Câu 6 : Thân chú nhỏ và thon vàng như màu vàng của nắng mùa thu. Quả vải sây từng chùm. Khi chín, vỏ có màu vàng pha đỏ. Vỏ quả vải xù xì. Cơm vải trong và dày. Cái hột vải thiều bé[r]
Trang 1LUYỆN TỪ VÀ CÂU Chủ ngữ trong câu kể Ai thế nào? ( Trang 36 ) I/ Tìm hiểu bài:
1 Đọc đoạn văn sau:
Ngày 2 tháng 9 năm 1945
Hà Nội tưng bừng màu đỏ Cả một vùng trời bát ngát cờ, đèn và hoa Những dòng người từ khắp các ngả tuôn về vườn hoa Ba Đình Các cụ già vẻ mặt nghiêm trang Những cô gái thủ đô hớn hở, áo màu rực rỡ
Theo Võ Nguyên Giáp
- Đoạn văn trên có … câu
- Tìm các câu kể Ai thế nào? có trong đoạn văn trên
Gợi ý:
Câu kể Ai thế nào? gồm hai bộ phận:
- Chủ ngữ trả lời cho câu hỏi: Ai (cái gì, con gì)?
- Vị ngữ trả lời cho câu hỏi: Thế nào?
2 Viết lại các câu kể Ai thế nào? em vừa tìm được, gạch 1 gạch dưới chủ ngữ trong từng câu:
………
………
………
………
3/ Em hãy hoàn thành bảng sau để biết chủ ngữ trong các câu trên biểu thị nội dung gì và do các từ ngữ nào tạo thành?
Trang 2Chủ ngữ Chủ ngữ trong câu biểu
thị
Từ ngữ tạo thành chủ
ngữ
Hà Nội M: sự vật có đặc điểm được
nêu ở vị ngữ
Danh từ
.
.
.
4/ Em hãy hoàn chỉnh sơ đồ tự ghi nhớ:
Gợi ý: Em quan sát nội dung bài tập 2.
a)
chỉ có
Khoanh tròn vào chữ cái trước ý đúng nhất:
b) Chủ ngữ trong câu kể Ai thế nào? thường do:
A Do danh từ ( hoặc cụm danh từ ) tạo thành
B Do động từ (hoặc cụm động từ) tạo thành
C Do tính từ ( hoặc cụm tính từ) tạo thành
đặc điểm
Chủ ngữ
trong câu kể
Ai thế nào?
hoặc
được nêu ở vị ngữ
Trang 3D Danh từ, động từ, tính từ (hoặc cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ) tạo thành
Trả lời (I.1)
- Đoạn văn trên có 6 câu
- Những câu thuộc câu kể Ai thế nào? là:
+ Hà Nội tưng bừng màu đỏ
+ Cả một vùng trời bát ngát cờ, đèn và hoa
+ Các cụ già vẻ mặt nghiêm trang
+ Những cô gái thủ đô hớn hở, áo màu rực rỡ
* Trả lời (I.2):
*Trả lời (I.3)
ngữ
Hà Nội M: sự vật có đặc điểm được
Cả một vùng trời sự vật có đặc điểm được nêu ở
Các cụ già sự vật có đặc điểm được nêu ở
Những cô gái thủ đô sự vật có đặc điểm được nêu ở
Trang 4 Trả lời: (I.4)
chỉ có
Khoanh tròn vào chữ cái trước ý đúng nhất:
b) Chủ ngữ trong câu kể Ai thế nào? thường do:
A Do danh từ ( hoặc cụm danh từ ) tạo thành
II/ Luyện tập:
1 Tìm chủ ngữ của các câu kể " Ai thế nào?" trong đoạn văn dưới đây:
Ôi chao! Chú chuồn chuồn nước mới đẹp làm sao! Màu vàng trên lưng chú lấp lánh Bốn cái cánh mỏng như giấy bóng Cái đầu tròn và hai con mắt long lanh như thủy tinh Thân chú nhỏ và thon vàng như màu vàng của nắng mùa thu Chú đậu trên một cành lộc vừng ngả dài trên mặt hồ Bốn cánh khẽ rung rung như còn đang phân vân
Nguyễn Thế Hội
Gợi ý:
- Xác định các câu kể Ai thế nào? có trong đoạn văn ( Viết câu vào phía dưới)
- Tìm chủ ngữ của các câu vừa tìm được ( gạch 1 gạch dưới chủ ngữ)
đặc điểm
những sự vật Chủ ngữ trong câu kể Ai thế nào?
tính chất hoặc trạng thái được nêu ở
vị ngữ
Trang 52 Viết một đoạn văn khoảng 5 câu về một loại trái cây mà em thích, trong đoạn văn có dùng một số câu kể Ai thế nào?
Gợi ý:
- Viết một đoạn văn có mở đoạn, thân đoạn, kết đoạn.
- Nội dung liên quan đến một trái cây em thích.
- Dùng các câu kể Ai thế nào? để miêu tả đặc điểm của cây.
Trang 6
Trả lời: (II.1)
Câu 3 : Màu vàng trên lưng chú lấp lánh
Câu 4 Bốn cái cánh mỏng như giấy bóng
Câu 5 : Cái đầu tròn và hai con mắt long lanh như thủy tinh
Câu 6 : Thân chú nhỏ và thon vàng như màu vàng của nắng mùa thu.
Câu 8 : Bốn cánh khẽ rung rung như còn đang phân vân
* Lưu ý: Câu “ Ôi chao! Chú chuồn chuồn nước mới đẹp làm sao! ” là câu cảm
( dùng bộc lộ cảm xúc)
* Trả lời – Gợi ý tham khảo (II.2)
Vải thiều là một loại trái cây ngon Quả vải sây từng chùm Khi chín, vỏ có màu vàng pha đỏ Vỏ quả vải xù xì Cơm vải trong và dày Cái hột vải thiều bé như hạt đậu phộng Vải thiều có vị ngọt sắc như có pha mật ong, ai ăn cũng phải khen ngon
Trang 7LUYỆN TỪ VÀ CÂU
Mở rộng vốn từ: Cái đẹp ( Trang 40 )
1/ Viết vào chỗ trống các từ ngữ:
Gợi ý: Dựa vào mẫu đã cho và sự hiểu biết của mình, em tìm những từ biểu đạt
những vẻ đẹp ấy.
a) Thể hiện vẻ đẹp bên ngoài
của con người:
M: xinh đẹp,
b) Thể hiện nét đẹp trong tâm
hồn, tính cách của con
người:
M: thùy mị,
2/ Viết vào chỗ trống các từ ngữ:
Gợi ý: Dựa vào mẫu đã cho và theo cách hiểu của mình, kết hợp với việc tiếp thu
cách dùng từ trong cuộc sống mà em nghe được, để chọn từ cho đúng với từng nội dung đã cho.
c) Chỉ dùng để thể hiện vẻ đẹp
của thiên nhiên, cảnh vật:
M: tươi đẹp,
d) Dùng để thể hiện vẻ đẹp của cả
thiên nhiên, cảnh vật và con
người:
M: xinh xắn,
3/ Đặt câu với một từ ngữ vừa tìm được ở bài tập 1 hoặc bài tập 2:
4/ Chọn thành ngữ hoặc cụm từ thích hợp để điền vào chỗ trống: đẹp người,
đẹp nết; Mặt tươi như hoa; chữ như gà bới
Gợi ý: Em ghép các từ, cụm từ trên vào trước hoặc sau các dòng đã cho, đọc lên
thấy diễn đạt được một ý thích hợp là được.
Chú giải:
Trang 8 Chữ như gà bới: chữ viết xấu, nguệch ngoạc, rời rạc, không thành từ.
Mặt tươi như hoa: khuôn mặt xinh đẹp, tươi tắn.
a) , em mỉm cười chào mọi người
b) Ai cũng khen chị Ba c) Ai viết cẩu thả chắc chắn
Trang 9 ĐÁP ÁN:
1/ Viết vào chỗ trống các từ ngữ:
a) Vẻ đẹp bên ngoài của con người: xinh đẹp, duyên dáng, thon thả, cân
đối, lộng lẫy, thướt tha, kiều diễm, xinh xắn, rực rỡ
b) Vẻ đẹp bên trong của con người: thùy mị, dịu dàng, nết na, đằm thắm,
đôn hậu, tế nhị, lịch sự, chân thành, tình cảm, vị tha, độ lượng, dũng cảm, thẳng
thắn
2/ Viết vào chỗ trống các từ ngữ:
a) Chỉ dùng để thể hiện vẻ đẹp của thiên nhiên cảnh vật: tươi đẹp, hùng
vĩ, thơ mộng, tráng lệ, mĩ lệ, hoành tráng, kì vĩ
b) Dùng để thể hiện vẻ đẹp của cả thiên nhiên, cảnh vật con người: đẹp
đẽ, lộng lẫy, rực rỡ, xinh tươi
3/ Đặt câu với một từ ngữ vừa tìm được ở bài tập 1 hoặc bài tập 2:
Em có thể đặt câu như sau:
- Ai cũng khen chị Na thùy mị, nết na
- Thiên nhiên ở đây thật thơ mộng
4/ Chọn thành ngữ hoặc cụm từ thích hợp để điền vào chỗ trống: đẹp
người, đẹp nết; Mặt tươi như hoa; chữ như gà bới
Gợi ý: Em ghép các từ, cụm từ trên vào trước hoặc sau các dòng đã cho, đọc lên
thấy diễn đạt được một ý thích hợp là được.
a) Mặt tươi như hoa, em mỉm cười chào mọi người.
b) Ai cũng khen chị Ba đẹp người, đẹp nết.
c) Ai viết cẩu thả chắc chắn chữ như gà bới.