=> Qua câu chuyện về cuộc đời người đàn bà hàng chài và cách ứng xử của các nhân vật, nhà văn muốn gửi đến người đọc thông điệp: đừng nhìn cuộc đời, con người một cách đơn giản, phiến[r]
Trang 1CHIẾC THUYỀN NGOÀI XA
Nguyễn Minh Châu
I. GIỚI THIỆU CHUNG:
1. Tác giả:
2. Tác phẩm:
- Hoàn cảnh sáng tác:
- Bố cục:
- Tóm tắt:
II. ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN:
1/ Hai phát hiện của người nghệ sĩ nhiếp ảnh :
+ Thứ nhất:
Một cảnh “đắt” trời cho- một cảnh tượng tuyệt đẹp mà thiên nhiên, cuộc sống ban tặng cho con người Đó là hình ảnh chiếc thuyền lưới vó ẩn hiện trong biển sớm mờ sương
có pha đôi chút màu hồng do ánh mặt trời chiếu vào, “từ đường nét đến ánh sáng đều hài hòa và đẹp, một vẻ đẹp thực đơn giản và toàn bích”
->Với người nghệ sĩ, khung cảnh đó chứa đựng “chân lí của sự toàn thiện”, làm dấy lên trong Phùng những xúc cảm thẩm mĩ, khiến tâm hồn anh như được gột rửa, trở nên trong trẻo, tinh khôi Cái đẹp đã thanh lọc được tâm hồn con người
+ Thứ hai:
Một cảnh tượng phi thẩm mĩ: một người đàn bà xấu xí, mệt mỏi; một gã đàn ông to lớn, dữ dằn, phi nhân tính Gã đàn ông đánh đập người vợ một cách thô bạo; đứa con vì thương mẹ đã đánh cha để rồi nhận lấy hai cái bạt tai của bố… ->một cảnh tượng hoàn toàn trái ngược, giống như một trò đùa quái ác của cuộc sống
-> Phùng “ngơ ngác” không tin vào mắt mình Anh kinh ngạc, sững sờ, chết lặng bởi cái xấu, cái ác lại hiện hữu ngay trước mắt, ngay sau cái đẹp kì diệu kia
=> Qua hai phát hiện của người nghệ sĩ, nhà văn muốn phát biểu: Cuộc đời không đơn giản, xuôi chiều mà luôn chứa đựng nhiều nghịch lí Cuộc sống luôn tồn tại những mặt đối lập, mâu thuẫn Chính vì thế, con người, nhất là người nghệ sĩ, không nên vội đánh giá con người, sự vật, hiện tượng ở dáng vẻ bên ngoài mà phải phát hiện ra bản chất thực sau vẻ ngoài ấy.
Trang 2Câu chuyện của người đàn bà hàng chài ở tòa án huyện:
+ Chị đến tòa án để nghe chánh án Đẩu khuyên bảo và đề nghị từ bỏ người chồng vũ phu Nhưng chị đã từ chối và sẵn sàng đánh đổi mọi giá để không phải li hôn Chị lí giải: Hắn là chỗ dựa quan trọng của những người đàn bà hàng chài như chị Chị cần hắn để nuôi dưỡng đàn con Hơn nữa, trên thuyền cũng có lúc vợ chồng con cái hòa thuận, vui vẻ …
+ Câu chuyện đã giúp chánh Đẩu hiểu ra rất nhiều điều, trong anh “có một cái gì mới vừa
vỡ ra” Còn nghệ sĩ Phùng nhận thấy người đàn bà hàng chài là một phụ nữ nghèo khổ, nhẫn nhục nhưng không ngờ nghệch mà kín đáo, sâu sắc, thấu hiểu lẽ đời Tuy bề ngoài thô kệch nhưng chị có tâm hồn đẹp đẽ, giàu đức hi sinh và lòng vị tha Lòng tốt và pháp luật là rất cần thiết nhưng phải được xem xét trong những hoàn cảnh cụ thể …
=> Qua câu chuyện về cuộc đời người đàn bà hàng chài và cách ứng xử của các nhân vật, nhà văn muốn gửi đến người đọc thông điệp: đừng nhìn cuộc đời, con người một cách đơn giản, phiến diện, mà phải đánh giá sự việc, hiện tượng trong các mối quan hệ
đa diện, nhiều chiều.
3/
Tấm ảnh được chọn trong “bộ lịch năm ấy”:
+ Mỗi lần nhìn kĩ vào bức ảnh đen trắng, nghệ sĩ Phùng vẫn thấy “hiện lên cái màu hồng hồng của ánh sương mai”- đó là chất thơ, vẻ đẹp lãng mạn của cuộc đời, cũng là biểu tượng của nghệ thuật
+ Nếu nhìn lâu hơn, bao giờ anh cũng thấy “người đàn bà ấy đang bước ra khỏi tấm
ảnh”-đó hiện thân của những lam lũ, khốn khổ, là sự thật cuộc đời vẫn buộc những con người có lương tri phải trăn trở
=> Qua tấm ảnh được chọn trong “bộ lịch năm ấy”, Nguyễn Minh Châu thể hiện những suy tư, chiêm nghiệm sâu sắc về mối quan hệ giữa nghệ thuật và cuộc đời: Nghệ thuật chân chính không thể tách rời, tách li cuộc sống Nghệ thuật phải gắn với cuộc đời và phải vì cuộc đời.
4/
Nghệ thuật :
+ Xây dựng được một tình huống truyện độc đáo, có ý nghĩa khám phá, phát hiện về đời sống;
+ Nhà văn lựa chọn ngôi kể, điểm nhìn thích hợp, làm cho câu chuyện trở nên gần gũi, chân thực và có sức thuyết phục;
+ Ngôn ngữ nhân vật sinh động, phù hợp với tính cách; lời văn giản dị mà sâu sắc, đa nghĩa
III TỔNG KẾT: Học Ghi nhớ
Trang 3RỪNG XÀ NU
-Nguyễn Trung
Thành-*Tự học có hướng dẫn:
Tập trung đọc phần mở đầu ( Làng ở trong tầm đại bác những
đồi xà nu nối tiếp tới chân trời ) và phần cuối ( Anh cán bộ trong rừng lúc bấy giờ là anh Quyết những rừng xà nu nối tiếp chạy đến chân trời) ; trả lời các câu hỏi 1, 2, 3 và đọc phần Ghi nhớ)