b- Vi khuẩn cố định đạm trong không khí sống trong rễ cây đậu phộng (lạc) cung cấp chất đạm cho cây đậu (quan hệ giữa vi khuẩn và đậu phộng).. c- Con đỉa sống trong ao, mương nước ngọt [r]
Trang 1
Câu 1:(2đ)
Giới hạn chịu đựng của cơ thể sinh vật đối với một nhân tố sinh thái nhất định gọi là giới hạn sinh thái Nằm ngoài giới hạn này sinh vật sẽ yếu dần và chết Đồ thị sau biểu diễn giới hạn nhiệt độ của xương rồng sa mạc Quan sát và mô tả đồ thị
Câu 2: (3 điểm)
a/ Em hãy cho biết một hệ sinh thái hoàn chỉnh có các thành phần chủ yếu nào?
b/ Quan sát một lưới thức ăn sau:
Sâu ăn lá Chim ăn sâu
Thực vật Thỏ Đại bàng VSV
Châu chấu Ếch Rắn
- Hãy viết các chuỗi thức ăn có sinh vật tiêu thụ cấp 1 là sâu ăn lá
- Kể tên các sinh vật tiêu thụ cấp 2 trong lưới thức ăn trên
Câu 3:(2đ)
Theo thống kê hiện nay tình hình ô nhiễm ở thành phố Hồ Chí Minh đang ở mức báo động bởi nhiều tác nhân gây ra ví dụ ô nhiễm không khí do việc xả khói, khí độc từ các nhà máy , xe cộ , sản xuất công nghiệp , sinh hoạt như khí CO, CO2 , SO2, NO2 ,
CFC Ô nhiễm nước do nước thải sinh hoạt , nước thải từ nhà máy chưa qua xử lý ngấm xuống mạch nước ngầm Ngoài ra còn do nhiều tác nhân khác như chất phóng xạ , thuốc bảo vệ thực vật , rác thải , tiếng ồn Gây ảnh hưởng rất lớn đến đời sống con người Là học sinh em hãy đề ra các biện pháp để góp phần hạn chế hiện trạng trên
Trang 2
Câu 4:(2đ)
Đọc các thông tin sau, cho biết mối quan hệ khác loài trong các sinh vật được đề cập đến và nêu đặc điểm để nhận biết mối quan hệ đó
a- Chim dòng dọc thường làm tổ trên các ngọn cây cao (quan hệ giữa chim và cây)
b- Vi khuẩn cố định đạm trong không khí sống trong rễ cây đậu phộng (lạc) cung cấp chất đạm cho cây đậu (quan hệ giữa vi khuẩn và đậu phộng)
c- Con đỉa sống trong ao, mương nước ngọt thường hay bám vào loài trâu để hút máu (quan hệ giữa đỉa và trâu)
d- Thả kiến đỏ trên cây bông để bắt sâu bọ (mối quan hệ giữa kiến đỏ và sâu bọ)
Câu 5:(1đ)
Cho 2 ví dụ: 1 thực vật (cây) và 1 động vật (con) chịu ảnh hưởng của nhiệt độ (nóng hoặc lạnh) đến hình thái và sinh lí của cơ thể chúng
Trang 3
-HẾT-ĐÁP ÁN
1-Đồ thị sau biểu diễn giới hạn nhiệt độ của xương rồng sa mạc Em hãy mô tả đồ
thị (2 đ)
- Xương rồng sa mạc có thể sống và phát triển ở nhiệt độ từ 0 56 độ C(0.5 điểm)
- Ở 32 độ C xương rồng sa mạc phát triển thuận lợi nhất(0.5 điểm)
- Nếu dưới 0 độ C hoặc trên 56 độ C xương rồng sa mạc sẽ chết vì quá giới
hạn chịu đựng(1 điểm)
2 a/ Một hệ sinh thái hoàn chỉnh có các thành phần chủ yếu:
- - Các thành phần vô sinh
- - Sinh vật sản xuất
- - Sinh vật tiêu thụ
- - Sinh vật phân giải
- Mỗi ý đúng 0,25đ
- b/
- - Các chuỗi thức ăn có sinh vật tiêu thụ cấp 1 là sâu ăn lá.( 2 chuỗi)
- Viết đúng 2 chuỗi thức ăn 1đ
- - Kể tên các sinh vật tiêu thụ cấp 2 trong lưới thức ăn trên
- Chim ăn sâu, đại bàng, ếch
- Đúng 2 ý – 1đ
- Sai trừ 1 ý – 0.5 điểm
-3- ) Nêu các biện pháp hạn chế ô nhiễm môi trường.( 2đ)
- Xây dựng công viên , trồng cây xanh
- Sử dụng năng lượng không gây ô nhiễm như năng lượng gió, năng lượng mặt trời…
- Xử lí chất thải công nghiệp, chất thải sinh hoạt
- Hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật
- Cải tiến công nghệ để có quy trình sản xuất không gây ô nhiễm
- Tuyên truyền và giáo dục để nâng cao hiểu biết và ý thức của mọi người về phòng chống ô nhiễm
Đúng 4 ý - 0.5 điểm/1 ý
4- Cho biết mối quan hệ giữa các loài sinh vật trong các ví dụ sau Nêu đặc điểm
để nhận biết mối quan hệ đó.( 2đ)
a- Quan hệ chim và cây: Hội sinh – chỉ một bên có lợi
b- Quan hệ vi khuẩn và đậu: Cộng sinh – hai bên đều có lợi
c- Quan hệ đĩa và trâu: Kí sinh - sống nhờ trên cơ thể
Trang 4d- Quan hệ giữa kiến đỏ và sâu bọ - Sinh vật ăn sinh vật - động vật ăn mồi
Mỗi ý 0.5 điểm x 4 ý
Chú ý: nếu học sinh nêu sai mối quan hệ hay đặc điểm đều không được điểm.
5-(1.0 điểm) Cho 2 ví dụ: 1 thực vật (cây) và 1 động vật (con) chịu ảnh hưởng
của nhiệt độ (nóng hoặc lạnh) đến hình thái và sinh lí của cơ thể chúng
Thực vật: hs tự cho ví dụ (0,5 điểm)
- Cây sống ở vùng nhiệt đới, phiến lá dày, nhỏ trên bề mặt có tầng cutin dày (hạn chế thoát hơi nước), thân & rễ có lớp bần mỏng Khi trời nóng quá trình thoát hơi nước giảm bớt để tránh cho cây bị héo khô.
- Cây ở vùng ôn đới, thường rụng lá vào mùa đông (giảm diện tích tiếp xúc với không khí lạnh & giảm sự thoát hơi nước) Thân & rễ có các lớp bần dày tạo thành những lớp cách nhiệt bảo vệ cây.
Động vật: hs tự cho ví dụ (0,5 điểm)
- Động vật vùng nóng (dơi, gấu, chuột sa mạc ): thú có thân nhỏ, lông ngắn & thưa, kích thước đuôi, tai lớn, Một số có tập tính chui vào hang ngủ hè.
- Động vật vùng lạnh (hươu, gấu, cừu ): thú có thân to, lông dày & dài, kích thước đuôi , tai nhỏ, Một số có tập tính chui vào hang ngủ đông hoặc
di cư tránh rét,
* Chỉ cần hs nêu 2 đặc điểm hình thái và 1 đặc điểm sinh lí ở mỗi loài.