- Nghị luận văn học là một dạng nghị luận mà các vấn đề đưa ra bàn luận là giá trị nội dung và nghệ thuật của tác phẩm; tư tưởng, tình cảm của tác giả gửi gắm trong tác phẩm.. - Khi làm [r]
Trang 1Chủ đề NGHỊ LUẬN VĂN HỌC
A TÌM HIỂU CHUNG BÀI NGHỊ LUẬN VĂN HỌC
- Văn nghị luận là dùng ý kiến lí lẽ của mình để bàn bạc, để thuyết phục người khác về một vấn đề nào đó Để thuyết phục được ý kiến phải đúng và thái độ phải đúng Có thể gọi ý kiến là lý còn thái độ là tình Có khi ý kiến đúng mà thái độ không đúng thì cũng kém giá trị và tác dụng Có ý kiến đúng và thái độ đúng rồi lại phải có cách nghị luận hợp
lý nữa
- Yêu cầu bài văn nghị luận: Phải đúng hướng, phải trật tự, phải mạch lạc, phải trong sáng, phải sinh động, hấp dẫn, sáng tạo
- Những thao tác chính của văn nghị luận: giải thích, chứng minh, phân tích, bình luận, bác bỏ, so sánh,…
- Nghị luận văn học là một dạng nghị luận mà các vấn đề đưa ra bàn luận là giá trị nội dung và nghệ thuật của tác phẩm; tư tưởng, tình cảm của tác giả gửi gắm trong tác phẩm
- Khi làm bài văn nghị luận văn học cần chú ý các yêu cầu sau đây:
+ Học sinh cần nắm chắc các thao tác nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích); một đoạn thơ, bài thơ
+ Biết rút ra giá trị nội dung và nghệ thuật của tác phẩm; tư tưởng, tình cảm của tác giả gửi gắm trong tác phẩm
I NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN (HOẶC ĐOẠN TRÍCH).
- HS đọc văn bản trong SGK/61,62/Ngữ văn tập 2 Sau đó trả lời các câu hỏi:
- Vấn đề nghị luận của văn bản này?
- Hãy đặt một nhan đề thích hợp cho văn bản
- Vấn đề NL được người viết triển khai qua những luận điểm nào?
+ Đọc lại phần mở bài, tìm câu nêu lên vấn đề nghị luận
+ Đọc lại phần thân bài, tìm những câu nêu lên hoặc cô đúc luận điểm của văn bản
+ Để khẳng định các luận điểm, người viết đã lập luận (dẫn dắt, phân tích, chứng minh) như thế nào? Nhận xét về những luận cứ được người viết đưa ra để làm sáng tỏ cho từng luận điểm (Gợi ý: Những luận cứ đó được lấy ở đâu? Gồm những điều gì?)
- Sau khi trả lời các câu hỏi trên các em rút ra đặc điểm của bài văn nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích) (Dựa vào phần Ghi nhớ/63)
+ Nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích là gì?
+ Yêu cầu về nội dung của bài nghị luận này là gì?
- Yêu cầu về hình thức của bài nghị luận này phải như thế nào?
Trang 2Luyện tập:
Đọc đoạn văn SGK/63, 64 “Từ việc then chốt này” và trả lời câu hỏi:
- Vấn đề NL của đoạn văn là gì?
- Đoạn văn nêu lên những ý kiến chính nào? Các ý kiến ấy giúp ta hiểu thêm gì về nhân vật lão Hạc?
(Hết tiết 1)
II NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ
HS đọc văn bản Khát vọng hòa nhập, dâng hiến cho đời (SGK/77) và trả lời câu hỏi.
- Vấn đề nghị luận của văn bản này là gì?
- Văn bản nêu lên những luận điểm gì về hình ảnh mùa xuân trong bài Mùa xuân nho nhỏ? Người viết đã sử dụng những luận cứ nào để làm sang tỏ các luận điểm đó?
(Để chứng minh cho các luận điểm, người viết đã chọn bình các câu thơ, hình ảnh thơ thơ đặc sắc, phân tích giọng điệu trữ tình, kết cấu của bài thơ.)
- Giữa các phần của văn bản thế nào?
- Em có nhận xét gì về lối diễn đạt của bài văn?
- Sau khi trả lời các câu hỏi trên các em rút ra đặc điểm của bài văn nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích) (Dựa vào phần Ghi nhớ/63)
- Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ là gì?
- Yêu cầu về nội dung của bài NL này là gì?
- Yêu cầu về hình thức là gì? (bố cục, luận điểm, lời văn)
Luyện tập
Hãy đọc luyện tập trang 79 và trình bày ý kiến của em?
(Hết tiết 2)
B CÁCH LÀM BÀI VĂN NGHỊ LUẬN VĂN HỌC
I ĐỀ VĂN NGHỊ LUẬN VĂN HỌC
HS đọc các đề bài trong SGK/64, 65 và 79, 80
- Các đề bài ở trang 64, 65 đã nêu ra những vấn đề nghị luận nào về tác phẩm truyện?
- Các từ suy nghĩ, phân tích trong đề bài đòi hỏi bài làm phải khác nhau như thế nào?
- Các đề bài ở trang 79, 80 được cấu tạo như thế nào?
- Các từ trong đề bài như suy nghĩ, phân tích, cảm nhận (hoặc có khi đề bài không có
lệnh) biểu thị những yêu cầu gì đối với bài làm?
II CÁCH LÀM BÀI VĂN NGHỊ LUẬN VĂN HỌC
1 Các bước làm bài nghị luận văn học.
- HS đọc đề bài SGK/65, 80 và các bước làm bài Nêu yêu cần của các bước làm bài
Trang 32 Định hướng dàn bài chung.
- Từ đó định hướng dàn bài chung cho bài nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích)
và nghị luận về đoạn thơ, bài thơ
- HS tự lập dàn bài chung cho bài nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích) và nghị luận về đoạn thơ, bài thơ
- HS cùng trao đổi để rút ra dàn bài chung cho 2 dạng bài trên
3 Ghi nhớ: SGK/68 và 83
- HS tự rút ra những điểm cần ghi nhớ khi làm bài nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích) và nghị luận về đoạn thơ, bài thơ
(Hết tiết 3, 4)
C THỰC HÀNH
I Lập dàn bài cho đề trang 68
Cảm nhận của em về đoạn trích truyện “Chiếc lược ngà” của Nguyễn Quang Sáng
II Lập dàn bài cho đề trang 84
Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh
D VẬN DỤNG
Từ 2 dàn ý đã lập ở phần thực hành viết thành bài văn hoàn chỉnh
- Quý phụ huynh và học sinh down phần câu hỏi về yêu cầu các em chuẩn bị trước sau đó sẽ tham gia học trực tuyến với phần mềm Zoom cùng Thầy Chí ID 9679263846
- Phần mềm Zoom có thể sử dụng trên điện thoại phần mềm Androi, IPhon 8, IPad, laptop.
- 8g sáng thứ 5, ngày 26/3/2020, Lớp 9A1 sẽ học 1 tiết thử nghiệm, các lớp 9 còn lại
sẽ có lịch học cụ thể do BGH sắp xếp.