VIỆT NAM TỪ SAU CÁCH MẠNG THÁNG TÁM ĐẾN TO ÀN QUỐC KHÁNG CHIẾN.. BÀI 24[r]
Trang 1LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG TP.HCM
BÀI 6: CUỘC ĐẤU TRANH CHỐNG MỸ – NGỤY
CỦA NHÂN DÂN SÀI GÒN
I Bộ mặt Sài Gòn dưới thời Mỹ – Ngụy:
- Kinh tế: xây dựng Khu công nghiệp Biên Hòa, Thủ Đức, khuyến khích tư bản nước ngoài đầu tư buôn bán, mở rộng cảng SG nhìn chung là nền kinh tế phụ thuộc vào đế quốc
- Văn hóa, giáo dục: mở nhiều trường học, viện nghiên cứu, trường dạy nghề…nhiều loại hình giải trí không lành mạnh xuất hiện
- Xã hội: xuất hiện nhiều tệ nạn như ma túy, mại dâm, trộm cướp…
II Cuộc đấu tranh chống Mỹ – Ngụy của nhân dân SG:
1) Sự độc tài của chính quyền ngụy – “mồi lửa” cho cuộc đấu tranh của nhân dân:
- Từ 1954 – 1975 các chính quyền do Mỹ dựng lên đã thực hiện nhiều chính sách phản động: “tố cộng”, “diệt cộng”, “tìm diệt”, “bình định”… đã tạo nên “mồi lửa” cho cuộc đấu tranh không dứt của nhân dân SG nói riêng và miền Nam nói chung
2) Ngọn lửa đấu tranh chống Mỹ – Ngụy bùng cháy trong lòng Thành phố SG
a) Cuộc đấu tranh sôi động của các tầng lớp nhân dân Thành phố SG
- 7 – 1956 hơn 70% người dân SG bãi công
- 5 – 1963 hàng ngàn nhà sư biểu tình tuyệt thực
- 6 – 1963 hòa thượng Thích Quảng Đức tự thiêu kéo theo cuộc biểu tình của hơn 700.000 người
- 9/1963 cảnh sát nã súng vào đòn biểu tình giết chết nữ sinh Quách Thị Trang
- 3/1972 Phong trào đấu tranh của sinh viên, học sinh
- Văn hóa: lập Ủy ban bảo vệ văn hóa dân tộc
b) Những anh hùng “tàng hình” và các chiến công thầm lặng
- 1964 đánh chìm chiến hạm Card trên sông SG, đánh bom cao ốc Brinh tiêu diệt 155 sĩ quan cao cấp
- 1965 tấn công Sứ quán Mỹ tiêu diệt 217 tên Mỹ
- 1966 đánh chìm chiến hạm Victory
- 1965 đặt bom nhà hàng Metropole diệt 200 phi công Mỹ
- 1972 đốt cháy kho bom thành Tuy Hạ
- 1973 đốt cháy kho xăng dầu Nhà Bè
Trang 2CHƯƠNG IV VIỆT NAM TỪ SAU CÁCH MẠNG THÁNG TÁM
ĐẾN TO ÀN QUỐC KHÁNG CHIẾN BÀI 24 CU ỘC ĐẤU TRANH BẢO VỆ VÀ XÂY D ỰNG CHÍNH
QUYỀN DÂN CH Ủ NHÂN DÂN (1945- 1946)
I Tình hình nước ta sau Cách mạng tháng Tám
1 Khó khăn
- Nạn ngoại xâm đe dọa:
- Nội phản: các lực lượng phản cách mạng ngóc đầu dậy chống phá cách mạng
- Sản xuất đình đốn, nạn đói đe dọa đời sống nhân dân
- Ngân sách nhà nước hầu như trống rỗng
- Hơn 90% số dân mù chữ, các tệ nạn xã hội tràn lan
Sau Cách mạng tháng Tám, nước ta đứng trước tình thế "ngàn cân treo sợi tóc"
2 Thuận lợi
- Giành được chính quyền, nhân dân tin tưởng vào Hồ Chí Minh
- Phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới lên cao
II- Bước đầu xây dựng chế độ mới
Ngày 6 - 1 - 1946, nhân dân c ả nước đi bầu cử Quốc hội với hơn 90% cử tri tham gia
III- Diệt giặc đói, giặc dốt và giải quyết khó khăn về tài chính.
- Diệt giặc đói:
+ Biện pháp trước mắt là tổ chức quyên góp “Lá lanh đùm lá rách” lập hũ gạo cứu đói, kêu gọi đồng bào nhường cơm
sẻ áo
+ Lâu dài: đẩy mạnh tăng gia sản xuất, chia ruộng đất của địa chủ cho nông dân
Kết quả: nạn đói được đẩy lùi
- Diệt giặc dốt:
+ Ngày 8 - 9 - 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh kí sắc lệnh th ành lập Nha bình dân học vụ, kêu gọi mọi người tham gia phong trào xoá nạn mù chữ
+ Các trường học sớm được khai giảng, nội dung phương pháp dạy học bước đầu đổi mới
Trang 3- Giải quyết khó khăn tài chính:
+ Kêu gọi nhân dân đóng góp, xây dựng “Quỹ độc lập”, phong trào
“Tuần lễ vàng”
+ Phát hành tiền Việt Nam
IV- Nhân dân Nam bộ kháng chiến chống thực dân Pháp trở lại xâm lược
- Đêm 22 rạng sáng ngày 23 - 9 - 1945, Pháp đánh úp trụ sở Ủy ban Nhân dân Nam Bộ, mở đầu cuộc chiến tranh xâm lược nước ta lần hai
- Nhân dân ta anh dũng đánh trả thực dân Pháp bằng mọi hình thức và mọi thứ vũ khí có trong tay ở Sài Gòn Chợ Lớn, sau đó là Nam B ộ và Nam Trung B ộ
- Nhân dâ mi ền Bắc tích cực chi viện sức người, sức của cho quân và dân miền Nam
V- Đấu tranh chống quân Tưởng và bọn phản cách mạng
- Quân Tưởng đã sử dụng bọn Việt Quốc, Việt Cách chống phá ta từ bên trong, chúng đòi ta cải tổ chính phủ, gạt bỏ những đảng viên cộng sản
ra khỏi Chính phủ Lâm thời
- Chủ trương của ta: hoà hoãn, nhân nhượng một số quyền lợi về kinh tế, chính trị như nhường 70 nghế trong Quốc hội và một số ghế Bộ trưởng trong Chính phủ Liên hiệp; cung cấp lương thực, nhận tiêu tiền “quan kim”
- Mặt khác, Chính phủ ban một số sắc lệnh nhằm trấn áp bọn phản cách mạng, lập tòa án quân sự để trừng trị bọn phản cách mạng
VI Hiệp định Sơ bộ (6 3 1946) và Tạm ước Việt Pháp (14 9 -1946)
- Tưởng và Pháp kí Hiệp ước Hoa - Pháp (28 - 2 - 1946), bắt tay chống phá cách mạng nước ta
- Trước tình hình đó, ta chủ động đàm phán, hoà hoãn với Pháp kí Hiệp định Sơ bộ (6 - 3 - 1946) nhằm đuổi quân Tưởng về nước và tranh thủ thời gian chuẩn bị cho cuộc kháng chiến lâu dài
- Nội dung Hiệp định:
Trang 4+ Pháp công nhận Việt Nam là một quốc gia tự do, có chính phủ nghị viện, quân đội và tài chính riêng
Trang 5+ Quân Pháp ra miền Bắc thay thế quân Tưởng và sẽ rút dần trong 5 năm + Hai bên ngừng bắn, tiếp tục đàn phán
Cuộc đàm phán chính thức tại Pháp thất bại, Hồ Chí Minh đã kí với Pháp Tạm ước ngày 14 - 9 - 1946, tiếp tục nhượng bộ cho Pháp một số quyền lợi kinh tế, văn hóa ở Việt Nam
- Ý nghĩa: Việc ta kí Hiệp định Sơ bộ và Tạm ước với Pháp đã giúp ta loại được một kẻ thù là quân Tưởng, có thêm thời gian hoà hoãn để chuẩn bị cuộc kháng chiến lâu dài
Trang 6CHƯƠNG V VIỆT NAM TỪ CUỐI NĂM 1946 ĐẾN NĂM 1954
BÀI 25 NH ỮNG NĂM ĐẦU CỦA CUỘC KHÁNG CHIẾN TOÀN QUỐC
CHỐNG THỰC DÂN PHÁP (1946 - 1950)
I- Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược bùng nổ (19 - 12 - 1946)
1 Kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp bùng nổ
- Sau khi kí Hiệp định sơ bộ (6 - 3 - 1946) Và T ạm ước (14 - 9 - 1946), thực dân Pháp tăng cường các hoạt động khiêu khích, tấn công ta ở Nam Bộ và Nam Trung Bộ, Hải Phòng, Lạng Sơn, nhất là ở Hà Nội
- Ngày 18 - 12 - 1946, Pháp g ửi tối hậu thư đòi ta phải giải tán lực lượng tự vệ chiến đấu, giao quyền kiểm soát Thủ đô cho chúng
- Trước tình hình đó, Ban Thường vụ Trung ương Đảng họp tại Vạn Phúc (Hà Đông) vào ngày 18 và 19 - 12 - 1946 đã quyết định phát động toàn quốc kháng chiến
- Tối 19 - 12 - 1946, Hồ Chí Minh ra “Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến” Đêm 19 - 12 - 1946, cuộc kháng chiến bắt đầu
2 Đường lối kháng chiến chống thực dân Pháp của ta
- Đường lối kháng chiến chống Pháp là cuộc chiến tranh nhân dân, toàn dân, toàn diện, trường kì, và tự lực cánh sinh, tranh thủ sự ủng hộ của quốc tế
- Tính chất kháng chiến:
+ Kháng chiến toàn dân tất cả mọi người dân tham gia kháng chiến
+ Kháng chiến toàn diện diễn ra trên tất cả các mặt trận quân sự, kinh tế
II- Cuộc chiến đấu ở các đô thị phía Bắc vĩ tuyến 16
- Diễn biến: cuộc chiến đấu diễn ra qu yết liệt ở Hà Nội, Nam Định, Huế, Đà
Nẵng…
- Kết quả và ý ngh ĩa: ta loại khỏi vòng chiến đấu hàng nghìn tên địch, giam chân địch ở trong thành phố, làm giảm bước tiến của chúng, tạo điều kiện cho Đảng, Chính phủ rút về căn cứ để chuẩn bị cho cuộc kháng chiến lâu dài