Luyện tư và câu - Quan hệ từ lớp 5

b ) Những hạt mưa to và nặng bắt đầu rơi xuống như ai ném đá, nghe rào rào.. Tìm cặp quan hệ từ ở mỗi câu sau và cho biết chúng biểu thị quan hệ gì giữa các bộ phận của câu ?. a) [r]

TRƯỜNG TIỂU HỌC KHƯƠNG ĐÌNH

Bài cũ

Cho câu sau:

Em và Hà là đôi bạn thân.

- Đại từ xưng hô trong câu trên là:

- Từ “và” dùng để làm gì ?

Em, Hà

I NHẬN XÉT

1 Trong mỗi ví dụ dưới đây, từ in đậm được dùng

để làm gì ? Từ in đậm biểu thị quan hệ gì?

a) Bạn Thủy lớp em ngoan ngoãn và chăm chỉ.

b) Chiếc bút này là của em.

c) Hùng không to béo như Dũng Nhưng Hùng khỏe

hơn Dũng

a) Bạn Thủy lớp em ngoan ngoãn

và chăm chỉ.

b) Chiếc bút này là của em.

c) Hùng không to béo như Dũng

Nhưng Hùng khỏe hơn Dũng.

a) Bạn Thủy lớp em ngoan ngoãn

và chăm chỉ.

b) Chiếc bút này là của em.

c) Hùng không to béo như Dũng

Nhưng Hùng khỏe hơn Dũng.

Từ in đậm biểu thị quan hệ:

và: nối “ngoan ngoãn” với “chăm chỉ”

của: nối “chiếc bút này” với “em”

như: nối “không to béo” với “Dũng”

nhưng: nối 2 câu trong đoạn văn

của: biểu thị quan hệ sở hữu

và: biểu thị quan hệ song song

như: biểu thị quan hệ so sánh

nhưng: biểu thị quan hệ tương phản

Quan hệ từ

là từ nối các từ ngữ hoặc các câu, nhằm thể hiện mối

quan hệ giữa những từ ngữ hoặc những câu ấy với nhau.

Em hãy đặt một câu có sử dụng quan hệ từ,

chỉ ra quan hệ từ em dùng.

Các quan hệ từ thường gặp là:

và, với, hay, hoặc, nhưng, mà, thì, của, ở, tại, bằng, như, để, về, …

Quan hệ giữa các ý ở mỗi câu trên ( kiên trì, bền bỉ - viết

chữ đẹp nổi tiếng; rừng cây bị chặt phá - mặt đất thưa vắng

bóng chim; mảnh vườn nhỏ bé - bầy chim vẫn về hội tụ; học

giỏi - chịu khó) được biểu hiện bằng những cặp từ nào ? Các cặp từ ấy biểu thị quan hệ gì ?

a) Nhờ sự kiên trì, bền bỉ mà Cao Bá Quát đã trở thành người viết chữ đẹp nổi tiếng

d) Không những bạn Lan Anh học giỏi mà bạn ấy còn chịu khó giúp đỡ bố mẹ công việc trong gia đình

Th¶o luËn nhãm bốn

c ) Tuy mảnh vườn ngoài ban công

nhà Thu thật nhỏ bé nhưng bầy

chim vẫn thường rủ nhau về hội tụ.

d ) Không những bạn Lan Anh học

giỏi mà bạn ấy còn chịu khó giúp đỡ

bố mẹ công việc trong gia đình.

Nhờ … mà Nguyên nhân-kết quả

Nếu … thì Giả thiết-kết quả

Điều kiện-kết quả

Nhiều khi, từ ngữ trong câu được nối với nhau bằng

một cặp quan hệ từ Các cặp quan hệ từ thường gặp là:

- Vì nên ; do nên ; nhờ mà

(biểu thị quan hệ: nguyên nhân - kết quả).

- Nếu thì ; hễ thì

(biểu thị quan hệ: giả thiết - kết quả, điều kiện - kết quả)

- Tuy nhưng ;mặc dù nhưng

(biểu thị quan hệ: tương phản)

- Không những mà ; không chỉ mà

(biểu thị quan hệ: tăng tiến)

Em hãy đặt một câu có sử dụng cặp quan hệ từ,

chỉ ra cặp quan hệ từ em dùng.

và, với, hay, hoặc, nhưng, mà, thì,

của, ở, tại, bằng, như, để, về,

là từ nối các từ ngữ hoặc các câu, nhằm thể hiện mối quan hệ giữa những từ ngữ hoặc những câu ấy với nhau:

- Vì nên ; do nên ; nhờ mà

(biểu thị quan hệ: nguyên nhân - kết quả).

- Nếu thì ; hễ thì

(biểu thị quan hệ giả thiết - kết quả, điều kiện - kết quả)

- Tuy nhưng ;mặc dù nhưng

(biểu thị quan hệ tương phản)

- Không những mà ; không chỉ mà

(biểu thị quan hệ tăng tiến)

III LUYỆN TẬP

1 Tìm quan hệ từ trong mỗi câu sau và nêu rõ tác dụng

của chúng:

a) Chim, Mây, Nước và Hoa đều cho rằng tiếng hót kì diệu

của Hoạ Mi đã làm cho tất cả bừng tỉnh giấc.

Võ Quảng

b) Những hạt mưa to và nặng bắt đầu rơi xuống như ai ném đá,

nghe rào rào

Nguyễn Thị Ngọc Tú

c) Bé Thu rất khoái ra ban công ngồi với ông nội, nghe ông

rủ rỉ giảng về từng loài cây

Theo Vân Long

nối “Chim, Mây, Nước” với “Hoa”

nối “tiếng hót kì diệu” với “Hoạ Mi”

III LUYỆN TẬP

1 Tìm quan hệ từ trong mỗi câu sau và nêu rõ tác dụng

của chúng:

b) Những hạt mưa to và nặng bắt đầu rơi xuống như ai ném đá,

nghe rào rào

Nguyễn Thị Ngọc Tú

và

như

nối “to” với “nặng”

nối “rơi xuống” với “ai ném đá”

III LUYỆN TẬP

1 Tìm quan hệ từ trong mỗi câu sau và nêu rõ tác dụng

của chúng:

c) Bé Thu rất khoái ra ban công ngồi với ông nội, nghe ông

rủ rỉ giảng về từng loài cây

Theo Vân Long

về

với nối “ngồi” với “ông nội”

nối “giảng” với “từng loài cây”

2 Tìm cặp quan hệ từ ở mỗi câu sau và cho biết chúng biểu thị quan hệ gì giữa các bộ phận của câu ?

a) Vì mọi người tích cực trồng cây nên quê hương em

có nhiều cánh rừng xanh mát

b) Tuy hoàn cảnh gia đình khó khăn nhưng bạn Hoàng vẫn luôn học giỏi

III LUYỆN TẬP

Câu

a) Vì mọi người tích cực trồng

cây nên quê hương em có

nhiều cánh rừng xanh mát

b) Tuy hoàn cảnh gia đình

khó khăn nhưng bạn Hoàng

III LUYỆN TẬP

3 Đặt câu với mỗi quan hệ từ:

và

2345 6

10 Đáp án: từ “ ở ”

Câu hỏi 1: Quan hệ từ trong câu “ Chúng em học ở trường Tiểu học Hồng Phúc. ” là từ nào ?

và, với, hay, hoặc, nhưng, mà, thì,

của, ở, tại, bằng, như, để, về,

là từ nối các từ ngữ hoặc các câu, nhằm thể hiện mối quan hệ giữa những từ ngữ hoặc những câu ấy với nhau:

- Vì nên ; do nên ; nhờ mà

(biểu thị quan hệ: nguyên nhân - kết quả).

- Nếu thì ; hễ thì

(biểu thị quan hệ giả thiết - kết quả, điều kiện - kết quả)

- Tuy nhưng ;mặc dù nhưng

(biểu thị quan hệ tương phản)

- Không những mà ; không chỉ mà

(biểu thị quan hệ tăng tiến)

Nêu khái niệm đại từ xưng hô

Đặt một câu có sử dụng đại từ xưng hô

và chỉ ra đại từ xưng hô đó.

Kể một số danh từ chỉ người được dùng làm đại từ xưng hô.

Khi xưng hô, em cần lưu ý điều gì ?