2/ Em hãy cho biết loại bóng đèn nào có nguyên tắc hoạt động dựa trên: - sự phát sáng của một vật dẫn khi vật được nung nóng ở nhiệt độ cao?. - sự phát sáng của chất khí khi có dòng điện[r]
Trang 1BÀI GIẢNG VÀ BÀI TẬP MÔN VẬT LÍ LỚP 7 (TUẦN 4 - HỌC KỲ 2)
CHỦ ĐỀ 18:
CHẤT DẪN ĐIỆN VÀ CHẤT CÁCH ĐIỆN DÒNG ĐIỆN TRONG KIM LOẠI I/ KIẾN THỨC CƠ BẢN CẦN NẮM:
1/ Chất dẫn điện và chất cách điện:
-Chất dẫn điện là chất cho dòng điện đi qua.
Ví dụ: Đồng, kẽm, than chì, nhôm,…là các chất dẫn điện
-Chất cách điện là chất không cho dòng điện đi qua.
Ví dụ: Thủy tinh, nhựa, gỗ khô, sứ,… là các chất cách điện
2/ Dòng điện trong kim loại:
a/ Electron tự do trong kim loại:
-Kim loại được cấu tạo từ các nguyên tử.
-Một số electron trong nguyên tử kim loại có thể thoát ra khỏi nguyên tử và chuyển
động tự do trong kim loại, chúng được gọi là các electron tự do.
b/ Dòng điện trong kim loại:
Dòng điện trong kim loại là dòng các electron tự do dịch chuyển có hướng.
II/ BÀI TẬP LUYỆN TẬP:
1/ Chất nào sau đây là chất dẫn điện: Nước muối, muối ăn khi khô ráo, nước nguyên chất, cao su?
2/ Electron tự do có trong vật nào sau đây: Vỏ nhựa của dây điện, lõi đồng của dây điện, vỏ thủy tinh của bóng đèn điện, quần áo bằng vải?
3/ Tại sao dây dẫn điện thường có lõi bằng kim loại và vỏ bằng nhựa?
4/ Không khí ở điều kiện bình thường là chất dẫn điện hay chất cách điện?
5/ Một mạch điện gồm: pin, bóng đèn và dây dẫn Khi có dòng điện chạy trong mạch, electron tự do chuyển động trong dây dẫn theo hướng từ cực nào sang cực nào của pin?
Trang 2BÀI GIẢNG VÀ BÀI TẬP MÔN VẬT LÍ LỚP 7 (TUẦN 5 - HỌC KỲ 2)
CHỦ ĐỀ 19:
SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN – CHIỀU DÒNG ĐIỆN I/ KIẾN THỨC CƠ BẢN CẦN NẮM:
1/Sơ đồ mạch điện:
a/ Kí hiệu của một số bộ phận mạch điện:
Tên gọi
Bộ phận
mạch điện
Nguồn điện (Pin hoặc Ăc-quy)
Bộ 2 pin mắc nối tiếp
Bóng đèn Dây dẫn Công tắc
đóng Công tắcmở
Kí hiệu + - +
K K
b/ Sơ đồ mạch điện là gì?
Sơ đồ mạch điện là hình vẽ mạch điện, trong đó các bộ phận của mạch điện được thể hiện bằng các kí hiệu
Ví dụ: Một mạch điện có sơ đồ mạch điện như hình vẽ sau:
K +
*Nhận xét: -Mạch điện có thể được mô tả bằng sơ đồ mạch điện.
-Từ sơ đồ mạch điện, ta có thể lắp được mạch điện tương ứng
2/ Chiều dòng điện:
Người ta quy ước:
Chiều dòng điện là chiều từ cực dương (+) qua dây dẫn và các thiết bị điện tới cực âm (-) của nguồn điện
Ví dụ: Vẽ chiều dòng điện trong sơ đồ mạch điện trên bằng các mũi tên dọc theo dây
dẫn khi đóng công tắc
K +
Trang 3
Dòng điện trong mạch có chiều từ cực (+) của pin qua dây dẫn, bóng đèn tới cực (-) của pin
* Lưu ý: Chiều dòng điện trong dây dẫn của mạch điện ngược với chiều dịch chuyển
có hướng của các electron tự do trong dây dẫn
II/ BÀI TẬP LUYỆN TẬP:
1/ Hãy vẽ sơ đồ của một mạch điện gồm: nguồn điện là 2 pin mắc nối tiếp, bóng đèn và công tắc mở
2/ Hãy so sánh chiều dòng điện trong dây dẫn của mạch điện với chiều dịch chuyển có hướng của các electron tự do trong dây dẫn
3/ Hãy vẽ sơ đồ của một mạch điện gồm: nguồn điện là 2 pin mắc nối tiếp, bóng đèn và công tắc đóng Sau đó vẽ các mũi tên dọc theo dây dẫn để mô tả chiều dòng điện chạy trong mạch điện này
4/ Hình sơ đồ mạch điện nào sau đây mô tả được mạch điện có dòng điện chạy qua và chiều dòng điện thể hiện đúng?
K +
Hình A
K +
Hình B
K +
Hình C
Trang 45/ Một mạch điện gồm: bóng đèn, công tắc đóng, dây dẫn và pin để thắp sáng bóng đèn Hãy chỉ ra hình sơ đồ mạch điện nào sau đây thể hiện sai mạch điện nói trên?
K +
Hình A
+
K
Hình B
Chúc các em nắm kiến thức và làm bài tốt của chủ đề 19 này
Hẹn gặp lại tuần sau!
Trang 5BÀI GIẢNG VÀ BÀI TẬP MÔN VẬT LÍ LỚP 7 (TUẦN 6 và 7 - HỌC KỲ 2)
CHỦ ĐỀ 20 và 21:
TÁC DỤNG NHIỆT VÀ TÁC DỤNG PHÁT SÁNG CỦA DÒNG ĐIỆN -TÁC DỤNG TỪ, -TÁC DỤNG HÓA VÀ -TÁC DỤNG SINH LÍ CỦA DÒNG ĐIỆN I/ KIẾN THỨC CƠ BẢN CẦN NẮM:
1/ Tác dụng nhiệt của dòng điện:
-Dòng điện chạy qua mọi vật dẫn thông thường đều làm cho vật dẫn nóng lên
-Một số thiết bị điện ứng dụng tác dụng tỏa nhiệt của dòng điện là: bàn ủi điện, bếp điện, máy sấy tóc, mỏ hàn điện,…
2/ Bóng đèn điện và tác dụng phát sáng của dòng điện:
a/ Đèn sợi đốt ( Đèn dây tóc nóng sáng): Xem hình 20.9 và 20.10 trong SGK
Khi đèn sợi đốt hoạt động, bộ phận dây tóc phát ra ánh sáng vì nó được nung nóng lên đến nhiệt độ rất cao
b/ Đèn khí phát sáng (Đèn neon, đèn huỳnh quang): Xem hình 20.11; 20.12; 20.13.
Bóng đèn hoạt động dựa trên sự phát sáng của chất khí trong đèn khi có dòng điện chạy qua
c/ Đèn LED (Đèn diot phát quang): Được làm từ chất bán dẫn (Xem hình 20.14 trang
137 SGK)
Khi nối bóng đèn LED với nguồn điện một chiều, đèn chỉ sáng khi cực dương của đèn nối với cực dương của nguồn điện, cực âm của đèn nối với cực âm của nguồn điện
*Kết luận: Các loại đèn sợi đốt, đèn huỳnh quang, đèn LED đều hoạt động dựa trên tác dụng phát sáng của dòng điện.
3/ Tác dụng từ của dòng điện:
-Cuộn dây dẫn quấn quanh lõi sắt non có dòng điện chạy qua là một nam châm điện -Nam châm điện có tính chất từ, vì nó có khả năng hút các vật bằng sắt, thép và làm quay kim nam châm.
4/ Tác dụng hóa học của dòng điện:
Dòng điện đi qua dung dịch muối đồng làm cho đồng tách ra khỏi dung dịch và tạo thành một lớp đồng bám trên thỏi than nối với cực âm của nguồn điện Vậy dòng
điện có tác dụng hóa.
5/ Tác dụng sinh lí của dòng điện:
Dòng điện có tác dụng sinh lí (làm các cơ co giật, ngạt thở, thần kinh tê liệt, tim ngưng đập) khi đi qua cơ thể người, động vật
II/ BÀI TẬP LUYỆN TẬP:
1/-Bếp điện hoạt động dựa trên tác dụng nào của dòng điện?
-Khi bếp điện hoạt động, dây dẫn điện nối từ nguồn điện đến bếp điện có nóng lên không? Dây dẫn này và mặt bếp điện có nóng lên như nhau không?
2/ Em hãy cho biết loại bóng đèn nào có nguyên tắc hoạt động dựa trên:
- sự phát sáng của một vật dẫn khi vật được nung nóng ở nhiệt độ cao?
- sự phát sáng của chất khí khi có dòng điện chạy qua?
- sự phát sáng của chất bán dẫn khi có dòng điện chạy qua?
Trang 63/ Khi các thiết bị điện sau đây hoạt động, tác dụng nhiệt của dòng điện là không có ích đối với thiết bị nào và có ích đối với thiết bị nào sau đây:
-Nồi cơm điện
-Máy bơm nước
-Bàn ủi điện
-Máy sấy tóc
4/ Loại đèn nào sau đây chỉ phát sáng khi dòng điện chạy qua theo một chiều nhất định: -Đèn sợi đốt
-Đèn huỳnh quang
-Đèn LED
-Đèn neon
5/ Dựa trên hiện tượng nào, ta biết được nam châm điện có tính chất từ? Hãy nêu một vài ứng dụng của nam châm điện trong cuộc sống
6/ Các huy chương (vàng, bạc, đồng) thường được chế tạo bằng phương pháp mạ điện
Em hãy cho biết phương pháp mạ điện dựa trên tác dụng nào của dòng điện?
7/ -Khi nào thì có xảy ra tác dụng sinh lí của dòng điện? Khi dòng điện của mạng điện gia đình đi qua cơ thể người, nó có thể gây ra những tác hại nào?
-Trong y học, người ta có thể ứng dụng tác dụng sinh lí của dòng điện để làm gì?
8/ Vật nào sau đây có tác dụng từ:
-Viên pin còn mới đặt trên bàn
-Thanh nhựa đã được cọ xát mạnh
-Cuộn dây dẫn chưa có dòng điện chạy qua quấn quanh một lõi sắt non
-Cuộn dây dẫn đang có dòng điện chạy qua quấn quanh một lõi sắt non
9/ Dòng điện không có tác dụng nào sau đây:
-Làm quay kim nam châm
-Làm các cơ co giật khi đi qua cơ thể
-Hút các mẫu giấy vụn
-Làm nóng dây dẫn
10/ Hãy giải thích tại sao khi có dòng điện chạy qua sợi dây kim loại thì nó có thể dễ dàng cắt được những tấm mốp xốp để tạo chữ, hình trang trí trong các dịp lễ hội?
Chúc các em nắm kiến thức và làm bài tốt của chủ đề 20 và 21 này Hẹn gặp lại tuần sau!