Nêu khái quát nhận xét về đề tài người phụ nữ trong văn học, vẻ đẹp của họ được thể hiện trong các tác phẩm văn học trung đại: Chuyện người con gái Nam Xương, Truyện Kiều, Bánh trôi nước[r]
Trang 1Phòng GD- ĐT Đại Lộc ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI 9(2017-2018)
Trường THCS Phan Bội Châu MÔN : NGỮ VĂN
Thời gian : 150 phút
Câu 1 (2 điểm):
Trong đoạn trích “Cảnh ngày xuân” (Truyện Kiều-Ngữ văn 9 tập 1), Nguyễn Du viết: “Cỏ non xanh tận chân trời,
Cành lê trắng điểm một vài bông hoa”
Tìm những tính từ có trong câu thơ trên Sức biểu cảm của tính từ đó trong việc gợi tả màu sắc và sức sống của mùa xuân?
Câu 2: (8 điểm)
Chiếc hộp giấy vàng
Hồi đó một người bạn tôi bắt phạt đứa con gái lên ba tuổi vì nó đã phí phạm cả một cuộn giấy gói hoa màu vàng Tiền bạc thì eo hẹp, thế mà đứa con gái cứ cố trang hoàng chiếc hộp quà giáng sinh để dưới cây thông khiến bạn tôi nổi giận Dù có bị phạt đi nữa, sáng hôm sau đứa con gái cũng mang hộp quà đến cho cha và nói: "Con tặng cho cha nhân dịp giáng sinh." Anh cảm thấy ngượng ngùng vì phản ứng gay gắt của mình hồi hôm trước nhưng rồi cơn giận lại bùng lên lần nữa khi anh mở hộp ra thấy hộp trống không.
Anh nói to với con: "Bộ con không biết rằng khi cho ai món quà thì phải có gì trong đó chứ."
Đứa con ngơ ngác nhìn cha sợ hãi nước mắt lưng tròng: "Cha ơi nó đâu có trống rỗng Con đã thổi những nụ hôn vào hộp Con bỏ đầy những tình yêu của con vào đó Tất cả dành cho cha mà."
Người cha nghe tim mình thắt lại Anh ôm con vào lòng và cầu xin con tha thứ cho mình.
(Trích Hạt giống tâm hồn)
Hãy tạo một văn bản (có độ dài khoảng hai trang giấy thi) trình bày suy nghĩ của
em về câu chuyện trên
Câu 3: (10,0điểm)
“Văn học trung đại VN đã thể hiện vẻ đẹp thật đáng trân trọng của người phụ nữ VN xưa” Bằng những tác phẩm văn học trung đại đã học, em hãy chứng minh.
HƯỚNG DẪN CHẤM:
Câu 1
1 HS chỉ ra các tính từ: xanh, trắng: (0,5 điểm)
HS chỉ ra sức biểu cảm của tính từ: “Xanh” gợi sắc màu dịu mát, tràn đầy sức
sống, làm gam màu nền, chủ đạo cho bức tranh xuân; Trên nền xanh ấy, điểm xuyết
một vài bông lê trắng, màu trắng trở nên nổi bật, làm điểm nhấn cho bức tranh Do vậy,
thảm cỏ xanh trải rộng tới chân trời song vẫn không buồn tẻ, đơn điệu mà ngược lại, gieo vào lòng người đọc một ấn tượng sâu sắc sự khoáng đạt, tươi mới, trong trẻo, tinh khiết và sức sống mạnh mẽ của mùa xuân (1,5 điểm)
Câu 2: Bài làm cần đáp ứng những yêu cầu sau:
1 Xác định được ý nghĩa của câu chuyện:
Trang 2Đứa con trang hoàng chiếc hộp quà giáng sinh thật đẹp để tặng bố nhưng người
bố đã phạt con mình vì nó đã phí phạm cả cuộn giấy gói hoa màu vàng Dù bị phạt nhưng đứa con vẫn mang đến hộp quà để tặng cho cha
Câu chuyện là lời cảnh báo ý nghĩa với tất cả mọi người đặc biệt là tình cảm của cha mẹ với con cái Người cha chưa biết trân trọng món quà của con mà quá đi sâu vào tiền bạc, vật chất, câu chuyện phản ánh thực tế đời sống hiện nay của con người
Ngoài ra món quà ý nghĩa của đứa con với người cha chứa đầy tình yêu vô bờ bến Đặc biệt là những nụ hôn của con gái đã thổi vào trong chiếc hộp giấy vàng Món quà tinh thần ấy là sở hữu quý giá nhất chứng minh cho tình cha con không gì có thế sánh bằng
2 Bài học cuộc sống:
Câu chuyện ngắn gọn nhưng có ý nghĩa rất sâu sắc:
Biết trân trọng tình cảm gia đình đặc biệt là tình phụ tử, luôn lắng nghe, thấu hiểu, tôn trọng nguyện vọng, sở thích, sáng tạo trí tưởng tượng của trẻ thơ
Nên nhìn nhận sự việc cẩn thận, sâu sắc, đặc biệt đối với con trẻ để khỏi mắc sai lầm đáng tiếc xảy ra
Nếu biết hợp tác, chia sẻ, đoàn kết, thấu hiểu, nhường nhịn thì gia đình sẽ đầy ắp tiếng cười, gợi không khí ấm cúng và hạnh phúc
Biết giữ gìn và nâng niu nó thì cuộc sống sẽ thoải mái và nhẹ nhàng hơn
* Lưu ý: Câu chuyện có tính đa nghĩa nên giáo viên khuyến khích sự sáng tạo của học
sinh
Câu 3:
a Nêu khái quát nhận xét về đề tài người phụ nữ trong văn học, vẻ đẹp của họ được thể
hiện trong các tác phẩm văn học trung đại: Chuyện người con gái Nam Xương, Truyện Kiều, Bánh trôi nước,…
b Chứng minh vẻ đep người phụ nữ qua các tác phẩm :
1/ Người phụ nữ được thể hiện với vẻ xinh đẹp, diệu hiền:
- Vũ Nương được Nguyễn Dữ giới thiệu rất trân trọng: “ Vũ Thị Thiết, người con gái quê ở Nam Xương, tính đã thùy mị, nết na lại thêm tư dung tốt đẹp Trong làng có chàng Trương Sinh mến vì dung hạnh xin mẹ trăm lạng vàng cưới về làm vợ.”
- Kiều được Nguyễn Du giới thiệu và gợi tả vẻ đẹp nhan sắc của một trang tuyệt thế giai nhân:
“ Kiều càng sắc sảo mặn mà
………
………
Sắc đành đòi một tài đành họa hai”
- Kiều Nguyệt Nga:
“ Nguyệt Nga là gái Kiều Công
………
Trang 3………
Lại thêm rất bậc tài tình hào hoa”
- Hồ Xuân Hương gợi tả vẻ đẹp về hình thể người phụ nữ với giọng thơ đầy tự hào, toại nguyện Người phụ nữ hiện lên với vẻ đẹp hoàn hảo “ mười phân vẹn mười” “ Thân em vừa trắng lại vừa tròn”
2/ Nười phụ nữ không chỉ xinh đẹp, diệu hiền mà còn đẹp ở tài năng, tâm hồn:
- Nguyễn Du khắc họa về vẻ đẹp nhan sắc của Kiều cũng là cách thể hiện tài năng, tâm hồn đáng quý của nhân vật Vẻ đẹp “ Sắc sảo, mặn mà” là vẻ đẹp tỏa rạng từ tâm hồn, nội tâm( cả sắc- tài- tình) Nguyễn Du dành nhiều câu thơ thể hiện tài năng của kiều :
“ Thông minh vốn sẵn tính trời
………
Một thiên bạc mệnh lại càng não nhân”
Thúy Kiều còn là người con gái thủy chung, hiếu thảo: trong cảnh ngộ thật đáng thương của mình, Kiều vẫn một lòng hướng về người thân yêu:
“ Tưởng người dưới nguyệt chén đồng
………
Có khi gốc tử đã vừa người ôm”
- Vũ Nương được Nguyễn Dữ giới thiệu là người phụ nữ xinh đẹp, nết na, hiền thục lại đảm đang, tháo vát, rất mực hiếu thảo với mẹ chồng, một lòng thủy chung với chồng, lo lắng cho con, hết lòng vun đắp hạnh phúc gia đình Vẻ đẹp của nhân vật được bộc lộ qua mỗi hoàn cảnh, mỗi tình huống cụ thể trong truyện:
+ Khi mới về nhà chồng
+ Khi chồng ra trận
+ Khi một mình ở nhà lo cho mẹ chồng, cho con
+ Khi gặp nỗi oan
+ Khi ở thủy cung
Kiều Nguyệt Nga: không chỉ xinh đẹp mà còn tài hoa, hiếu thảo, trọng ơn nghĩa, thủy chung:
Nàng đà có sắc khuynh thành
Lại thêm rất bậc tài tình hào hoa
………
Làm con đâu dám cải cha
Ví dầu ngàn dặm đàng xa cũng đành
“ Vân Tiên anh hỡi có hay
Trang 4Thiếp nguyền một tấm lòng ngay với chàng”.
- Hồ Xuân Hương ca ngợi, tự hào về vẻ đẹp tâm hồn son sắt, thủy chung với câu thơ giàu tính khái quát: “ mà em vẫn giữ tấm lòng son”
( Trên đây là những gợi ý để chứng minh vẻ đẹp của người phụ nữ VN trong các tác phẩm văn học trung đại đã học).