skkn một số biện pháp giúp chỉ đạo nâng cao chất lượng giáo dục kỹ năng sống cho trẻ trong trường mầm non

Giả thiết nghiên cứu: Nhận thức được những vấn đề bồi dưỡng, giáo dục kỹ năng sống cho trẻMầm non nhằm góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc và giáo dục trẻ một cáchtoàn diện là một vấn

Có ai đã nói “ Gieo hành vi, gặt được thói quen ”Ở lứa tuổi mầm non hành

vi nhận thức của trẻ giống như tờ giấy trắng Khi gieo lên đó những mầm nhâncách nào thì nó sẽ hình thành thói quen đó cho trẻ sau này, muốn trẻ hình thànhđược thói quen tích cực thì phải thông qua hoạt động trải nghiệm và thích nghi.Ngày nay cuộc số tấp nập hơn cha mẹ mải lo kiếm thật nhiều tiên mà họ đã quênmất đến việc chăm sóc và dạy con cái Họ thuê giúp việc chăm sóc con họ và yêucầu giúp việc bón cơm , tăm rửa mặc quần áo mặc dù những công việc đó con

họ có thể tự làm được Chính vì vậy mà khi gặp khó khăn con họ sẽ không tự giảiquyết được vấn đề

Đối với trẻ Mầm non, chúng ta muốn con trẻ lớn lên trở thành những conngười tốt, sống có sức khỏe, bản lĩnh, có đủ phẩm chất và năng lực làm việc, trướchết chúng ta phải nhìn nhận lại bản thân mình trước khi dạy trẻ: bản thân chúng tacần gì? thiếu gì? dựa vào cái gì để thành công? thì hãy dựa vào đó mà dạy chonhững đứa trẻ của chúng ta những điều y như thế

Việc xây dựng kỹ năng sống cho trẻ không gì hơn là tạo cho trẻ có cơ hội đểtrẻ được trải nghiệm, khám phá, thích nghi và hướng dẫn cho trẻ cách tự thể hiệnmình Có như thế thì chúng ta mới có thể có những đứa trẻ tự chủ động, tích cực,hòa đồng và đầy đặc biệt như chúng ta hằng mong đợi

Xuất phát từ những vấn đề trên nên bản thân tôi là cán bộ quản lý, tôi suynghĩ rằng việc dạy kỷ năng sống cho trẻ ngay từ lứa tuổi mầm non là một việc làm

rất cần thiết và cực kỳ quan trọng nên tôi lựa chọn đề tài “Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng GD kỹ năng sống cho trẻ mầm non trong trường mẫu giáo số 5” làm đề tài nghiên cứu trong năm học 2015-2016.

2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

Toàn thể giáo viên 10 lớp và 580 học sinh trong độ tuổi đang học tại trườngmẫu giáo số 5

Công tác giáo dục kỹ năng sống cho trẻ trong trường Mầm non hiện nay vàmột số giải pháp tích cực nhằm nâng cao chất lượng giáo dụckỹ năng sống cho trẻtrong trường mẫu giáo số 5

3 Mục đích nghiên cứu:

Trên cơ sở thực trạng kỹ năng sống của trẻ trong độ tuổi Mầm non hiện nayảnh hưởng lớn đến việc phát triển toàn diện của trẻ sau này, chăm sóc cho đứa trẻtrở thành con người có ích cho xã hội, bản thân tôi đã tìm tòi và đề ra các giải phápdạy kỹ năng sống cho trẻ mầm non nhằm tạo được sự chuyển biến tích cực về cácmặt phát triển của trẻ ở trường mẫu giáo số 5 nói riêng và góp phần phát triển thế

hệ trẻ lứa tuổi mầm non nói chung trở thành con người vừa có đạo đức vừa có trítuệ, sức khỏe để trở thành những chủ nhân tương lai của đất nước

4 Giả thiết nghiên cứu:

Nhận thức được những vấn đề bồi dưỡng, giáo dục kỹ năng sống cho trẻMầm non nhằm góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc và giáo dục trẻ một cáchtoàn diện là một vấn đề rất quan trọng, vì vậy trong thời gian tới trường mẫu giáo

số 5 chúng tôi sẽ có những cách làm mới, nâng cao hiệu quả việc thực hiện giáodục kỹ năng sống cho trẻ lứa tuổi Mầm non, là việc làm cần thiết để nâng cao chấtlượng trong nhà trường được tốt hơn

Nếu thực sự được sự quan tâm và cộng đồng chia sẻ, hợp tác thì công tácgiáo dục kỹ năng sống cho trẻ trong độ tuổi mầm non sẻ trở thành một nhiệm vụrất cần thiết và cấp bách trong việc giáo dục thế hệ trẻ nói chung và trẻ trong độtuổi mầm non nói riêng

5 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp điều tra, nghiên cứu

- Phương pháp luyện tập, thực hành

- Phương pháp kiểm tra, đánh giá

- Phương pháp thống kê, phân tích tổng hợp

- Phương pháp tổng kết và rút kinh nghiệm

6 Dự báo những đóng góp của đề tài

Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ lứa tuổi Mầm non nhằm góp phần hình thànhnhân cách của trẻ, đào tạo những chủ nhân tương lai của đất nước phát triển mộtcách toàn diện

Công tác giáo dục kỹ năng sống cho trẻ Mầm non là quá trình tác động đếnđứa trẻ, tạo cơ hội cho trẻ tham gia vào các hoạt động trải nghiệm, khám phá và từ

đó rút ra được những kinh nghiệm cho bản thân, góp phần hình thành nhân cáchcon người mới xã hội chủ nghĩa

Làm tốt được công tác nâng cao chất lượng giáo dục kỹ năng sống cho trẻtrong trường mầm non thì tôi chắc chắn rằng trong thời gian tới các cấp trongngành giáo dục đã đang và sẽ rất quan tâm đến công tác giáo dục kỹ năng sống chotrẻ, đưa công tác giáo dục kỷ năng sống vào một môn học chính khóa Góp phầnđào tạo thế hệ trẻ trở thành thế hệ vàng son, trở thành những con người đủ cácphẩm chất về thể chất, đạo đức, tinh thần và trí tuệ, tạo thành một thế hệ hùng hậucho Tổ quốc

II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Cơ sở khoa học:

1.1 Cơ sở lý luận:

Đất nước đi vào công nghiệp hóa, hiện đại hóa đòi hỏi nguồn nhân lực trí tuệcao, quá trình hội nhập khu vực và quốc tế với xu thế toàn cầu hóa đang là mộtthách thức với nước ta, đòi hỏi nhà nước và ngành giáo dục phải có một chiến lượcphát triển nhân tài Trong hệ thống giáo dục, giáo dục Mầm non có một vị trí đặcbiệt quan trọng trong việc đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài cho đất nước.Chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ ở trường mầm non tốt có tác dụng rất lớn đếnchất lượng giáo dục ở bậc học tiếp theo

Giáo dục mầm non có mục tiêu, nhiệm vụ quan trọng nhằm giáo dục toàndiện cho trẻ về thể chất, tình cảm, đạo đức, thẩm mỹ, trí tuệ là cơ sở để hình thànhnên nhân cách con người mới XHCN Việt Nam và chuẩn bị những tiền đề cần thiếtcho trẻ bước vào trường tiểu học được tốt

Như Bác Hồ kính yêu đã nói: “Giáo dục mầm non tốt sẽ mở đầu cho mộtnền giáo dục tốt” Trường mầm non có nhiệm vụ chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dụccác cháu, bồi dưỡng cho các cháu trở thành người công dân có ích

Kỹ năng sống là cách ứng xử tích cực, cần thiết để có cuộc sống an toàn,khỏe mạnh và hiệu quả Giáo dục kỹ năng sống có tác dụng nâng cao nhận thức,trang bị thái độ sống và hành vi tích cực, lành mạnh cho trẻ Vì vậy, giáo dục kỹnăng sống là một hình thức can thiệp sớm, có tác dụng tích cực trong việc ngănngừa những hành vi lệch lạc của trẻ em, đặc biệt là trẻ dưới 6 tuổi Kỹ năng sống làcách ứng xử tích cực, cần thiết để có cuộc sống an toàn, khỏe mạnh và hiệu quả

Theo tổ chức y tế thế giới (WHO 2003), đó là kỹ năng mang tính tâm lí xãhội, là các khả năng thích ứng và là hành vi tích cực cho phép các cá nhân giảiquyết có hiệu quả nhu cầu và thách thức trong cuộc sống hàng ngày Kỹ năng sốngcần thiết cho mọi người, đặc biệt là trẻ nhỏ Nó giúp cho mọi người thể hiện kiếnthức, thái độ và các giá trị, hành vi lành mạnh nhằm giảm thiểu các nguy cơ có hạicho sức khỏe và cải thiện cuộc sống của mình, chẳng hạn, biết đặt mục tiêu chocuộc sống, thể hiện sự kiên định trước những cám dỗ không có lợi cho sức khỏe …

Những năm gần đây, kết quả của nhiều nghiên cứu cho thấy rằng, những canthiệp dựa trên giáo dục kỹ năng sống giúp cho việc thay đổi hành vi đạt hiệu quảcao hơn so với các phương pháp tiếp cận chỉ cung cấp thông tin, nâng cao nhậnthức Ở Việt Nam, những năm gần đây, việc giáo dục kỹ năng sống ngày càngđược nhân rộng về nội dung chương trình và bước đầu đã có những kết quả đángghi nhận

Vì vậy, trường mầm non có nhiệm vụ giáo dục trẻ có được những thói quenhọc tập, sinh hoạt hàng ngày

Giáo dục “Kỹ năng sống” cho trẻ MN nhằm giúp trẻ có kinh nghiệm trong

cuộc sống, biết được những điều nên làm và không nên làm

Giáo dục “Kỹ năng sống” cho trẻ là giáo dục cách sống tích cực trong xã

hội hiện đại Giáo dục cho trẻ những kỹ năng mang tính cá nhân và xã hội nhằmgiúp trẻ có thể chuyển kiến thức, thái độ, cảm nhận thành những khả năng thựcthụ, giúp trẻ biết xử lý hành vi của mình trong các tình huống khác nhau trongcuộc sống

Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm non, mẫu giáo, đó là những hoạt độngtích cực, hướng vào những hoạt động cá nhân hoặc một nhóm trẻ với mục đíchgiúp trẻ có thể ứng phó hiệu quả với các tình huống, thách thức trong cuộc sốnghàng ngày Định hướng của giáo dục kỹ năng sống cho trẻ là giúp trẻ làm chủ bảnthân, ứng xử phù hợp với cộng đồng và xã hội, thích nghi, học tập hiệu quả, nângcao sức khỏe tinh thần và thể chất, ứng phó tích cực trong các tình huống của cuộcsống theo một số nghiên cứu cho thấy, các kỹ năng sống khác nhau theo địa lý,thời gian…ví dụ như trẻ em vùng biển thì có một số kỹ năng sống khác với trẻ emvùng núi, kỹ năng sống của trẻ em thành phố khác với kỹ năng sống trẻ em nôngthôn, kỹ năng sống của trẻ em ngày xưa khác với kỹ năng sống trẻ em bây giờ…Tuy nhiên có thể thấy rất rõ ràng là kỹ năng sống luôn gắn bó với các giá trị Cácgiá trị sống đúng đắn là kết tinh được truyền lại như sự tôn trọng, sống tráchnhiệm, yêu thương, sự tự tin, sự sáng tạo, lòng ham hiểu biết…các giá trị này đượctruyền lại nhằm giáo dục giúp cho con người sống có chuẩn mực và góp phần vào

sự tiến bộ của xã hội

Kỹ năng sống thúc đẩy sự phát triển cá nhân, cộng đồng, nâng cao chất

lượng cuộc sống và giúp cho con người xây dựng một xã hội có văn hóa Các kỹnăng sống có được thông qua rèn luyện kỹ năng sống chỉ được hình thành thôngqua giáo dục, đào tạo và rèn luyện Các kỹ năng sống có liên quan và hỗ trợ chonhau Ví dụ: kỹ năng tư duy sang tạo giúp cho con người tăng khả năng giải quyếtvấn đề và đưa ra các quyết định

Giáo dục kỹ năng sống là rất quan trọng và cần thiết cho trẻ nhỏ Giáo dục

kỹ năng sống giúp cho trẻ phát triển nhân cách, thể chất, tình cảm, giao tiếp, ngônngữ, tư duy một cách toàn diện, là nền tảng để trẻ tự tin bước vào giai đoạn tiểuhọc

Về thể chất: giáo dục kỹ năng sống giúp cho trẻ tăng cường thể chất, sự

kiên trì, bền bỉ, tháo vát… thông qua các bài học và các hoạt động vận động trongquá trình dạy kỹ năng sống Trẻ sẽ được rèn luyện sự dẻo dai, khéo léo, kiên trì,giúp cho trẻ nhanh thích ứng với các điều kiện sống thay đổi

Về tình cảm: giáo dục kỹ năng sống giúp trẻ biết lắng nghe, chia sẻ, sống có

trách nhiệm, biết yêu thương, biết ơn công lao của cha mẹ

Về giao tiếp-ngôn ngữ: giáo dục kỹ năng sống cho trẻ giúp trẻ tự tin, giao

tiếp hiệu quả, đặc biệt rèn luyện cho trẻ biết lắng nghe, nói chuyện lễ phép, hòanhã

Về nhận thức: giáo dục kỹ năng sống giúp cho trẻ có một nền tảng kiến

thức, ham mê hiểu biết, khám phá, xây dựng cho trẻ niềm ham mêm học tập suốtđời

Giáo dục kỹ năng sống giúp trẻ có bước đệm chuẩn bị sẵn sàng cho giai đoạn tiểu học: việc giáo dục kỹ năng sống từ sớm giúp trẻ có khả năng thích nghi

với sự thay đổi môi trường sống, khả năng hòa nhập nhanh, giúp trẻ tự tin bướcvào lớp 1

Kỹ năng sống của trẻ bao gồm rất nhiều kỹ năng : Kỹ năng giao tiếp ứng xử,

kỹ năng vệ sinh, kỹ năng thích nghi với môi trường sống, kỹ năng hợp tác chiasẻ

Dạy kỹ năng sống cho trẻ là truyền cho trẻ những kinh nghiệm sống củangười lớn Nhằm giúp trẻ có những kỹ năng đương đầu với những khó khăn trongcuộc sống Trẻ biết vận dụng, biến những kiến thức của mình để giải quyết nhữngkhó khăn trong cuộc sống cho phù hợp

1.2 Cơ sở thực tiễn:

Một cá nhân nếu có đầy đủ kiến thức trong cuộc sống nhưng lại chưa có kỹnăng cuộc sống (Bao gồm rất nhiều kỹ năng) và biết sử dụng linh hoạt kỹ năng nàythì không đảm bảo cá nhân đó có thể đưa ra các quyết định hợp lý, giao tiếp cóhiệu quả và có mối quan hệ tốt với mọi người Kỹ năng sống chính là năng lực tâm

lý xã hội để đáp ứng và đối phó những yêu cầu và thách thức trong cuộc sống hàngngày

Một nghiên cứu gần đây về sự phát triển trí não của trẻ cho thấy khả nănggiao tiếp, khả năng biết tự kiểm soát, thể hiện các cảm giác của mình, biết cáchứng xử phù hợp và biết tự cách giải quyết các vấn đề cơ bản một cách tự lập rấtquan trọng đối với trẻ Chính vì vậy, việc đi sâu lồng ghép dạy kỹ năng sống chotrẻ phù hợp với từng độ tuổi từ lứa tuổi Mầm non vô cùng cần thiết và quan trọnghàng đầu

Muốn vậy, người lớn phải tạo cho trẻ có môi trường để trải nghiệm, thựchành Nhưng trên thực tế, trong xã hội hiện nay các gia đình thường chú trọngđến việc học kiến thức của trẻ mà không chú ý đến phát triển các kỹ năng cho trẻ.Luôn bao bọc, nuông chiều, làm hộ trẻ khiến trẻ ỷ lại, ích kỷ, không quan tâm đếnngười khác và các kỹ năng trong cuộc sống rất hạn chế Khó khăn cho trẻ trongviệc có tình huống bất ngờ xảy ra

Sự hợp tác, tự kiểm tra, tính tự tin, tự lập, tò mò, khả năng thấu hiểu và giaotiếp Học cách có được những mối liên kết mật thiết với các bạn khác trong lớp,biết chia sẽ, chăm sóc, lắng nghe, trình bày và diễn đạt được ý của mình trong

nhóm bạn Giúp trẻ luôn cảm thấy tự tin khi tiếp nhận các thử thách mới Biết giớithiệu về bản thân và gia đình mình trước đám đông, biết mình đang học lớp nào,thích cái gì và điạ chỉ nhà mình ở đâu Nhận biết các ưu khuyết điểm của bản thân.Biết cách ứng xử với mọi người xung quanh Học cánh lắng nghe mọi người và đốiđáp Nhận biết những hoàn cảnh không an toàn, cách giữ an toàn cho mình nơicông cộng (trong sân trường, công viên, siêu thị, ngoài phố, khi gặp người lạ,…)

Chúng ta chỉ dạy trẻ: Nên hay Không nên, những hành vi này sẽ được tích

lũy trong quá trình hướng dẫn của giáo viên

2 Thực trạng:

2.1 Thuận lợi:

Là trường Mầm non nằm ở địa phường Ngọc Hà tương đối thuận lợi cho trẻ

đi lại và đảm bảo các điều kiện cho trẻ được học tập, vui chơi, trải nghiệm

Điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị tương đối đầy đủ theo quy địnhcho các độ tuổi

Đội ngũ giáo viên đạt chuẩn và trên chuẩn về trình độ đào tạo, luôn năng nổ,nhiệt tình, yêu nghề, mến trẻ, có nhiều kỹ năng tốt để hướng dẫn trẻ trong quá trìnhhọc tập

Trẻ được phân chia học theo độ tuổi 100% và được thực hiện chương trìnhGiáo dục Mầm non

Phụ huynh có hiểu biết về Giáo dục Mầm non và rất quan tâm đến công tácchăm sóc và giáo dục trẻ của nhà trường

2.3 Khảo sát thực trạng chất lượng trước khi thực hiện đề tài:

Để việc nghiên cứu đạt hiệu quả, ngay từ đầu năm học tôi có làm một cuộckhảo sát nhằm đánh giá vốn kỹ năng sống hiện tại của trẻ trước khi thực hiện đề tài

và mức độ kiến thức dạy kỷ năng sống cho trẻ của giáo viên

Bảng 1 Kết quả khảo sát học sinh về vốn kỹ năng sống (Số học sinh được khảo sát 580 tr )ẻ)

Số lượng Tỷ lệ (%)

Trẻ có ý thức hợp tác, chia sẻ 267/580 46%

Kỹ năng vệ sinh cá nhân và tự lập 205/580 35,5%

Kỹ năng thích khám phá học hỏi 250 /580 43,1%

Nhìn vào bảng khảo sát ta thấy số trẻ đến trường mầm non chưa thật sự tựtin, trẻ còn nhút nhát, chưa mạnh dạn, các kỹ năng về giao tiếp, kỹ năng hợp tácchia sẻ, kỹ năng tự lập ( Kỹ năng tự phục vụ còn hạn chế rất nhiều)

Bảng 2 Kết quả khảo sát đội ngũ giáo viên về kiến thức dạy kỷ năng sống cho trẻ trước khi thực hiện đề tài: (Số giáo viên được khảo sát 33 ng i)ười)

Mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp trước đám đông 27/33 81,8%

Đội ngũ giáo viên : Số giáo viên nhiều tuổi thì công tác dạy không nhiều vàcòn hạn chế trong việc đổi mới phương pháp giáo dục trẻ, số giáo viên trẻ thì cònthiếu kinh nghiệm, chưa mạnh dạn, chưa dám đề xuất các giải pháp để nâng caochất lượng giáo dục trẻ về kỹ năng sống

Đứng trước tình hình thực trạng của đơn vị tôi Tôi luôn suy nghĩ làm thếnào để nâng cao được chất lượng giáo dục kỹ năng sống( Đặc biệt là kỹ năng tựphục vụ cho trẻ Chính vì vậy Tôi đã mạnh dạn đề xuất “ Một số biện pháp chỉ đạonâng cao chất lượng kỹ năng sống cho trẻ trong trường mẫu giáo số 5”

3 Giải pháp thực hiện:

Sau khi được đồng chí Đinh Thị Bích Thủy phó trưởng phòng sở giáo dụcmầm non thành phố Hà Nội bồi dưỡng chuyên môn về nội dung hướng dẫn trẻ kỹnăng tập làm một số công việc tự phục vụ trong đó có 31 kỹ năng cơ bản cần cótrong trường mầm non Chỉ đạo các nhà trường lồng ghép các kỹ năng tự phục vụvào các hoạt động trong ngày cho trẻ mầm non

3.1: Chỉ đạo giáo viên thực hiện nhiệm vụ trọng tâm của năm học

Họp tổ giáo viên nêu nhiêm vụ trong tâm của sở giáo dục trong năm học2015- 2016 trong đó nhấn mạnh đến việc đưa 31 kỹ năng dạy trẻ tập làm một sốcông việc tự phục vụ cho trẻ mầm non và chú ý yếu tố cá nhân của đứa trẻ

3.2 Bồi dưỡng đội ngũ giáo viên nâng cao nhận thức về kỹ năng sống:

Việc bồi dưỡng đội ngũ giáo viên trong nhà trường là việc làm thườngxuyên, liên tục theo kế hoạch hàng tháng, hàng tuần của Ban giám hiệu nhà trường

Xác định được việc muốn nâng cao chất lượng giáo dục kỹ năng sống chohọc sinh thì trước tiên giáo viên phải có nhận thức hơn ai hết về những nội dungdạy trẻ, để giúp giáo viên có vốn kinh nghiệm nhận thức sâu sắc về việc dạy kỹnăng sống cho trẻ thì việc xây dựng kế hoạch bồi dưỡng là một việc làm không thểthiếu Chính vì vậy mà chúng tôi đặc bồi dưỡng cho giáo viên như sau:

+ Cung cấp tài liệu cho giáo viên tham khảo về những hoạt động dạy trẻ kỹ

năng sống trong trường mầm non

+ Bồi dưỡng về lý thuyết: Qua khảo sát học sinh về các kỹ năng sông Tôi

nhận thấy trẻ của trường mình một số kỹ năng còn hạn chế Vì vậy tôi đã tậpchung bồi dưỡng cho giáo viên về lý thuyết những nội dung mà trẻ còn yếu đểgiáo viên có kiến thức dạy trẻ

Bồi dưỡng cho giáo viên hiểu rõ thế nào là dạy kỹ năng sống Kỹ năng sống

là dạy cho trẻ những kỹ năng gì? Dạy kỹ năng sống là dạy trẻ vào thời điểm nào là

hiệu quả nhất.Đặc biệt nhấn mạnh đến nhưng kỹ năng:

Kỹ năng lao động tự phục vu

Kỹ năng hợp tác, chia sẻ

Kỹ năng giao tiếp lễ giáo

Khả năng thích tìm tòi khám phá và học hỏi

Kỹ năng mạnh dạn tự tin

Tôi đã cụ thể hóa nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ Mầm non gồm cócác nội dung sau để bồi dưỡng cho đội ngỹ giáo viên

+ Kỹ năng sống tự tin: Một trong những kỹ năng đầu tiên mà giáo viên cần

chú tâm là phát triển sự tự tin, lòng tự trọng của trẻ Ngày từ khi đến lớp giáo viênnên khuyến khích động viên trẻ giới thiệu tên của mình với các bạn trong lớp Nghĩa là giúp trẻ cảm nhận được mình là ai, cả về cá nhân cũng như trong mốiquan hệ với những người khác Kỹ năng sống này giúp trẻ luôn cảm thấy tự tintrong mọi tình huống ở mọi nơi, mọi lúc Nếu trẻ không mạnh dạn tự tin thì sẽ rấtkhó khăn trong việc giao tiếp sau này

+ Kỹ năng lao đông tự phục vụ: Đối với trẻ Mầm non trước khi trẻ học cách

tự phục vụ thì trẻ đang còn rất vụng về, khi cho trẻ ăn có thể bố, mẹ hoặc cô giáothấy trẻ lúng túng thì lại đút cho trẻ ăn để tránh rơi vãi,hoặc lầ khi đến lớp bố mẹkhông để cho con cất giầy dép, cở bớt áo khoác, cất ba lô mà lại làm giúp cho con

Vì thế giáo viên phải xác định rằng phaỉ dạy cho trẻ có kỹ năng Đó là cách trẻ họclàm người lớn, để cho trẻ tự cần thìa xúc cơm ăn,tự mặc quần áo, lúc đầu cóthể chưa quen nhưng sau đó dần dần trẻ sẽ thành thục trong việc tự phục vụ chomình trong ăn uống Biết cách sử dụng những đồ dùng, vật dụng trong ăn uốngmột cách đúng đắn, ăn uống gọn gàng, không rơi vãi, nhai nhỏ nhẹ không gâytiếng ồn, ngậm miệng khi nhai thức ăn, biết mời trước khi ăn, ngồi ngay ngắn, ănhết suất, biết cảm ơn sau khi ăn, biết tự dọn, cất đúng chỗ bát, chén, thìa

+ Kỷ năng vệ sinh cá nhân: Giúp cho giáo viên dạy trẻ có thể tự súc miệng,

đánh răng và rửa mặt Dạy trẻ cách rửa tay trước mỗi bữa ăn và nhận biết khi nàothì quần áo của mình bị bẩn cần phải giặt Đối với các bé gái, việc chải chuốt làmđiệu cũng rất quan trọng Giáo viên phải biết để dạy trẻ thói quen tóc tai luôn gọngàng và chọn trang phục phù hợp với từng hoàn cảnh, hoặc biết giúp người lớn dọndẹp, không làm ảnh hưởng đến người xung quanh

+ Kỹ năng sống hợp tác: Giúp cho giáo viên hiểu kỹ năng hợp tác chia sẻ là

một kỹ năng không kém phần quan trong Khi day trẻ kỹ năng hợp tác giúp trẻhiểu có những công việc một mình sẽ không thể làm được.VD Cùng bê một chiếcbàn hay một khố gỗ to hoặc một bao tải Chính vì vậy phải có sự hợp tác của cácthành viên trong nhóm

Cung cấp cho giáo viên những đoạn clips về những kỹ năng hợp tác : VD:Các chú chim cánh cụt đang ở trên biên bị cá mập hất xuống biển nhưng nhờ có sựhợp tác của cả đoàn mà các chú chim cánh cụt không bị hất xuống biển, hoặc đoạnchíp có nội dung một chú kiến bị con hà mã hút nhưng các chú kiến khác trongđoàn cùng hợp tác lại tạo thành một khối kiến lớn vì vậy hà mã đã không hút được

mà còn bị cả đàn kiến đốt

Bồi dưỡng giáo viên dạy kỹ năng hợp tác chia sẻ thông qua các viên dạy trẻcác trò chơi, câu chuyện, bài thơ, bài hát giáo viên giúp trẻ học cách cùng làm việcvới bạn, hợp tác với mọi người trong quá trình chơi, đây là một công việc khôngnhỏ đối với trẻ lứa tuổi này Khả năng hợp tác sẽ giúp trẻ biết cảm thông và cùnglàm việc với các bạn Giúp trẻ hiểu dược tầm quan trong khi làm việc có sự chia sẻ

và ủng hộ của người khác… Đối với trẻ mầm non có thể hợp tác để có thể làmđược những công việc đơn giản như tự xếp gọn đồ chơi của mình thật ngăn nắp.Mục đích của việc này chính là dạy trẻ cách trân trọng những gì mình đang cócũng như ý thức trách nhiệm với những thứ là của mình và của bạn ( Ảnh các bạnđang cùng nhau hợp tác)

+ Kỹ năng thích tò mò, ham học hỏi, khả năng thấu hiểu: Đây là một trong

những kỹ năng quan trọng nhất cần có ở trẻ vào giai đoạn này là sự khát khao đượchọc, được tìm hiểu, thích khám phá, tìm tòi, trẻ thích được trải nghiệm để có thểphát hiện ra nhiều điều mới lạ ở xung quanh trẻ Giáo viên cần sử dụng nhiều tưliệu và ý tưởng khác nhau để khêu gợi tính tò mò tự nhiên của trẻ Nhiều nghiên

cứu cho thấy rằng, các câu chuyện hoặc các hoạt động và tư liệu mang tính chấtkhác lạ thường khêu gợi trí não nhiều hơn là những thứ có thể đoán trước được

+ Kỹ năng giao tiếp: Đây là một kỹ năng cơ bản và khá quan trọng đối với

trẻ Kỷ năng này có vị trí chính yếu so với tất cả các kỹ năng khác như đọc, viết,làm toán và nghiên cứu khoa học Giáo viên cần phải dạy trẻ biết thể hiện bản thân

và diễn đạt ý tưởng của mình cho người khác hiểu, trẻ cần cảm nhận được vị trí,kiến thức của mình trong thế giới xung quanh Nếu trẻ cảm thấy thoải mái khi nói

về một ý tưởng hay chính kiến nào đó, trẻ sẽ trở nên dễ dàng học và sẽ sẵn sàngtiếp nhận những suy nghĩ mới Đây chính là yếu tố cần thiết để giúp trẻ sẵn sànghọc mọi thứ

+ Dạy trẻ biết nói lời cảm ơn, xin lỗi: Ngay từ khi còn bé, nếu trẻ hiểu được

nên dùng những lời cảm ơn và xin lỗi trong hoàn cảnh phù hợp thì sẽ rất có lợicho việc hình thành nhân cách của trẻ sau này Cho nên là giáo viên cần phải biếtdạy cho trẻ sử dụng các lời nói đó vào những hoàn cảnh cụ thể Ví dụ khi có ngườilớn cho quà trẻ phải biết nhận bằng hai tay và nói lời “cảm ơn”, hoặc khi khôngmay lỡ làm bạn ngã thì phải biết dùng lời “xin lỗi” đối với bạn

+ Bồi dưỡng về thực hành cho giáo viên một nội dung sau:

Đưa nội dung dạy kỹ năng sống,Giáo viên các khối lớp lựa chon nội dungphù hợp với lứa tuổi Thiết kế giáo án dạy học có nội dung về dạy trẻ về kỹ năngsống theo một số chủ đề

CHỦ ĐỀ 1 : GIÁ TRỊ HÒA BÌNH

Bài 1: Khám phá các giá trị

Bài 2: Phân biệt lớp học hoà bình và lớp học bất hoà

Bài 3: Ngôi sao bình yên

Bài 4: Bàn tay yêu thương

Bài 5: Giải quyết bất hoà

CHỦ ĐỀ 2: GIÁ TRỊ TÔN TRỌNG

Bài 6: Gương soi tôn trọng

Bài 7: Tôn trọng sự khác biệt

Bài 8: Thể hiện sự tôn trọng

Bài 9: Kỹ năng thể hiện sự tôn trọng khi nghe điện thoại

Bài 10: Lắng nghe chân thành

CHỦ ĐỀ 3: GIÁ TRỊ YÊU THƯƠNG

Bài 11: Miếng bọt biển yêu thương

Bài 12: Những trái tim yêu thương

Bài 13: Kỹ năng thể hiện tình yêu thương

Bài 14: Kỹ năng ứng xử khi bị lạc

Bài 15: Kỹ năng ứng xử khi người lạ đến đón trẻ

Bài 16: Phòng tránh bị ốm do thời tiết

Bài 17: An toàn giao thông

Bài 18: Thiệp yêu thương

CHỦ ĐỀ 4: GIÁ TRỊ TRÁCH NHIỆM

BàiI 19: Hoàn thành nhiệm vụ

Bài 20: Kỹ năng giúp mẹ gấp quần áo

Bài 21: Kỹ năng bảo quản đồ vật

Bài 22: Lời hứa và trách nhiệm thực hiện lời hứa

Bài 23: Ứng xử lịch sự nơi công cộng

CHỦ ĐỀ 5: GIÁ TRỊ HẠNH PHÚC

Bài 24: Hạnh phúc đến từ sự bình yên và yêu thương

Bài 25: Kỹ năng cảm thông, chia sẻ với người khác

Bài 26: Kỹ năng tự nhận thức

CHỦ ĐỀ 6: GIÁ TRỊ HỢP TÁC

Bài 27: Hợp tác

Bài 28: Hợp tác là hiểu được giá trị của mình

Bài 29: Mình có thể giúp bạn không

Bài 30: Kỹ năng tạp dựng sự hợp tác

CHỦ ĐÈ 7: GIÁ TRỊ TRUNG THỰC

Bài 31: Người trung thực

Bài 32: Giá trị trung thực

Bài 33: Kỹ năng thể hiện sự trung thực

CHỦ ĐỀ 8: GIÁ TRỊ KHIÊM TỐN

Bài 34: Người khiêm tốn

Bài 35: Biểu hiện của sự khiêm tốn

Bài 36: Kỹ năng rèn luyện sự khiêm tốn

Bài 37: Tác hại của không kiêm tốn

CHỦ ĐỀ 9: GIÁ TRỊ KHOAN DUNG

Bài 38: Người khoan dung

Bài 39: Chấp nhận sự khác biệt của người khác

CHỦ ĐỀ 10: GIÁ TRỊ GIẢN DỊ

Bài 40: Gía trị giản dị

Bài 41: Tiết kiệm

Bài 42: Tiết kiệm điện

Bài 43: Tiết kiệm nước

CHỦ ĐỀ 11: GIÁ TRỊ ĐOÀN KẾT

Bài 44: Giá trị đoàn kết

Bài 45: Kỹ năng thể hiện sự đoàn kết

Bài 46: Rèn luyện tinh thần đoàn kết

Bài 47: Tác hại của không đoàn kết

Thực hành 31: Hướng dẫn trẻ kỹ năng tập làm một số công việc tự phục vụ ng d n tr k n ng t p làm m t s công vi c t ph c v ẫn trẻ kỹ năng tập làm một số công việc tự phục vụ ẻ) ỹ năng tập làm một số công việc tự phục vụ ăng tập làm một số công việc tự phục vụ ập làm một số công việc tự phục vụ ột số công việc tự phục vụ ố công việc tự phục vụ ệc tự phục vụ ự phục vụ ục vụ ục vụ

1 Đi cầu thang

8 Cách xúc miệng nước mũi

9 Cách lấy nước uống

10.Cách xử lý khi ho

11.Cách xử lý hỉ mũi

12.Cách mặc áo, cởi áo (móc quần áo)

13.Cách mặc áo, cởi áo (gấp áo)

14.Cách cài khuy áo

15.Cách cầm dao, kéo, đĩa

16.Cách sử dụng kéo

17.Cách gấp khăn lại18.Cách rót nước19.Cách sử dụng thìa20.Chải tóc

21.Cách sử dụng đũa22.Khóa kéo

23.Cách cắt móng tay24.Cách quét rác trên sàn25.Cách lau chùi nước26.Đóng mở đai da27.Chuẩn bị đồ ăn nhẹ28.Cách mời trà và rửa cốc29.Cách cắt dưa chuột30.Vắt khăn ướt 31.Đánh giầy

Trước hết muốn cho giáo viên dạy được trẻ các kỹ năng sống thì đòi hỏicác thao tác của giáo viên phải chuẩn mực và có sự thống nhất các lớp nhà trường,các kỹ năng này phải được các cô giáo hướng dẫn giống nhau không có sự lệch lạcmỗi lớp hướng dẫn một kiểu thì sẽ rất khó cho việc kế thừa từ lớp nhỏ đến lớp lớn

Phát đĩa dạy trẻ các kỹ năng tự phục vụ ( Do sở giáo dục và đào tạo Hà Nội

cung cấp) cho giáo viên quan sát.

Hình ảnh: Đĩa dạy kỹ năng tự phục vụ

Hướng dẫn giáo viên tự thiết kế các bộ học cụ

Cho giáo viên tập thực hành các thao tác để dạy trẻ giống như trong đĩa(Các giáo viên tự quan sát lẫn nhau và cùng sửa chữa cho nhau để toàn bộ giáoviên phải theo tác thật chính xác)

Thông qua các hình thức bồi dưỡng này để giúp cho giáo viên nhận thứcđúng đắn về : Yêu cầu- Nội dung – Hình thức cũng như phương pháp giáo dục trẻ

kĩ năng sống để áp dụng vào dạy trẻ kĩ năng sống hàng ngày đạt hiệu quả cao

3.3 Chỉ đạo giáo viên lồng ghép giáo dục kĩ năng sống cho trẻ thông qua các hoạt động trong ngày cụ thể như :

Thông qua giờ đón và trả trẻ : Giúp cho giáo viên nhận thấy rằng việc dậy

kỹ năng chủ yếu ở hoạt động này là kỹ năng tự phục vu và kỹ năng giáo dục lễgiáo : Cất gầy dép, ba lô, chào cô, chào bố mẹ.Ngoài ra giáo viên trò chuyện hoặc

kể cho trẻ nghe các câu chuyện thông quá đó giáo dục và khắc sâu các kĩ năngsống cho trẻ : Ví dụ : Cô hỏi trẻ : kĩ năng ứng sử : Hôm qua nghỉ ở nhà con làm

gì ? Ở nhà chơi như thế nào là an toàn nhất ? Khi đi thăm người ốm cùng bố mẹ

con phải như thế nào ….

Thông qua họat động học: Hướng dẫn giáo viện lựa chon những bài thơ câu

chuyện có mang tính giáo dục kỹ năng sống như : Tích Chu, ba cô gái , bác gấuđen và 2 chú Thỏ, Nhổ củ cải,,VD: Giáo dục trẻ kỹ năng hợp tác thông qua câuchuyện “ Nhổ củ cải” Một mình ông lão thì không thể nhổ được củ cải khổng lồ

mà phải cần sự hợp tác của các thành viên trong gia đình thì mới nhổ được

Thông qua hoạt động ngoài trời và tham quan dã ngoại: Thông qua hoạt

động này chỉ đạo giáo viên bằng các đối tượng trẻ được quan sát, cô tận dụng các

cơ hội để giáo dục kĩ năng sống cho trẻ Ví dụ : Khi cho trẻ thăm quan khu di tíchlịch sử Chùa một cột, Lăng Bác, Hồ B52, Đình Hữu tiệp, Bảo tàng B52 Qua cáchoạt động này giúp giáo viên cung cấp cho trẻ biết tri ân các anh hùng liệt sĩ,không vứt rác thải các nơi công cộng, không ngắt lá bẻ cành cây các khu vui chơi ,khu di tích …( Một số hình ảnh)

Hình ảnh: Trẻ đang thăm quan dã ngoại tại khu bảo tàng B -52

Hình ảnh: Trẻ tham quan dã ngoại khu chùa Một Cột

Hình ảnh: Trẻ tham quan dã ngoại công viên Bách Thảo

Thông qua hoạt động ăn chủ yếu sử dụng : Kỹ năng tự phục vụ bằng cách

tập cho trẻ những việc vừa sức như: Sắp bàn ăn, xếp ghế, lau bàn, tự thay quần áo,gấp quần áo, Biết tự rửa tay sạch sẽ trước khi ăn, chỉ ăn uống tại bàn ăn, biết cách

sử dụng những đồ dùng, vật dụng trong ăn uống một cách đúng đắn, ăn uống gọngàng, không rơi vãi, nhai nhỏ nhẹ không gây tiếng ồn, biết tự dọn, cất đúng chỗ,biết giúp người lớn dọn dẹp, ngồi ngay ngắn không làm ảnh hưởng đến ngườixung quanh, biết giúp cô những công việc vừa sức … Đây là một trong những kỹnăng quan trọng nhất cần có ở trẻ vào giai đoạn này Giáo viên cần hiểu rõ tâm lýcủa trẻ cũng như sử dụng nhiều biện pháp khác nhau để hình thành nơi trẻ kỹ năngsống Chỉ đạo giáo viên rèn cho trẻ khả năng tự phục, nhất là tự phục vụ trong ănuống bằng cách: Tập cho trẻ cùng cô sắp bàn ăn, sắp chén muỗng, sắp khăn lautay, khăn lau miệng Ở lứa tuổi mẫu giáo lớn và nhỡ tập cho cháu tự lấy đồ ăntheo khả năng và sở thích của mình, với sự chỉ dẫn của Cô Đồng thời tập cho trẻcách sử dụng khăn lau miệng khi ăn như thế nào cho đẹp, đúng Ăn xong cất Bátthìa ở vị trí nào, để như thế nào cho đúng, gọn gàng và tiện lợi nhất Song song vớiviệc tập cho trẻ khả năng tự phục vụ trong bữa ăn là tập cho trẻ tự vệ sinh cá nhân

như rửa tay đúng quy trình, lau mặt đúng kỹ năng, biết thay quần áo, gấp quầnáo…, biết sử dụng đồ dùng ăn uống cách đúng mức.

Hình ảnh: Trẻ tự ăn cơm

Hình ảnh: Trẻ tự rửa tay bằng xà phòng

Hình ảnh: Trẻ tự lau mặt

Thông qua hoạt động vui chơi :Trẻ mầm non chơi mà học – Học bằng chơi

Hoạt động vui chơi mang tính tích hợp cao trong giáo dục kỹ năng sống cho trẻtrẻ Hoạt động chơi được tổ chức đáp ứng nhu cầu của trẻ, đồng thời tích hợp nộidung giáo dục, trong đó có nội dung giáo dục kĩ năng sống nên giáo viên lồng ghépgiáo dục các kĩ năng sống thông qua nội dung từng trò chơi đặc biệt là các trò chơiphân vai Với hoạt động vui chơi hướng dẫn giáoviên lựa chon chủ đề chơi, các

kỹ năng sống được lồng ghép thông qua hoạt động vui chơi Vi dụ : Trò chơi bác sĩ: qua trò chơi này cô giáo dạy tre biết cảm thông chia sẻ với người ốm, với ngườithiệt thòi …VD Góc xây dựng trẻ phải có sự hỗ trợ của các nhóm chơi trong gócnghệ thuật để xây dựng các công trình

Hình ảnh: Sản phẩm của góc nghệ thuật đưa đến công viên nước.