→ Người tài cao, học rộng, có đức độ là khí chất ban đầu làm nên sự sống còn và phát triển của đất nước, xã hội.. → Hiền tài có quan hệ lớn đến sự thịnh – suy của đất nước.[r]
Trang 1Hiền tài là nguyên khí quốc gia
Thân Nhân Trung
-I Tìm hiểu chung:
1.Tác giả: Thân Nhân Trung (1418- 1499)
- Tự (tên chữ): Hậu Phủ
- Quê: làng Yên Ninh- huyện Yên Dũng (Bắc Giang)
- Đỗ tiến sĩ năm 1469, nổi tiếng văn chương, được Lê Thánh Tông tin dùng
- Được phong là Phó nguyên soái trong Tao đàn văn học do Lê Thánh Tông sáng lập
2 Tác phẩm:
a Thể văn bia: - Là những bài văn khắc trên bia đá
- Phân loại: 3 loại
+ Văn bia ghi công đức
+ Bia ghi việc xây dựng các công trình kiến trúc
+ Bia lăng mộ
- Mục đích: ghi chép những sự việc trọng đại hoặc tên tuổi, cuộc đời của những người có công đức lớn để lưu truyền cho đời sau
b Bố cục: 3 phần
+ P1: Vai trò quan trọng của hiền tài
+ P2: Những việc làm khuyến khích hiền tài của các thánh đế minh vương
+ P3: Ý nghĩa của việc khắc bia tiến sĩ
II Đọc - hiểu văn bản:
1 Vai trò quan trọng của hiền tài:
- Hiền tài là nguyên khí của quốc gia:
+ Hiền tài: người có tài cao, học rộng và có đạo đức
+ Nguyên khí: khí chất ban đầu làm nên sự sống còn và phát triển của sự vật
→ Người tài cao, học rộng, có đức độ là khí chất ban đầu làm nên sự sống còn và phát triển của đất nước, xã hội
→ Hiền tài có quan hệ lớn đến sự thịnh – suy của đất nước
- Phương pháp lập luận: diễn dịch
Luận điểm được triển khai qua cách so sánh đối lập:
Nguyên khí thịnh >< Nguyên khí suy
Đ/n nhiều hiền tài >< Đ/n hiếm hiền tài
Thế nước mạnh >< Thế nước suy
→ Khẳng định tính chất rõ ràng, hiển nhiên của chân lí
2 Những việc làm khuyến khích hiền tài của các thánh đế minh vương:
Trang 2- Những việc đã làm:
+ Đề cao danh tiếng, xướng danh, ghi tên ở bảng vàng
+ Ban chức tước
+ Ban yến tiệc
→ Chưa đủ vì danh tiếng của hiền tài mới chỉ được vang danh ngắn ngủi, lẫy lừng một thời mà ko lưu truyền được lâu dài
- Việc sẽ làm: Khắc bia tiến sĩ
3 Ý nghĩa của việc khắc bia tiến sĩ:
- Khuyến khích hiền tài: kẻ sĩ trông vào mà phấn chấn, hâm mộ, ra sức rèn luyện danh tiết, gắng sức giúp vua, giúp nước
- Ngăn ngừa điều ác, kẻ ác, ý xấu bị ngăn chặn, lòng thiện tràn đầy, kẻ ác lấy đó làm răn, người thiện xem đó mà cố gắng
- Dẫn việc dĩ vãng, chỉ lối tương lai, góp phần rèn rũa danh tiếng cho sĩ phu, vừa để củng cố mệnh mạch cho đất nước
4 Bài học lịch sử:
+ Ở thời đại nào “hiền tài” cũng là “nguyên khí của quốc gia” → phải biết quý trọng hiền tài
+ Hiền tài có mối quan hệ sống còn đối với sự thịnh- suy của đất nước
+ Sự đúng đắn trong quan điểm của nhà nước ta: Giáo dục là quốc sách hàng đầu
III Tổng kết:
- Sơ đồ kết cấu của bài văn bia trên: