Giáo án thao giảng, cô Hoàng, tổ Văn

Nêu các lỗi thường gặp về quan hệ từ?. Đáp án Các lỗi thường gặp về quan hệ từ:.[r]

GV: Nguyễn Thị Hoàng

- Dùng quan hệ từ không có tác dụng liên kết.

2 Chỉ ra lỗi sai trong câu sau và chữa lại cho đúng?

Nhà Lan nghèo và Lan luôn học giỏi.

Đáp án

- Lỗi sai: Dùng quan hệ từ không thích hợp về nghĩa

- Chữa lại: “Nhà Lan nghèo nhưng Lan luôn học giỏi”

Củng cố kiến thức cũ

TRÒ CHƠI NHÌN HÌNH ĐOÁN TÊN

VD1:Tìm từ đồng nghĩa với “Rọi”,

“Trông” trong bản dịch thơ “Xa ngắm thác núi Lư”?

XA NGẮM THÁC NÚI LƯ

Nắng rọi Hương Lô khói tía bay,

Xa trông dòng thác trước sông này Nước bay thẳng xuống ba nghìn thước, Tưởng dải Ngân Hà tuột khỏi mây.

(Tương Như dịch)

I.Thế nào là từ đồng nghĩa?

Tiết 35: TỪ ĐỒNG NGHĨA

VD2:Từ “trông” trong bản dịch thơ

“Xa ngắm thác núi Lư” có nghĩa là:

Dùng mắt nhìn để nhận biết Hãy cho biết nghĩa của từ “trông” trong từng trường hợp sau:

a Cô Thanh làm nghề trông trẻ.

b Ngày tết, mẹ trông con về chơi.

I.Thế nào là từ đồng nghĩa?

Tiết 35: TỪ ĐỒNG NGHĨA

I.Thế nào là từ đồng nghĩa?

Tiết 35: TỪ ĐỒNG NGHĨA

Nối các từ đồng nghĩa với nhau (Bài 1, 2/SGK-115)

thi nhân

Thuần Việt

máy thu thanh

sinh tốdương cầm

I.Thế nào là từ đồng nghĩa?

II Các loại từ đồng nghĩa

Tiết 35: TỪ ĐỒNG NGHĨA

Xét ví dụ 1

Rủ nhau xuống bể mò cua,

Đem về nấu quả mơ chua trên rừng.

Chim xanh ăn trái xoài xanh,

Ăn no tắm mát đậu cành cây đa.

Ví dụ 1: So sánh nghĩa của từ quả và từ trái trong hai ví dụ

sau?

Tiết 35: TỪ ĐỒNG NGHĨA

Quả, trái: (Khái niêm sự vật)

- Là bộ phận của cây do bầu nhụy phát triển thành

Rủ nhau xuống bể mò cua,

Đem về nấu mơ chua trên rừng. Chim xanh ăn xoài xanh, Ăn no tắm mát đậu cành cây đa.

Thay đổi vị trí của hai từ “trái” và “quả” cho nhau:

Tiết 35: TỪ ĐỒNG NGHĨA

trái quả

Quả, trái: (Khái niêm sự vật)

- Là bộ phận của cây do bầu nhụy phát triển thành

- Nghĩa giống nhau

- Không phân biệt sắc thái

- Có thể thay thế cho nhau

Tiết 35: TỪ ĐỒNG NGHĨA

I.Thế nào là từ đồng nghĩa?

II Các loại từ đồng nghĩa

-Từ đồng nghĩa hoàn toàn

Tiết 35: TỪ ĐỒNG NGHĨA

Ví dụ 2: Nghĩa của hai từ in đậm

dưới đây có gì giống và khác nhau?

- Trước sức tấn công như vũ bão

và tinh thần chiến đấu dũng cảm tuyệt vời của quân Tây Sơn, hàng

vạn quân Thanh đã bỏ mạng.

- Công chúa Ha-ba-na đã hi sinh

anh dũng, thanh kiếm vẫn cầm

tay

Hi sinh, bỏ mạng

Cùng chỉ cái chết

Tiết 35: TỪ ĐỒNG NGHĨA

-Trước sức tấn công như vũ bão và tinh thần chiến đấu dũng cảm tuyệt vời của quân Tây Sơn, hàng vạn quân Thanh đã bỏ mạng

- Công chúa Ha-ba-na đã anh dũng, thanh kiếm vẫn cầm tay

(Truyện cổ Cu-ba)

hi sinh

Hãy thay thế vị trí của hai từ “bỏ mạng”,“hy sinh”

và nêu nhận xét về nghĩa của hai câu văn lúc này?

Tiết 35: TỪ ĐỒNG NGHĨA

- Nghĩa giống nhau

- Phân biệt sắc thái

- Không thể thay thế cho nhau

Hi sinh, bỏ mạng

- Cùng chỉ cái chết

Từ đồng nghĩa

Không hoàn toàn

Tiết 35: TỪ ĐỒNG NGHĨA

I.Thế nào là từ đồng nghĩa?

II Các loại từ đồng nghĩa

- Từ đồng nghĩa hoàn toàn

- Từ đồng nghĩa không hoàn

toàn

Tiết 35: TỪ ĐỒNG NGHĨA

Bài tập nhanh

Cho nhóm từ đồng nghĩa sau, hãy phân loại nhóm từ đồng nghĩa?

a Hi sinh, từ trần, toi mạng,

về với đất, mất, từ giã cõi đời, theo tổ tiên, tan xác

b Cha, thầy, tía, bố, ba.

 Đồng nghĩa hoàn toàn

 Đồng nghĩa không hoàn toàn

I Thế nào là từ đồng nghĩa?

II Các loại từ đồng nghĩa

- Từ đồng nghĩa hoàn toàn

- Từ đồng nghĩa không hoàn

toàn

III Sử dụng từ đồng nghĩa

Tiết 35: TỪ ĐỒNG NGHĨA

Ví dụ 2/115:

Tại sao trong đoạn trích: “Chinh phụ ngâm khúc” lấy tiêu đề là:

“Sau phút chia li” mà không phải là “Sau phút chia tay” ?

Bởi vì:

- Đều có nghĩa: rời nhau, mỗi người đi một nơi

- Nhưng sắc thái nghĩa của hai từ khác nhau:

+ Chia li: Xa nhau lâu dài, có khi là mãi mãi (vĩnh biệt) không

có ngày gặp lại Kẻ đi trong đoạn trích này là ra trận, nơi cái sống và cái chết luôn kề cận nhau, từ mang sắc thái cổ xưa, diễn

tả cảnh ngộ bi sầu của người chinh phụ

+ Chia tay: Xa nhau có tính chất tạm thời, thường sẽ gặp lại

THẢO LUẬN NHÓM (Thời gian 3’)

Tiết 35: TỪ ĐỒNG NGHĨA

I Thế nào là từ đồng nghĩa?

II Các loại từ đồng nghĩa

- Từ đồng nghĩa hoàn toàn

- Từ đồng nghĩa không hoàn

toàn

III Sử dụng từ đồng nghĩa

IV Luyện tập

Tiết 35: TỪ ĐỒNG NGHĨA

Bài tập 3: Một số từ địa phương đồng nghĩa với từ toàn dân

Bài tập 4 SGK - 115

Hãy thay thế các từ in đậm, gạch chân trong các câu sau:

1 Món quà anh gửi, tôi đã

đưa tận tay chị ấy rồi.

người ta nói cho đấy

5 Cụ ốm nặng đã đi hôm qua

rồi

1 Món quà anh gửi, tôi đã

trao tận tay chị ấy rồi.

Bài tập 5/116: phân biệt nghĩa của các từ trong các nhóm

đồng nghĩa:

Biếu, tặng, cho: đều có ý trao cho ai một vật gì đấy

Thể hiện sự tôn trọng của người

dưới với người trên

Thể hiện sự long trọng, có ý nghĩa cao quý thường để khen ngợi, khuyến khích, tỏ lòng quí mến

Người trao vật có ngôi thứ cao hơn

Biếu:

Tặng:

Cho:

Tiết 35: TỪ ĐỒNG NGHĨA

Bài 6, 7/116 Chọn từ thích hợp điền vào các câu sau

1 Thế hệ mai sau sẽ được hưởng thành tích/ thành quả của công cuộc đổi mới hôm nay.

2 Bọn địch ngoan cường/ngoan cố chống cự đã bị quân ta tiêu diệt

3 Con cái có trách nhiệm phụng dưỡng/ nuôi dưỡng bố mẹ.

4 Nó đối đãi/ đối xử tử tế với mọi người xung quanh nên ai cùng mến

nó

5 Ông ta có thân hình trọng đại/ to lớn như hộ pháp

6 Lao động là nghĩa vụ/ nhiệm vụ thiêng liêng, là nguồn sống.

7 Em biếu/ cho bà chiếc áo mới.

Bản đồ tư duy: Khái quát nội dung bài Từ đồng nghĩa.

Tiết 35: TỪ ĐỒNG NGHĨA

HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ

Tìm trong một số VB các cặp từ đồng nghĩa.

Học thuộc 3 ghi nhớ, làm bài tập còn lại.

Soạn bài: Cách lập ý của bài văn biểu cảm.

• Em hãy viết đoạn văn khoảng 4 câu trong

đó có sử dụng các từ đồng nghĩa ?