+Xư lí tốt các nguồn rác, nước thải công nghiệp, sinh hoạt, du lịch +Bảo vệ khai thác hợp lí các nguồn lợi từ sông .).. CH-Xác định các hồ chứa nước trên các hệ thống sông lớn nước ta?[r]
Trang 1Chào các em học sinh lớp 8, hôm nay ta tìm hiểu bài 33
Tuần 26 Bài 33: ĐẶC ĐIỂM SÔNG NGÒI VIỆT NAM
1 Đặc điểm chung:
Quan sát Bản đồ sông ngòi nước ta treo tường H33.1 và nội dung phần 1 SGK
CH- Nêu đặc điểm mạng lưới sông ngòi nước ta?
- Mạng lưới sông ngòi nước ta như thế nào?
Trang 2- Vì sao nước ta có rất nhiều sông suối, song phần lớn lại là các sông nhỏ, ngắn và dốc?
(Gợi ý :
- Đặc điểm mạng lưới sông ngòi nước ta: có mạng lưới sông ngòi dày đặc, được phân bố rộng khắp trong cả nước
-Mạng lưới sông ngòi nước ta dày đặc và chia thành nhiều hệ thống
- Vì sao nước ta có rất nhiều sông suối, song phần lớn lại là các sông nhỏ, ngắn và dốc là:
+Vị trí lãnh thổ ta hẹp ngang và nằm sát biển
+Địa hình ta có nhiều đồi núi (chiếm 3/4 diện tích) Đồ núi ăn sát ra biển nên dòng chảy ngắn dốc.)
CH- Dựa trên hình 33.1 em hãy sắp xếp theo hai hướng kể trên?
(Gợi ý :
- Hướng tây bắc-đông nam: sông Đà, sông Hồng, sông Mã, sông Cả, sông Gianh, sông Ba, sông Tiền, sông Hậu…
- Hướng vòng cung: sông Lô, sông Gâm, sông Cầu, sông Thương .)
CH: Nêu đặc điểm mùa nước sông nước ta
-Tại sao sông nước ta có hai mùa nước khác nhau rõ rệt?
(Gợi ý :
- Nêu đặc điểm mùa nước sông nước ta là: có hai mùa nước: Mùa lũ và mùa cạn
- Tại sao sông nước ta có hai mùa nước khác nhau rõ rệt là do ảnh hưởng khí hậu, )
-Dựa vào bảng 33.1và cho biết mùa lũ trên các lưu vực sông có trùng nhau không và giải thích vì sao có sự khác biệt ấy?
Trang 3(Gợi ý :
Mùa lũ trên các sông không trùng nhau vì thế chế độ mưa trên mỗi lưu vực khác nhau Các sông ở Trung Bộ Đông Sơn có lũ vào các tháng cuối năm 9,
10, 11, 12 .)
CH: Nêu đặc điểm lượng phù sa sông ngòi nước ta?
- Nhận xét lượng phù sa các hệ thống sông ngòi nước ta?
- Cho biết lượng phu sa lớn tập trung vào mùa nào?
(Gợi ý :
Đặc điểm lượng phù sa sông ngòi nước ta là sông ngòi nước ta có lượng
phù sa lớn Các hệ thống sông ngòi nước ta có lượng phù sa rất lớn vào mùa
lũ.)
CH: Nhân dân ta đã tiến hành những biện pháp nào để khai thác hạn chế tác hại của lũ lụt?
(Gợi ý :
- Xây dựng các hồ nước: thủy lợi, thủy điện, thủy sản, du lịch (ví dụ: hồ Hòa Bình trên sông Đà).
- Chống sống với lũ lụt tại đồng bằng Sông Cửu Long:
+ Tận dụng nguồn nước để thau chua rửa mặn, nuôi trông thủy sản, phát triển giao thông, du lịch.
+ Tận dụng nguồn phù sa để bón ruộng, mở rộng đồng bằng.
+ Tận dụng thủy sản tự nhiên, cải thiện đời sống, phát triển kinh tế .)
N i dung bài h c: ộ ọ
- Nước ta có mạng lưới sông ngòi dày đặc, được phân bố rộng khắp trong cả nước
- Sông ngòi nước ta chảy theo 2 hương chính: Tây Bắc – Đông Nam và Vòng Cung
- Sông ngòi nước ta có 2 mùa nước
+Mùa lũ: Chiếm 70% – 80% cả nước
+Mùa cạn: Chiếm 20% – 30% cả nước
-Sông ngòi nước ta có hàm lượng phù sa lớn:
+Trung bình:232 g/m3
+ Tổng lượng phù sa hàng năm 200 triệu tấn
+Mùa lũ có hàm lượng phù sa lớn
2.Khai thác kinh tế và bảo vệ sự trong sạch của dòng sông
- HS: đọc SGK/119 và hình ảnh
Trang 4Em hãy cho biết một số giá trị của sông ngòi nước ta?
(Gợi ý:
- Cung cấp nước cho sản xuất nông nghiệp, công nghiệp và sinh hoạt.
- Xây dựng các nhà máy thủy điện.
- Bồi dắp phù sa, mở rộng đồng bằng về phía biển.
- Khai thác và nuôi trồng thủy sản .)
CH-Nhân dân ta đã tiến hành những biện pháp nào để khai thác các nguồn lợi
và hạn chế tác hạn của lũ lụt do sông ngòi gây ra?
(Gợi ý:
-Biện pháp chống ô nhiểm:
+Bảo vệ rừng đầu nguồn
+Xư lí tốt các nguồn rác, nước thải công nghiệp, sinh hoạt, du lịch
+Bảo vệ khai thác hợp lí các nguồn lợi từ sông.)
CH-Xác định các hồ chứa nước trên các hệ thống sông lớn nước ta?
-Nguyên nhân nào làm ô nhiễm nguồn nước của sông ?
Trang 5(Gợi ý: Chưa xử lí nước thải công nghiệp, nông nghiệp… trước khi đưa vào sông, không đổ rác thải công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ và sinh hoạt xuống sông)
CH- Để dòng sông không bị ô nhiễm chúng ta cần phải làm gì ?
(Trả lời:
- Xử lí nước thải công nghiệp, nông nghiệp… trước khi đưa vào sông, không
đổ rác thải công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ và sinh hoạt xuống sông.
- Nghiêm cấm việc đánh bắt thủy sản bằng hóa chất, điện. )
Trang 6CH: Em hãy tìm trên hình 33.1,các hồ nước Hòa Bình, Trị An, Thác Bà, Dầu Tiếng và cho biết chúng nằm trên những dòng sông nào?
(Gợi ý:
Dựa vào kí hiệu và kênh chữ trên lược đồ để tìm các hồ:
- Hồ Hòa Bình trên sông Đà.
- Hồ Trị An trên sông Đồng Nai.
- Hồ y-a-ly trên sông Xê Xa.
- Hồ Thác Bà trên sông Chảy.
- Hồ Dầu Tiếng trên sông Sài Gòn.
Mở rộng thêm :
(-Sông Cái Nha Trang: Đã khai thác phát triển du lịch, thuỷ lợi, nươc sinh hoạt, giao thông……
-Tỉnh ta đã xây dựng một số hồ thuỷ lợi: đập Đá Bàn(NH)
đập Am Chúa, Suối Dầu(DK), Hoa sơn(Tu Bông)… có vai trò phát triển thuỷ lợi, điều hoà khí hậu và dòng chảy để chóng lũ và hạn hán) )
N i dung bài h c: ộ ọ
-Sông ngòi nước ta có giá trị nhiều mặt
-Biện pháp khai thác tổng hợp các dòng sông: Xây dựng công trình thuỷ lợi, thuỷđiện, giao thông, thuỷ sản, du lịch……
-Biện pháp chống ô nhiểm:
+Bảo vệ rừng đầu nguồn
+Xư lí tốt các nguồn rác, nước thải công nghiệp, sinh hoạt, du lịch
+Bảo vệ khai thác hợp lí các nguồn lợi từ sông
Hướng dẫn làm câu hỏi và bài tập SGK/120
Bài 1 (trang 120 sgk Địa Lí 8): Vì sao sông ngòi nước ta lại có hai mùa
khác nhau rõ rệt?
Gợi ý:
Chế độ nước phụ thuộc chặt chẽ vào chế độ mưa của khí hậu Khí hậu nước ta có một mùa mưa và một mùa khô rõ rệt, vì thế sông ngòi nước ta có một mùa lũ và một mùa cạn khác nhau rõ rệt.
Bài 2 (trang 120 sgk Địa Lí 8): Có những nguyên nhân nào làm cho nước
sông bị ô nhiễm? Liên hệ ở địa phương em?
Gợi ý:
- Nước thải và rác thải của sản xuất công nghiệp, nông nhiệp, dịch vụ sinh hoạt.
- Vật liệu chìm đắm cản trở dòng chảy tự nhiên.
- Đánh bắt thủy sản bằng hóa chất, điện.
Trang 7- Liên hệ ở địa phương: ví dụ: về chăn nuôi lợn, nhiều hộ gia đình thường đưa trực tiếp phân và nước tiểu chưa qua xử lỉ đổ vào sông, hồ gây ô nhiễm nguồn nước…
Bài 3 (trang 120 sgk Địa Lí 8): Vẽ biểu đồ phân bố dòng chảy trong năm
tại trạm Sơn Tây (sông Hồng) theo bảng lưu lượng bình quân tháng (m3/s)?
Gợi ý:
Biểu đồ lưu lượng dòng chày bình quân tháng tại trạm Sơn Tây (sông
Hồng)
Dặn dò:
- Các em ghi lại nội dung bài học vào vở
Chúc các em học tốt !!!