Đồng thời, trong Đề án đã đề ra nhiều nhiệm vụ, giải pháp để thúc đẩy phát triển văn hóa đọc trong thời gian tới, trong đó giải pháp thứ 4 là: Nâng cao hiệu quả hoạt động của h[r]
Trang 1PHÁT TRIỂN NGUỔN Lự c THÔNG TIN ĐIỆN TỬ TRONG KỶ NGUYÊN s ố CỦA HỆ THỐNG THƯ VỈẸN QUÂN ĐỘI
Đai tá, ThS Trần Thi Bích Huê% 9 • I
MỞ ĐÂU:
Ngày nay, công nghệ thông tin (CNTT) và truyền thông phát triển không ngừng và được ứng dụng rộng rãi trong tất cả các lĩnh vực, ngành nghề trong đó
có lĩnh vực thư viện (TV) Thực tế cho thây, tuy chưa phải là hoàn hảo, song có thể nói, trong những năm qua CNTT cũng đã làm thay đổi tư duy, diện mạo ữong hoạt động của của hệ thông TV Việt Nam nói chung và hệ thông thư viện quân đội nói riêng Nhờ CNTT mà công tác tổ chức, quản lý, khai thác nguồn lực thông tín (NLTT) và các sản phẩm, dịch vụ (SP-DV) thông tin - thư viện (TT-TV) trong các
TV có những bước thay đổi lớn đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu thông tin của đông đảo bạn đọc và người dùng tin (NDT) Tuy nhiên, cũng phải nhận thây rằng, việc ứng dụng CNTT vào hoạt động của các TV so với trình độ chung ở Việt Nam còn nhiều hạn chế Phần lớn ứng dụng CNTT trong ngành (trừ Thư viện Quốc gia Việt Nam, Cục Thông tin Khoa học và Công nghệ Quôc gia và một số thư viện của
các trường Đại học được đầu tư dự án) chỉ mới dừng ở việc tạo lập cơ sở dữ liệu
thư mục, tra cứu và giải đáp thông tín, bước đầu xây dựng NLTT điện tử của các thư viện .và cũng chủ yếu là hoạt động theo chế độ cục bộ, khép kín của từng đơn vị, và các thư viện trong hệ thống thư viện quân đội cũng không là ngoại lệ Nhìn chung, các thư viện trong hệ thôhg thư viện quân đội chưa thiết lập được một NLTT điện tử thống nhất, chưa có tiêng nói chung trong việc chọn công nghệ
và xây dựng chiến lược phát triển NLTT điện tử cho toàn hệ thống, còn mất nhiều thời gian trong việc tự mình xây dựng tài nguyên thông tin, khai thác kho tin, lãng phí trong việc bố sung và tổ chức biên mục, Bài viết này, giúp bạn đọc hiểu hơn
về Hệ thống thư viện Quân đội, cũng như thực trạng của NTTT điện tử trong Hệ thông thư viện Quân đội, từ đó, có những giải pháp để tiếp tục phát triển NLTT điện tử cho hệ thông thư viện quân đội trong thời gian tới
Trang 21 8 6 Bộ VẪN HÓA, THẾTHAO VÀ DU LỊCH
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỂ
1 Khái quát về Thư viện Quân đội (TVQĐ) và hệ thống thư viện quân đội (HTTVQĐ)
Hệ thông thư viện quân đội (HTTVQĐ) là một hợp phần quan trọng của hệ thống thư viện Việt Nam HTTVQĐ được xây dựng theo tổ chức của quân đội, hình thành từ trung ương đến các đơn vị cơ sở
Trong đó, Thư viện Quân đội (TVQĐ) là Thư viện Khoa học tổng hợp chuyên ngành quân sự câp nhà nước, là trung tâm đầu ngành của hệ thôhg thư viện toàn quân trực thuộc Tổng cục Chính tri Quân đội nhân dân Việt Nam, có chức năng tham mưu giúp Thủ trưởng Tổng cục Chính trị về công tác thư viện và hoạt động sách báo trong quân đội, vói những nhiệm vụ sau:
- Bổ sung, sưu tầm, thu thập, tàng trữ sách báo, tài liệu vê' quân sự, quốc phòng
ở ữong và ngoài nước;
- Tổ chức phục vụ công tác học tập, nghiên cứu, cưng cấp thông tin, định hướng
đọc và xây dựng phong trào đọc sách trong quân đội
- Hướng dẫn nghiệp vụ, bồi dưỡng cán bộ, nhân viên thư viện cho hệ thông thư viện toàn quân;
- Bổ sung sách tập trung, bảo đảm đòi sôhg văn hóa tính thần cho bộ đội
Hiện nay, toàn quân có hơn 80 thư viện câp đầu môi trực thuộc BQP với gần
1000 thư viện, phòng đọc và Tủ sách phòng Hồ Chí Minh
-t-Các thư viện khoa học tổng hợp trực thuộc cơ quan chính trị các cấp quản lí
Ví dụ: Thư viện các Tổng cục, Thư viện Quân khu, Quân đoàn, Quân chủng, Binh chủng, Sư đoàn Vốn tài liệu của các thư viện này phong phú đa dạng vừa phục vụ nghiên cứu, vừa phục vụ nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho cán bộ, chiêh sĩ trong toàn quân
+ Thư viện các Học viện, Nhà trường, Viện nghiên cứu là các thư viện chuyên ngành Các thư viện này được tô’ chức nhằm phục vụ công tác nghiên cứu khoa học, đào tạo, huâri luyện, tác chiến, theo đặc thù của từng đơn vị Vôn tài liệu của các thư viện này chủ yếu là các giáo trình, sách tham khảo, báo- tạp chí, mang tính chuyên sâu theo từng chuyên ngành phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ của mỗi đơn vị Cùng với các thiết chế văn hóa trong quân đội, hệ thống TV trong toàn quân
đã có những đóng góp tích cực, phục vụ đắc lực công tác nghiên cứu, đào tạo, huấn luyện, học tập, tổng kê't chiến tranh, nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần cho bộ đội, góp phần xây dựng quân đội vững mạnh về mọi mặt, thực hiện thắng lợi nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tô quốc
Trang 3VĂN HÓA ĐỌCTRONG KỶ NGUYÊN SỐ-THựC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP 1 8 7
Với tính chất, vừa là TV khoa học tổng hợp chuyên ngành, vừa là trung tâm văn hóa, giáo dục và thông tin khoa học cho cán bộ, chiến sĩ trong quân đội nên NLTT của các TV trong HTTVQĐ có tính đặc thù: không chỉ tập trung chú trọng xây dựng NLTT chuyên ngành khoa học quân sự, lịch sử chiên tranh, cách mạng, đáp ứng chức năng, nhiệm vụ cụ thê’ của mỗi TV, mà còn phải bảo đảm tính toàn diện của các lĩnh vực tri thức khác, đòi hỏi các TV trong quân đội thường xuyên nghiên cứu nắm rõ thực trạng, đề ra các giải pháp xây dựng NLTT phù hợp, góp phần giải quyết những vâh đề cấp thiết của Quân đội và đâ't nước đặt ra
Từ khi thành lập đến nay, HTTVQĐ đã không ngừng được củng cố và lớn mạnh, trở thành một trong những hệ thống cơ quan thông tin - thư viện chuyên ngành lớn mạnh của ngành Thư viện Việt Nam, có tổ chức chặt chẽ, thống nhất, hoạt động có hiệu quả, nề nếp, .Tuy nhiên, để tiếp tục phát triển và hội nhập trong thời gian tói, HTTVQĐ cần có những hướng đi mới, đột phá trong các khâu nghiệp vụ then chốt, đặc biệt trong việc tạo lập, xây dựng và phát triển NLTTĐT, một trong những nền tảng cốt lõi để xây dựng TVĐT trong tương lai
2 Thực trạng nguồn tực thông tin của hệ thống thư viện quân đội
Nhằm đáp ứng yêu cầu của hội nhập và giao thoa văn hóa trong giai đoạn hiện nay trong hệ thông TV quân đội nhiệm vụ hữu ích, thực tê'và câp bách là cần sớm xây dựng NLTTĐT để trở thành nên tảng cho việc trao đổi, chia sẻ tài nguyên TT trong và ngoài hệ thông NLTTDT mở ra cơ hội, khả năng trong việc chia sẻ, tiếp cận
TT khoa học nói chung và TT khoa học quân sự nói riêng cho đội ngũ cán bộ, chiên
sĩ trong toàn quân góp phần xây dựng, củng cô' nền quốc phòng an ninh và bảo vệ vững chắc TỔ quôc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong giai đoạn hiện nay
Những năm qua, dù đã có chủ trương, trong Quyết định sô' 10/2007 - Phê duyệt Quy hoạch phát triển ngành TV Việt Nam đến năm 2010 và định hướng đến năm
2020 của Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa- Thể thao và Du lịch) định hướng đêh năm 2020: ứng dụng khoa học công nghệ cao nhằm tự động hóa hiện đại hóa trong các khâu hoạt động của TV Phát triển thư điện tử và TV kỹ thuật số, Số hỏa 100% TL quý hiếm trong TV, .Hệ thông TV trong quân đội phải được đầu tư, nâng cấp cải tạo và hiện đại hóa, trước hê't là TV Trung ương Quân đội, các TV thuộc các Quân khu, quân đoàn, quân binh chủng trở thành TV điện tử, nối mạng Intranet, Internet, sô' hóa 1/3 TL quân sự của nước ta nhằm đáp ứng nhu cầu an ninh, quốc phòng của đất nước và nâng cao trình độ về mọi mặt của cán bộ, chiên sĩ trong quân
đ ội " song hoạt động xây dựng nguồn lực TT điện tử (NLTTĐT) trong HTTVQĐ còn nhiều hạn chê' do vậy kết quả thu được còn râ't khiêm tốn
Trang 41 8 8 Bộ VẪN HÓA,THỂTHAO VÀ DU LỊCH
Đến nay, HTTVQĐ đã được kết nối và hoạt động trên cơ sở mạng truyền sô' liệu quân sự của Bộ Quốc phòng Trong đó, đại đa sô' các cơ quan trực thuộc Bộ và các học viện nhà trường đã được nổĩ mạng quân sự Ngoài ra, các thư viện còn kết nối internet để phục vụ thông tín/tài liệu và tuyên truyền các hoạt động của Đảng, Nhà nước, Quân đội theo đúng quy định của Bộ Quốc phòng Tuy nhiên, do đặc thù của ngành, đòi hỏi bảo đảm bí mật quân sự nên sô' thư viện được nôi mạng Internet trên toàn quân chưa nhiều
Cơ bản các đơn vị trong hệ thông đã ứng dụng CNTT trong các khâu nghiệp vụ,
sử dụng phần mềm, web trong việc xây dựng, tạo lập và quản trị các CSDL, tra cứu thông tín, tài liệu bằng máy tính điện tử, áp dựng các chuẩn nghiệp vụ như MARC
21, Dublin core, DDC 23, ; gần 20 thư viện đã và đang sô' hóa tài liệu và xây dựng
CSDL toàn văn, trong đó, phải kể đến: Trung tâm Thông tín Khoa học Quân sự - BQP, Cục Công nghệ thông tin nay là BTL 86, Thư viện Quân đội, Học viện Kỹ thuật quân
sự, Học viện Chính trị Quân sự, Học viện Quân y, Học viện Lục quân, là các đơn
vị đi đầu trong hoạt động sô' hóa tài liệu Còn các thư viện của các quân khu, quân đoàn, quân binh chủng và các đơn vị câp dưới do điều kiện về kinh phí nên chưa được đầu tư cho việc sô' hóa và xây dựng các CSDL điện tử Các thiết bị phục vụ cho việc sô' hóa được các đơn vị sử dụng cơ bản đên nay vẫn là máy sô' hóa thủ công, riêng Thư viện Quân đội, BTL 86, Trung tâm thông tín khoa học quân sự -BQP đã được đẩu tư máy sô'hóa tự động Treventus, Kistas,
Các đơn vị ngoài việc xây dựng CSDL thư mục cho kho tài liệu truyền thông (sách, tư liệu, luận án, luận văn, báo tạp chí, ) của mình, chủ yếu tự số hóa các tài liệu trong kho truyền thông hiện có theo nhiều hình thức khác nhau, chưa có sự thông nhất, phối hợp, phân công giữa các cơ quan trong quá trình sô'hóa Tuy nhiên, thông thường, các đơn vị làm sau, sẽ học hỏi kinh nghiệm từ đơn vị đi trước, và tránh những nội dung mà các đơn vị trước đã làm nhưng hiệu quả chưa cao, chưa thực sự thôhg nhất và mang tính hệ thông
Ngoài ra, các thư viện thuộc các học viện nhà trường đã được BQP phòng đầu tư
dự án xây dựng thư viện số dùng chung, do Trung tâm Thông tin BQP chủ trì, triển khai đến gần 20 học viện, nhà trường, Viện Dự án tập trung sô' hóa tài liệu là giáo trình, luận án, luận văn của các học viện, nhà trường, viện để phục vụ dùng chung trong công tác giáo dục, đào tạo, huấn luyện, nghiên cứu khoa học tại các học viện, nhà trường thông qua mạng truyền sô' liệu quân sự của Bộ Quôc phòng
Nhìn chung, việc tạo lập và phát triển NLTTĐT của các đơn vị trong toàn quân, vẫn chủ yếu mang tính tự trị, khép kín, .chưa có sự phối hợp chặt chẽ trong quá trình thực hiện, việc chia sẻ, trao đổi chưa thực sự hiệu quả7
Trang 5VẢN HÓA ĐỌC TRONG KỶ NGUYÊN SỐ-THựC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP 1 8 9
*Nguyêti nhân:
- Chưa có chiến lược và chính sách phát triển NLTTĐT trong toàn quân;
- Chưa có dự án xây dựng và phát triến NLTTĐT của BQP;
- Các thư viện đều tiến hành mua tài liệu điện tử, số hóa tài liệu và xử lí tài liệu điện tử và tài liệu sô' hóa của đơn vị mình một cách cục bộ, khép kín, bằng nguồn kinh phí thường niên của mỗi đơn vị, dẫn đến tình trạng một tài liệu nhưng nhiều đơn vị SỐ hóa, việc này thật sự lãng phí kinh phí và nhân lực;
- Chưa có một cơ quan đứng đầu điều phôi trong việc xây dựng NLTTĐT của toàn quân;
- Chưa thôhg nhất được các tiêu chuẩn kĩ thuật trong quá trình xử lí và khai thác
\ • 1 • Ạ _ Ạ /1 /
tài liệu sô hóa;
- Việc khai thác, phục vụ và chia sẻ NLTTĐT trong toàn quân còn nhiều hạn chế
và hiệu quả thâp;
- Công tác tổ chức, thực hiện còn lúng túng từ việc lựa chọn phẩn mềm, thiết bị sô' hoá và cách thức tổ chức và quản lí tài liệu sô', quy trình xử lý, khai thác và bảo quản cũng như vâri đề bản quyền của tài liệu số;
- Phần mềm quản trị thư viện tích hợp và phần mềm quản trị thư viện sô' được dùng trong toàn quân còn nhiều bất cập trong quá trình sử dụng, gây khó khăn trong quá trình chia sẻ, khai thác và dừng chung NLTTĐT
3 Giải pháp phát triển nguồn lực thông tin điện tử cho Thư viện Quân đội và
Hệ thống thư viện trong toàn quân.
Trong Đề án phát triêh văn hóa đọc trong cộng đồng đến năm 2020, định hướng đên năm 2030 đã khẳng định: phát triển văn hóa đọc là một trong những nội dung quan trọng của sự nghiệp văn hóa, giáo dục của đất nước Đồng thời, trong Đề án
đã đề ra nhiều nhiệm vụ, giải pháp để thúc đẩy phát triển văn hóa đọc trong thời gian tới, trong đó giải pháp thứ 4 là: Nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống thư viện công lập, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin với một sô' nội dung cụ thể như sau: -xây dựng và phát triến thư viện hiện đại, có vôn tài liệu phong phú, thân thiện với người sử dụng, trở thành trung tâm thông tin, văn hóa, giáo dục của cộng đổng, ; - Thí điểm và hình thành thư viện điện tử phục vụ cộng đổng và nguồn học liệu mở cho trường học; đẩy mạnh úng dụng công nghệ thông tin phục vụ người dân tiếp cận, sử dụng thông tin, tri thức nhanh chóng, thuận tiện,
Trang 61 9 0 Bộ VĂN HÓA, THỂTHAO VÀ DU LỊCH
Để thực hiện được các nội dung đưa ra trong Đề án, hệ thống thư viện Việt Nam nói chung, hệ thông thư viện quân đội nói riêng, đòi hỏi các Bộ, Ban, ngành liên quan phải có sự phối hợp chặt chẽ, thực hiện đúng chức ữách nhiệm vụ của mình đồng thòi triển khai thực hiện có hiệu quả giải pháp từ trung ương đến địa phương Tuy nhiên, trong từng Bộ, ngành tùy thuộc vào chức năng, nhiệm vụ, đặc điểm, tính châ't
mà có những giải pháp, bước đi sao cho phù hợp Riêng, hệ thông thư viện Quân đội cần thực hiện đồng bộ các giải pháp cụ thể như sau:
X ây dựng cơ cấu t ố chức và quản lý NLTTĐT
+ Trong quản lí, chỉ đạo:
Hiện nay, các cơ quan thông tin - thư viện trong quân đội do tính đặc thù nên có nhiều cơ quan quản lí (cơ quan chính trị/phòng Khoa học Công nghệ và Môi trường/ Phòng Đào tạo- Huấn luyện) gây khó khăn, trong việc quản lí và chỉ đạo nghiệp vụ, phân tán nguồn lực thông tin, không thông nhâ't về quy trình và chuẩn nghiệp vụ, khó khăn và bất tiện cho người sử dụng, lãng phí nguồn nhân lực, tài chính và ữang thiết bị kỹ thuật, cán bộ thư viện cấp dưới thường phải kiêm nhiệm, Vì vậy, trong thời gian tới, để tập trung nguồn lực thông tín, thống nhất quy trình và chuẩn nghiệp
vụ thông tin - thư viện, tiết kiệm được các nguồn lực (nhân lực, vật lực, tài lực, )/ thuận lợi cho việc chỉ đạo và quản lí, đòi hỏi cần phải có cơ câu tổ chức, biên chế hợp lí và thôhg nhất trong quản lí
+Trong tô’chức kỹ thuật của mạng:
Cơ câu tổ chức kỹ thuật ữong việc phát triển NLTTĐT trong HTTVQĐ có thể bao g ồm :
- Một cơ quan điều phôi: là cơ quan đầu não của hệ thống thực hiện 2 chức năng chính: Kiểm tra - điều phôi và Tra cứu - hướng dẫn
Chức năng kiểm tra - điều phôi bao gồm:
+Phân công và phôi hợp giữa các cơ quan TT TV trọng điểm;
+Phân bố và kiểm tra các nguồn lực của toàn hệ thống;
+Quản lý hoạt động của toàn hệ thôhg;
+Kiểm tra và đánh giá châ't lượng hoạt động của từng cơ quan TTTV trong hệ thông và của toàn hệ thống;
+Thực hiện việc thông kê, báo cáo, kế hoạch của các cơ quan TTTV trong hệ thông và toàn hệ thông
Trang 7VÀN HÓA ĐỌC TRONG KỶ NGU YÊN SỐ-THựC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP 1 9 1
Chức năng tra cứu - hướng dẫn bao gồm:
+ Hoàn thiện quy trình công nghệ, tiêu chuẩn kĩ thuật thông nhất trong toàn hệ
thống;
+ Tạo lập các CSDL tích hợp cho toàn hệ thống;
+ Duy trì các yếu tố hỗ trợ đảm bảo trong toàn hệ thông: xây dựng Bộ tò khóa quân sự, Bộ chủ đề quân sự, Danh mục các kí hiệu môn loại chuyên ngành quân sự thống nhất toàn quân, hạ tầng công nghệ, đội ngũ cán bộ
Vai trò trung tâm điều phôi của HTTVQĐ do TVQĐ thuộc TCCT đảm trách
- Các cơ quan TT-TV trọng điểm của hệ thống là các phẩn tử hợp phần chức nằng của toàn hệ thông thực hiện các quá trình xây dựng và phát triển NLTTĐT như: đăng ký, bổ sung, xử lý, lưu trữ, khai thác và cung cấp TT/TL điện tử theo qui trình công nghệ và cấu trúc chuẩn nghiệp vụ thống nhâ't Việc xác định danh sách các cơ quan TT-TV này, qui mô của chúng phụ thuộc hiện trạng và xu thế phát triển của các đơn vị quân đội trong từng thời kỳ
*Xây dựng chiêh lược s ố h ó a , k ế h o ạ c h sô'hóa
Thư viện Quân đội là TV đầu ngành của hệ thống thư viện toàn quân, để phát huy vai trò, vị trí của mình, nhất thiê't phải đề ra chiến lược số hóa tài liệu dùng chung BQP với các nội dung như:
+Phân công, phôi hợp với các thư viện đơn vị để số hóa: TVQĐ phải đứng ra chủ trì để phân công, phôi hợp với các thư viện đơn vị, tránh số hóa trùng lặp, lãng phí giữa các đơn vị;
+Xây dựng lộ trình sô' hóa: số hóa theo giai đoạn, mỗi giai đoạn có thể chọn ra một nội dung/loại hình/kho tài liệu/đơn vị để sô'hóa
+Phương tiện sô' hóa: lựa chọn công nghệ sô' hóa, phần mềm xử lý, quản lí, khai thác linh hoạt, bảo đảm các yêu cầu kỹ thuật
+Đề ra các chính sách, quy trình, quy định, quy chê', tiêu chuẩn kĩ thuật trong quá trình số hóa
+Kinh phí: Số hóa bằng kinh phí thường niên thường cho kết quả rất khiêm tôn Đ'ối với hệ thông thư viện quân đội nên xây dựng đề án xin dự án số hóa tài liệu dùng chung trong BQP;
+Lựa chọn nội dung, loại hình tài liệu để số hóa phù hợp với nhu cầu của NDT trong và ngoài quân đội) và xử lí tài liệu số hóa, Đây là khâu quan trọng mang tính
Trang 8192 Bộ VĂN HÚA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH
chiến lược của quá trình sô' hóa Thông thường, các đơn vị thường chọn tài liệu quý hiếm trước, tài liệu mang tính độc bản, ít có cơ quan nào có hoặc sô' hóa các tài liệu được nhiều bản đọc quan tâm, tài liệu mang tính chất chuyên ngành của thư viện
đó hoặc sô' hóa toàn bộ một kho tài liệu Đối với hệ thông có nhiều thư viện, mỗi thư viện có cả tài liệu tổng hợp và tài liệu chuyên ngành thì Thư viện trung tâm có thể điều phôi để ữánh số hóa trùng lặp giữa các thư viện, Tùy thuộc vào kinh phí, nhu cầu sử dụng, chia sẻ, khai thác, bảo quản để lựa chọn phương án phù hợp
*Tăng cường ứng dụng CNTT trong quản trị và chia sẻ, khai thác tài liêu điện tử
Xây dựng phần mềm thư viện sô' dùng churtg tạo sự thôhg nhất trong xử lý, khai thác và chia sẻ trong toàn hệ thông; tận dụng Mạng truyền số liệu của BQP để chia sẻ, khai thác thông tin/tài liệu; phát triêh hạ tầng mạng đên các thư viện đơn vị, ứng dụng các phần mềm quản trị, chia sẻ, khai thác NLTTĐT,
*Nâng cao chết lượng ứng dụng các chuẩn nghiệp vụ trong xử lí tài liệu điện tử
Cần có sự thông nhất và yêu cầu trong toàn quân về chuẩn nghiệp vụ như: Biên mục Dublm core, Khung phần loại DDC 23, Biên mục MARC21, và các chuẩn khác trong mô tả, xử lý, bao gói để thuận lợi trong quá trình chia sẻ, trao đổi, khai thác tài liệu trên mạng truyền sô' liệu quân sự
*Xây dựng các CSDL
CSDL thư mục quân sự:
+ Xây dựng mục lục liên hợp sách quân sự quôc gia;
+ Xây dựng CSDL tên các ân phẩm định kỳ quân sự trong nước;
+ Xây dựng CSDL tên các ân phẩm định kỳ quân sự nước ngoài;
+ Xây dựng CSDL tên các luận án, luận văn chuyên ngành quân sự;
+ Xây dựng CSDL tên các công trình nghiên cứu khoa học được bảo vệ trong Bộ quốc phòng;
+ Xây dựng CSDL tên các cuộc hội thảo khoa học của BQP;
- Xây d\mg CSDL dữ kiện:
+ Cuộc đời, sự nghiệp các tướng lĩnh Việt Nam;
+ Anh hùng Quân đội Việt Nam qua 2 cuộc kháng chiên chông Pháp và chông Mỹ;
Trang 9VĂN HÓA ĐỌC TRONG KỶ NGUYÊN SỐ-THựC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP 193
+ Bà mẹ Việt Nam anh hùng;
+ Các nhà văn, nhà thơ Quân đội;
+ Các loại vũ khí, ữang bị;
+ Các tác phẩm văn học viết về đề tài chiến tranh cách mạng;
+ Các đơn vị quân đội
-Xây dựng các bộ sưu tập sô":
+ Cuộc đời, sự nghiệp và tư tưởng Hồ Chí Minh;
+ Kháng chiến chông Pháp và chông Mỹ, cứu nước;
+ Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ, Nhà nước của Bộ Quôc phòng;
+Luận văn, luận án sau đại học thuộc các trường quân sự;
+ Các tác phẩm văn học viết về đề tài chiến tranh cách và Quân đội Việt Nam;
+ Công tác Đảng, công tác chính trị trong Quân đội nhân dân Việt Nam;
*Mua tài liệu điện tử từ các cơ quan xuất bản, tạo cắc liên kết đến các trang ĩưeb miễn phí, mua/chung mua quyền truy cập đếit cấc CSDL uy tín, chất lượng.
*Đào tạo nguổn nhân lực
Để có nhân lực đáp ứng nhu cầu trong kỷ nguyên số, trong thời gian tới, đòi hỏi đội ngũ cán bộ có chuyên môn sâu trong xử lý tài liệu điện tử, quản trị thông tin, công nghệ thông tin, quản ữị mạng, .thành thạo trong vâh đề khai thác, truy cập thông tin .Thường xuyên được tham gia các lớp tập huâh chuyên ngành và tham quan học hỏi trong và ngoài nước để áp dụng vào thực tiễn một cách nhanh chóng và hiệu quả
*Tăng cường trao đổi, chia sẻ NLTTĐTgiữa các cơ quan, thư viện trong hệ thống
*Nghiên cứu, khảo sát nhu cầu đọc của cán bộ, chiến sĩ trong toàn quân.
Trước khi, xây dựng dự án, phát triển nguồn lực thông tin điện tử trong toàn quân, chúng ta nên có cuộc khảo sát nhu cầu của cán bộ, chiến sĩ trong toàn quân, từ
đó, có những quyê't định đúng đắn phù hợp với nhu cầu của người sử dụng dữ liệu
Trang 10194 BỘVẢN HÓA,THỂTHAOVÀ DU LỊCH
lượng của các thông tin/tài liệu được cung câp trên web, các hoạt động tuyên truyền, các dịch vụ điện tử,
tin, tra cứu thông tin, cung cấp thông tín/tài liệu về một vân đề/lĩnh vực, tổng thuật tài liệu,
*Xây dựng quy chế, t ố chức biên c h ế phù hợp
KẾT LUẬN
Phát triển NLTTĐT trong hệ thống thư viện Việt Nam nói chung và hệ thông thư viện quân đội nói riêng là một việc làm khó, đòi hỏi mâ't nhiều thời gian, kinh phí, nhân lực Vì vậy, phải có những bước đi chiến lược, dài hơn và những quyết sách đúng đắn, phù hợp cho mỗi giai đoạn cụ thể Đổng thời, có sự phôi hợp chặt chẽ của các cơ quan trong cùng hệ thống để tạo nên tính thống nhất, đồng bộ và đặc biệt là tránh trùng lặp, chổng chéo, lãng phí trong quá trình xây dựng, phát triển nguồn lực thông tin điện tử
Đối với hệ thôhg thư viện quân đội, với mong muôn tạo dựng được không gian thông tin trong đó có nguồn lực thông tin điện tử quân sự quốc gia đủ mạnh để phục
vụ nghiên cứu, đào tạo, huân luyện chiến đâu, phục vụ nâng cao đời sống tinh thần cho cán bộ, chiến sĩ trên cả nước, trong đó, TVQĐ với vai ữò là cơ quan trung tâm, đầu ngành, điều phổi hoạt động của hệ thống thông tín quân sự ttên không gian mạng chặt chẽ, hiệu quả Đê’ hệ thống thông tín quần sự trở thành một hệ thông mạnh, tương xứng vói yêu cầu nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của quân đội trong thòi chiên cũng như thòi bình./
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Xây dựng và chia sẻ nguồn lực thông tin địa phương dạng sốphục vụ
bảo tồn di sàn và phát triển kinh tế - xã hội: Kỷ yếu Hội nghị - Hội thảo." H.: 2011.
Bộ Văn hóa - Thông Tin Quyêì định Phê duyệt Quy hoạch phát triền ngành Thư viện Việt nam đến năm
2010 và định hướng đêh năm 2020 SỐ10/2007/QĐ-BVHĨT.
Công tác thư viện - thông tin trong quân đội nhân dân Việt Nam: Tài liệu nghiệp vụ dùng cho cán bộ thư viện.-H.: Văn học, Thư viện Quân đội, 2012.-215tr.
Quyêí định sô'329/QĐ-TTg, ngày 15/3/2017 của Thủ tưóng Chính phủ phê duyệt Để án phát triển văn hóa đọc trong cộng đổng đến năm 2020, định hướng đên năm 2030.
Nguyễn Tiên Đức (2005), "Xây d\mg thư viện điện tử và vấn đêsohoá tài ìiệu ờ Việt Nam" Tạp chí
Thông tin & Tư liệu.
Nguyễn Hữu Hùng Thông tin: Từ lý luận tới thực tiễn H.:Văn hóa - thông tin, 2005, 835 tr.
Trần T h ị B ích H u ệ (2015) Phát triền và chia sẻ nguồn lực thông tin điện tử trong hệ thông thư viện quân