Văn 9 - Tiết 36, 37 - Kiều ở lầu ngưng bích

Mộng Liên Đường trong lời tựa Truyện Kiều cũng đề cao tấm lòng của Nguyễn Du đối với con người, với cuộcđời: “Lời văn tả ra như máu chảy ở đầu ngọn bút, nước mắt thấmở trên tờ giấy,[r]

Trang 1

TRÂN TRỌNG KÍNH CHÀO QUÝ THẦY

CÔ GIÁO CÙNG CÁC EM HỌC SINH!

Trang 2

KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu hỏi 1

? Đọc thuộc lòng đoạn trích “Cảnh ngày xuân”

?Nêu nội dung và nghệ thuật của đoạn trích?

- Đọc thuộc lòng đoạn trích “Cảnh ngày xuân”

- Nội dung và nghệ thuật đoạn trích:

+ Nội dung: Là bức tranh thiên nhiên, lễ hội mùa xuân tươi đẹp, trong sáng.

+ Nghệ thuật: Từ ngữ, bút pháp miêu tả giàu chất tạo hình.

ĐÁP ÁN

Trang 3

2/ Cảnh ngày xuân được hiện lên như thế nào?

A/ Không khí đông vui, tấp nập, nhộn nhịp

B/ Không khí buồn tẻ, ít người.

C/ Không khí vui vẻ, thoải mái.

D/ Không khí yên lặng, buồn chán

C/ Cảnh đẹp, tràn đầy sức sống.

A/ Không khí đông vui, tấp nập, nhộn nhịp

Trang 4

KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH

TIẾT 36-37

Văn bản:

GV thực hiện: Nguyễn Thị Huyên

Trích Truyện Kiều Của Nguyễn Du

Trang 5

Tiết 36: KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH

( Trích “Truyện Kiều”-Nguyễn Du)

Trang 6

LƯU Ý CÁC CHÚ THÍCH SAU

Khóa kín tuổi xuân, ý nói cấm cung; ở đây chỉ việc Kiều bị giam lỏng

1 Khóa xuân:

4 Bẽ bàng: Xấu hổ, tủi thẹn

5 Chén đồng: Chén rượu thề nguyền, cùng lòng, cùng dạ với nhau

7 Tấm son: Tấm lòng son, chỉ tấm lòng chung thủy gắn bó

9 Quạt nồng ấp lạnh: Mùa hè, trời nóng nực thì quạt cho cha mẹ ngủ; mùa đông

trời lạnh giá thì vào nằm trước để khi cha mẹ ngủ chỗ nằm đã ấm sẵn

10 Sân Lai: Là sân nhà lão Lai Tử, đây chỉ sân nhà Kiều Theo Hiếu tử truyện:

Lão Lai Tử người nước Sở thời Xuân Thu rất có hiếu, tuy già mà còn nhảy múa ngoài sân để cha mẹ vui

11 Gốc tử: Gốc cây tử (cây thị), chỉ cha mẹ già Cả câu ý nói cha mẹ già rồi

Trang 7

HÌNH ẢNH CÂY THỊ

Trang 8

Trang 9



Phần 1: Sáu câu đầu.

Phần 2: Tám câu tiếp

Phần 3: Tám câu cuối

Trước lầu Ngưng Bích khóa xuân

Vẻ non xa, tấm trăng gần ở chung

Bốn bề bát ngát xa trông

Cát vàng, cồn nọ bụi hồng dặm kia.

Bẽ bàng, mây sớm đèn khuya

Nửa tình ,nửa cảnh như chia tấm lòng.

Tưởng người dưới nguyệt chén đồng

Tin sương luống những rày trông mai chờ

Bên trời góc bể bơ vơ

Tấm thân gột rửa bao giờ cho phai

Xót người tựa cửa hôm mai

Quạt nồng ấp lạnh những ai đó giờ

Sân lai cách mấy nắng mưa

Có khi gốc tử đã vừa người ôm

Khung cảnh lầu Ngưng Bích và hoàn cảnh cô đơn, tội nghiệp của Kiều

Nỗi thương nhớ Kim Trọng và thương nhớ cha mẹ của nàng

Tâm trạng đau buồn, âu lo của Kiều thể hiện qua cảnh vật

Buồn trông cửa bể chiều hôm

Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa

Buồn trông ngọn nước mới sa

Hoa trôi man mác biết là về đâu

Buồn trông nội cỏ rầu rầu

Chân mây mặt đất môt màu xanh xanh

Buồn trông gió cuốn mặt duềnh

Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi.

Trang 10



I ĐỌC-TÌM HIỂU CHUNG

II TÌM HIỂU VĂN BẢN

1.Khung cảnh lầu Ngưng Bích và

tâm trạng của Kiều.

Trước lầu Ngưng Bích khóa xuân,

Vẻ non xa tấm trăng gần ở chung

Trang 11

1.Khung cảnh lầu Ngưng Bích và

tâm trạng của Kiều.

a Cảnh ngộ:



I ĐỌC-TÌM HIỂU CHÚ THÍCH

“Trước lầu Ngưng Bích khóa xuân ,”

“khóa xuân”

-> Kiều ở lầu ngưng Bích thực chất là bị

giam lỏng => tình cảnh đáng thương

Trang 12

b Quang cảnh xung quanh lầu Ngưng Bích

- non xa - trăng gần

- bốn bề bát ngát



I ĐỌC-TÌM HIỂU CHÚ THÍCH

Trước lầu Ngưng Bích khóa xuân,

Vẻ non xa tấm trăng gần ở chung

Trang 13

b Quang cảnh xung quanh lầu Ngưng Bích:

- Hình ảnh: “non xa- trăng gần”

+ Gợi không gian dài,rộng,cao, sâu vô tận

+ Vị trí lầu Ngưng Bích chơi vơi, chênh

vênh giữa mênh mông trời nước



- Từ láy “bát ngát” + không gian “ bốn bề”

-> nhấn mạng sự vô tận của không

gian

- Liệt kê: “cát vàng nọ, bụi hồng kia”

+ Không có dấu hiệu của sự sống

+ Sự ngổn ngang của cảnh vật

- Tiểu đối: “mây sớm đèm khuya”

+ Thời gian tuần hoàn khép kín+ Gợi sự hiu hắt của thiên nhiên

 Không gian mênh mông, hoang

vắng; cảnh vật rợn ngợp, thiếu vắng

sự sống con người.

Trang 14

c Tâm trạng của Kiều:

- Day dứt, lo âu.



- Cô đơn lẻ loi đến cùng cực.

Bẽ bàng mây sớm đèn khuy Nửa tình nửa cảnh như chia tấm lòng

Bẽ bàng

- Chua xót, xấu hổ tủi thẹn.

Nghệ thuật: tả cảnh ngụ tình

Trang 15

ĐÁP ÁN

* Giống nhau: Đều là những câu thơ tả cảnh.

CÂU HỎI THẢO LUẬN

NHÓM (5p)

? Em hãy chỉ ra điểm giống nhau và khác nhau giữa bốn câu thơ đầu trong đoạn trích “ Cảnh ngày xuân” với sáu câu đầu trong đoạn trích “ Kiều ở lầu ngưng Bích”?



* Khác nhau:

- Đoạn trích “Cảnh ngày xuân” ;

+ Là bức tanh mùa xuân đẹp trong sáng,

tràn đầy sức sống

+ Chỉ đơn thuần tả cảnh ngày xuân

+ Cảnh vật hiện lên dưới con mắt của tác

giả

- Đoạn trích “Kiều ở lầu Ngưng Bích”+ Là bức tranh trước lầu Ngưng Bích đẹp nhưng mênh mông ,hoang vắng, thiếu vắng sự sống

+ Tả cảnh để thể hiện nhân vật.( bút pháp tả cảnh ngụ tình.)

+ Cảnh vật hiện lên dưới con mắt của Kiều

Trang 16

Kính chúc Quý thầy cô giáo và các em học

sinh có thật nhiều sức khỏe!

Chào tạm biệt

Trang 17

1/Hoàn cảnh cô đơn tội nghiệp của

Kiều:

2/Nỗi nhớ của Kiều:

a/Nhớ người Kim Trọng:

? Trong hoàn cảnh cô đơn ở lầu Ngưng Bích, Kiều đã nhớ những ai? Kiều nhớ ai trước?



? Tại sao vốn là con người hiếu

thảo mà kiều lại nhớ người yêu trước? Như thế có hợp lí

Đau đớn khi nhớ về Kim Trọng

?Lúc này tâm trạng Kiều như thế nào?

-Rày trông mai chờ chờ đợi tin tức của nàng.

=> Một người tình chung thuỷ.

Trang 18

(Trích “Truyện Kiều”- Nguyễn Du )

Thành ngữ, điển

tích->Ai là người phụng dưỡng cha mẹ

a/Nhớ người Kim Trọng:

=> Một người con hiếu thảo.

Trang 19

(Trích “Truyện Kiều”- Nguyễn Du )

Buồn trông cửa bể chiều hôm, Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa? Buồn trông ngọn nước mới sa,

Hoa trôi man mác biết là về đâu?

Buồn trông nội cỏ rầu rầu, Chân mây mặt đất môt màu xanh xanh Buồn trông gió cuốn mặt duềnh,

Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi.

Kiều:

a/Nhớ người yêu:

b/Nhớ cha mẹ:

Trang 20

(Trích “Truyện Kiều” –Nguyễn Du)

- Cảnh chiều tà bên bờ biển

với cánh buồm xa xa Sự cô đơn, lẻ loi, thân phận bơ vơ nơi đất khách -Hoa trôi man mác nỗi buồn về số phận lênh đênh, vô định

-Nội cỏ, chân mây Nỗi buồn đau vô vọng về tương lai héo úa, mờ

mịt

-Ầm ầm tiếng sóng một cảnh tượng lo sợ, hãi hùng như báo trước dông bão

sẽ xô đẩy, vùi dập cuộc đời Kiều

3/Tâm trạng của Kiều:

1/Hoàn cảnh cô đơn tội nghiệp của Kiều:

Trang 21

Buồn trông cửa bể chiều hôm,

Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa ?

Buồn trông ngọn nước mới sa,

Hoa trôi man mác biết là về đâu ?

Buồn trông nội cỏ rầu rầu,

Chân mây mặt đất một màu xanh xanh

Điệp ngữ

Buồn trông gió cuốn mặt duềnh,

Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi.

Cách dùng nghệ thuật đó đã diễn tả tâm trạng gì ở Kiều?

Trang 22

Buồn trông cửa bể chiều hôm,

Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa ?

Buồn trông ngọn nước mới sa,

Hoa trôi man mác biết là về đâu ?

Buồn trông nội cỏ rầu rầu,

Chân mây mặt đất một màu xanh xanh

Điệp ngữ

Buồn trông gió cuốn mặt duềnh,

Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi.

Ầm ầm

Nỗi buồn cô đơn, xót xa, bế tắc tuyệt vọng chất chứa, tầng tầng lớp lớp trong lòng Kiều-> Sự lo âu, sợ hãi, tuyệt vọng

độc thoại nội tâm, tả cảnh ngụ tình

, từ láy,

Trang 23

Cảnh ngộ cô đơn, buồn tủi và tấm lòng

chung thủy, hiếu thảo của Thúy Kiều.

3/Tâm trạng của Kiều:

Kiều:

2/Nỗi nhớ người yêu và cha mẹ:

- Miêu tả nội tâm nhân vật

-Độc thoại nội tâm và tả cảnh ngụ tình)

-Các biện pháp tu từ: ẩn dụ, điệp từ

Trang 24

Kiều ở lầu Ngưng Bích là một

trong những đoạn miêu tả nội tâm nhân vật thành công nhất trong

Truyện Kiều, đặc biệt là bằng bút

pháp tả cảnh ngụ tình Đoạn thơ cho thấy cảnh ngộ cô đơn, buồn tủi và tấm lòng thủy chung, hiếu thảo của Thúy Kiều.

GHI NHỚ

Trang 25

Cô đơn buồn tủi

Diễn biến tâm trạng của Kiều

Nhớ Kim Trọng

Xót thương cho cha mẹ

Buồn lo cho thân phận và số kiếp

Trang 26

Nguyễn Du là con người có trái tim giàu yêu thương Chính nhà thơ đã

từng viết trong Truyện Kiều: “Chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài” Mộng Liên Đường trong lời tựa Truyện Kiều cũng đề cao tấm lòng của Nguyễn Du đối

với con người, với cuộcđời: “Lời văn tả ra như máu chảy ở đầu ngọn bút, nước mắt thấmở trên tờ giấy, khiến ai đọc đến cũng phải thấm thía, ngậm ngùi,đau đớn đến đứt ruột…… Cụ Tố Như dụng tâm đã khổ, tự sự đã khéo,

tả cảnh đã hệt, đàm tình đã thiết Nếu không phải có conmắt trông thấu cả sáu cõi, tấm lòng nghĩ suốt cả nghìn đời thì tài nào có cái bút lực ấy.”

Trang 27

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

 HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ : Kiều ở lầu Ngưng Bích

Học thuộc lòng đoạn trích

Hoàn thành bài tập luyện tập vào vở.

- Phân tích diễn biến nội tâm của Thuý Kiều khi ở lầu Ngưng Bích.

-Viết đoạn văn nêu cảm nhận của em về bút pháp

“tả cảnh ngụ tình” của tác giả qua 8 câu cuối của đoạn trích.

 BÀI MỚI: Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga

-Đọc đoạn trích.

-Trả lời các câu hỏi hướng dẫn chuẩn bị bài

Trang 28

Chúc Quý thầy cô giáo và các em học sinh có

thật nhiều sức khỏe!

Chào tạm biệt

Trang 29

Luyện tập

Câu 1 Thế nào là nghệ thuật tả cảnh ngụ tình?

Câu 2 Thế nào là độc thoại nội tâm

Câu 3 Cảm nhận và suy nghĩ của em về tám dòng cuối của đoạn trích” Kiều ở lầu Ngưng Bích” Từ đó nêu nhận xét về nghệ thuật tả

cảnh ngụ tình của Nguyễn Du?

Trang 30

- Tả cảnh ngụ tình: là mượn cảnh vật để

(ngụ)gửi gắm tâm trạng Cảnh không đơn thuần

là bức tranh thiên nhiên mà còn là tâm trạng

của con người Cảnh là phương tiện để miêu tả còn tâm trạng là mục đích miêu tả.

nhân vật tự nói với chính mình.

ĐÁP ÁN

Định dạng
Số trang	30
Dung lượng	2,58 MB