=> Khi rót nước nóng vào ly thủy tinh dày, lớp trong nóng lên trước nên nở ra, lớp ngoài chưa nóng kịp nên không nở, lớp trong bị lớp ngoài cản lại nên gây ra một lực đầy rất lớn làm[r]
Trang 1VẬT LÝ 6 CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP SỰ NỞ VÌ NHIỆT CỦA CÁC CHẤT
I LÝ THUYẾT:
Câu 1: Nếu các kết luận về sự nở vì nhiệt của của các chất? (HS tham khảo tài liệu tự
điền vào khung trống)
CHẤT RẮN CHẤT LỎNG CHẤT KHÍ
Thế nào là sự nở
vì nhiệt của các
chất?
………
………
………
………
………
………
………
………
………
Đặc điểm sự nở vì nhiệt của các chất khác nhau? ………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
So sánh sự nở vì nhiệt của các chất?
………
Câu 2:Cấu tạo, hoạt động và ứng dụng của băng kép? Khi nóng, băng kép cong về phía nào? Nêu ứng dụng của băng kép?
Trả lời: Băng kép gồm 2 thanh kim loại có bản chất khác nhau (đồng và thép) được tán chặt vào nhau dọc theo chiều dài của thanh Khi nóng, băng kép cong về phía thanh kim loại nở vì nhiệt ít hơn Băng kép dùng trong việc ngắt mạch điện tự động: bàn ủi, ấm đun siêu tốc…
Chú ý:
1/ Nhôm nở vì nhiệt nhiều hơn Đồng Đồng nở vì nhiệt nhiều hơn Sắt
2/ Khi các chất dãn nở vì nhiệt:
+ Thể tích (V) của vật tăng lên.
Trang 2+ Khối lượng (m) của vật không đổi.
nhẹ đi
D = m V 3/ Chất nào nở ra vì nhiệt nhiều thì co lại vì nhiệt
nhiều
II BÀI TẬP
Bài 1: Giải thích các hiện tượng sau:
1.1 Tại sao khi lắp đường ray tàu hỏa, giữa 2 đầu nối thanh ray, người ta thường chừa ra một khoảng hở nhỏ?
Trả lời: Khe hở giữa đầu các thanh ray đường ray tàu hỏa: Khi nhiệt độ ngoài trời nắng nóng, các thanh ray nở ra và khít lại với nhau Còn nếu không có các khe hở, chúng sẽ tác dụng lực đẩy lên nhau, làm hư đường ray, gây tai nạn
1.2 Khi đổ nước sôi vào ly thủy tinh dày thì lại dễ vỡ hơn khi đổ nước sôi vào ly thủy tinh mỏng Em hãy giải thích nguyên nhân?
Trả lời: Khi đổ nước sôi vào các li thủy tinh dễ bị nứt vỡ: Khi cho nước sôi vào li thủy tinh, lớp thủy tinh bên trong li nóng lên, nở ra trước Lớp thủy tinh bên ngoài nở chậm hơn, nên gây ra cản trở làm cho li bị nứt vỡ
1.3: Tại sao khi rót nước nóng vào ly thủy tinh dày thì dễ bị nứt? Nêu biện pháp khắc phục.
=> Khi rót nước nóng vào ly thủy tinh dày, lớp trong nóng lên trước nên nở ra, lớp ngoài chưa nóng kịp nên không nở, lớp trong bị lớp ngoài cản lại nên gây ra một lực đầy rất lớn làm nứt ly
Biện pháp khắc phục: Dùng ly thủy tinh mỏng hoặc thủy tinh chịu nhiệt
Tráng ly trước bằng nước nóng
1.4: Nêu tác dụng của băng kép trong bàn ủi?
=> Khi cắm điện, bàn ủi nóng lên, băng kép sẽ cong dần
và làm hở tiếp điểm ngắt mạch điện Khi đó bàn ủi nguội
đi khiến băng kép thẳng lại, mạch điện được nối và tiếp
Trang 3tục nóng lên…cứ như vậy băng kép giữ cho nhiệt độ bàn ủi không nóng quá mức quy định
1.5: Tại sao trước khi tra khâu vào liềm ta phải nung nóng nó?
=> Vì khi nóng, khâu nở ra, dễ tra vào cán Khi nguội di, khâu co lại cố định liềm vào cán
Tương tự: Tại sao trước khi tra đầu búa vào cán ta phải nung nóng nó?
Nút chai thủy tinh bị kẹt, ta phải làm sao?
1.6: Tại sao các ống kim loại dẫn nước nóng hoặc hơi nóng lại
có đoạn bị uốn cong?
=> Để khi nóng, ống nở ra chỉ làm đoạn cong này biến dạng chứ
không làm gãy ống
1.7: Tại sao ta phải đặt máy lạnh ở bên trên, lò sưởi ở phía dưới?
=> Máy lạnh làm không khí lạnh đi và co lại, thể tích giảm, khối lượng riêng tăng nên nặng hơn không khí bên ngoài và đi xuống dưới
Lò sưởi làm không khí nóng lên và nở ra, thể tích tăng, khối lượng riêng giảm nên nhẹ hơn không khí bên ngoài và đi lên trên
Tương tự: Khi ướp lạnh ta nên để vật cần ướp bên trên hay bên dưới nước đá?
Khi đun nấu tại sao ta phải để nồi bên trên ngọn lửa?
1.8: Tại sao không nên đổ nước đầy chai thủy tinh, đóng nắp rồi bỏ vào ngăn đá tủ lạnh?
=> Vì từ 4 oC tới 0 oC khối lượng riêng nước giảm xuống nên thể tích nước tăng lên, trong khi chai thủy tinh vẫn tiếp tục co lại, nên nước tạo ra một lực cản khá lớn làm nứt,
vỡ chai
CÁC EM HÃY GIẢI THÍCH CÁC HIỆN TƯỢNG SAU NHÉ:
1 Tại sao khi đun nước, người ta thường không đổ nước thật đầy ấm
2.Tại sao tôn lợp nhà có hình dạng gợn sóng?
3.Tại sao khi khám răng, bác sỹ thường căn dặn chúng ta không nên ăn thức ăn quá nóng hay quá lạnh?
4.Tại sao vào mùa hè dây điện thường võng xuống nhiều hơn mùa đông?
Trang 45.Khi rót nước nóng vào các li thủy tinh, li dày hay mỏng dễ bị vỡ hơn? Theo em,
có những biện pháp nào để giảm thiểu sự vỡ li thủy tinh khi ta rót nước nóng vào chúng?
Bài 2: Hai quả cầu, một bằng Đồng và một bằng Sắt có kích thước bằng nhau.
a/ Khi nung nóng lên cùng nhiệt độ thì quả cầu nào sẽ lớn hơn? Vì sao?
b/ Khi làm lạnh xuống cùng một nhiệt độ thì quả cầu nào sẽ lớn hơn? Vì sao?
Bài 3 : Một quả bóng bàn bị móp, em hãy đưa ra phương án để quả bóng có thể phồng lên
như cũ?
Bài 4: Một băng kép gồm một thanh Nhôm và Đồng Nếu:
a/ Đun nóng băng kép cong về phía thanh nào? Vì sao?
b/ Làm lạnh băng kép cong về phía thanh nào? Vì sao?
Bài 5: Chai thủy tinh có nút đậy bằng thủy tinh, khi để lâu ngày làm cho nút chai bị kẹt
nên khó mở ra Làm cách nào để mở được nút đó? Giải thích cách làm đó?
Bài 6: Hai ly thủy tinh chồng khít vào nhau Một học sinh định dùng nước nóng và nước
lạnh để tách 2 cái ly ra.Hỏi bạn đó phải làm thế nào? Giải thích cách làm đó?
Bài 7 : Người ta thường khuyên: những bình khí Gas phải được đặt ở nơi thoáng mát Vì
sao?
Bài 8: Quả cầu bằng Nhôm bị kẹt trong một vòng bằng Sắt Để tách quả cầu ra khỏi vòng
thì một học sinh đem hơ nóng cả quả cầu và vòng Hỏi bạn đó có tách được quả cầu ra khỏi vòng hay không? Vì sao?
Bài 9: Một băng kép gồm một thanh Nhôm và Sắt Khi làm lạnh băng kép cong về phía
thanh Nhôm Khi đun nóng băng kép cong về phía thanh nào? Vì sao?
Bài 10: Một băng kép gồm một thanh Đồng và một thanh Nhôm, đặt ngang trên giá đỡ.
Khi làm lạnh,băng kép cong lên trên Hỏi thanh Nhôm nằm trên hay dưới?
Trang 5Bài 11: Ở 0 oC thanh ray bằng Sắt có chiều dài 15m Nếu nhiệt độ tăng thêm 30 oC thì chiều dài thanh ray là bao nhiêu? Biết rằng khi tăng thêm 1 oC của chiều dài của Sắt tăng thêm 0,0000012 m so với chiều dài ban đầu
Bài 1 2 : Em hãy so sánh sự nở vì nhiệt của các chất sau: nước, sắt, khí Ô xi