng vùng, từng địa phương Tăng nhanh tỷ trọng giá trị sản phẩm và lao động các ngành công nghiệp

và dịch vụ; giảm dần tỷ trọng sản phẩm và lao động nông nghiệp Sớm khắc phục tình trạng manh mún về đất canh tác của các hộ nông dân, khuyến khích việc “dồn điền, đổi thửa”, cho thuê, góp vốn cổ phần bằng đất; phát triển các khu công nghiệp công nghệ cao, vùng trồng trọt và chăn nuôi tập trung, doanh nghiệp công nghiệp và dịch vụ gắn với hình thành các ngành nghề, làng nghề, hợp tác xã, trang trại, tạo ra những sản phẩm có thị trường và hiệu quả kinh tế cao.[22]

Chủ trương, nhiệm vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn Bắc Ninh trong những năm tới được Đại hội đảng bộ tỉnh lần thứ 17 nhiệm kỳ 2006-

2010 xác định là:

Tiếp tục chuyển dịch nhanh cơ cấu nông nghiệp theo hướng tăng tỷ trọng chăn nuôi, nuôi trồng thuỷ sản Đẩy mạnh các thành tựu khoa học - công nghệ mới vào sản xuất theo hướng phát triển nông nghiệp đô thị, nông nghiệp công nghệ cao, phục vụ khu công nghiệp và đô thị Chuyển dịch nhanh cơ cấu cây trồng theo hướng nâng cao thu nhập trên một đơn vị diện tích Tăng cường thâm canh, tăng năng xuất cây trồng, tăng diện tích cây thực phẩm, cây công nghiệp ngắn ngày; phát triển cây vụ đông và cây mầu có giá trị kinh tế cao Khuyến khích nông dân các vùng sản xuất hàng hoá tập trung, tạo khối lượng hàng hoá lớn, có sức cạnh tranh cao, cánh đồng có thu nhập cao và hộ sản xuất kinh doanh giỏi Đẩy mạnh xây dựng và đầu tư các cụm công nghiệp làng nghề, phát triển tiểu thủ công nghiệp, các loại hình dịch vụ ở nông thôn nhằm nâng cao thu nhập, chuyển dịch cơ cấu lao động, cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn, nhất là những vùng thuần nông Quy hoạch vùng sản xuất hàng hoá Thực hiện liên kết giữa nông dân, các nhà khoa học và doanh nghiệp để đầu tư sản xuất, chế biến

và tiêu thụ sản phẩm hàng hoá nhằm nâng cao giá trị và hiệu quả kinh tế [ 44] Nội dung tư tưởng của những chủ trương trên có thể khái quát là: phát triển lực lượng sản xuất, chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn; xây dưng quan hệ sản xuất phù hợp; phát triển kết cấu hạ tầng và đô thị hóa nông thôn; xây dựng đời sống văn hóa- xã hội nông thôn tiến bộ Phấn đấu đến năm

2010 Bắc Ninh là tỉnh phát triển khá trong cả nước, đến năm 2015 cơ bản trở thành tỉnh công nghiệp theo hướng hiện đại, tạo tiền đề để đến năm 2020 là một

trong những tỉnh dẫn đầu trong vựng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.[46]

3.3.1 Phương hướng đẩy nhanh cụng nghiệp hoỏ, hiện đại hoỏ nụng nghiệp, nụng thụn Bắc Ninh đến năm 2015

3.3.1.1 Chuyển dịch mạnh mẽ cơ cấu kinh tế nụng nghiệp, nụng thụn Chuyển dịch mạnh mẽ cơ cấu kinh tế nụng nghiệp, nụng thụn Bắc Ninh theo hướng đa dạng hoỏ ngành nghề, sản phẩm trong nụng nghiệp, nụng thụn; đồng thời vừa tổ chức cơ cấu kinh tế nụng thụn hợp lý dựa trờn tiềm năng và lợi thế so sỏnh của tỉnh và xu hướng phỏt triển kinh tế đất nước và quốc tế Bảng 3.1: Dự bỏo một số chỉ tiờu đến năm 2010, 2015, 2020

2 GDP (tỷ đồng) 9.677,10 17.829,40 31.421,48 15,20 13,00 12,00 Nông, lâm nghiệp 1.481,30 1.717,26 1.971,52 4,20 3,00 2,80 Công nghiệp, xây dựng 5.240,70 10.540,86 18.576,60 19,00 15,00 12,00 Dịch vụ 2.955,10 5.571,27 10.873,36 16,70 13,50 14,31

nghiệp làng nghề góp phần tạo việc làm và chuyển dịch cơ cấu lao động khu vực nông thôn Chú trọng đến các ngành công nghiệp cơ khí, công nghiệp chế biến nông sản, thực phẩm trong nông thôn

Đối với lĩnh vực thương mại, dịch vụ: phát huy vị trí địa lý của tỉnh, tập trung phát triển các loại hình dịch vụ như du lịch, dịch vụ cải tiến kỹ thuật, dịch vụ thông tin, tư vấn, chuyển giao công nghệ, thị trường nông sản Đẩy mạnh phát triển các sản phẩm xuất khẩu, nhất là việc phát triển các sản phẩm làng nghề để tăng nhanh xuất khẩu tại chỗ, đồng thời phát triển tốt du lịch và ngược lại Đối với nông nghiệp: tập trung phát triển nông nghiệp công nghệ cao, có giá trị kinh tế và giá trị hàng hoá lớn Tiếp tục đầu tư thúc đẩy mạnh

mẽ chuyển đổi cơ cấu sản xuất nông nghiệp và kinh tế nông thôn theo hướng sản xuất hàng hoá nông sản có chất lượng và hiệu quả, gắn sản xuất với nhu cầu thị trường Đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn trên cơ sở gắn kết chặt chẽ giữa 3 khâu: sản xuất- chế biến- thị trường trong sản xuất nông nghiệp

3.3.1.2 Phát triển thị trường nông thôn để trên cơ sở phát huy lợi thế so sánh của tỉnh tạo nên thế mạnh theo cơ cấu kinh tế hợp lý, gắn với thị trường trong nước và quốc tế

Phương hướng chung là phát triển đồng bộ các loại thị trường tiêu thụ: thị trường nội tỉnh, thị trường xuất khẩu tại chỗ và thị trường ngoại tỉnh, trong

đó tập trung khai thác các thị trường ngách ở thị trường trong và ngoài tỉnh để các sản phẩm của tỉnh có thể tiêu thụ tốt Đối với thị trường nông thôn trong tỉnh, chú trọng phát triển du lịch tại các làng nghề truyền thống, xây dựng các điểm du lịch làng nghề để mở ra thị trường tiêu thụ tại chỗ các sản phẩm của tỉnh Phát triển các thị trường cung ứng vật tư, các yếu tố đầu vào như khoa học, công nghệ, lao động, thị trường vốn…cũng như thị trường đầu ra trong phát triển sản xuất nông nghiệp, nông thôn

Tập trung mở rộng thị trường xuất khẩu, theo đó vừa đa dạng hoá thị trường, vừa hình thành những thị trường xuất khẩu trọng điểm ở khu vực nông nghiệp, nông thôn Khai thác mạnh các thị trường mà các sản phẩm của tỉnh có lợi thế cạnh tranh, nhất là khi Việt Nam là thành viên của WTO

3.3.1.3 Đầu tư phát triển mạnh kết cấu hạ tầng, đô thị hoá nông thôn Phát triển kết cấu hạ tầng, đô thị hoá nông thôn cần tập trung vào các lĩnh vực sau: phát triển hệ thống thuỷ lợi, xây dựng một số hạng mục cơ bản để đảm bảo mở rộng diện tích tưới tiêu các loại cây trồng Khôi phục, nâng cấp, sữa chữa, cải tạo hệ thống thuỷ lợi hiện có nhằm khai thác tối đa năng lực các công trình thuỷ lợi Phát triển hệ thống giao thông nông thôn gồm các tuyến đường liên tỉnh, liên huyện, liên thôn, đường ngõ xóm Phát triển mạnh hệ thống điện để tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất, kinh doanh Tập trung phát triển hệ thống thông tin và bưu chính viễn thông ở khu vực nông thôn Quy hoạch xây dựng nông thôn theo hướng ngày càng hiện đại, văn minh; bảo tồn cảnh quan truyền thống

3.3.1.4 Xây dựng đời sống văn hoá, xã hội và phát triển nguồn nhân lực cả chiều rộng lẫn chiều sâu

Xây dựng môi trường và đời sống văn hoá mang đậm giá trị văn hoá truyền thống và tiên tiến là một trong những yêu cầu quan trọng trong chiến lược công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn bền vững Phát triển nguồn nhân lực là một định hướng mang tính chiến lược quyết định đến

sự sống còn của con đường công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn Bắc Ninh Trong thời gian tới tập trung đào tạo và đào tạo lại nguồn nhân lực nông nghiệp, nông thôn; đào tạo cán bộ quản lý hợp tác xã, doanh nghiệp, cán bộ kỹ thuật, xây dựng chính sách khuyến khích phát triển nghệ nhân trong việc sản xuất các sản phẩm làng nghề

3.3.1.5 Phát triển kinh tế nhiều thành phần

Phát huy tính tự chủ của hộ gia đình, chú trọng phát triển các hình thức hợp tác, hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp, hợp tác xã chuyên ngành trong nông thôn, mở rộng các hình thức kinh tế hỗn hợp Tạo môi trường thông thoáng để thu hút đầu tư trong nước và đầu tư nước ngoài, khuyến khích các dự án phát triển kinh tế nông thôn

3.3.2 Mục tiêu cơ bản của quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn tỉnh Bắc Ninh đến năm 2015

Nghị quyết Hội nghị lần thứ năm Ban chấp hành Trung ương Đảng (khoá IX) đã xác định mục tiêu tổng quát và lâu dài của công nghiệp hoá, hiện

đại hoá nông nghiệp, nông thôn là: “Xây dựng một nền nông nghiệp sản xuất hàng hoá lớn, hiệu quả và bền vững, có năng xuất, chất lượng và sức cạnh tranh cao trên cơ sở ứng dụng các thành tựu khoa học-công nghệ tiên tiến đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu; xây dựng nông thôn ngày càng giàu đẹp, dân chủ, văn minh, có cơ cấu kinh tế hợp lý, quan hệ sản xuất phù hợp, kết cấu hạ tầng kinh tế-xã hội phát triển ngày càng hiện đại”[21] Như vậy, thời gian 10 đến 15 năm nữa cả nước phải tập trung mọi nguồn lực để thực hiện một bước về cơ bản mục tiêu tổng quát, lâu dài đó

Đối với tỉnh Bắc Ninh, để thực hiện phương hướng đẩy nhanh công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn phải thực hiện các mục tiêu chính sau:

- Nâng cao chất lượng, hiệu quả và khả năng cạnh tranh sản phẩm hàng hóa nông nghiệp, nhất là trong điều kiện gia nhập và thực hiện cam kết của WTO và hội nhập kinh tế quốc tế

- Phát triển chăn nuôi theo hướng công nghiệp để tăng nhanh tỷ trọng giá trị chăn nuôi trong tổng giá trị sản xuất nông nghiệp thuần Đẩy mạnh nuôi trồng thuỷ sản

- Phát triển mạnh mẽ công nghiệp, ngành nghề thủ công nghiệp và dịch vụ

ở nông thôn, nhất là công nghiệp chế biến để vừa tạo ra giá trị gia tăng cao cho nông nghiệp, vừa tạo việc làm và thu nhập cho người dân ở nông thôn

- Nâng cấp và xây dựng mới hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội để phục vụ ngày càng tốt hơn nhu cầu cho sản xuất và đời sống của mọi vùng nông thôn trong tỉnh

Các chỉ tiêu chủ yếu đánh giá công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn tỉnh Bắc Ninh

Về phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn

- Tốc độ tăng trưởng GDP bình quân hàng năm giai đoạn 2006 - 2010 đạt 15- 16%; trong đó giá trị sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp tăng 4 - 5% Thời kỳ 2011- 2015 mức tăng trưởng kinh tế đạt 13%/năm, trong đó nông nghiệp tăng từ

5 - 5,5% Chuyển dịch cơ cấu kinh tế nhanh, đến năm 2010 tỷ trọng ngành nông nghiệp là 14%; công nghiệp, xây dựng 55% và dịch vụ 31%

- Năm 2010 giá trị sản xuất nông, lâm, thuỷ sản đạt từ 2.939 đến 3.108

tỷ đồng (giá 1994), tốc độ phát triển bình quân giai đoạn 2006-2010 là 5,9%,

trong đó trồng trọt tăng 1,5%/năm, chăn nuôi tăng 11%/năm, dịch vụ tăng 15%/năm Phấn đấu đến năm 2008 cân bằng tỷ trọng giữa chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản với trồng trọt Năm 2010 tỷ trọng chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản chiếm 60% giá trị nông nghiệp Đến năm 2010 giá trị sản xuất nông nghiệp đạt 65 triệu đồng/1ha canh tác, trong đó giá trị sản xuất trồng trọt đạt

42 triệu đồng/1ha, sản lượng lương thực có hạt đạt từ 430 đến 435 nghìn tấn, lương thực bình quân đầu người đạt 410kg/năm

- Tăng nhanh đầu tư toàn xã hội, giải quyết tốt tích luỹ và tiêu dùng, thu hút mạnh các nguồn vốn bên ngoài Thời kỳ 2006 - 2010 tổng vốn đầu tư toàn

xã hội dự kiến đạt 39- 40% GDP, thời kỳ 2011- 2020 là 42- 45%

- Đến năm 2010 GDP bình quân đầu người phải đạt mức bình quân chung của cả nước - đạt 20,6 triệu đồng giá trị hiện hành (tương đương 1.300 USD), đến năm 2015 đạt trên 2000 USD Các ngành phi nông nghiệp chiếm trên 90% trong cơ cấu GDP, lao động làm việc trong khu vực nông nghiệp chỉ còn khoảng 30%, năng suất lao động xã hội tăng gần gấp 5 lần hiện nay Phấn đấu xây dựng Bắc Ninh đạt mục tiêu cơ bản trở thành tỉnh công nghiệp vào năm 2015 với một hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế, xã hội tương đối hiện đại và đồng bộ giữa thành thị và nông thôn, giữa các vùng trong tỉnh và phù hợp với xu hướng phát triển của khu vực kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và cả nước

Về phát triển xã hội

- Nâng cao chất lượng nguồn lao động, giải quyết việc làm, tăng tỷ lệ thời gian sử dụng lao động ở nông thôn trên 80% vào năm 2010 Giải quyết việc làm bình quân hàng năm từ 22 đến 24 nghìn lao động, chuyển dịch mạnh

cơ cấu lao động xã hội theo hướng giảm tỷ trọng lao động trong khu vực nông nghiệp Đến năm 2010 tỷ lệ lao động trong khu vực nông nghiệp đạt khoảng 50%, tỷ lệ lao động phi nông nghiệp đạt khoảng 50% Tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề đạt khoảng từ 39 đến 40%, đến năm 2020 khoảng từ 50 đến 60% Năm 2010, có 80% lao động có việc làm sau khi đào tạo

- Phấn đấu đến năm 2010 hoàn thành cơ bản phổ cập giáo dục bậc trung học, 100% các trường được kiên cố hoá; bảo tồn và phát huy các giá trị văn hoá truyền thống vật thể và phi vật thể, đẩy mạnh phong trào thể dục thể thao quần chúng, thể thao thành tích cao Giảm tỷ lệ nghèo còn dưới 7% (theo

chuẩn năm 2005) Tỷ lệ đô thị hoá ít nhất đạt khoảng từ 45 đến 50%,

Về bảo vệ môi trường

- Môi trường được giữ vững, không còn tình trạng ô nhiễm ở các làng nghề Đến năm 2010 khoảng 98% dân số được sử dụng nước hợp vệ sinh, thu gom và xử lý 100% rác thải sinh hoạt, quản lý và xử lý 100% chất thải công nghiệp, chất thải y tế

- Bảo tồn và sử dụng hợp lý các nguồn tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ đa dạng sinh học, bảo tồn và tôn tạo các di sản văn hoá vật thể và phi vật thể 3.3.3 Bước đi cơ bản đến năm 2015

Công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn theo con đường lan toả, khuyếch tán Do vậy, cần lấy những vùng, địa phương có trình độ phát triển cao làm trọng tâm, động lực để lôi cuốn những vùng, địa phương có trình độ thấp

Những bước đi, lộ trình phải được thực hiện một cách tuần tự Do vậy, đối với các khu, cụm công nghiệp, các dịch vụ hỗ trợ cho công nghiệp hoá, hiện đại hoá cần đầu tư phát triển nhanh hơn; trọng tâm đầu tư đầu tiên là yếu

tố con người, phát triển kết cấu hạ tầng; tập trung phát triển các vùng, các khu cần được ưu tiên về vị trí địa lý; cơ cấu ngành nghề kinh tế của tỉnh cải biến với sự ưu tiên về lợi thế so sánh

Căn cứ vào quan điểm, mục tiêu và yêu cầu phát triển, bước đi đến năm

2015 của Bắc Ninh có thể chia làm hai giai đoạn tương ứng với hai kỳ kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm

Giai đoạn 2006-2010: chuyển dịch mạnh cơ cấu kinh tế nông nghiệp và nông thôn đảm bảo nông nghiệp, nông thôn phát triển bền vững, tạo sự gắn kết chặt chẽ và hiệu quả giữa sản xuất nông sản nguyên liệu với công nghiệp chế biến; phát triển chăn nuôi theo phương pháp công nghiệp; phát triển mạnh

mẽ công nghiệp và dịch vụ nông thôn Trên cơ sở định hướng chuyển dịch cơ cấu đó để thực hiện chuyển dịch cơ cấu lao động nông thôn

Phát triển lực lượng sản xuất và nâng cao trình độ khoa học- công nghệ trong các ngành kinh tế nông thôn; đẩy mạnh nghiên cứu và ứng dụng công nghệ sinh học trong sản xuất nông nghiệp và phát triển công nghiệp chế biến

để tăng giá trị sản xuất nông nghiệp; từng bước hoàn thiện hệ thống thủy lợi,

thúc đẩy cơ giới hóa và điện khí hóa nhằm tạo điều kiện ứng dụng công nghệ tiên tiến trong các ngành sản xuất ở nông thôn Tăng tỷ lệ lao động có kỹ thuật, tay nghề cao trong nông thôn, đồng thời nâng cao chất lượng đào tạo nhân lực (đến năm 2010 tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề đạt khoảng 40%) Phát triển kinh tế nhiều thành phần với các loại hình tổ chức kinh doanh

đa dạng, thích ứng với từng ngành nghề và từng vùng nông thôn trong tỉnh Phát triển kinh tế trang trại, doanh nghiệp trong nông thôn và ngày càng trở thành loại hình tổ chức sản xuất, kinh doanh chiếm ưu thế ở nông thôn

Hình thành những đô thị nhỏ, thị trấn, thị tứ, cụm dân cư, khu đô thị ngay trong các khu, cụm công nghiệp làng nghề, trung tâm các xã, vùng liên xã theo hướng đô thị hóa nông thôn Thực hiện tốt chương trình giảm nghèo, đến năm 2010 số hộ nghèo còn dưới 7% Mỗi năm giải quyết việc làm cho 22 đến 24 nghìn lao động Giai đoạn 2010 - 2015: chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn, hình thành nền nông nghiệp đô thị, nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ có giá trị kinh tế lớn và khả năng cạnh tranh cao; chuyển công nghiệp và dịch vụ ở nông thôn lên trình độ hiện đại; tạo sự gắn kết chặt chẽ giữa công nghiệp và nông nghiệp, giữa

đô thị và nông thôn

Phát triển lực lượng sản xuất ở nông thôn lên trình độ hiện đại: cơ sở hạ tầng được hình thành đồng bộ với trình độ kỹ thuật cao; hoàn thành thủy lợi hóa, cơ giới hóa và điện khí hóa; ứng dụng ngày càng rộng rãi công nghệ thông tin trong sản xuất, quản lý kinh tế và xã hội Quan hệ sản xuất được xây dựng phù hợp với trình độ và tính chất lực lượng sản xuất với các hình thức sở hữu khác nhau: hợp tác xã, trang trại và doanh nghiệp ở nông thôn Nâng cao chất lượng nguồn lao động, giải quyết việc làm cho lao động trong nông thôn, nâng tỷ lệ thời gian sử dụng lao động ở nông thôn đến năm 2015 từ 80 - 85% Tỷ

lệ lao động phi nông nghiệp trong tổng số lao động khoảng 60 - 65%, tỷ lệ qua đào tạo nghề từ 45 - 50%

Đời sống vật chất và tinh thần của dân cư nông thôn trong tỉnh được nâng cao Mạng lưới đô thị phát triển, hình thành mô hình làng xã - đô thị sinh thái, đưa tỷ lệ đô thị hóa đến năm 2015 đạt khoảng 40 - 45% Môi trường được giữ vững nhất là trong các làng nghề

3.4 NHỮNG GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM ĐẨY NHANH QUÁ TRÌNH CÔNG NGHIỆP HOÁ, HIỆN ĐẠI HOÁ NÔNG NGHIỆP, NÔNG THÔN TỈNH BẮC NINH ĐẾN NĂM 2015

3.4.1 Rà soát, điều chỉnh và bổ sung quy hoạch phát triển kinh tế nông thôn Bắc Ninh

Công tác quy hoạch trong những năm qua tuy có nhiều cố gắng, song nhìn chung chất lượng còn nhiều hạn chế, có mặt chất lượng thấp Thể hiện như chưa đánh giá đầy đủ lợi thế so sánh, các phương án phát triển đưa ra còn cứng nhắc, thiếu tính năng động, sáng tạo, khả năng đột phá trong phát triển Các giải pháp thực hiện quy hoạch còn chung chung, thiếu sự vận dụng cụ thể cơ chế, chính sách của nhà nước để huy động các nguồn lực đảm bảo thực hiện thành công quy hoạch Quy hoạch về tổ chức định hướng không gian kinh tế, xã hội chưa gắn với phát triển vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và thủ đô Hà Nội Để tiếp tục chỉ đạo, điều hành phát triển kinh tế,

xã hội của tỉnh phù hợp với sự phát triển của cả nước và của vùng, đáp ứng tầm nhìn chiến lược phát triển đến năm 2020, giải pháp trước tiên là rà soát, điều chỉnh, bổ sung quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh với mục tiêu chuyển đổi cơ cấu kinh tế hợp lý, ngày càng tương thích với nhu cầu thị trường trong và ngoài tỉnh, đồng thời phù hợp với mục tiêu công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn Bắc Ninh đến năm 2015 3.4.1.1 Điều chỉnh, bổ sung, hoàn thiện và tổ chức thực hiện quy hoạch tương thích với nhu cầu thị trường trong và ngoài tỉnh

Định hướng việc điều chỉnh quy hoạch tỉnh Bắc Ninh trong những năm tới là: phát huy lợi thế so sánh, chuyển dịch nhanh cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá tạo ra sản phẩm mũi nhọn, gắn với thị trường

và tạo sức cạnh tranh Tăng tỷ trọng ngành công nghiệp và dịch vụ trong GDP khoảng 80 – 85% và đến năm 2015 là 90% Tăng tỷ trọng lao động làm việc trong lĩnh vực ngoài nông nghiệp, tăng số việc làm có năng suất cao, tiêu hao

ít năng lượng, sử dụng đất có hiệu quả trên cơ sở phát triển các ngành công nghệ cao và sản xuất các sản phẩm có hàm lượng chất xám cao

Cần điều chỉnh, bổ sung quy hoạch phát triển công nghiệp nông thôn của tỉnh theo hướng phát huy thế mạnh của tỉnh, phát triển mạnh công nghiệp chế

biến nông, lâm sản, thực phẩm nhất là trong các khu, cụm công nghiệp làng nghề trong các làng nghề truyền thống, làng nghề mới có lợi thế và sức cạnh tranh đi đôi với bảo vệ môi trường Xây dựng các mô hình phát triển công nghiệp nông thôn bền vững, đồng thời phát triển mạnh công nghiệp bổ trợ làm nâng cao giá trị các sản phẩm, phát triển các sản phẩm mới đi ngay vào công nghệ hiện đại Về bố trí quy hoạch không gian, chuyển dịch dần công nghiệp ở dọc các tuyến hành lang đường quốc lộ vào những vùng đất xấu, để dành đất tốt cho sản xuất nông nghiệp, tránh sự tập trung công nghiệp vào các khu đô thị, khu dân cư

Tập trung phát triển mạnh hơn và toàn diện ngành dịch vụ trong các lĩnh vực: tài chính, ngân hàng, thương mại, du lịch, khoa học-công nghệ, viễn thông, thị trường bất động sản, thị trường vốn Xây dựng các trung tâm dịch

vụ khoa học-công nghệ, văn hoá, xã hội, tăng cường liên kết giao lưu với các tỉnh trong vùng để phát triển dịch vụ vận tải công cộng

Theo định hướng này, Bắc Ninh cần nghiên cứu và thực hiện quy hoạch các vùng sản xuất nông sản có triển vọng, có lợi thế so sánh và có khả năng nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường và đầu tư các nguồn lực để thực thi

Để khai thác cao lợi thế của nông nghiệp, nông thôn, một trong những biện pháp quan trọng là tạo nên các vùng chuyên canh nông sản không chỉ có quy mô lớn, mà còn phải đảm bảo cả về chất lượng, chủng loại và giá cả có thể cạnh tranh được Quy hoạch sản xuất phải gắn với quy hoạch chế biến, bảo quản, thu gom, vận chuyển và tiêu thụ sản phẩm cũng như quy hoạch phát triển kết cấu hạ tầng nông thôn Giải pháp này sẽ mang lại cho sự phát triển của thị trường nông thôn, trước hết tạo ra nhu cầu có quy mô lớn để phát triển thị trường hàng hoá trên các mặt Trên cơ sở mở rộng quy mô sản xuất nông sản để đạt hiệu quả cao sẽ tạo điều kiện nâng cao thu nhập và sức mua cho nông dân Đây là giải pháp có tính quyết định trong việc phát triển thị trường nông thôn Việc chuyên môn hoá sản xuất sẽ cho phép phân bổ nguồn lực hợp lý, mang lại năng suất và hiệu quả kinh tế cao, cho phép nông dân tăng thu nhập để mở rộng tiêu dùng và tái đầu tư mở rộng sản xuất Để thực hiện tốt giải pháp này cần tập trung vào các vấn đề sau:

- Bên cạnh đa dạng hoá sản phẩm dựa trên khai thác các yếu tố như đất đai, khí hậu, lao động, truyền thống cần phổ biến rộng rãi và hướng dẫn nông dân, doanh nghiệp thực hiện trên cơ sở phát huy lợi thế của từng vùng gắn với chế biến và thị trường tiêu thụ Tạo mọi điều kiện thuận lợi để người dân thực hiện “dồn điền, đổi thửa”, đơn giản hoá quy trình và thủ tục chuyển nhượng và chuyển đổi đất nông, lâm nghiệp Khi xây dựng quy hoạch các vùng nông sản chuyên canh, cần xác định rõ hiệu quả kinh tế cây trồng trên một ha canh tác, quy mô sản xuất và sản lượng phù hợp với khả năng tiêu thụ, yêu cầu phát triển của ngành, sản phẩm

- Để nâng cao tính khả thi của vùng quy hoạch cần kết hợp chặt chẽ với nghiên cứu và chuyển giao công nghệ sinh học, công nghệ chế biến và công nghệ cao Đồng thời xác lập và thực hiện các kế hoạch sản xuất gắn với chuyển giao công nghệ, hỗ trợ các yếu tố đầu vào như cung cấp giống, phân bón và các loại vật tư khác

- Để thực hiện hiệu quả quy hoạch phát triển vùng sản xuất cần có những chương trình, dự án cụ thể cho từng sản phẩm, từng khu vực một cách đồng bộ, đảm bảo nâng cao giá trị gia tăng cho hàng hoá từ trước và sau khi thu hoạch Không nên xem các sản phẩm nông nghiệp ở giai đoạn thu hoạch là sản phẩm cuối cùng mà chỉ là những sản phẩm trung gian, cần nâng cao giá trị gia tăng ở giai đoạn tiếp theo, từ đó cần có các dự án tương xứng vào giai đoạn sau thu hoạch

- Cần hướng nông dân tổ chức lại sản xuất theo hướng hợp tác để cạnh tranh trong sản xuất và tiêu thụ hàng hoá

3.4.1.2 Xây dựng quy hoạch trong phát triển nông thôn gắn với quá trình

đô thị hoá

Thực tế cho thấy, quá trình đô thị hoá nông thôn ở không ít địa phương còn mang tính tự phát, đã để lại những hậu quả không nhỏ cả về tài lực, về không gian và môi trường nông thôn Vì vậy, cần xây dựng và hoàn chỉnh quy hoạch phát triển nông nghiệp, nông thôn Thực hiện chương trình nông thôn mới nhằm xây dựng các làng, xã có cuộc sống ấm no, văn minh, sạch đẹp gắn với việc hình thành các khu dân cư đô thị hoá, đảm bảo yêu cầu phát triển bền vững Phát huy dân chủ, bài trừ các tệ nạn xã hội, xây dựng nếp sống văn minh ở nông thôn

Quy hoạch này biểu hiện sự bố trí không gian các hoạt động kinh tế - xã hội nông thôn ở mỗi vùng Định hình các mô hình đô thị ở nông thôn phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế, văn hoá của từng vùng Song cần phải tính đến các khía cạnh sau:

- Có hệ thống cơ sở hạ tầng đồng bộ, trong đó một số yếu tố cơ sở hạ tầng phải đi trước như giao thông, điện, trường, trạm làm cơ sở tổ chức các hoạt động trong đô thị này

- Đô thị ở nông thôn phải dựa trên hạt nhân là hoạt động kinh tế, cần chú

ý đến vấn đề liên vùng, liên khu và điều kiện thuận lợi trong việc mở rộng, phát triển lan toả kinh tế

- Đảm bảo môi trường sinh thái tốt, chú trọng đầu tư đến các vấn đề môi trường và đa dạng sinh học (chú trọng đầu tư xử lý chất thải, xác định mật độ dân số hợp lý )

- Tổ chức quản lý đô thị hợp lý, kết hợp hài hoà giữa giá trị truyền thống

và hiện đại

- Điều chỉnh quy hoạch phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế-xã hội đảm bảo tính đồng bộ và đi trước một bước, trước hết là phát triển đồng bộ và từng bước hiện đại hoá Chú trọng phát triển giao thông nông thôn, giao thông nội thị, cảng sông Hiện đại hoá mạng lưới chuyển tải điện, mạng viễn thông, công nghệ thông tin, Internet Mở rộng hệ thống cấp thoát nước tới các vùng nông thôn, giải quyết dứt điểm tình trạng ngập úng tại các vùng trong tỉnh Quy hoạch đầu tư các khu xử lý chất thải, các nhà máy xử lý chất thải cho các khu đô thị Tiếp tục điều chỉnh quy hoạch phát triển đồng bộ kết cấu hạ tầng, giáo dục, y tế, trung tâm hoạt động văn hoá nhằm giữ gìn và phát huy giá trị văn hoá truyền thống Kinh Bắc, dân ca Quan họ, giảm thiểu tệ nạn xã hội và tai nạn giao thông

Sau khi quy hoạch đã được điều chỉnh phù hợp với yêu cầu của tỉnh, vấn

đề quan trọng là tổ chức, quản lý, chỉ đạo, thực hiện quy hoạch của các cấp chính quyền Muốn thực hiện tốt cần phải công khai, minh bạch hoá quy hoạch tổng thể, chi tiết từng ngành, từng khu vực, từng sản phẩm đến toàn thể người dân Đây là cơ sở cho nông dân xác lập kế hoạch và các biện pháp kinh

tế, kỹ thuật cần thiết để chuyển đổi cơ cấu sản xuất, cơ cấu ngành nghề và cơ cấu lao động phù hợp với quy hoạch của tỉnh

Thực tế cho thấy, nơi nào vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp uỷ đảng

và chính quyền được thể hiện trong xây dựng, điều chỉnh và tổ chức thực hiện quy hoạch thì nơi đó đạt được những kết quả hết sức tích cực

3.4.2 Phát triển, ứng dụng tiến bộ khoa học - công nghệ trong nông nghiệp, nông thôn và bảo vệ môi trường

Trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn Bắc Ninh, việc đẩy mạnh ứng dụng những thành tựu mới của khoa học - công nghệ phải đảm bảo các yêu cầu sau:

- Phát triển, ứng dụng tiến bộ khoa học - công nghệ cần phải gắn với yêu cầu của quá trình thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn; gắn với công tác bảo vệ môi trường và phát triển bền vững; gắn với việc tạo công ăn việc làm cho người lao động

- Phát triển, ứng dụng tiến bộ khoa học- công nghệ phải đáp ứng được những yêu cầu của tiến trình hội nhập kinh tế và xu hướng vận động kinh tế thế giới

- Phát triển khoa học và công nghệ phải phù hợp với điều kiện tài chính, trình độ khoa học - kỹ thuật của nông dân

Giải pháp cho việc phát triển, ứng dụng tiến bộ khoa học - công nghệ trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn Bắc Ninh cần lựa chọn hướng ưu tiên và có những bước đi thích ứng nhằm tạo

ra sự đột phá trong sản xuất Theo đó, trong các loại phát triển công nghệ trong nông thôn thì vấn đề tiên quyết là ưu tiên phát triển công nghệ sinh học, công nghệ chế biến, công nghệ kỹ thuật cao Dưới đây đề cập mấy vấn đề chủ yếu:

3.4.2.1 Phát triển công nghệ sinh học trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn của tỉnh

Yêu cầu của việc phát triển công nghệ sinh học trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn tỉnh Bắc Ninh trong những năm tới là:

- Vừa khai thác tối ưu, vừa bảo vệ và phát triển nguồn tài nguyên sinh học đa dạng của tỉnh

- Tăng năng suất cây trồng, vật nuôi gắn liền với việc đảm bảo chất lượng theo yêu cầu thị trường, giảm chi phí sản xuất nhằm tăng khả năng cạnh tranh của hàng nông sản

- Góp phần vào phát triển nông nghiệp bền vững, bảo vệ sức khoẻ con người và giữ gìn môi trường, hướng tập trung vào các công nghệ tiên tiến cùng với việc hiện đại hoá công nghệ truyền thống

Để có thể phát triển mạnh mẽ công nghệ này điều tiên quyết cần phải tập trung vào các lĩnh vực sau: đào tạo nhân lực cho phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn đảm bảo đồng bộ về cơ cấu ngành nghề ở nông thôn, cơ cấu trình độ Tăng cường năng lực ứng dụng triển khai thông qua việc nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ khoa học, công nghệ sinh học Xây dựng các chương trình, dự án phát triển công nghệ sinh học một cách cụ thể Trước mắt đẩy mạnh chuyển giao các tiến bộ khoa học và công nghệ về nông thôn nhất

là áp dụng công nghệ giống, công nghệ bảo quản, chế biến nông sản, tạo bước đột phá về năng suất, chất lượng sản phẩm nông nghiệp Hình thành vùng sản xuất nông nghiệp ven đô thị, bảo đảm an toàn thực phẩm, cải thiện môi trường sinh thái thực hiện mục tiêu phát triển bền vững Tăng cường cải tiến,

áp dụng kỹ thuật đối với các công nghệ truyền thống, tận dụng lao động, đất đai, tài nguyên, phát triển công nghiệp và dịch vụ nông thôn

3.4.2.2 Phát triển các khu nông nghiệp kỹ thuật cao

Khu nông nghiệp kỹ thuật cao là khu vực tạo tiền đề quan trọng để phát triển các hoạt động sản xuất nông nghiệp ở trình độ cao Vì vậy, cần phải đảm bảo các yêu cầu sau: là nơi thí nghiệm các cây, con mới có năng suất cao, chất lượng tốt phù hợp với điều kiện của tỉnh; xây dựng quy trình sản xuất trước khi đưa ra đại trà, hướng dẫn kỹ thuật; thực hiện các kỹ thuật cao với chi phí thấp; sản xuất hàng hoá nông sản chất lượng cao

3.4.2.3 Phát triển công nghệ sạch và công nghệ chế biến

Ngày nay quan điểm về năng lực cạnh tranh của hàng hoá không chỉ dừng lại ở phần “thô” như trước mà nó gồm cả phần “tinh” như hàm lượng chất xám trong sản phẩm, khả năng marketing Vì vậy, để phát triển nông

nghiệp, nông thôn Bắc Ninh theo hướng kinh tế thị trường, ngoài việc áp dụng công nghệ tăng năng suất, cần phải đẩy mạnh triển khai và áp dụng công nghệ sạch và công nghệ chế biến

Mặc dù trong thời gian vừa qua, công nghệ sau thu hoạch ở Bắc Ninh

đã được cải thiện, song thực tế đòi hỏi cần phải đầu tư hơn nữa, bởi nó ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả sản xuất nông nghiệp Theo tính toán của các chuyên gia nông nghiệp, sự chậm trễ trong khâu chế biến, bảo quản và phân phối đối với rau quả có thể giảm tới 30% giá trị Công nghệ sau thu hoạch cũng là nguyên nhân làm cho một số mặt hàng nông sản của tỉnh kém lợi thế cạnh tranh Sự khắc phục những yếu kém này cần được thực hiện bởi các giải pháp đồng bộ, trong đó cần chú trọng đầu tư tới 6 khâu trong hoạt động thu hoạch bao gồm: thu hoạch, sơ chế, vận chuyển, bảo quản, chế biến, đóng gói

và phân phối Mức độ đầu tư phụ thuộc vào nhu cầu từng khâu, từng loại nông sản và tính đặc thù của sản phẩm từng địa phương

Cần tăng cường công tác bảo vệ thực vật, hướng dẫn nông dân áp dụng hệ thống chỉ tiêu chất lượng và quản lý chất lượng, xây dựng và thực hiện quy chế quản lý an toàn thực phẩm, kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng thuốc trừ sâu và các chất kháng sinh trong sản xuất và chế biến nông sản, cũng như cung cấp thông tin qui định về vệ sinh an toàn thực phẩm ở các thị trường trong và ngoài tỉnh 3.4.2.4 Phát triển thị trường khoa học và công nghệ

Hình thành và thúc đẩy phát triển của thị trường khoa học và công nghệ

là một giải pháp quan trọng nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của kinh tế Bắc Ninh nói riêng và của Việt Nam nói chung Phát triển thị trường khoa học công nghệ là điều kiện tiên quyết để thực hiện thành công chiến lược công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn Bắc Ninh đến năm 2015 Thực tế cho thấy, thời gian qua ở Bắc Ninh cũng như nhiều địa phương khác các yếu tố cấu thành thị trường khoa học và công nghệ cũng đã được hình thành và phát triển Tuy nhiên, thị trường này vẫn đang ở mức sơ khai, thực trạng mua bán khoa học- công nghệ ở Bắc Ninh hiện vẫn còn mang tính chất của một nền kinh tế vừa đang phát triển, vừa đang chuyển đổi Môi trường cho thị trường khoa học và công nghệ vận hành còn chưa hoàn thiện

Vì vậy, để thị trường khoa học và công nghệ phát triển, cần tập trung vào các giải pháp sau:

Nhóm giải pháp kích cầu, tập trung vào các biện pháp xây dựng môi trường cạnh tranh để thúc đẩy các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất kinh doanh đổi mới công nghệ, đổi mới sản phẩm, nâng cao năng lực cạnh tranh, đồng thời tạo nhu cầu đối với hoạt động khoa học và công nghệ Cần hỗ trợ doanh nghiệp, cơ sở sản xuất kinh doanh nâng cao năng lực đổi mới công nghệ, thúc đẩy ứng dụng công nghệ phục vụ phát triển sản xuất, kinh doanh ở khu vực nông nghiệp, nông thôn

Nhóm giải pháp tăng cung, tập trung vào các biện pháp đổi mới phương thức quản lý khoa học phù hợp với cơ chế thị trường nhằm tạo động lực cho các tổ chức, các hoạt động khoa học- công nghệ đẩy mạnh nghiên cứu và chuyển giao, ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn Khuyến khích các doanh nghiệp giới thiệu công nghệ, thúc đẩy đổi mới công nghệ Tăng cường hợp tác về công nghệ với các địa phương khác trong cả nước, cũng như nước ngoài để chuyển giao công nghệ và tri thức khoa học - công nghệ thông qua nhập khẩu công nghệ và đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) Tuy nhiên, việc nâng cao năng lực công nghệ thông qua nhập khẩu và FDI có thành công hay không ngoài việc phụ thuộc vào chiến lược nhập khẩu thu hút công nghệ thích hợp trong từng giai đoạn phát triển còn phụ thuộc rất lớn vào năng lực tiếp thu công nghệ Suy cho cùng đó là yếu tố con người

Tập trung phát triển các dịch vụ trung gian công nghệ Theo đó, tập trung vào các giải pháp hỗ trợ và thúc đẩy việc hình thành và hoạt động của các tổ chức trung gian, làm cầu nối giữa người mua và người bán công nghệ như tổ chức các hội chợ công nghệ, thiết bị ở tỉnh, chợ trên mạng Internet, phát triển các dịch vụ tư vấn chuyển giao công nghệ, giám định, đánh giá công nghệ Phát triển mạng lưới khuyến nông cơ sở Đây là lực lượng trực tiếp chuyển tải kỹ thuật tới sản xuất Củng cố các trạm khuyến nông huyện nhằm đáp ứng vai trò, nhiệm vụ khuyến nông trên địa bàn huyện

Củng cố và phát triển các hợp tác xã hoạt động theo Luật hợp tác xã, tăng cường vai trò của Hội nông dân cơ sở để đảm đương được việc tổ chức đưa tiến bộ kỹ thuật tới nông dân

Giải pháp hoàn thiện môi trường pháp lý cho phát triển thị trường khoa học và công nghệ: để thị trường khoa học và công nghệ của tỉnh Bắc Ninh nói riêng và của cả nước nói chung phát triển, nhà nước cần có các giải pháp hoàn thiện và nâng cao hiệu lực thực thi pháp luật liên quan đến thị trường khoa học- công nghệ như đẩy nhanh việc xây dựng 2 dự Luật chuyên ngành: Luật về sở hữu trí tuệ, Luật chuyển giao khoa học và công nghệ nhằm tạo nền tảng pháp lý cho hoạt động thị trường khoa học và công nghệ 3.4.3 Khai thác các nguồn vốn và nâng cao hiệu quả đầu tư

Khai thác các nguồn vốn và nâng cao hiệu quả đầu tư là một trong những nhân tố quan trọng hàng đầu để chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông thôn và đẩy nhanh tốc độ công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông thôn Song, đây là vấn đề hết sức nan giải, vì vậy địa phương có vai trò hết sức quan trọng trong vấn đề này thể hiện ở chỗ: trực tiếp đầu tư và phát triển nông nghiệp, nông thôn, tạo môi trường thúc đẩy việc tái tích luỹ và thu hút các nguồn vốn để phát triển công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn Vì vậy, trong giải pháp này cần phải tập trung vào các vấn đề sau:

3.4.3.1 Tăng tỷ lệ vốn đầu tư từ ngân sách cho nông nghiệp, nông thôn phù hợp với yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá

Đây là kênh vốn hết sức quan trọng vì nguồn vốn từ ngân sách vừa là yếu tố vật chất để tăng cường cơ sở vật chất, kỹ thuật phục vụ sản xuất nông nghiệp, vừa là để xây dựng và nâng cấp kết cấu hạ tầng nông thôn nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đồng thời đẩy nhanh tốc độ chuyển đổi cơ cấu kinh

tế Vốn đầu tư từ ngân sách còn tạo ra động lực thu hút nguồn vốn đầu tư từ các thành phần kinh tế khác để đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn Hơn thế, trong điều kiện hiện nay khi năng lực tích luỹ của các chủ thể kinh tế ở khu vực nông thôn còn thấp và nông nghiệp, nông thôn chưa phải là địa bàn hấp dẫn các nhà đầu tư nước ngoài Vì vậy, vốn đầu tư từ ngân sách cần phải đề cập đến các vấn đề sau:

- Bảo đảm đầu tư tập trung theo lĩnh vực và theo vùng Đây là điều kiện cần thiết để đẩy nhanh tốc độ công nghiệp hoá, hiện đại hoá và chuyển dịch cơ cấu kinh tế, khai thác nhanh tiềm năng, thế mạnh của các vùng có lợi thế vì vậy

có vai trò thúc đẩy, lan toả Cần tập trung đầu tư ưu tiên vào lĩnh vực thuỷ lợi, giao thông, điện, thông tin liên lạc, các chương trình khoa học - kỹ thuật trọng điểm mang tính đột phá vào các vùng có lợi thế cạnh tranh trong việc phát triển vùng chuyên canh, sản xuất tập trung Cần giảm đầu tư trực tiếp cho sản xuất kinh doanh mà tăng đầu tư cho xây dựng kết cấu hạ tầng

- Thực hiện quản lý chặt chẽ trong đầu tư, tránh lãng phí, thất thoát và không đúng mục đích, khắc phục tình trạng đầu tư dàn trải, phân tán

3.4.3.2 Khai thác nguồn vốn trong khu vực kinh tế tư nhân ở nông thôn

Dù mới hình thành và phát triển, song khu vực kinh tế tư nhân đã đóng vai trò hết sức quan trọng trong phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh những năm qua Ở khu vực kinh tế này đã khơi dậy tính sáng tạo, tinh thần sản xuất, kinh doanh của đông đảo nông dân Bắc Ninh và đã trở thành động lực quan trọng thúc đẩy việc đổi mới và đột phá trong tư duy kinh tế Sự phát triển kinh tế tư nhân trong nông thôn đã góp phần giải phóng sức lao động, thúc đẩy phân công lao động xã hội và chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá

Điều đáng nói là hiệu quả đầu tư của khu vực kinh tế này tương đối cao Theo nghiên cứu gần đây của các tổ chức kinh tế, hiệu quả sử dụng vốn của khu vực kinh tế tư nhân cao hơn khu vực kinh tế nhà nước Trong giai đoạn 2000 -

2002 hệ số ICOR của khu vực kinh tế tư nhân là 3,9 trong khi khu vực kinh tế nhà nước là 7,2, giai đoạn 2003 - 2004 số tương ứng là 4 và 7

Việc khai thác nguồn vốn trong khu vực kinh tế tư nhân, trong dân cư để đẩy nhanh tốc độ công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn Bắc Ninh là một trong những vấn đề quan trọng Tuy nhiên, do kinh tế của dân cư trong khu vực nông thôn còn rất nhiều khó khăn nên tích luỹ nội bộ không nhiều Mặc dù vậy, nếu tỉnh có những chính sách trực tiếp và gián tiếp tạo môi trường và điều kiện thuận lợi thúc đẩy tăng tích luỹ nội bộ thì cũng có thể tạo ra một nguồn vốn tương đối lớn như:

- Trợ giúp về tài chính ưu đãi tạo nguồn vốn cho hộ nông dân, các chủ trang trại thực hiện chuyển dịch cơ cấu sản xuất

- Tập trung đầu tư cho nghiên cứu và ứng dụng khoa học- công nghệ để

tăng năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh của nông sản nhằm tăng thu nhập để tái đầu tư mở rộng của nông dân

- Tạo môi trường bình đẳng cho kinh tế tư nhân phát triển, mở rộng sản xuất kinh doanh để tăng thu nhập

- Xây dựng và khuyếch trương yếu tố “lòng tin” trong nền kinh tế tỉnh Tuy nhiên, lòng tin phải đến được từ nhiều phía, cụ thể là từ chính quyền, nông dân và doanh nghiệp

- Coi giá trị quyền sử dụng ruộng đất như là một tài sản của nông dân để

họ có thể tham gia vào các quan hệ kinh tế như thế chấp vay vốn ngân hàng, thế chấp để sản xuất kinh doanh

- Cần kết hợp giữa nhà nước và nhân dân cùng đầu tư xây dựng kết cấu

hạ tầng

3.4.3.3 Thu hút các nguồn vốn từ bên ngoài

Việc tạo môi trường thuận lợi để thu hút các nguồn vốn từ bên ngoài vào phát triển kinh tế nông thôn tỉnh Bắc Ninh là hết sức quan trọng Đây là nguồn vốn không giới hạn, nó chỉ phụ thuộc vào môi trường đầu tư và hiệu quả của đầu tư

Việc thu hút đầu tư nước ngoài không chỉ được phần vốn “thô” như tài chính, trang thiết bị, mà nó còn được cả phần vốn “tinh” như trình độ, kinh nghiệm quản lý, phương thức sản xuất kinh doanh Đây là những nhân tố quan trọng không chỉ làm gia tăng giá trị hàng hoá nông sản mà còn là động lực quan trọng trong công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn Khác với các khu vực kinh tế khác, sự hấp dẫn của khu vực kinh tế nông thôn ở chỗ ổn định về cơ chế chính sách, mức độ ưu đãi cao, lợi thế của các vùng miền, sự phát triển của cơ sở hạ tầng, quan điểm nhìn nhận của các cấp chính quyền, đơn giản thủ tục đầu tư, giảm tiền thuê đất, miễn giảm thuế, đào tạo nguồn nhân lực, cơ chế khuyến khích xuất nhập khẩu Do vậy, tỉnh cần tập trung vào các vấn đề sau:

- Nhất quán quan điểm con đường công nghiệp hoá, hiện đại hoá của tỉnh phải dựa vào cả nguồn lực bên trong và bên ngoài

- Có lộ trình thu hút đầu tư nước ngoài hợp lý và vững chắc

- Tạo môi trường bình đẳng, thông thoáng giữa các thành phần kinh tế

Có chính sách ưu đãi hỗ trợ hợp lý, đồng thời cải cách mạnh thủ tục hành chính để thu hút đầu tư vào địa bàn tỉnh Nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước

về đầu tư nước ngoài

Một trong những vấn đề quan trọng là cần đa dạng hoá các hình thức đầu tư vào phát triển nông thôn như đầu tư trực tiếp vào nông nghiệp, nông thôn hoặc gián tiếp thông qua các tổ chức tài chính trung gian Phát triển các thị trường vốn như thị trường tài chính, tiền tệ, thị trường chứng khoán, thị trường các yếu tố đầu vào và đầu ra

Việc tập trung các nguồn vốn cho phát triển nông nghiệp, nông thôn mới chỉ

là điều kiện cần, mà vấn đề cốt lõi ở đây là cần phải nâng cao hiệu quả đầu tư Yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn Bắc Ninh trong giai đoạn hiện nay đòi hỏi một mặt tăng vốn đầu tư cả về lượng tuyệt đối và tỷ trọng, mặt khác phải đổi mới cơ cấu đầu tư Đó là, cần phải tăng số lượng và tỷ trọng vốn đầu tư phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hoá chất lượng cao, chi phí thấp, tăng sức cạnh tranh trên thị trường và phát triển kinh tế nông thôn toàn diện và đồng bộ với một cơ cấu hợp lý đó là công nghiệp-dịch vụ-nông nghiệp Cần tập trung vào cây, con có năng suất, chất lượng cao, đây là những mặt hàng mang tính đột phá và có giá trị gia tăng cao Quan tâm đúng mức đến khôi phục các làng nghề truyền thống và phát triển các ngành nghề mới để tạo việc làm, thu hút lao động dôi dư từ nông nghiệp, tăng thu nhập cho nông dân

Giảm mạnh số lượng và tỷ trọng đầu tư theo chiều rộng, tăng nhanh số lượng và tỷ trọng vốn đầu tư chiều sâu để phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hoá và kinh tế nông thôn đa ngành Ưu tiên hàng đầu là xây dựng các cơ

sở chế biến nông, lâm sản có thiết bị hiện đại, công nghệ tiên tiến ở những vùng sản xuất nông nghiệp hàng hoá tập trung ở các làng nghề trong tỉnh

Đi đôi với việc tăng tỷ trọng vốn đầu tư từ ngân sách tỉnh, cần đổi mới phương pháp đầu tư theo hướng giảm dần tỷ trọng đầu tư trực tiếp, tăng dần

tỷ trọng đầu tư gián tiếp Vốn ngân sách đầu tư trực tiếp dần chỉ tập trung vào các công trình trọng điểm và kết cấu hạ tầng nông thôn, cần tăng cả lượng và

tỷ trọng