Sau chiến dịch Biên giới, cuộc kháng chiến của ta được đẩy mạnh ở cả tiền tuyến và hậu phương, giành thắng lợi toàn diện về chính trị – ngoại giao, kinh tế – tài chính, văn hoá – giáo[r]
Trang 1BÀI 26: BƯỚC PHÁT TRIỂN MỚI CỦA CUỘC KHÁNG CHIẾN TOÀN QUỐC CHỐNG THỰC DÂN PHÁP (1950-1953)
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức:
- Hiểu được giai đoạn phát triển của cuộc kháng chiến toàn quốc từ chiến thắng Biên giới thu – đông 1950 Sau chiến dịch Biên giới, cuộc kháng chiến của ta được đẩy mạnh ở cả tiền tuyến và hậu phương, giành thắng lợi toàn diện về chính trị – ngoại giao, kinh
tế – tài chính, văn hoá – giáo dục
- Đế quốc Mĩ can thiệp sâu vào chiến tranh Đông Dương, Pháp –
Mĩ âm mưu giành lại quyền chủ động chiến lược đã mất
2 Tư tưởng:
- Bồi dưỡng lòng yêu nước, tinh thần cách mạng, niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng, niềm tự hào dân tộc
3 Kỹ năng:
- Rèn kỹ năng phân tích, nhận định, đánh giá các các sự kiện lịch
sử
- Khả năng sử dụng bản đồ
II Đồ dùng dạy học
- Bản đồ chiến dịch biên giới thu đông, kênh hình SGK
III Kiểm tra bài cũ
Âm mưu của địch, chủ trương của ta, kết quả, ý nghĩa chiến dịch Việt Bắc thu - đông năm 1947 ?
IV Dạy và học bài mới
Hoạt động của HS Trả lời câu hỏi Ghi nhớ
Mục I
- Chiến dịch biên giới
thu-đông 1950 diễn ra
trong hoàn cảnh nào?
Nhấn: Âm mưu của Pháp
Mĩ trước tiên là ngăn chặn
- Trả lời SGK
I Chiến dịch Biên giới thu – đông 1950
1 Hoàn cảnh lịch sử mới
- 1-10-1949, Cách mạng Trung Quốc thắng lợi, tình hình thế giới và Đông dương có lợi cho cuộc kháng chiến của ta
- Pháp thất bại trên các chiến trường, nên lệ thuộc Mĩ
- Mĩ can thiệp sâu vào
Trang 2ảnh hưởng của cách mạng
Trung Quốc, rồi tiến tới đè
bẹp cuộc kháng chiến của
nhân dân ta
2 Quân ta tiến công địch ở
biên giới phía Bắc
Khác với chiến dịch Việt
Bắc thu-đông là do Pháp
mở còn chiến dịch Biên
giới thu -đông là do ta chủ
động mở
- Tại sao đảng ta chủ
động mở chiến dịch biên
giới thu-đông 1950?
Để phá tan âm mưu đó
Trung ương đảng và chính
phủ ta quyết định mở
chiến dịch biên giới
Kênh hình 46/110 SGK:
Quang cảnh phòng họp
của ban thường vụ trung
ương đảng bàn về chiến
dịch biên giới
( người chỉ tay trên bản đồ
là chủ tịch Hồ Chí Minh)
- Ta mở chiến dịch biên
giới nhằm mục đích gì?
Biên giới Việt Trung trải
dài từ tây bắc đến đông
bắc Tây bắc địch có 6 tiểu
đoàn, đông bắc có 11 tiểu
đoàn+ 9 đại đội Đường số
4 địch đóng quân ở các
điểm Cao Bằng, Đông
Khê, Thất Khê, Na Sầm,
Đồng Đăng, Lạng Sơn,
Đình Lập, Tiên Yên =>
tạo thành một vòng tuyến
vững chắc
- Với sự viện trợ…lần thứ 2
- Quan sát
- Trả lời SGK
cuộc chiến tranh Đông Dương
2 Quân ta tiến công địch ở biên giới phía Bắc
a, Âm mưu của Pháp:
Pháp thực hiện “kế hoạch Rơ – ve”:
- Khoá cửa biên giới Việt –Trung
- Cô lập Căn cứ địa Việt Bắc
- Thiết lập “Hành lang Đông – Tây
- Chuẩn bị tấn công Căn
cứ địa Việt Bắc lần 2
b Chủ trương của ta:
- Tháng 6/1950, ta quyết định mở chiến dịch Biên giới thu- đông năm 1950, nhằm: tiêu diệt một bộ phận sinh lực địch, khai thông biên giới, mở rộng
và củng cố căn cứ địa Việt Bắc
Trang 3- Mục tiêu tấn công đầu
tiên của ta là đâu?
Đông Khê là một cứ điểm
quan trọng trên đường số
4, có hầm ngầm với 350
lính canh giữ, bộ chỉ huy
ta dung một lực lượng áp
đảo tiến công địch Từ 6
giờ (16-9) đến 10 giờ
(18-9) mới tiêu diệt hoàn toàn
cứ điểm này
- Chiến thắng Đông Khê
có ý nghĩa như thế nào?
- Pháp rút quân từ Cao
Bằng đồng thời cho một
cánh quân từ Thất Khê lên
đánh chiếm Đông Khê để
đón cánh quân từ Cao
Bằng rút về Quân ta mai
phục chặn đánh trên
đường số 4, cả 2 cánh
quân của chúng bị thiệt hại
nặng và không liên hệ
được với nhau Thất Khê
bị uy hiếp Pháp buộc phải
rút về Na Sầm, Lạng Sơn
và đến 22-10 rút khỏi
đường số 4
Ở mặt trận Tây bắc ta
đánh địch trên đường số 6,
Pháp rút khỏi Hòa Bình
Phong trào chiến tranh du
kích phát triển mạnh ở
Bình Trị Thiên, liên khu V
và Nam Bộ
- Chiến thắng Biên giới
thu-đông 1950 có ý nghĩa
quan trọng như thế nào?
- Đông Khê
→ Cắt đôi phòng tuyến của địch trên đường số 4
- SGK trang 112
c Diễn biến:
- 18/9/1950, quân ta tiêu diệt Đông Khê, uy hiếp Thất Khê, Cao Bằng bị
cô lập, hệ thống phòng ngự của địch trên đường
số 4 bị lung lay
- Pháp cho quân rút khỏi Cao Bằng, đồng thời lệnh cho quân từ Thất Khê lên đánh Đông khê để đón cánh quân từ Cao Bằng xuống
- Quân ta mai phục, chặn đánh địch trên đường số
4 làm cho hai cánh quân của chúng không được
22/10/1950 quân Pháp rút khỏi Đường số 4
c Kết quả:
- Ta giải phóng vùng biên giới Việt – Trung từ Cao Bằng đến Đình Lập với
35 vạn dân
- Thế bao vây Căn cứ địa Việt Bắc bị phá vỡ
- Kế hoạch Rơ-ve bị phá sản
d Ý nghĩa: Chiến dịch
Biên giới kết thúc thắng lợi, cuộc kháng chiến của
ta chuyển sang giai đoạn mới
Trang 4Nhấn: Sau chiến dịch biên
giới ta chuyển từ phòng
ngự sang tấn công
Mục II
- Sau thất bại trong
chiến dịch biên giới
thu-đông 1950 thực dân
Pháp và can thiệp Mĩ có
âm mưu gì ở Đông
Dương?
Mục III
- Nêu thời gian, địa điểm
diễn ra đại hội?
- Địa hội họp bàn những
vấn đề gì?
Nêu nội dung của 2 báo
cáo
- Đại hội đại biểu toàn
quốc lần hai của Đảng
(2/1951) có ý nghĩa như thế
nào?
- Đại hội còn quyết định
đưa Đảng ra hoạt động
công khai (bí mật từ tháng
- Trả lời SGK/112
- Tháng 2-1951, tại Chiên Hóa-Tuyên Quang
- Thông qua báo cáo chính trị của chủ tịch Hồ Chí Minh và báo cáo bàn về cách mạng Việt Nam của tổng bí thư Trường Chinh
- HS trả lời ( SGK/
114 )
II Âm mưu đẩy mạnh chiến tranh xâm lược đông dương của thực dân Pháp
- Pháp âm mưu giành lại quyền chủ động chiến lược đã mất
- Mĩ tăng cường viện trợ cho Pháp để đẩy mạnh chiến tranh ở Đông dương, từng bước thay chân Pháp
- 12/1950, Pháp đề ra kế hoạch Đờ Lát đờ Tát-xi-nhi
III Đại hội đại biểu lần thứ II của Đảng (2-1951)
- Tháng 2- 1951, Đại hội họp tại Chiêm Hoá – Tuyên Quang
* Nội dung:
- Thông qua Báo cáo chính trị của Hồ Chí Minh và báo cáo Bàn về cách mạng Việt Nam của
Tổng Bí thư Trường Chinh
- Quyết định đưa Đảng ra hoạt động công khai, lấy
tên là Đảng Lao động Việt Nam
- Bầu Ban Chấp hành Trung ương và Bộ Chính trị của Đảng do Hồ Chí
Trang 511-1945) và lấy tên là
đảng lao động Việt Nam
Cam-pu-chia và Lào mỗi
nước lập một đảng riêng
Đại hội bầu ra BCH trung
ương đảng và bộ chính trị
do Hồ Chí Minh làm chủ
tịch và Trường Chinh làm
Tổng bí thư
Mục IV: Phát triển hậu
phương kháng chiến về
mọi mặt.( không dạy)
Mục V: Giữ vững quyền
chủ động đánh địch trên
chiến trường.(đọc thêm)
Minh làm Chủ tịch và Trường Chinh làm Tổng
Bí thư
* Ý nghĩa: ( SGK/ 114 )
- Đánh dấu bước trưởng thành của Đảng, thúc đẩy kháng chiến đến thắng lợi
Mục IV: Phát triển hậu phương kháng chiến về mọi mặt.( không dạy)
Mục V: Giữ vững quyền chủ động đánh địch trên chiến
trường.(đọc thêm)
4 Củng cố:
- Tại sao ta mở chiến dịch Biên giới thu- đông năm 1950? Nêu kết quả và ý nghĩa của chiến dịch này ?
5 Dặn dò:
Học bài
NỘI DUNG GHI NHỚ CỦA HỌC SINH:
Tại sao ta mở chiến dịch Biên giới thu- đông năm 1950? Nêu kết quả và
ý nghĩa của chiến dịch này ?
- Chủ trương của ta:
- Tháng 6/1950, ta quyết định mở chiến dịch Biên giới thu- đông năm 1950,
nhằm:
+ Tiêu diệt một bộ phận sinh lực địch
+ Khai thông biên giới
+ Mở rộng và củng cố căn cứ địa Việt Bắc
+ Tạo điều kiện đẩy mạnh cuộc kháng chiến
- Kết quả:
- Chiến dịch Biên giới kết thúc thắng lợi
- Ta giải phóng vùng biên giới Việt – Trung từ Cao Bằng đến Đình Lập với 35 vạn dân
- Thế bao vây Căn cứ địa Việt Bắc bị phá vỡ
- Kế hoạch Rơ-ve bị phá sản
Trang 6- Ý nghĩa: Chiến dịch Biên giới kết thúc thắng lợi đã đưa cuộc kháng chiến của ta
chuyển sang giai đoạn mới
Chuẩn bị BÀI 27: Cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp xâm lược kết thúc ( 1953-1954):
1) Các cuộc tiến công 1953-1954 của ta đã làm phá sản kế hoạch Na-va của Pháp – Mĩ như thế nào?
2) Trình bày diễn biến chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ