- Khởi nghĩa Phan Tôn, Phan Liêm. - Khởi nghĩa Nguyễn Hữu Huân. THỰC DÂN PHÁP ĐÁNH CHIẾM BẮC KỲ LẦN THỨ NHẤT.. CUỘC KHÁNG CHIẾN Ở HÀ NỘI VÀ CÁC TỈNH ĐỒNG BẰNG BẮC KỲ[r]
Trang 1PHẦN II: LỊCH SỬ VIỆT NAM TỪ NĂM 1858-1918
CHƯƠNG I: CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP TỪ NĂM
1858 - CUỐI THẾ KỶ XIX
BÀI 24: CUỘC KHÁNG CHIẾN TỪ NĂM 1858 ĐẾN NĂM 1873
I.THỰC DÂN PHÁP XÂM LƯỢC VIỆT NAM
1.Chiến sự ở Đà Nẵng những năm 1858-1859
a/ Nguyên nhân
-Lấy cớ bảo vệ đạo Gia tô, liên quân Pháp –Tây Ban Nha đem quân xâm lược
Việt Nam
b/ Chiến sự ở Đà Nẵng (1858-1859)
- Ngày 1.9.1858 quân Pháp nổ súng tấn công vào Đà Nẵng.
=> Mở đầu cuộc xâm lược nước ta.
* Kết quả
- Dưới sự chỉ huy của Nguyễn Tri Phương quân ta đã chiến đấu anh dũng.
=> Sau 5 tháng xâm lược, Pháp chỉ chiếm được bán đảo Sơn Trà (Đà Nẵng).
2 Chiến sự ở Gia Định (1589)
- Tháng 2.1859 Pháp chuyển hướng tấn công vào Gia Định.
- Ngày 17.2.1859: Pháp tấn công thành Gia Định.
- Đầu năm 1862: Pháp chiếm 3 tỉnh miền Đông (Gia Định, Định Tường, Biên
Hòa) và 1 tỉnh miền Tây (Vĩnh Long).
- Hoảng sợ, triều đình H uế vội ký với Pháp Hiệp ước Nhâm Tuất (5.6.1862)
=> Đây là văn kiện bán nước đầu tiên của triều Huế.
Tác giả: Hoàng Thị Bé Thủy
BÀI 24: CUỘC KHÁNG CHIẾN TỪ NĂM 1858 ĐẾN NĂM
1873 (tt)
Trang 2II CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP TỪ NĂM 1858-1873
1. Kháng chiến ở Đà Nẵng và ba tỉnh miền Đông Nam Kỳ
- Tại Đà Nẵng, nhiều toán nghĩa quân phối hợp với triều đình chống giặc.
- Tại Gia Định, phong trào kháng chiến diễn ra sôi nổi.
* Tiêu biểu
+ Vụ đốt tàu Pháp của nghĩa quân Nguyễn Trung Trực (10-12-1861).
+ Cuộc khởi nghĩa Trương Định (1862-1864).
2) Kháng chiến lan rộng ra ba tỉnh miền Tây Nam Kỳ
a) Nguyên nhân
- Lợi dụng sự nhu nhược của triều đình Huế, Pháp đã đánh chiếm 3 tỉnh miền Tây Nam Kỳ (20->24-6-1867).
b) Diễn biến
Các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu:
- Khởi nghĩa Nguyễn Trung Trực.
- Khởi nghĩa Trương Quyền.
- Khởi nghĩa Phan Tôn, Phan Liêm.
- Khởi nghĩa Nguyễn Hữu Huân.
c) Kết quả, ý nghĩa
- Đều bị thực dân Pháp đàn áp.
- Thể hiện lòng yêu nước và quyết tâm chống Pháp của nhân dân ta.
Câu hỏi ôn tập: Tinh thần kháng chiến chống Pháp xâm lược của nhân dân ta được thể hiện như thế nào?
Tác giả: Hoàng Thị Bé Thủy
BÀI 25: KHÁNG CHIẾN LAN RỘNG RA TOÀN
QUỐC ( 1873-1884) (Tiết 1)
I. THỰC DÂN PHÁP ĐÁNH CHIẾM BẮC KỲ LẦN THỨ NHẤT.
CUỘC KHÁNG CHIẾN Ở HÀ NỘI VÀ CÁC TỈNH ĐỒNG BẰNG BẮC KỲ
1 Tình hình Việt Nam trước khi Pháp đánh chiếm Bắc kỳ
a) Pháp
Trang 3- Thực dân Pháp muốn biến Nam kỳ thành bàn đạp vững chắc để đánh chiếm miền Bắc và Miền Trung.
b) Triều đình Huế
- Tiếp tục thi hành chính sách đối nội, đối ngoại phản động và lỗi thời.
2 Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc kỳ lần thứ nhất (1873)
- Lợi dụng sự yêu cầu của triều đình Huế, Pháp cử Gác-ni-ê đưa quân ra Bắc.
- Ngày 20-11-1873: Gác-ni-ê tấn công và hạ thành Hà Nội.
- Thừa thắng, Gác-ni-ê đánh chiếm các tỉnh đồng bằng Bắc kỳ.
3 Kháng chiến ở Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc kỳ (1873-1874)
a) Nhân dân Bắc kỳ kháng chiến
- Khi Pháp đến Hà Nội, nhân dân đã anh dũng đứng lên kháng chiến.
- Ngày 21-12-1873: Gác-ni-ê đền tội ở Cầu Giấy.
=> Nhân dân phấn khởi càng quyết tâm chống giặc.
b) Hiệp ước1874
- Ngày 15-3-1874: Triều đình Huế ký với Pháp bản Hiệp Ước Giáp Tuất.
* Nội dung
+ Pháp buộc phải rút quân khỏi Bắc kì.
+Triều đình Huế chính thức thừa nhận sáu tỉnh Nam kì hoàn toàn thuộc về Pháp.
* Ý nghĩa
- Bán rẻ chủ quyền dân tộc.
- Tiến sâu hơn trên con đường đầu hàng thực dân Pháp.
Tác giả: Hoàng Thị Bé Thủy
BÀI 25: KHÁNG CHIẾN LAN RỘNG RA TOÀN
QUỐC ( 1873-1884) (Tiết 2) II.THỰC DÂN PHÁP ĐÁNH BẮC KÌ LẦN THỨ HAI NHÂN DÂN BẮC KÌ TIẾP TỤC KHÁNG CHIẾN TRONG NHỮNG NĂM 1882 - 1884
1 Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ hai năm 1882
+ Âm mưu của Pháp:
Trang 4- Sau Hiệp ước 1874, Pháp quyết tâm chiếm bằng được Bắc Kì, biến nước ta thành thuộc địa
- Lấy cớ triều đình Huế vi phạm Hiệp ước năm 1874, Pháp kéo quân ra Bắc Kì lần 2.
+ Diễn biến:
2 Nhân dân Bắc Kì tiếp tục kháng Pháp
bước tiến của quân Pháp
và lính Pháp tại Cầu Giấy
+ Chiến thắng Cầu Giấy lần thứ hai làm cho quân Pháp thêm hoang mang, dao động, chúng định bỏ chạy nhưng triều đình Huế lại chủ trương thương lượng với Pháp hi vọng chúng sẽ rút quân
3 Hiệp ước Pác-tơ-nốt 1884 Nhà nước phong kiến Việt Nam sụp đổ
+ Chiều 18 - 8 - 1883, Pháp bắt đầu tiến công vào Thuận An, đến ngày 20 - 8, Pháp
đổ bộ lên khu vực này
của triều đại phong kiến nhà Nguyễn.
Bài tập: Tại sao nói từ năm 1858 đến năm 1884 là quá trình triều đình Huế đi từ đầu hàng từng bước đến đầu hàng toàn bộ trước quân xâm lược?
BÀI 26: PHONG TRÀO KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP TRONG NHỮNG NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX 1.Cuộc phản công quân Pháp của phái chủ chiến ở kinh thành Huế tháng 7 năm 1885
lệnh tấn công quân Pháp ở Tòa Khâm Sứ và đồn Mang Cá.
2 Phong trào Cần vương bùng nổ và lan rộng
+ Tôn Thất Thuyết đưa vua Hàm Nghi chạy ra Tân Sở (Quảng Trị) Ngày
Trang 5+ Phong trào yêu nước chống Pháp dưới ngọn cờ Cần vương diễn ra sôi nổi từ năm 1885 đến cuối thế kỉ XIX Diễn biến phong trào có thể chia làm 2 giai đoạn:
*Giai đoạn 1(1885-1888): Phong trào bùng nổ khắp cả nước.
*Giai đoạn 2 (1888-1896): Nhiều cuộc khởi nghĩa lớn, có quy mô.
Câu hỏi: Hoàn cảnh dẫn đến sự bùng nổ của phong trào Cần Vương? Theo em, chiếu Cần Vương đã ảnh hưởng như thế nào đến bộ phận văn thân,
sỹ phu yêu nước và nhân dân ta?