mới chính xác vì Sahara không chỉ là một sa mạc điển hình với nhiều đồi cát lớn mà còn có một diện tích lớn nham thạch lộ thiên hoặc chỉ có một lớp mỏng nham thạch vụn (hoang mạc đá) c[r]
Trang 1Tiết 20 - 21 CHỦ ĐỀ: MÔI TRƯỜNG HOANG MẠC
(Tiết 1)
Trang 2Câu 1: Nguyên nhân dẫn đến hiện tượng “Thủy triều đỏ”là:
a Chất thải của nhà máy
b Lượng phân bón thuốc trừ sâu dư thừa trên đồng ruộng
c Chất thải sinh hoạt
d Tất cả các ý trên
d.
Trang 3Câu 2: Hiện tượng các loài tảo phát triển quá nhanh trong nước biển, làm chết ngạt các sinh vật sống trong nước gọi là gì?
Thủy triều đỏ (Tảo nở hoa)
Trang 4Câu 3: Kiểu môi trường nào vừa có ở đới ôn hòa, vừa có ở đới nóng?
- Môi trường hoang mạc.
Trang 5Câu 4: Hiện tượng hiệu ứng nhà kính là gì?
Hiệu ứng nhà kính là hiện tượng lớp không khí gần mặt đất nóng lên như trong nhà kính do khí thải tự tạo
ra màn chắn ngăn cản nhiệt thoát ra ngoài
Trang 8“ Đây là một nơi không mến khách và có thể giết chết
những ai bạo gan đến đây sinh sống Nó gợi lên hình ảnh của những đụn cát di động cao, nhiều ngọn đồi hoặc những cánh đồng cát sỏi mênh mông đến tận chân trời, của cái khô hạn đến nứt nẻ môi, của Mặt Trời cháy bỏng như thiêu, như đốt, của cái khát và cái chết Đối với nhiều người, nơi đây là đồng nghĩa với vắng bóng của sự sống ”
Em hãy cho biết các bức ảnh và đoạn
văn trên nói về kiểu môi trường nào?
Trang 9Tiết 20 – 21:
CHỦ ĐỀ: MÔI TRƯỜNG HOANG MẠC
NỘI DUNG CỦA CHỦ ĐỀ
1 Đặc điểm môi trường
2 Sự thích nghi của động , thực vật với môi trường
3 Hoạt động kinh tế ở hoang mạc
4 Hoang mạc đang ngày càng được mở rộng
Trang 10- Hoang mạc là vùng đặc trưng bởi khí hậu rất khô hạn, khắc nghiêt:
lượng mưa trong năm rất ít, lượng bốc hơi rất lớn, sự chênh lệch nhiệt
độ giữa ngày và đêm, và giữa các mùa lớn
- Sa m ạc thường dùng để chỉ những hoang m ạc cát Sa mạc hình thành do quá trình phong hóa hoang m ạc lâu ngày. Như vậy về cơ bản sa mạc có mức độ khắc nghiệt cao hơn so với hoang mạc.
Trang 11Tiết 20 – 21:
CHỦ ĐỀ: MÔI TRƯỜNG HOANG MẠC
1 Đặc điểm của môi trường:
a Diện tích, phân bố:
Trang 12Kể tên và xác định vị trí 1 số hoang mạc trên
lược đồ
Chí tuyến Bắc
Chí tuyến Nam
Arizona
Atacama
Các hoang mạc thường phân bố ở đâu? Tại
sao lại phân bố ở những vị trí đó?
Trang 13Tiết 20 – 21:
CHỦ ĐỀ: MÔI TRƯỜNG HOANG MẠC
1 Đặc điểm của môi trường:
a Diện tích, phân bố:
- Phân bố:
+ Dọc theo 2 đường chí tuyến
+ Giữa đại lục Á- Âu
+ Có dòng biển lạnh chảy ven bờ
- Một số hoang mạc lớn: Xa-ha-ra,
Gô-bi
Trang 14Hoang mạc Sahara
Trang 15có một lớp mỏng nham thạch vụn (hoang mạc đá) cùng với các bãi đã cuội và sỏi (sa mạc).
Trang 16Sa mạc Gô-bi
Trang 17Gobi là sa mạc lớn nhất châu Á nằm trên lãnh thổ Trung Quốc và phía Nam Mông Cổ Gobi là một sa mạc lạnh, thường xuất hiện sương giá và đôi khi tuyết rơi trên đồi cát Nhiệt độ đạt tới 40°C vào mùa Hè và -40°C vào mùa Đông.
Điều thú vị khi khám phá sa mạc Gobi là được cưỡi lạc đà chu du
trên mảnh đất khô cằn mà có lúc tưởng như đang đi trên một vùng đất hoang tàn, có lúc lại cảm nhận đang di chuyển về phía cuối chân trời.
Trang 18Em hãy nhận xét về diện tích hoang mạc so với các môi trường địa lý khác trên thế giới?
Trang 19Tiết 20 – 21:
CHỦ ĐỀ: MÔI TRƯỜNG HOANG MẠC
1 Đặc điểm của môi trường:
a Diện tích, phân bố:
- Phân bố:
+ Dọc theo 2 đường chí tuyến
+ Giữa đại lục Á- Âu
+ Có dòng biển lạnh chảy ven bờ
- Một số hoang mạc lớn: Xa-ha-ra,
Gô-bi
- Hoang mạc chiếm 1/3 diện tích
đất nổi trên thế giới
Trang 20Ở Việt Nam có hoang mạc
không?
Mũi Né (Phan Thiết)- Tiểu sa mạc
Mỗi năm Việt Nam mất tới 20 ha đất
vì bị cát lấn (Ảnh do Công ước chống sa mạc hóa – Bộ NN PTNT cung cấp)
Trang 21Tiết 20 – 21:
CHỦ ĐỀ: MÔI TRƯỜNG HOANG MẠC
1 Đặc điểm của môi trường:
a Diện tích, phân bố:
b Đặc điểm khí hậu:
Trang 22Chí tuyến Bắc
Chí tuyến Nam
Trang 23THẢO LUẬN NHÓM
Thời gian: 4 phút
- Nhóm 1 - 2- 3: Phân tích chế độ nhiệt - mưa biểu đồ 19.2 và rút ra kết luận.
- Nhóm 4 - 5 - 6: Phân tích chế độ nhiệt - mưa biểu đồ 19.3 và rút ra kết luận.
Trang 24Các
yếu tố
Hoang mạc đới nóng Hoang mạc đới ôn hoà
Mùa đông ( tháng1
Mùa he (tháng7) Biên độ nhiệt
( 0C )
Mùa đông ( tháng1
Mùa he (tháng7) Biên độ nhiệt
Trang 25Các
yếu tố
Hoang mạc đới nóng Hoang mạc đới ôn hoà
Mùa đông (tháng1
Mùa he (tháng7)
Biên độ nhiệt ( 0C )
Mùa đông ( tháng1
Mùa he (tháng7) Biên độ nhiệt
Rất ít
8 mm
Ấm Rất nóng
Cao Rất ít
Trang 26Các
yếu tố
Hoang mạc đới nóng Hoang mạc đới ôn hoà
Mùa đông (tháng1
Mùa he (tháng7)
Biên
độ nhiệt ( 0C )
Mùa đông ( tháng1
Mùa he (tháng7) Biên độ nhiệt
Rất ít
21 mm
Ấm Rất nóng
Cao Rất ít
- 200C 200C 400C
Không mưa
Ít
60 mm
Rất lạnh Không nóng
Rất cao Ít, ổn định
Trang 27Mùa he (tháng7)
Biên độ nhiệt ( 0C )
Mùa đông ( tháng1
Mùa he (tháng7) Biên độ nhiệt
-Mùa đông: Rất lạnh
- Mùa hè: Không nóng
- Biên độ nhiệt: Rất cao-Lượng mưa: Ít, ổn định
140C 400C 260C
Không mưa
Rất ít
8 mm
* Khác: - HM ở đới nóng mùa hạ rất nóng, mùa đông không lạnh lắm.
- HM ở ôn đới mùa hạ không nóng lắm, nhưng mùa đông rất lạnh.? So sánh điểm giống và khác nhau về chế độ nhiệt,
mưa của hoang mạc ở đới nóng và đới ôn hoà?
* Giống: Mưa ít, biên độ nhiệt năm lớn… ? Từ phân tích trên hãy nêu lên đặc điểm của khí
hậu hoang mạc?
Trang 28Tiết 20 – 21:
CHỦ ĐỀ: MÔI TRƯỜNG HOANG MẠC
1 Đặc điểm của môi trường:
a Diện tích, phân bố:
b Đặc điểm khí hậu:
- Khí hậu ở hoang mạc hết sức khô hạn, khắc nghiệt.
- Biên độ nhiệt giữa ngày và đêm, giữa các mùa trong năm rất lớn.
c Cảnh quan
Trang 29Mô tả cảnh quan hoang mạc?
Trang 30Tiết 20 – 21:
CHỦ ĐỀ: MÔI TRƯỜNG HOANG MẠC
1 Đặc điểm của môi trường:
Trang 31Kể tên một số loài động, thực vật ở hoang mạc mà em biết?
Lạc đà hai bướu
Trang 32Tiết 20 – 21:
CHỦ ĐỀ: MÔI TRƯỜNG HOANG MẠC
1 Đặc điểm của môi trường:
2 Sự thích nghi của động, thực vật với môi trường
Trang 33- Nhóm 1, 2, 3 : Tìm hiểu sự thích nghi cua thực vật với môi trường
- Nhóm 4, 5, 6 : Tìm hiểu sự thích nghi cua động vật với môi trường
THẢO LUẬN NHÓM
Thời gian 4 phút
Các nhóm nghiên cứu SGK( mục 2), quan sát hình ảnh hãy thảo luận
theo câu hỏi sau;
Trang 34Tiết 20 – 21:
CHỦ ĐỀ: MÔI TRƯỜNG HOANG MẠC
1 Đặc điểm của môi trường:
2 Sự thích nghi của động, thực vật với môi trường
- Động vật : Vùi mình trong cát hoặc trong hốc đá, kiếm ăn vào ban đêm, chịu đói, chịu khát giỏi…
- Thực vật : Rút ngắn chu kì sinh trưởng, lá biến thành gai, bọc
sáp, rễ rất dài…
- Kết luận: Thực, động vật tự hạn chế sự mất nước, tăng cường dự trữ nước và chất dinh dưỡng trong cơ thể:
Trang 35Lạc đà có cấu tạo cơ thể thích nghi với đời sống trên sa mạc: Chúng có
lớp lông bờm để bảo vệ khỏi cái nóng lạnh Bàn chân có những chiếc móng to kềnh giúp nó đi vững trên con đường gồ ghề sỏi đá Quan trọng hơn là chúng biết cách giữ nước trong cơ thể Lạc đà không chảy mồ hôi và cũng mất rất ít nước trong quá trình bài tiết Lạc đà có thể đi trong một thời gian dài trên sa mạc
Lạc đà hai bướu
Trang 36Thằn lằn quỷ gai.
Về khả năng trữ nước, thằn lằn có những đặc điểm để thu gom các giọt nước tối đa Mỗi khi sương xuống, nó lại bò lên đỉnh cồn cát, quay lưng về phía có sương từ biển thổi tới, đuôi cua nó vểnh lên cao, làm cho thân cua
nó nghiêng sang một bên, khi sương mù gặp cơ thể lạnh buốt cua con vật thì sẽ ngưng tụ thành những giọt nước, chạy men theo lưng trượt vào miệng thằn lằn.
Trang 37
Loài ếch này có cách đánh bại nhiệt độ khắc
nghiệt cua sa mạc bằng cách chui sâu vào lòng đất
và nằm im bất động, một trạng thái giống như ngu đông Chúng bong da ra để tạo thành một cái kén giữ
độ ẩm cho cơ thể và hấp thụ nước giữ trong bàng quang Khi trời mưa, ễnh ương châu Phi sẽ trở lại bề mặt đất để kiếm ăn và sinh sản
Ễnh ương châu Phi
Trang 38Loài này có chân dài
không uống nước, chỉ
dựa vào con mồi để
cung cấp nước cho cơ
thể Chúng hạ nhiệt
bằng cách thở hổn
hển, và thải mồ hôi
thông qua các miếng
đệm ở bàn chân
Sư tử ở hoang mạc Kalahari.
Trang 40750 - 900kg
Xương rồng là "chuyên gia" sa mạc và trong hầu hết các loài lá đã bị thoái hóa thành gai
và diệp lục di chuyển vào thân cây, cấu trúc
tế bào trong đó đã được thay đổi để cho phép chúng lưu trữ nước Khi mưa rơi, nước được hấp thu nhanh chóng bởi rễ
nông và giữ lại để cho phép chúng tồn tại cho đến khi cơn mưa tiếp theo, có thể là vài tháng hoặc vài năm sau đó
Xương rồng Saguaro
Trang 41Hoa hồng sa mạc xuất hiện nhiều tại vùng có khí hậu khô, cận sa mạc Sahara cua Châu Phi Chúng lưu trữ nước cho
mùa khô bằng bộ rễ
và gốc phồng to cua mình Tuy nhiên,
nhựa chiết ra từ loài này rất độc và nó
được sử dụng cho việc săn bắn cua
người dân địa
phương
Trang 42Con người thích nghi với môi
trường hoang mạc như thế nào?
Con người mặc áo choàng nhiều lớp, trùm kín đầu để tránh mất nước vào ban ngày và chống rét vào ban đêm.Con người sống và canh tác trong các ốc đảo
Trang 43TRƯỜNG THCS TÂY SƠN QUẬN HẢI CHÂU ĐN
Câu 1: Những nơi tập trung dân cư đông ở hoang mạc?
Câu 2: Lớp động vật sống nhiều ở hoang mạc? Câu 3: Động thực vật sống được trong hoang mạc nhờ vào điều gì?
Câu 4: Châu lục có nhiều hoang mạc nhất thế giới? Câu 5: Tên thường gọi của các hoang mạc cát?
Câu 6: Tính chất khí hậu nổi bật ở các hoang mạc ?
1
I H
P U
© H
o
¶
® c
è c
¸ C
H
N
¹ H
« H
Trang 44+ Sưu tầm tư liệu, tranh ảnh liên quan đến nội
dung chu đề
Trang 45TRÂN TRỌNG CẢM ƠN CÁC THẦY CÔ GIÁO VÀ CÁC EM HỌC SINH!