nhóm người trên ăn cỗ tại một đám cưới ở Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang.. Sau khi ăn bữa trưa bán trú ở trường hơn 200 học sinh trong trường có các triệu chứng tiêu chảy, đau bụng, nôn ó[r]
Trang 1CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ VÀ VỆ
SINH AN TOÀN THỰC PHẨM
I Cơ sở của ăn uống
hợp lí
Hình 3.1
Trang 3CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ VÀ VỆ
Trang 4Đạm động vật
a Thịt heo b.Thịt gà c Cá diêu hồng
a
b c
Trang 5Đạm động vật
Các loại trứng
Trang 6Đạm động vật
Các loại sữa
Trang 7Đạm thực vật
Các loại đậu
Trang 8Đạm thực vật
Trang 9CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ VÀ VỆ
+ Đạm thực vật: vừng (mè), các cây họ
đậu( đậu đỏ, đậu nành)
Trang 10CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ VÀ VỆ
Trang 11CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ VÀ VỆ
+ Giúp cơ thể phát triển tốt
+ Cần thiết cho việc tái tạo tế bào
+ Tăng khả năng đề kháng - cung cấp năng lượng
Trang 12CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ VÀ VỆ
Trang 13Chất đường
Trái cây
Kẹo
Trang 14Tinh bột
Các loại khoai
Trang 15Tinh bột
Trang 16Tinh bột
Lúa mì (Gạo lứt)
Trang 17CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ VÀ VỆ
+ Chất tinh bột có trong các loại ngũ cốc, bột, bánh mì, các loại củ,…
Trang 18CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ VÀ VỆ
Trang 19CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ VÀ VỆ
+ Nguồn cung cấp năng lượng cho mọi hoạt động để làm việc, vui chơi.
+ Chuyển hoá thành các chất dinh dưỡng khác.
Trang 20CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ VÀ VỆ
Trang 21Chất béo động vật
Trang 22Chất béo thực vật
Dầu ăn
Hướng dương
Trang 23CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ VÀ VỆ
+ Chất béo thực vật: các loại đậu, vừng
- Chức năng dinh dưỡng + Cung cấp năng lượng
dự trữ ở dưới da ở dạng một lớp mỡ giúp bảo vệ
cơ thể.
+ Chuyển hoá 1 số vitamin cần thiết cho cơ thể.
Trang 24Thảo luận nhóm
Câu hỏi thảo luận
Hãy tìm điểm giống nhau về chức năng dinh dưỡng của cả 3 chất: đạm, đường bột và chất béo
Số lượng thành viên: 4 bạn ( 2 bàn cạnh nhau)
- Thời gian 2 phút
( Cả 3 chất đều cung cấp năng lượng cho cơ thể con người)
Trang 25CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ VÀ VỆ
SINH AN TOÀN THỰC PHẨMa) Chất đạm (protein)
b) Chất đường bột
( gluxit)
c) Chất béo (lipit)
d) Sinh tố (Vitamin)
Trang 26Sinh tố (vitamin)
02/18/21 26Vitamin A
Trang 2702/18/21 27Vitamin B
Trang 2802/18/21 28Vitamin B
Trang 2902/18/21 29Vitamin B
Trang 3002/18/21 30
Trang 31CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ VÀ VỆ
SINH AN TOÀN THỰC PHẨMa) Chất đạm (protein)
đỏ trứng, dầu cá, khoai tây…
- Chức năng dinh dưỡng + Tăng sức đề kháng của
cơ thể, giúp cơ thể phát triển tốt.
+ Giúp hệ thần kinh, hệ tuần hoàn, hệ tiêu hóa, xương, da
… hoạt động bình thường
Trang 32CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ VÀ VỆ
SINH AN TOÀN THỰC PHẨMa) Chất đạm (protein)
Trang 3302/18/21 33
Trang 34CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ VÀ VỆ
SINH AN TOÀN THỰC PHẨMa) Chất đạm (protein)
+ Iốt có trong các loại thủy, hải sản
- Chức năng dinh dưỡng:Giúp cho sự phát triển của xương, hoạt động của cơ bắp, tổ
chức hệ thần kinh, cấu tạo hồng cầu và sự chuyển hoá của cơ thể
Trang 35CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ VÀ VỆ
SINH AN TOÀN THỰC PHẨMa) Chất đạm (protein)
Trang 3602/18/21 36
Trang 3702/18/21 37
Trang 38CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ VÀ VỆ
SINH AN TOÀN THỰC PHẨMa) Chất đạm (protein)
- Là môi trường chuyển hóa và trao đổi chất của
cơ thể.
- Điều hòa thân nhiệt
Trang 39CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ VÀ VỆ
SINH AN TOÀN THỰC PHẨMa) Chất đạm (protein)
Trang 4002/18/21 40
Chất xơ có từ đâu ?
Trang 41CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ VÀ VỆ
SINH AN TOÀN THỰC PHẨMa) Chất đạm (protein)
Trang 42CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ VÀ VỆ
Trang 43CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ VÀ VỆ
- Nhóm giàu chất béo
- Nhóm giàu vitamin và muối khoáng.
Trang 44CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ VÀ VỆ
nhàm chán mà vẫn đảm bảo dinh dưỡng.
Trang 45CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ VÀ VỆ
Trang 4646
Trang 47CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ VÀ VỆ
Trang 48CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ VÀ VỆ
Trang 51CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ VÀ VỆ
SINH AN TOÀN THỰC PHẨMa) Chất đạm:
- Thiếu chất đạm trầm trọng:
Nếu thiếu chât đạm bị suy dinh dưỡng, dễ mắc các bệnh nhiễm khuẩn, trí tuệ kém phát triển.
- Thừa chất đạm: Gây bệnh béo phì, bệnh huyết áp, bệnh tim
mạch.
Trang 52CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ VÀ VỆ
SINH AN TOÀN THỰC PHẨM
a) Chất đạm
b) Chất đường
bột
Trang 5302/18/21 53
b) Chất đường bột
Em sẽ khuyên cậu
bé ở hình 3.12 như thế nào để có thể gầy bớt đi ?
Trang 54CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ VÀ VỆ
Trang 5502/18/21 55
Trang 56CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ VÀ VỆ
- Thiếu: thiếu năng lượng
và vitamin, cơ thể ốm yếu,
dễ bị mệt đói.
Trang 5702/18/21 57
Em hãy quan sát hình 3.13a để biết được lượng dinh
dưỡng cần thiết cho một học sinh mỗi ngày.
Trang 59Quan sát hình ảnh dưới đây, nhận xét thể trạng của các bạn trong hình, nêu nguyên nhân dẫn đến
thể trạng như vậy rồi ghi vào bảng dưới đây
Trang 61CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ VÀ VỆ
an toàn thực
phẩm?
Trang 62CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ VÀ VỆ
nhiễm trùng thực phẩm.
- Sự xâm nhập của chất độc vào thực phẩm gọi là nhiễm độc thực phẩm
Trang 63CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ VÀ VỆ
Trang 64Đây là nhiệt độ an toàn trong nấu
nướng, vi khuẩn bị tiêu diệt
Đây là nhiệt độ vi khuẩn không thể sinh
nở nhưng cũng không chết hoàn toàn
Đây là nhiệt độ nguy hiểm, vi khuẩn có
Trang 65CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ VÀ VỆ
- Nhiệt độ: 50 o C- 80 o C: vi khuẩn không sinh nở nhưng cũng
không chết hoàn toàn.
- Nhiệt độ: 0 o C- 37 o C: vi khuẩn sinh nở mau chóng.
- Nhiệt độ: (-10 o C)- (-20 o C): vi khuẩn không sinh nở nhưng cũng không chết.
Trang 66CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ VÀ VỆ
SINH AN TOÀN THỰC PHẨM
1 Vệ sinh thực phẩm
2 An toàn thực phẩm
Trang 67Theo em hiểu an toàn thực phẩm là gì?
An toàn thực phẩm là giữ cho thực phẩm không bị nhiễm trùng, nhiễm độc và biến chất.
CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ
VÀ VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM
Trang 68Em có từng chứng kiến trường hợp bị ngộ
độc thực phẩm hay chưa? Hãy kể những
hiện tượng ngộ độc thực phẩm mà em biết?
Sau khi ăn hay uống một thực phẩm bị nhiễm độc (sau vài phút, vài giờ, thậm chí có thể sau một ngày), người bệnh đột ngột có
những triệu chứng: buồn nôn và nôn ngay, có khi nôn cả ra máu, đau bụng, đi ngoài nhiều
lần (phân nước, có thể lẫn máu), có thể không sốt hoặc sốt cao trên 38 độ C
CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ
VÀ VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM
Trang 69Em cho rằng ngộ độc do những nguyên nhân nào?
Do nhiều nguyên nhân:
- Ăn phải thức ăn nhiễm độc thuốc trừ sâu.
- Do ăn phải các loại thức ăn có chất độc (nấm độc)
- Do ăn phải thịt gia súc, gia cầm có chứa
nhiều thuốc tăng trọng.
CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ
VÀ VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM
Trang 70CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ VÀ VỆ
Trang 71CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ VÀ VỆ
- Thực phẩm đóng hộp: chú ý hạn sử dụng ghi trên bao bì.
- Không để lẫn lộn thực phẩm ăn sống với thực phẩm cần nấu
chín.
Trang 72a) An toàn thực phẩm khi mua sắm
b) An toàn thực phẩm khi chế biến và bảo quản
Các loại thực phẩm được chế biến ở đâu?
Thực phẩm thường được chế biến tại bếp Vi khuẩn xâm nhập vào thức ăn trong quá trình chế biến tại nhà bếp
Vi khuẩn xâm nhập vào thức ăn bằng những con đường nào?
Vi khuẩn xâm nhập vào thức ăn trong quá trình chế biến như: thái thịt, cắt rau, thức ăn không
được nấu chín hoặc không bảo quản chu đáo vi khuẩn có hại sẽ phát triển mạnh gây ngộ độc
cho người,…
Khi chế biến vi khuẩn có hại có thể xâm
nhập qua các dụng cụ tại nhà bếp, ta nên
sử dụng 2 tấm thớt khác nhau 1 cái để cắt thái những thực phẩm tươi sống, 1 cái
dùng dể sử dụng cho thực phẩm đã nấu
chín Để đảm bảo an toàn thực phẩm
CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ
VÀ VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM
Trang 73Em hãy cho biết cách bảo quản các loại
thực phẩm sau để đảm bảo an toàn thực phẩm.
Trang 74Cá rán Rau muống
xào Trứng rán
Thịt kho tiêu với
trứng Sườn nướng Canh chua cá lóc
Thực phẩm đã chế biến
Trang 75Thực phẩm đóng hộp
Trang 76Các loại hạt khô
Trang 77- Thực phẩm đã chế biến: cho vào hộp kín, để tủ lạnh ( cũng chỉ để thời gian ngắn, không nên để lâu.
- Thực phẩm đóng hộp: để trong tủ lạnh, nên mua vừa đủ dùng
- Các loại hạt khô: được phơi khô, cho vào lọ kín
và luôn kiểm tra để xử lí kịp thời khi bị ẩm
CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ
VÀ VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM
Trang 78Khi phát hiện một người chế biến thực phẩm không an toàn mà buôn bán cho
những người khác thì ta nên làm như thế nào?
CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ
VÀ VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM
Trang 793 Biện pháp phòng tránh nhiễm trùng và nhiễm độc thực phẩm
Có mấy nguyên nhân dẫn đến ngộ độc thức ăn?
- Do thức ăn bị nhiễm vi sinh vật và độc tố của vi sinh vật.
- Do thức ăn bị biến chất.
- Do bản thân thức ăn có sẵn chất độc.
- Do thức ăn bị nhiễm các chất độc hoá
học, hoá chất bảo vệ thực vật, hoá chất
phụ gia thực phẩm.
a) Nguyên nhân ngộ độc thức ăn:
CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ
VÀ VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM
Trang 80Nhóm 1 Do thức ăn bị nhiễm vi sinh vật:
thường do chủng Salmonella, E.Coli
Gồm các loại thực phẩm sống nấu chưa chín, thịt nguội,…
CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ
VÀ VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM
Trang 81Nhóm 2.Thức ăn bị biến chất Các loại thức ăn
đã hết hạn sử dụng, thức ăn bị thay đổi mùi vị, màu sắc so với ban đầu, thức ăn bị ôi, thiu,…
CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ
VÀ VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM
Trang 82Nhóm 3 Bản thân thức ăn có sẵn chất độc: Nấm độc, cá nóc, thịt cóc,…có chứa độc tố
Tetradotoxin
CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ
VÀ VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM
Trang 83Nhóm 4 Thức ăn bị nhiễm các chất độc hoá học ( chứa thuỷ ngân, xyanua,…)
Hoá chất bảo vệ thực vật: Phun thuốc trừ sâu
với hàm lượng cao, không cách ly ngày thu
Trang 84Thảo luận nhóm 4-5 học sinh và hoàn thành phiếu học tập
Sắp xếp các trường hợp sau vào nhóm ngộ độc cho phù hợp.
Thời gian 2 phút
A.Ăn những loại thực phẩm chứa chất bảo quản, chất phụ gia,
phẩm màu không cho phép hoặc quá liều qui định
B.Ăn thịt cá nóc, khoai tây mọc mầm, mấm lạ không rõ nguồn
gốc.
C.Ăn những loại thực phẩm đã quá hạn sử dụng.
D.Ăn những loại thực phẩm tươi sống nhưng chưa nấu chín hoặc
Trang 85Vụ ngộ độc khủng khiếp mới đây nhất xảy
ra ngày 15/2/2017 Theo đó có đến 81 người phải nhập viện cấp cứu Tất cả các bệnh nhân trên đều
có dấu hiệu đau bụng, buồn nôn, đi ngoài, hoa mắt
và sốt, một số phải nhập viện trong tình trạng hôn mê
Vụ ngộ độc nguy hiểm này xảy ra sau khi nhóm người trên ăn cỗ tại một đám cưới ở Hoàng
Su Phì, tỉnh Hà Giang Liên quan đến nguyên
nhân vụ ngộ độc, Bí thư huyện ủy Hoàng Su Phì, cho biết: "Nghi ngờ nhất là nấm, do người dân
mua về chế biến"
Trang 86Sự việc này xảy ra ở Trường Tiểu học A Thị trấn Long Hồ, huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long
ngày 10/2/2017 Sau khi ăn bữa trưa bán trú ở trường hơn 200 học sinh trong trường có các
triệu chứng tiêu chảy, đau bụng, nôn ói nên
được Ban giám hiệu, giáo viên đưa đến Bệnh viện Đa khoa huyện Long Hồ cấp cứu Sau đó các cháu được đưa đến Bệnh viện Đa khoa tỉnh Vĩnh Long để tiếp tục điều trị do ăn phải thức ăn không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm
Trang 87Khoảng 7h sáng 27-10- 2017, Trường tiểu học Lái Hiếu thị xã Ngã Bảy tỉnh Hậu Giang cho học sinh toàn trường uống sữa Milo của nhãn hàng Nestle Khoảng 30 phút sau khi uống sữa, các em bắt đầu có hiện tượng nôn ói, đau bụng, chóng mặt và tiêu chảy…
Đến 9h sáng cùng ngày, Trung tâm Y tế thị
xã Ngã Bảy đã tiếp nhận gần 400 học sinh có dấu hiệu ngộ độc do sữa
Trang 88- Do thức ăn bị nhiễm vi sinh vật và độc tố của vi sinh vật.
- Do thức ăn bị biến chất.
- Do bản thân thức ăn có sẵn chất độc.
- Do thức ăn bị nhiễm các chất độc hoá
học, hoá chất bảo vệ thực vật, hoá chất
phụ gia thực phẩm.
CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ
VÀ VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM
Trang 90Rửa tay sạch trứơc
khi ăn
Vệ sinh nhà bếp
Rửa kĩ thực phẩm
chu đáo
Hình 3.16
Trang 91Đối với những loại thức ăn đã chế biến xong
ta cần bảo quản như thế nào?
Đậy cẩn thận, không để rùi, gián… bâu
(đậu) vào Thức ăn dùng không hết phải cho vào hộp, đậy cẩn thận và cho vào tủ lạnh
Tuyệt đối không được để thức ăn sống và
thức ăn đã nấu chín vào tủ lạnh mà không đậy kín,
Trang 92- Rửa tay sạch trước khi ăn.
Trang 93Hãy nêu một số biện pháp phòng tránh nhiễm độc thực phẩm thường dùng?
CHỦ ĐỀ CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ
VÀ VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM
Trang 94- Không dùng những loại thực phẩm có chất độc.
- Không dùng các thức ăn bị biến chất hoặc
bị nhiễm các chất độc hoá học.
- Không dùng những đồ hộp đã quá hạn sử dụng.
Trang 95Đối với khoai mì (sắn) để tránh nhiễm độc xyanua nên lột vỏ, ngâm trong nước
lạnh nhiều giờ trước khi luộc, trong quá trình luộc nên mở nắp nồi để xyanua bay đi
Hoặc khi mua các loại thực phẩm cần chú ý: nên mua ở những nơi có uy tín, đảm bảo chất lượng để khi có ngộ độc xảy ra còn biết do loại thực phẩm nào, ai bán,… để làm các thủ tục pháp lý và đền bù thoả đán
Trang 96Câu hỏi trắc nghiệm
1 Đạm động vật có trong các loại thực
phẩm sau:
a Thịt, cá, trứng, sữa, đậu nành
b Tôm, cua ốc, mực, lươn, lạc
c Thịt, cá, trứng, sữa, tôm, cua, ốc, sò, mực
d Hạt điều, hạt sen, vừng, lạc
Trang 97Câu hỏi trắc nghiệm
2 Chất béo có ở các thực phẩm:
a Mỡ lợn, phomat, sữa, bơ, mật ong, trái
cây
b Lạc, vừng, oliu, mỡ lợn, phomat, sữa, bơ
c Tôm, cua ốc, mực, lươn
d Tất cả các ý trên
Trang 98Câu hỏi trắc nghiệm
3 Điền từ vào dấu ….
Chất đường bột là nguồn chủ yếu cung
cấp…(1) cho hoạt động của cơ thể
…(2)… cung cấp năng lượng, tích trữ
dưới da ở dạng một lớp mỡ và giúp bảo
vệ cơ thể.
(1 năng lượng, 2 chất béo)
Trang 99Câu hỏi trắc nghiệm
4 Chất xơ có vai trò:
a Cung cấp dinh dưỡng
b Tăng sức đề kháng
c Ngăn ngừa bệnh táo bón
d Giúp xương phát triển tốt
Trang 100Câu hỏi trắc nghiệm
5.Nếu thiếu chất bột đường thì cơ thể sẽ
như thế nào?
a Cơ thể phát triển bình thường
b Cơ thể ốm yếu, dễ bị đói mệt
c Cơ thể sẽ béo phì
d Cơ thể sẽ thiếu năng lượng và vitamin
Trang 101Câu hỏi trắc nghiệm
6.Nếu thừa chất béo cơ thể sẽ như thế nào?
a Làm cơ thể béo phệ, ảnh hưởng xấu đến
Trang 102Câu hỏi trắc nghiệm
7 Nhiệt độ an toàn trong nấu nướng là?
a 100-115 độ C
b 0-37 độ C
c 80-90 độ C
d (-10) – (-20) độ C
Trang 104Tìm tòi, mở rộng
Hỏi những người xung quanh cách lựa chọn thực phẩm cho gia đình họ và nhận xét cách chọn như thế là đúng hay sai