+ Đặc biệt, bộ luật có những điều luật bảo vệ chủ quyền quốc gia, khuyến khích phát triển kinh tế, giữ gìn những truyền thống tốt đẹp của dân tộc, bảo vệ một số quyền của phụ nữ... Còn[r]
Trang 1Bài 20 : NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI LÊ SƠ (1428 – 1527)
I / TÌNH HÌNH CHÍNH TRỊ, QUÂN SỰ, PHÁP LUẬT
1/ Tổ chức bộ máy chính quyền
- Đứng đầu triều đình là vua nắm mọi quyền hành, kể cả tổng chỉ huy quân đội
- Giúp vua có các quan đại thần
- Ở triều đình có 6 bộ: Lại-Hộ-Lễ-Binh-Hình-Công và một số cơ quan chuyên môn khác
- Thời Lê thái Tổ, Thái Tông, cả nước chia làm 5 đạo.Thời Thánh Tông được chia lại thành 13 đạo thừa tuyên Đứng đầu mỗi đạo có ba ti
- Dưới đạo có phủ, châu, huyện và xã
2/ Tổ chức quân đội:
- Quân đội tổ chức theo chế độ "Ngụ binh ư nông"
- có hai bộ phận: quân triều đình và quân địa phương
- Bao gồm : bộ binh, thủy binh, tượng binh, kị binh
- Vũ khí có: đao, kiếm, cung tên, hỏa đồng, hỏa pháo
- Luyện tập thường xuyên và bố trí canh phòng , nhất là nơi hiểm yếu
3/ Luật pháp:
- Vua Lê Thánh Tông cho biên soạn và ban hành bộ luật mới mang tên
" Quốc triều hình luật" (Luật Hồng Đức)
- Nội dung:
+ Bảo vệ quyền lợi của vua và hoàng tộc
+ Bảo vệ quyền lợi của quan lại và giai cấp thống trị, địa chủ phong kiến
+ Đặc biệt, bộ luật có những điều luật bảo vệ chủ quyền quốc gia, khuyến khích phát triển kinh tế, giữ gìn những truyền thống tốt đẹp của dân tộc, bảo vệ một số quyền của phụ nữ
Trang 2II TÌNH HÌNH KINH TẾ - XÃ HỘI
1/ Kinh tế
*Nông nghiệp
- Nhà Lê cho 25 vạn lính về quê làm ruộng Còn lại 10 vạn , chia làm 5 phiên thay nhau về quê sản xuất
- Đặt một số chức quan chuyên lo sản xuất nông nghiệp, thi hành chính sách quân điền, cấm giết mổ trâu bò, cấm điều động dân phu trong mùa gặt, cấy
→ Nhờ các biện pháp tích cực, sản xuất nông nghiệp nhanh chóng phục hồi và phát triển
*Công thương nghiệp:
- Nhiều làng thủ công chuyên nghiệp nổi tiếng ra đời Thăng Long là Nơi tập trung nhiều ngành nghề thủ công nhất
- Các xưởng thủ công do nhà nước quản lí gọi là Cục bách tác
*Thương nghiệp:
+ Trong nước: khuyến khích lập chợ và họp chợ
+ Ngoài nước: buôn bán với nước ngoài được phát triển, các sản phẩm sành, sứ, vải lụa, lâm sản quý là những mặt hàng được thương nhân nước ngoài ưa chuộng
2 Xã hội:
- Giai cấp nông dân
- Thương nhân, thợ thủ công
- Nô tì
III – TÌNH HÌNH VĂN HÓA, GIÁO DỤC
1 Tình hình giáo dục và khoa cử:
- Vua Lê Thái Tổ cho dựng lại Quốc tử giám ở kinh thành
- Ở các đạo, phủ đều có trường công, hằng năm mở khoa thi để tuyển chọn quan lại
- Đa số dân đều có thể đi học trừ kẻ phạm tội và làm nghề ca hát
- Nội dung học tập, thi cử là các sách của đạo Nho
- Đạo Nho chiếm vị trí độc tôn, Phật giáo, Đạo giáo bị hạn chế
- Thời Lê sơ tổ chức được 26 khoa thi, lấy đỗ 989 tiến sĩ và 20 trạng nguyên
2 Văn học, khoa học, nghệ thuật:
Trang 3- Văn học chữ Hán tiếp tục chiếm ưu thế, văn học chữ Nôm giữ vị trí quan trọng
- Văn thơ thời Lê sơ có nội dung yêu nước sâu sắc, thể hiện niềm tự hào dân tộc, khí
phách anh hùng và tinh thần bất khuất của dân tộc
+ Sử học , địa lí, y học, toán học đạt nhiều thành tựu
- Nghệ thuật sân khấu, ca, múa, nhạc được phục hồi và phát triển
- Nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc có phong cách đồ sộ, kĩ thuật điêu luyện
IV/ MỘT SỐ DANH NHÂN VĂN HÓA XUẤT SẮC DÂN TỘC
1/ Nguyễn Trãi (1380 - 1442)
2/ Lê Thánh Tông (1442 – 1497
3/ Ngô Sĩ Liên (TK XV)
4/ Lương Thế Vinh (1442) (Trạng Lường)