HƯỚNG DẪN DẠY HỌC BỘ SÁCH BÁC HỒ VÀ NHỮNG BÀI HỌC VỀ ĐẠO ĐỨC, LỐI SỐNG CẤP TIỂU HỌC

Một số phương pháp tổ chức hoạt động giáo dục đưa nội dung học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh ở cấp Tiểu học... Một số kĩ thuật tổ chức hoạt động giáo dục đư[r]

Trang 1

TS NGUYỄN VĂN TÙNG (Chủ biên) ThS ĐOÀN THỊ THUÝ HẠNH – ThS NGUYỄN THỊ CHI

PHAN THỊ HƯƠNG GIANG – ThS HỒ THỊ HƯƠNG

HƯỚNG DẪN DẠY HỌC

BỘ SÁCH BÁC HỒ VÀ NHỮNG BÀI HỌC VỀ ĐẠO ĐỨC, LỐI SỐNG

CẤP TIỂU HỌC

NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM

Trang 3

GIỚI THIỆU VÀ HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG TÀI LIỆU

MỤC ĐÍCH

Tài liệu Hướng dẫn dạy học bộ sách “Bác Hồ và những bài học về đạo

đức, lối sống” cấp Tiểu học được biên soạn nhằm mục đích:

– Cung cấp cho giáo viên (GV) các nội dung kiến thức cơ bản của tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh

– Hình thành cho GV phương pháp, cách thức tổ chức các hoạt động dạy học có nội dung học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh một cách có hiệu quả

– Cung cấp cho GV cách thiết kế tổ chức dạy học có nội dung học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh

– Tăng cường áp dụng và chia sẻ các hoạt động dạy học có nội dung học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh phù hợp với đặc điểm của địa phương

CẤU TRÚC TÀI LIỆU

Cuốn tài liệu gồm hai phần chính:

Phần 1: Những vấn đề chung

– Cung cấp các kiến thức về nội dung cơ bản của tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh

– Bảng ma trận nội dung kiến thức về tư tưởng, đạo đức, phong cách

Hồ Chí Minh đưa vào trường tiểu học

– Một số phương pháp, cách thức tổ chức hoạt động dạy học có nội dung giáo dục về tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh

Trang 4

Phần 2: Hướng dẫn cụ thể

Các thiết kế hoạt động cụ thể cho từng bài học từ lớp 2 đến lớp 5

HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG TÀI LIỆU

Để sử dụng hiệu quả tài liệu này, người sử dụng cần lưu ý:

– Đọc nhanh từng phần của tài liệu để có cái nhìn tổng quát về cấu trúc, nội dung của toàn bộ tài liệu

– Đọc và tìm hiểu kĩ từng phần về nội dung kiến thức, phương pháp và hình thức tổ chức hoạt động dạy học có nội dung học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh

– Nghiên cứu kĩ thiết kế của từng bài học, nắm vững quy trình tổ chức hoạt động trước khi tổ chức từng hoạt động dạy học có nội dung học tập

và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh cho học sinh (HS) tiểu học

Trang 5

Phần 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG

1.1 Các nội dung cơ bản của tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh đưa vào cấp Tiểu học

1.1.1 Khái quát các nội dung cơ bản của tư tưởng, đạo đức, phong cách

di sản và cuộc đời hoạt động của Người

1.1.1.1 Tư tưởng Hồ Chí Minh

Tư tưởng Hồ Chí Minh là hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại

Đại hội IX của Đảng (tháng 4–2001) xác định tư tưởng Hồ Chí Minh gồm:

Tư tưởng về giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người; về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại; về sức mạnh của nhân dân, của khối đại đoàn kết toàn dân tộc; về quyền làm chủ của nhân dân, xây dựng nhà nước thật sự của dân, do dân, vì dân; về quốc phòng toàn dân, xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân; về phát triển kinh tế về văn hoá, không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân; về đạo đức cách mạng cho đời sau; về xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, cán bộ, đảng viên vừa là người lãnh đạo, vừa là người đầy tớ trung thành của nhân dân,…

Trang 6

Trong giai đoạn hiện nay, “để tiếp tục làm cho toàn Đảng, toàn dân, toàn quân nhận thức ngày càng sâu sắc hơn những nội dung cơ bản và giá trị to lớn của tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; làm cho tư tưởng, đạo đức, phong cách của Người thật sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc của đời sống xã hội, xây dựng văn hoá, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững và bảo vệ vững chắc Tổ quốc, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”, cần tập trung nghiên cứu, quán triệt nội dung

cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh trong sáu nhóm vấn đề:

– Tư tưởng Hồ Chí Minh về con đường của cách mạng Việt Nam;

– Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam; – Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhân dân, đại đoàn kết toàn dân tộc;

– Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng văn hoá và con người;

– Tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy dân chủ, xây dựng Nhà nước pháp quyền của dân, do dân, vì dân;

– Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng

1.1.1.2 Đạo đức Hồ Chí Minh

* Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức

Đạo đức Hồ Chí Minh là một bộ phận của tư tưởng Hồ Chí Minh; là một

hệ thống các quan điểm cơ bản và toàn diện của Người về đạo đức, vị trí, vai trò của đạo đức, những chuẩn mực giá trị của đạo đức cách mạng và những nguyên tắc xây dựng đạo đức

Hồ Chí Minh nhiều lần chỉ rõ: “Sức có mạnh mới gánh được nặng và đi được xa”, người cách mạng phải có đạo đức cách mạng làm nền tảng, nếu không có đạo đức làm nền tảng, làm cái căn bản thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân Trong mối quan hệ giữa đạo đức và trí tuệ, đức

và tài, Hồ Chí Minh đã nêu một quan điểm lớn: Phải có đức để đi đến cái trí

Vì khi đã có cái trí, thì cái đức chính là cái đảm bảo cho người cách mạng giữ vững chủ nghĩa mà mình đã giác ngộ, đã chấp nhận, đã đi theo

Trong quan niệm của Hồ Chí Minh, cấu trúc nhân cách bao gồm hai mặt: đạo đức và tài năng, phẩm chất và năng lực, hồng và chuyên, trong đó, Người xác định đạo đức, phẩm chất, hồng là gốc, là nền tảng, nhưng điều đó không có

Trang 7

nghĩa là tuyệt đối hoá mặt đức, coi nhẹ mặt tài Đức là gốc, nhưng đức và tài phải kết hợp, phải đi đôi, không thể có mặt này, thiếu mặt kia

* Tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

Hồ Chí Minh là tấm gương sáng về:

– Cả đời phấn đấu hi sinh, tất cả vì dân, vì nước, vì hạnh phúc con người

– Ý chí và nghị lực tinh thần to lớn, vượt qua mọi thử thách, khó khăn để

đạt được mục đích

– Tấm lòng thương yêu, quý trọng, phục vụ nhân dân

– Sự cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư, đời riêng trong sáng, nếp

sống giản dị và hết sức khiêm tốn

1.1.1.3 Phong cách Hồ Chí Minh

Phong cách Hồ Chí Minh được thể hiện sinh động qua chính tấm gương đạo đức của Người, trong mỗi hành động, lời nói, cử chỉ, việc làm và sinh hoạt hằng ngày Phong cách Hồ Chí Minh phản ánh những giá trị cốt lõi trong tư tưởng, đạo đức của Người, được thể hiện trong công việc, ứng xử, gần gũi và

tự nhiên, có sức thu hút, cảm hoá kì diệu

Phong cách Hồ Chí Minh được thể hiện trong mọi lĩnh vực sống và hoạt động của Người, tạo thành một chỉnh thể nhất quán, có giá trị khoa học, đạo đức và thẩm mĩ Phong cách Hồ Chí Minh gồm những điểm nổi bật sau đây:

* Phong cách tư duy

– Phong cách tư duy khoa học, cách mạng và hiện đại

– Phong cách tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo

– Phong cách tư duy hài hoà, uyển chuyển, có lí có tình

* Phong cách làm việc

– Phong cách lãnh đạo

– Phong cách làm việc khoa học và đổi mới

* Phong cách diễn đạt

– Cách nói, cách viết giản dị, cụ thể, thiết thực

– Diễn đạt ngắn gọn, cô đọng, hàm súc, trong sáng, có lượng thông tin cao – Sinh động, gần gũi với cách nghĩ của quần chúng, gắn với những hình ảnh, sự ví von, so sánh cụ thể

Trang 8

– Phong cách diễn đạt luôn luôn biến hoá, nhất quán mà đa dạng

* Phong cách ứng xử

– Khiêm tốn, nhã nhặn, lịch thiệp

– Chân thành, nồng hậu, tự nhiên

– Linh hoạt, chủ động, biến hoá

* Phong cách sống

– Sống phải cần, kiệm, liêm, chính

– Sống hài hoà, kết hợp nhuần nhuyễn văn hoá Đông – Tây

– Tôn trọng quy luật tự nhiên, gắn bó với thiên nhiên

1.1.2 Bảng ma trận đưa một số nội dung cơ bản của tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh vào trường tiểu học

Ngày 15 tháng 5 năm 2016, Bộ Chính trị đã ra Chỉ thị 05–CT/TW về đẩy mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh Một trong những nội dung chủ yếu cần thực hiện đã được nêu trong Chỉ thị, đó

là biên soạn chương trình, giáo trình về tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh

để giảng dạy ở các cấp học, bậc học thuộc hệ thống giáo dục quốc dân

Tiểu học là bậc học nhằm trang bị cho học sinh (HS) hệ thống tri thức cơ bản ban đầu, hình thành ở HS những kĩ năng cơ bản nền tảng, phát triển hứng thú học tập ở HS, thực hiện các mục tiêu giáo dục toàn diện đối với HS như giáo dục tri thức, giáo dục kĩ năng và giáo dục ý thức thái độ

Chính vì vậy, các nội dung cơ bản của học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh được lựa chọn để đưa vào nhà trường tiểu học phải phù hợp với tâm lí của HS, có tác dụng bổ trợ cho các nội dung dạy học về đạo đức, lối sống mà HS đang được học, nhằm rèn luyện cho HS đạo đức, lối sống, từ đó phát triển năng lực và phẩm chất phù hợp với thời đại của các em

Bộ sách “Bác Hồ và những bài học về đạo đức, lối sống dành cho học sinh” gồm 11 cuốn được xây dựng cho HS từ lớp 2 đến lớp 12 Mỗi cuốn sách bao gồm 9 bài học, tương ứng với 9 tháng của năm học (mỗi bài học được tổ chức từ 2 tiết) Mỗi bài học có cấu trúc như sau:

– Tên bài học: Trùng với tên câu chuyện làm ngữ liệu, thường là kể chuyện

về Bác Hồ

Trang 9

– Phần văn bản câu chuyện

– Mục tiêu: Nêu khái quát những yêu cầu mà HS cần đạt được qua bài học

– Đọc hiểu: Phần này khai thác nội dung chính, các chi tiết sự kiện chính

của chuyện, về tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh Các câu hỏi đó được chia trong hai phần nhỏ:

+ Hoạt động cá nhân

+ Hoạt động nhóm

– Thực hành – Ứng dụng: Phần này bao gồm những yêu cầu, các dạng tổ

chức hoạt động khác nhau nhằm khắc sâu cho các em về các bài học đạo đức,

tư tưởng, phong cách Hồ Chí Minh theo chủ đề, vấn đề đặt ra trong câu chuyện phần ngữ liệu Phần này cũng được chia thành hai phần nhỏ:

+ Hoạt động cá nhân

+ Hoạt động nhóm

STT

Nội dung cơ bản của tư

tưởng, đạo đức, phong

cách Hồ Chí Minh

I Tư tưởng Hồ Chí Minh

1 Tư tưởng Hồ Chí Minh

Bài 7 Nước không được chia

về nhân dân và đại đoàn

kết dân tộc

Bài 9 Các dân tộc phải đoàn kết

về xây dựng văn hoá và

Trang 10

STT

cách Hồ Chí Minh

Bài 6 Tấm lòng của Bác với thương binh, liệt sĩ

Bài 3 Không có việc gì khó

3 Hết lòng thương yêu,

quý trọng, phục vụ nhân

dân

Bài 5 Yêu thương nhân dân

Bài 1 Chiếc vòng bạc Bài 7 Tấm lòng của Bác

Bài 8 Bác Hồ thăm xóm núi

Bài 1 Bác chỉ muốn các cháu được học hành

4 Nhân ái, vị tha, khoan

dung, nhân hậu, luôn

hết mực vì con người

Bài 3 Bác nhường chiếc lò sưởi cho đồng chí bảo vệ

Bài 5 Hồ Chí Minh với thiếu nhi Đức

Bài 5 Nhớ ơn thầy, cô, theo gương Bác Hồ

Phong cách quần

chúng, luôn luôn gần

dân, tin dân, trọng dân,

dựa vào dân, gắn bó với

nhân dân

Bài 1 Có trung thực, thật thà thì mới vui

2 Phong cách ứng xử

Chân tình, nồng hậu, tự

nhiên

Bài 7 Bác quý trọng con người

Bài 3 Chú ngã

có đau không

Bài 9 Sự ra đời của hai bài thơ

Bài 5 Lộc bất tận hưởng

Trang 11

STT

Bài 6 Bác Hồ ăn cơm cùng chiến sĩ

Bài 8 Giản dị, hoà mình với nhân dân

Bài 3 Dùng đủ thì thôi

Bài 4 Thời gian quý báu lắm Tôn trọng quy luật tự

nhiên, gắn bó với thiên

nhiên

Bài 4 Cây bụt mọc

Bài 9 Con ngựa biết nghe lời

Bài 9 Bác Hồ trồng rau cải

Một số phong cách của Bác Hồ như phong cách tư duy, phong cách diễn đạt được thể hiện gần như ở tất cả các bài học từ lớp 2 đến lớp 5

1.1.3 Gợi ý thời lượng – phân phối chương trình dạy học bộ sách

“Bác Hồ và những bài học về đạo đức, lối sống” trong trường tiểu học

Hiện theo phân phối chương trình, mỗi lớp một tháng có 4 tiết hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp Bên cạnh đó, các nội dung học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh còn được lồng ghép vào các giờ học của môn Đạo đức Trong đó, các tháng sau có chủ đề gần gũi với chủ đề Bác

Hồ, có thể tập trung để dạy về chủ đề Bác Hồ như sau:

Bài 1 “Có trung thực, thật thà thì mới vui” phục vụ chủ đề Trung thực trong học tập môn Đạo đức 4

Bài 1 “Bác chỉ muốn các cháu được học hành” phục vụ chủ đề

Em là HS lớp 5 (tháng 9) môn Đạo đức 5

10→bài 2 Bài 2 “Luôn giữ

thói quen đúng

giờ” ôn lại chủ đề

Bài 2 “Bát chè sẻ đôi”

phục vụ chủ đề Chia sẻ cùng bạn môn Đạo

Bài 2 “Việc chi tiêu của Bác Hồ”

phục vụ chủ đề

Bài 2 “Ai chẳng có lần

lỡ tay” phục vụ chủ đề

Có trách nhiệm về việc

Trang 12

Tháng Lớp 2 Lớp 3 Lớp 4 Lớp 5

Đi học đều và đúng

giờ môn Đạo đức 1

đức 3 Tiết kiệm tiền của

môn Đạo đức 4

làm của mình môn Đạo đức 5

11→bài 3 Bài 3 “Bác nhường

chiếc lò sưởi cho

đề Quan tâm giúp đỡ người khác môn Đạo đức 3

Bài 3 “Dùng đủ thì thôi” phục vụ chủ đề Tiết kiệm tiền của môn Đạo đức 4

Bài 3 “Không có việc

gì khó” phục vụ chủ

đề Có chí thì nên môn Đạo đức 5

12→bài 4 Bài 4 “Cây bụt

mọc” phục vụ chủ

đề Bảo vệ hoa và

cây môn Đạo đức 1

Bài 4 “Bác Hồ là thế đấy” phục vụ chủ đề Tôn trọng tài sản người khác môn Đạo đức 3

Bài 4 “Thời gian quý báu lắm”

phục vụ chủ đề Tiết kiệm thời giờ môn Đạo đức 4

Bài 4 “Thư Bác Hồ gửi bác sĩ Vũ Đình Tụng” phục vụ chủ đề Uống nước nhớ nguồn trong HĐGDNGLL

1 → bài 5 Bài 5 “Yêu thương

Bài 5 “Nhớ ơn thầy, cô theo gương Bác Hồ”

phục vụ chủ đề Biết ơn thầy, cô giáo môn Đạo đức 4

Bài 5 “Lộc bất tận hưởng” phục vụ chủ

đề Mừng Đảng, mừng xuân môn HĐGDNGLL

2 → bài 6 Bài 6 “Tình nghĩa

với cha” ôn lại chủ

đề Gia đình em

Bài 6 “Tấm lòng của Bác với thương binh, liệt sĩ” phục vụ chủ đề Biết ơn thương binh, liệt sĩ môn Đạo đức 3

Bài 6 “Bác Hồ ăn cơm cùng chiến sĩ” phục vụ chủ

đề Mừng Đảng, mừng xuân

Bài 6 “Cờ nước ta phải bằng cờ các nước” phục vụ chủ đề Em yêu tổ quốc Việt Nam môn Đạo đức 5

Bài 7 “Chúng mình cố học thì cũng giỏi như anh ấy” phục vụ chủ đề Vượt khó trong học tập môn Đạo đức 4

Bài 7 “Nước không được chia” phục vụ chủ đề Em yêu tổ quốc Việt Nam môn Đạo đức 5

4→ bài 8 Bài 8 “Bài học từ

hòn đá giữa

đường” phục vụ

Bài 8 “Giản dị, hoà mình với nhân dân”, phục vụ chủ đề Bác Hồ

Bài 8 “Bác Hồ thăm xóm núi”

Bài 8 “Câu hát ví dặm” phục vụ chủ đề

Em yêu quê hương

Trang 13

Tích cực tham gia các hoạt động nhân đạo, tình nguyện môn Đạo đức 4

5→ bài 9 Bài 9 “Con ngựa

biết nghe lời”,

Bảo vệ loài vật có

ích môn Đạo đức 2

Bài 9 “Các dân tộc phải đoàn kết” phục

vụ chủ đề Bác Hồ kính yêu trong HĐGDNGLL

Bài 9 “Sự ra đời của hai bài thơ”

phục vụ chủ đề Bác Hồ kính yêu trong HĐGDNGLL

Bài 9 “Bác Hồ trồng rau cải” phục vụ chủ

đề Bác Hồ kính yêu trong HĐGDNGLL

1.2 Một số phương pháp tổ chức hoạt động giáo dục đưa nội dung học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh ở cấp Tiểu học

1.2.1 Phương pháp thảo luận nhóm

1.2.1.1 Khái niệm

Thảo luận nhóm là phương pháp tổ chức cho HS trao đổi với nhau theo nhóm nhỏ, từ đó đưa ra ý kiến chung của nhóm để thực hiện nhiệm vụ học tập Qua việc thảo luận, hợp tác với bạn, các bài học về tư tưởng, đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh trở nên sâu sắc, bền vững, dễ nhớ và nhớ lâu hơn

Trong quá trình chuẩn bị, GV cần:

– Xác định nội dung thảo luận: Căn cứ vào câu chuyện ở phần đọc hiểu có nội dung học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh;

Trang 14

mục tiêu hoạt động, khả năng của HS, điều kiện thực hiện (thời gian, phương tiện,…), GV xác định nội dung thảo luận cho phù hợp

– Dự kiến đáp án và khả năng thảo luận của HS: Theo từng nội dung thảo luận, GV cần dự kiến đáp án cũng như khả năng và kết quả thảo luận của HS Trong quá trình thảo luận nhóm không phải tất cả các nhóm HS thành công trong việc giải quyết vấn đề khi thảo luận, mà có thể có nhóm đạt được kết quả như GV mong muốn, có nhóm chỉ đạt được một phần, thậm chí có nhóm không giải quyết được vấn đề đặt ra

– Chuẩn bị phương tiện: Phương tiện phục vụ cho hoạt động thảo luận nhóm phụ thuộc vào những yếu tố như nội dung thảo luận, khả năng của HS, điều kiện trường, lớp,… Phương tiện phục vụ cho hoạt động thảo luận nhóm thường là phiếu thảo luận nhóm, đa phương tiện (máy tính, máy chiếu,…) Phiếu thảo luận nhóm là phương tiện quan trọng vì nó giúp HS ghi lại kết quả thảo luận và dựa vào đó, HS trình bày kết quả thảo luận của nhóm mình một cách thuận lợi Phương tiện này giúp các em hình thành những kĩ năng quan trọng như: kĩ năng viết, kĩ năng ghi biên bản,… GV thông qua phiếu này có thể biết được kết quả của từng nhóm

– Dự kiến việc tổ chức nhóm HS:

+ Về số lượng: Tổ chức nhóm cặp đôi (2 em) và nhóm hình vuông (4 – 6 em); tránh hiện tượng nhóm quá đông HS, bởi nhóm càng đông (trên

6 em) thì dễ xuất hiện HS không làm việc nhóm

+ Về trình độ: Trong một nhóm nên để HS có những thế mạnh khác nhau

để có thể giúp đỡ lẫn nhau

+ Về vị trí ngồi: Nên để các em ngồi gần nhau hoặc đối diện nhau, tránh hiện tượng HS trong nhóm ngồi cùng một bàn dài, xa nhau

+ Về nhóm trưởng và thư kí: Nên để HS thay phiên nhau làm nhiệm vụ

b) Tiến hành thảo luận nhóm

GV tổ chức cho HS theo các bước như sau:

– Thông báo nội dung thảo luận: GV nêu nội dung thảo luận và hướng dẫn

HS thực hiện nhiệm vụ

– Giao nhiệm vụ thảo luận:

Trang 15

+ GV chia HS thành các nhóm thích hợp, giao nhiệm vụ và có thể giới hạn khoảng thời gian dành cho các nhóm thảo luận; phát phiếu thảo luận cho các nhóm (nếu cần)

+ Các nhóm độc lập thảo luận: Nhóm trưởng nêu nội dung cần thảo luận, từng cá nhân suy nghĩ, phát biểu ý kiến và đi đến thống nhất ý kiến chung của

cả nhóm; thư kí ghi lại kết quả thảo luận

– Trong khi HS thảo luận nhóm, GV quan sát, hỗ trợ các nhóm HS làm việc

c) Trình bày kết quả và tổng kết

– Các nhóm trình bày kết quả thảo luận trước lớp: GV nên để các nhóm có kết quả làm việc nhóm chưa tốt trình bày trước; các nhóm khác có thể nêu ý kiến bổ sung hoặc ý kiến khác để tranh luận

– Tổng kết thảo luận: Đối với các buổi hoạt động đầu tiên, GV có thể tổng kết ngắn gọn và kết luận chung theo từng nội dung thảo luận, sau đó, GV để

HS tự thực hiện việc này Ngoài ra, GV có thể khen ngợi hay nhắc nhở thái độ làm việc, sự sáng tạo của các nhóm trong quá trình thảo luận

1.2.1.3 Một số lưu ý khi thực hiện

– Cần quy định rõ thời gian thảo luận nhóm và trình bày kết quả thảo luận cho các nhóm

– Nhiệm vụ thảo luận phải phù hợp với chủ đề học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; với khả năng của HS, phù hợp với thời lượng, cơ sở vật chất, trang thiết bị,… Nhiệm vụ của mỗi nhóm có thể giống hoặc khác nhau

– Các thành viên trong nhóm phải nắm vững nhiệm vụ của nhóm và của bản thân Mỗi cá nhân đều được phân công trách nhiệm thực hiện một phần của công việc và tích cực làm việc để đóng góp vào kết quả chung Tránh tình trạng chỉ nhóm trưởng và thư kí làm việc Các nhóm trưởng và thư kí được phân công luân phiên trong nhóm

– GV cần tạo cơ hội cho HS tham gia vào các nhóm khác nhau với các bạn khác nhau để các em có thể tương tác, học hỏi lẫn nhau

– Các thành viên phải ngồi đối diện nhau khi trao đổi, chia sẻ, thảo luận Các thành viên phải lắng nghe ý kiến của bạn trong nhóm và mạnh dạn chia

Trang 16

sẻ ý nghĩ, ý tưởng của bản thân Các thành viên tuân theo sự điều khiển của nhóm trưởng

– Cách trình bày kết quả hoạt động nhóm có thể theo nhiều hình thức (bằng lời, bằng tranh vẽ, bằng tiểu phẩm, bằng văn bản viết trên giấy to,…); có thể do một HS hoặc nhiều HS trong nhóm trình bày

– HS cần được tự đánh giá kết quả hoạt động của nhóm mình và đánh giá kết quả hoạt động của nhóm khác

1.2.2 Phương pháp nghiên cứu trường hợp điển hình

Nghiên cứu trường hợp điển hình là phương pháp sử dụng một câu chuyện

có thật hoặc chuyện được viết dựa trên những trường hợp thường xảy ra trong cuộc sống thực tiễn để minh chứng cho một vấn đề hay một số vấn đề Nghiên cứu trường hợp điển hình còn có thể được thực hiện trên video hay băng, đĩa

mà không phải trên văn bản viết

Phương pháp này hoàn toàn phù hợp với việc tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp có nội dung học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách

Hồ Chí Minh

1.2.2.2 Các bước tiến hành

Các bước nghiên cứu trường hợp điển hình có thể là:

– HS đọc (hoặc xem, hoặc nghe) về trường hợp điển hình

– Suy nghĩ về nó (có thể viết một vài suy nghĩ trước khi thảo luận điều đó với các bạn HS khác)

– Thảo luận về trường hợp điển hình theo các câu hỏi định hướng của GV

Khi lựa chọn phương pháp trường hợp điển hình trong tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp có nội dung học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh cần lưu ý một số vấn đề sau:

– Vì trường hợp điển hình được nêu lên nhằm phản ánh tính phong phú,

đa dạng của các nội dung học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách

Hồ Chí Minh vào cuộc sống, nên nó phải tương đối phức tạp với các tình huống khác nhau chứ không đơn thuần là một câu chuyện đơn giản

Trang 17

– Trường hợp điển hình có thể dài hay ngắn, tuỳ theo vấn đề thuộc nội dung học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, phù hợp với chủ đề hoạt động, phù hợp với trình độ HS và thời gian cho phép – Tuỳ từng trường hợp, có thể tổ chức cho cả lớp cùng nghiên cứu một trường hợp điển hình hoặc phân công mỗi nhóm nghiên cứu một trường hợp khác nhau

1.2.3.2 Các bước tiến hành

Có thể tiến hành đóng vai theo các bước sau:

– GV chia nhóm, giao tình huống đóng vai cho từng nhóm và quy định rõ thời gian chuẩn bị, thời gian đóng vai

– Các nhóm thảo luận chuẩn bị đóng vai

– Các nhóm lên đóng vai

– GV có thể hỏi các HS đóng vai:

+ Vì sao em lại ứng xử như vậy?

+ Cảm xúc, thái độ của em khi thực hiện cách ứng xử? Và khi nhận được cách ứng xử như vậy?

– Cả lớp thảo luận, nhận xét về:

+ Cách ứng xử của các vai diễn phù hợp hay chưa phù hợp?

+ Chưa phù hợp ở điểm nào?

+ Vì sao?

Trang 18

– GV giúp HS đưa ra được những kết luận về cách ứng xử cần thiết trong tình huống

– Tình huống đóng vai phải phù hợp với chủ đề học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, phù hợp với lứa tuổi, trình độ HS và điều kiện, hoàn cảnh lớp học

– Tình huống không nên quá dài và phức tạp, vượt quá thời gian cho phép – Tình huống phải có nhiều cách giải quyết

– Tình huống cần để mở để HS tự tìm cách giải quyết, cách ứng xử phù hợp; không cho trước “kịch bản”, lời thoại

– Mỗi tình huống có thể phân công một hoặc nhiều nhóm cùng đóng vai – Phải dành thời gian phù hợp cho HS thảo luận, xây dựng kịch bản và chuẩn bị đóng vai Đối với HS lớp 2, 3, GV hỗ trợ nhiều hơn trong quá trình

HS thảo luận xây dựng kịch bản Có quy định thời gian thảo luận và đóng vai rõ ràng cho các nhóm

– Trong khi HS thảo luận và chuẩn bị đóng vai, GV nên quan sát, lắng nghe và hỗ trợ từng nhóm HS khi cần thiết

– Các vai diễn nên để HS xung phong hoặc tự phân công nhau đảm nhận – Nên khuyến khích, khích lệ HS nhút nhát cùng tham gia

– Nên có hoá trang và đạo cụ đơn giản để tăng tính hấp dẫn của tiểu phẩm đóng vai

1.2.4 Phương pháp tổ chức trò chơi

Tổ chức trò chơi là phương pháp tổ chức cho HS thực hiện những thao tác, hành động phù hợp với bài học hay chuẩn mực hành vi thông qua trò chơi nào đó Các trò chơi được tổ chức cho HS tiểu học khá đa dạng như trò chơi vận động, trò chơi đố vui, trò chơi tung hứng,

Việc tổ chức các trò chơi gắn với nội dung học tập và làm tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh làm cho không khí buổi hoạt động trở nên sôi nổi, sinh động, phát huy tính tích cực, chủ động của các em HS thực hiện

Trang 19

được những thao tác, hành động phù hợp với nội dung học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh một cách nhẹ nhàng, tự nhiên và thoải mái; thông qua việc tham gia trò chơi hình thành và phát triển ở các em những kĩ năng sống khác nhau

Trong quá trình chuẩn bị, GV cần:

– Thiết kế trò chơi: Căn cứ vào tính chất và mục tiêu của bài học, hoạt động giáo dục, khả năng và kinh nghiệm của HS, phương tiện vật chất cần thiết, quỹ thời gian dành cho hoạt động tương ứng,… để xây dựng trò chơi cho phù hợp Trong quá trình thiết kế, GV cần làm rõ:

– Chuẩn bị phương tiện phục vụ trò chơi: Tuỳ tính chất, nội dung trò chơi, điều kiện của trường, lớp, cần chuẩn bị những phương tiện nhất định để nâng cao hiệu quả của trò chơi Đối với HS tiểu học, phương tiện này có thể do GV chuẩn bị hoặc HS chuẩn bị,

Trang 20

– Dự kiến khả năng thực hiện của HS, thời gian dành cho trò chơi, HS làm trọng tài (nếu cần),

– HS hoặc GV nhận xét, đánh giá chung và tuyên bố nhóm (cá nhân) thắng cuộc (nếu có)

– Trò chơi phải dễ tổ chức và thực hiện, phải phù hợp với chủ đề học tập

và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, với đặc điểm và trình

độ của HS, với quỹ thời gian, với hoàn cảnh, điều kiện thực tế của lớp học, đồng thời không được gây nguy hiểm cho HS

– HS phải nắm được quy tắc chơi và tôn trọng luật chơi

– Phải quy định rõ thời gian, địa điểm chơi

Trang 21

– Phải phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của HS, tạo điều kiện cho HS tham gia tổ chức, điều khiển tất cả các khâu: từ chuẩn bị, tiến hành trò chơi và đánh giá sau khi chơi

– Trò chơi phải được luân phiên, thay đổi một cách hợp lí để không gây nhàm chán cho HS

– Sau khi chơi, GV cần cho HS thảo luận để rút ra ý nghĩa giáo dục của trò chơi

1.3 Một số kĩ thuật tổ chức hoạt động giáo dục đưa nội dung học tập

và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh ở cấp Tiểu học

1.3.1 Kĩ thuật chia nhóm

Khi tổ chức cho HS hoạt động theo nhóm, GV nên sử dụng nhiều cách chia nhóm khác nhau để gây hứng thú cho HS, đồng thời tạo cơ hội cho các em được học hỏi giao lưu rộng rãi với bạn bè trong lớp Có một số cách chia nhóm như sau:

– Chia nhóm theo số điểm danh, theo màu sắc, theo các loài hoa, các mùa trong năm,…

+ GV yêu cầu HS đếm từ 1 đến 4/ 5/ 6 (tuỳ theo số nhóm GV muốn chia

là 4, 5 hay 6 nhóm); hoặc điểm danh, bắt thăm theo các màu (xanh, đỏ, tím, vàng,…); hoặc điểm danh, bắt thăm theo các loài hoa (hồng, lan, huệ, cúc,…); hay điểm danh, bắt thăm theo 4 mùa (xuân, hạ, thu, đông)

+ GV yêu cầu HS có cùng một số điểm danh hoặc cùng một màu/ loài hoa/ một mùa sẽ về chung một nhóm

– Chia nhóm theo hình ghép:

+ GV cắt một số bức hình thành 2/ 3/ 4/ 5/ 6 mảnh khác nhau, tuỳ theo số

HS, GV muốn chia vào một nhóm (Số bức hình tương ứng với số nhóm mà

GV muốn chia)

+ HS chọn ngẫu nhiên mỗi em một mảnh cắt

+ HS phải tìm các bạn có cùng mảnh cắt phù hợp để ghép lại thành một tấm hình hoàn chỉnh

+ Những HS có mảnh cắt ghép lại thành một tấm hình hoàn chỉnh như ban đầu

+ Những HS có mảnh cắt của cùng một bức hình sẽ tạo thành một nhóm

Trang 22

– Chia theo sở thích

GV có thể chia HS thành các nhóm có cùng sở thích để các em có thể cùng thực hiện một công việc yêu thích hoặc trình bày kết quả làm việc nhóm dưới các hình thức phù hợp với khả năng của các em Ví dụ: Nhóm hoạ sĩ, nhóm nhà thơ, nhóm hùng biện,…

– Chia nhóm theo tháng sinh: Các HS có cùng tháng sinh sẽ làm thành

một nhóm

Ngoài ra, còn có nhiều cách chia nhóm khác như: Nhóm cùng trình độ, nhóm hỗn hợp, nhóm theo giới tính,…

1.3.2 Kĩ thuật đặt câu hỏi

Trong quá trình tổ chức hoạt động dạy học có nội dung học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, GV thường phải sử dụng câu hỏi để gợi mở, dẫn dắt HS tìm hiểu, khai thác thông tin, khám phá nội dung liên quan đến tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; để kiểm tra việc nắm được các nội dung này của HS; HS cũng cần sử dụng câu hỏi để hỏi lại, hỏi thêm GV và các HS khác về những nội dung mình chưa sáng tỏ

Sử dụng câu hỏi có hiệu quả đem lại sự hiểu biết lẫn nhau giữa HS với GV

và HS với HS Kĩ năng đặt câu hỏi càng tốt thì mức độ tham gia của HS càng nhiều; HS sẽ học tập tích cực hơn

Câu hỏi cần đảm bảo các yêu cầu sau:

– Có tính mục đích, nhằm thực hiện mục tiêu hoạt động

– Ngắn gọn, rõ ràng, dễ hiểu

– Đúng lúc, đúng chỗ

– Phù hợp với trình độ HS

– Phù hợp với thời gian thực tế

– Kích thích suy nghĩ của HS; tăng cường sử dụng các câu hỏi mở (tức là những câu hỏi có nhiều phương án trả lời, thường sử dụng những từ để hỏi như: Như thế nào? Thế nào? Vì sao? ) hạn chế sử dụng các câu hỏi đóng – Câu hỏi nên được sắp xếp theo trình tự từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp

– Không ghép nhiều câu hỏi thành một câu hỏi mắt xích

– Không hỏi nhiều vấn đề cùng một lúc

Trang 23

– HS cả lớp đi xem “triển lãm” và có thể có ý kiến bình luận hoặc bổ sung – Cuối cùng, tất cả các phương án giải quyết được tập hợp lại và tìm phương án tối ưu

1.3.4 Kĩ thuật “sơ đồ tư duy” (hay “bản đồ tư duy”)

Sơ đồ tư duy là một công cụ tổ chức tư duy, là phương tiện ghi chép sáng tạo và rất hiệu quả nhằm “sắp xếp” các ý nghĩ

Sử dụng sơ đồ tư duy trong tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp có nội dung học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh sẽ: – Giúp HS hệ thống hoá nội dung về tư tưởng, đạo đức, phong cách

Hồ Chí Minh được học, được tìm hiểu; tìm ra mối liên hệ giữa các nội dung này với nhau

– Giúp HS hiểu về tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; nhớ lâu, tránh học vẹt

– Giúp phát triển tư duy lôgic và khả năng phân tích, tổng hợp của HS – Mang lại hiệu quả cao trong dạy học, tổ chức hoạt động giáo dục

Cách lập sơ đồ tư duy:

– Ở vị trí trung tâm sơ đồ là một hình ảnh hay một cụm từ thể hiện một ý tưởng/ khái niệm/ nội dung chính/hoạt động

– Từ ý tưởng/ hình ảnh trung tâm sẽ được phát triển bằng các nhánh chính nối với các cụm từ/ hình ảnh cấp 1 (hoặc trên mỗi nhánh sẽ là một cụm từ/ hình ảnh cấp 1)

– Từ các nhánh/ cụm từ/ hình ảnh cấp 1 lại được phát triển thành các nhánh phụ dẫn đến các cụm từ hay hình ảnh cấp 2

Cứ như thế sự phân nhánh được tiếp tục và các ý tưởng/ khái niệm/ nội dung/ bài liên quan được kết nối với nhau Chính sự liên kết này sẽ tạo ra một

Trang 24

bức tranh tổng thể mô tả các ý tưởng/ nội dung/ bài/ một cách đầy đủ, rõ ràng

và dễ nhớ

Yêu cầu sư phạm:

Để có được ý tưởng vẽ sơ đồ tư duy theo nhóm, GV cần hướng dẫn HS cách tìm ra ý tưởng

Khi lập sơ đồ tư duy cần lưu ý:

– Các nhánh chính cần tô đậm, các nhánh cấp 2, cấp 3, sẽ vẽ bằng các nét mảnh dần

– Từ hình ảnh/ cụm từ trung tâm toả đi các nhánh nên sử dụng các màu sắc khác nhau để dễ phân biệt Màu sắc của các nhánh chính cần được duy trì tới các nhánh phụ

– Nên dùng các đường cong thay vì các đường thẳng vì các đường cong dễ vẽ hơn và khi được tổ chức rõ ràng sẽ thu hút được sự chú ý của mắt hơn rất nhiều – Cần bố trí thông tin đều quanh hình ảnh/ cụm từ trung tâm

Lưu ý: Sơ đồ tư duy về cùng một chủ đề của mỗi nhóm và cá nhân có thể

khác nhau

1.4 Khung thiết kế hoạt động giáo dục đưa nội dung học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh ở cấp Tiểu học

Cấu trúc một thiết kế hoạt động giáo dục đưa nội dung học tập và làm theo

tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh như sau:

1 Tài liệu: Sách “Bác Hồ và những bài học về đạo đức, lối sống”

2 Thời gian: Diễn ra hoạt động (thường từ 2 – 4 tiết tuỳ theo từng hoạt động)

3 Địa điểm: Địa điểm diễn ra hoạt động (Có thể địa điểm ở trong nhà

trường hoặc ngoài nhà trường nhưng phải phù hợp với nội dung bài học và điều kiện của trường, lớp)

4 Chuẩn bị: Công tác tổ chức, sắp xếp, phân chia nhóm; chuẩn bị về cơ

sở vật chất, thiết bị, đồ dùng,… phục vụ cho tổ chức hoạt động của GV và HS

5 Các bước tiến hành

Trong bước tiến hành có các hoạt động cụ thể như sau:

Trang 25

– Hoạt động Khởi động: GV tổ chức các trò chơi hoặc nghe các bài hát về

Bác Hồ nhằm gây hứng thú cho HS trước khi tham gia các hoạt động khác Sau hoạt động khởi động sẽ thực hiện theo nội dung bài học trong tài liệu như sau:

– Hoạt động Đọc hiểu: Hoạt động tổ chức cho HS đọc – hiểu cá nhân và

nhóm nhằm giúp HS nắm bắt được nội dung, ý nghĩa, thông điệp mà câu chuyện về Bác Hồ mang lại

– Hoạt động Thực hành – Ứng dụng: Tổ chức các hoạt động thực hành –

ứng dụng theo cá nhân và nhóm nhằm giúp HS thực hành những nội dung về

tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh đã được trình bày trong phần đọc – hiểu Qua đó, các em ứng dụng những bài học đã thu hoạch được vào cuộc sống thường ngày của chính các em

– Tổng kết và đánh giá kết quả hoạt động: Tổ chức để HS tự đánh giá, các

thành viên trong tập thể lớp đánh giá lẫn nhau, GV giúp HS đánh giá

6 Gợi ý cho người sử dụng

Ngoài những gợi ý trong tài liệu hướng dẫn này, GV có thể bổ sung các hoạt động, cung cấp thêm một số kiến thức, phương pháp, hình thức tổ chức khác phù hợp với nội dung mỗi bài học

1.5 Quy trình tổ chức hoạt động giáo dục đưa nội dung học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh ở cấp Tiểu học

1.5.1 Bước 1: Chuẩn bị hoạt động

Hiệu quả của các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp có nội dung học tập

và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh phụ thuộc phần lớn vào giai đoạn chuẩn bị, trong bước này, cả GV và HS cùng tham gia hoạt động chuẩn bị Để đạt được kết quả tốt:

Đối với GV:

– Trong bước này, GV cần đọc kĩ thiết kế và các nội dung kiến thức về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh liên quan đến chủ đề bài học

– Dự kiến trước chương trình hoạt động cho HS; có thể điều chỉnh hoạt động phù hợp với đối tượng HS, trường, địa phương (nếu GV thấy cần thiết)

Trang 26

– Dự kiến các công việc phải chuẩn bị, phân công lực lượng tham gia chuẩn bị

– Xác định rõ thời gian, địa điểm tổ chức hoạt động

– Dự kiến các tình huống có thể nảy sinh trong quá trình HS tham gia hoạt động

– Tranh thủ sự phối hợp, giúp đỡ của các lực lượng giáo dục khác trong và ngoài trường (nếu cần)

– Đôn đốc, kiểm tra và hoàn tất giai đoạn chuẩn bị

Đối với HS:

– Phân công nhiệm vụ cho nhau

– Thực hiện các công việc cần chuẩn bị do GV giao cho

1.5.2 Bước 2: Tiến hành hoạt động

– Thực hiện các bước hoạt động trong thiết kế, chú ý các tình huống nảy sinh để giải quyết

– GV giao cho HS hoàn toàn làm chủ trong bước này nhằm phát huy khả năng tự quản, tính sáng tạo của HS, GV chỉ giữ vai trò cố vấn, chỉ xuất hiện khi thật cần thiết giúp các em xử lí các tình huống giáo dục nảy sinh trong các hoạt động, giúp các em điều chỉnh hoạt động cho hợp lí hơn

1.5.3 Bước 3: Đánh giá kết quả hoạt động

Đánh giá là dịp để HS tự nhìn lại quá trình tổ chức hoạt động của mình từ bước chuẩn bị, tiến hành hoạt động đến đánh giá kết quả hoạt động Có nhiều

Trang 27

1.5.4 Bước 4: Kết thúc hoạt động

Bước này cũng do HS hoàn toàn làm chủ Có nhiều cách kết thúc, khi tổ chức bước này, GV có thể để HS lựa chọn cách kết thúc sao cho hợp lí, tránh nhàm chán và tẻ nhạt

– Tránh những hoạt động mang tính lí thuyết, giáo điều

– Nâng cao vai trò và sự tham gia của HS: Chủ động trong làm việc nhóm

và cá nhân; trong hành động và trong đánh giá

Trang 28

Phần 2 HƯỚNG DẪN CỤ THỂ

LỚP 2

*********

Bài 1

BÁC KIỂM TRA NỘI VỤ

1 Tài liệu: Sách “Bác Hồ và những bài học về đạo đức, lối sống dành cho

học sinh lớp 2”, tr.4

2 Thời gian: 80 phút

3 Địa điểm: Lớp học

4 Chuẩn bị: Bút dạ màu, khăn nhỏ (dùng để bịt mắt), bút mực, bút chì,

giấy A4, bài hát “Từ rừng xanh cháu về thăm lăng Bác” (Sáng tác: Hoàng

Lân – Hoàng Long)

Hoạt động 1: Khởi động (5 phút)

Trò chơi: Ai nhanh hơn?

– Cách chơi: Chơi theo nhóm (mỗi nhóm từ 5 – 7 HS) Nhiệm vụ của các

nhóm là hoàn thành bức tranh vẽ một cái cây Các bạn trong nhóm lần lượt bị bịt mắt và vẽ từng bộ phận của cây Nhóm nào vẽ đẹp và nhanh nhất sẽ là nhóm thắng cuộc (Sẽ có nhiều nhóm vẽ lộn xộn và không theo hình dáng bên ngoài của cây)

– Giới thiệu bài học “Bác kiểm tra nội vụ”

Hoạt động 2: Đọc hiểu (35 phút)

– HS đọc cá nhân Mục tiêu bài học (tr.4) HS cả lớp theo dõi

– HS nhắc lại Mục tiêu bài học

Trang 29

1 Vì tối trước khi đi ngủ, anh em thường để dép lộn xộn

2 Mọi người ngạc nhiên vì dép đã được sắp xếp lại gọn gàng, đôi nào vào đôi nấy

3 Bác là người đã sắp xếp lại những đôi dép

4 Từ đó trở đi, anh em trong nội vụ đều sắp xếp ngăn nắp từ đôi dép đến

– GV tổ chức cho HS thảo luận nhóm

– GV phân công nhóm trưởng, thư kí nhóm

– HS làm việc theo nhóm: Nhóm trưởng nêu các câu hỏi thảo luận, các thành viên nhóm trả lời, cả nhóm thống nhất đáp án, thư kí nhóm ghi kết quả thảo luận vào giấy A4

5 Bác quan tâm từ cái lớn, sâu sát từ cái nhỏ đời thường của anh em

6 Anh em ở đây không phải anh em trong một gia đình do cùng bố mẹ sinh ra Anh em ở đây là những người đồng chí, đồng đội làm việc cùng nhau

Trang 30

7 Câu chuyện khuyên chúng ta nên quan tâm tới mọi người xung quanh; học tập lối sống gọn gàng, ngăn nắp của Bác

– GV cho cả lớp nghe bài hát “Từ rừng xanh cháu về thăm lăng Bác” trước khi chuyển sang hoạt động 3

Hoạt động 3: Thực hành – ứng dụng (35 phút)

Hoạt động cá nhân:

– GV yêu cầu HS trả lời các câu hỏi 1, 2, 3 (tr.6)

– GV gọi HS trả lời lần lượt từng câu hỏi

5 Gọn gàng, ngăn nắp làm cho ngôi nhà, căn phòng đẹp hơn và cho chúng

ta biết chủ nhân của ngôi nhà, căn phòng là người sống gọn gàng, ngăn nắp

Trang 31

– HS và GV cùng nhận xét ngăn bàn và vị trí ngồi học của các bạn đã ngăn nắp và gọn gàng chưa

Đánh giá:

– GV nhận xét từng nhóm

– GV khen ngợi một số cá nhân HS tích cực, trả lời đúng nhiều câu hỏi

– GV có thể sử dụng trò chơi hoặc hình thức khởi động khác phù hợp với nội dung bài học và điều kiện của nhà trường Ví dụ: GV chuẩn bị trước các bức ảnh về căn phòng gọn gàng và căn phòng chưa gọn gàng để HS lựa chọn thích căn phòng nào hơn? Vì sao?

– GV có thể chiếu các hình ảnh, phim tài liệu ngắn về Bác Hồ trước khi chuyển sang hoạt động Thực hành – ứng dụng

Trang 32

Bài 2

LUÔN GIỮ THÓI QUEN ĐÚNG GIỜ

3 Địa điểm: Lớp học (hội trường)

4 Chuẩn bị: Bút mực, bút chì, giấy A4, phiếu học tập, bài hát “Khăn quàng thắp sáng bình minh” (Sáng tác: Trịnh Công Sơn)

– GV cho HS nghe bài hát “Khăn quàng thắp sáng bình minh”

– GV giới thiệu bài mới “Luôn giữ thói quen đúng giờ”

– GV gọi một số HS đọc cá nhân bài đọc “Luôn giữ thói quen đúng giờ” – HS cả lớp theo dõi

– GV yêu cầu HS đọc và trả lời các câu hỏi 1, 2, 3 (tr.8)

– GV gọi HS trả lời từng câu hỏi trước lớp

Trang 33

– Nhóm trưởng đọc câu hỏi, cả nhóm suy nghĩ, trả lời

– Thống nhất ý kiến trong nhóm, thư kí ghi kết quả thảo luận vào phiếu bài tập

– Một số nhóm trình bày kết quả thảo luận trước lớp

– Đánh giá, nhận xét của các nhóm khác và của GV

Gợi ý trả lời:

4 – Học tập theo lối sống văn minh của Bác Hồ đó là luôn giữ thói quen đúng giờ mọi nơi, mọi lúc

– Luôn có ý thức đúng giờ trong mọi hoạt động của bản thân

– GV cho cả lớp nghe lại và hát theo bài hát “Khăn quàng thắp sáng bình minh” trước khi chuyển sang hoạt động 3

– GV yêu cầu HS đọc và trả lời các câu hỏi 1, 2, 3, 4 (tr.8, 9)

Trang 34

4 – Không đúng giờ khi đi học: Phải đi vội vàng, không được vào học từ

tiết 1, mất bài học,

– Không đúng giờ khi đi chơi cùng bạn: Các bạn không vui vì phải mất

thời gian chờ đợi, không được chơi theo thời gian đã định trước, ảnh hưởng

đến các bạn,

– Không đúng giờ khi đi ra sân bay, đi tàu: Muộn giờ không lên được máy

bay, tàu hoả; tốn kém tiền bạc,

– Nhóm trưởng nhận phiếu học tập từ GV và điều hành các bạn trong

nhóm thực hiện theo phiếu học tập

– Thống nhất ý kiến trong nhóm, thư kí ghi kết quả thảo luận vào phiếu

bài tập

Phiếu học tập: Thời gian biểu trong một ngày của HS lớp 2

Ví dụ:

6h – 7h

– Vệ sinh cá nhân – Ăn sáng

Trang 35

– GV khen ngợi một số cá nhân HS tích cực, trả lời đúng, chuẩn bị chu đáo

– GV, HS có thể kể các câu chuyện khác về thói quen đúng giờ mọi nơi, mọi lúc của Bác trước khi chuyển sang hoạt động Thực hành – ứng dụng – GV chuẩn bị trước phiếu học tập của HS trong hoạt động Thực hành – ứng dụng, tuỳ theo thời gian biểu của trường, GV sẽ đưa ra các mốc thời gian phù hợp

Trang 36

BÀI 3

BÁC NHƯỜNG CHIẾC LÒ SƯỞI CHO ĐỒNG CHÍ BẢO VỆ

4 Chuẩn bị: Bút mực, bút chì, giấy A4, giấy ghi nhớ, bảng nhóm, bài hát

“Bác Hồ, Người cho em tất cả” (Sáng tác: Hoàng Lân – Hoàng Long)

Trò chơi: Chi chi chành chành

– Người chơi xếp thành vòng tròn, quản trò (GV hoặc HS) yêu cầu người chơi xoè bàn tay ra Quản trò sẽ dùng ngón tay trỏ chạm lần lượt vào tay của người chơi, yêu cầu người chơi đọc to và thật nhanh: “Chi chi chành chành; Cái đanh thổi lửa; Con ngựa đứt cương; Ba vương ngũ đế; Chấp chế đi tìm; Ù

à ù ập” Đọc đến chữ “ập” đến tay ai, người đó phải nắm tay lại thật nhanh, ai không rút kịp sẽ bị thua Tiếp tục vòng chơi cho đến hết

– GV giới thiệu bài mới “Bác nhường chiếc lò sưởi cho đồng chí bảo vệ”

Trang 37

2 Vì Bác nghe tiếng người gác ho phía dưới

3 Bác cầm chiếc lò sưởi điện và tự tay nối dây điện từ trên gác hai xuống cho đồng chí bảo vệ

4 “Bác nằm trên nhà đã có chăn đắp ấm rồi”

5 Em nhận thấy được tình yêu thương, sự quan tâm chu đáo của Bác Hồ đối với những người xung quanh

Gợi ý trả lời: – Bác Hồ dù bận rất nhiều công việc và cần được chăm lo

hơn về sức khoẻ, nhưng Bác vẫn luôn dành tình yêu thương, sự quan tâm, chia

sẻ đối với những người xung quanh

– GV cho cả lớp nghe bài hát “Bác Hồ Người cho em tất cả” trước khi chuyển sang hoạt động 3

– GV yêu thực hiện câu hỏi 1, 2, 3 (tr.12)

– GV gọi HS chia sẻ trước lớp

1 Chúng ta nhận được sự biết ơn, sự quý trọng, của người được giúp đỡ

và những người xung quanh

2 Chúng ta cũng sẽ ân hận, sẽ không nhận được sự giúp đỡ khi chúng ta gặp khó khăn,

3 Ví dụ: Em sẽ chia sẻ quần áo, khăn, cho bạn; kêu gọi các bạn trong lớp cùng giúp đỡ bạn,

Trang 38

– Mỗi nhóm cử đại diện nhóm trình bày

– Các nhóm còn lại, GV lựa chọn những cách làm giúp đỡ bạn có ý nghĩa

Gợi ý trả lời: Học được ở Bác bài học biết quan sát, chia sẻ và quan tâm

đến những người xung quanh

Đánh giá:

– GV nhận xét quá trình làm việc của nhóm

– GV khen ngợi một số cá nhân HS tích cực, trả lời đúng

– GV có thể cho HS đóng vai đồng chí bảo vệ để nói lên tình cảm của mình đối với Bác trong phần Đọc hiểu

– GV có thể kết hợp với cha mẹ HS xây dựng những chiến dịch/ đợt ủng

hộ nhỏ của HS trong lớp, nhằm giúp đỡ các bạn có hoàn cảnh khó khăn

Trang 39

4 Chuẩn bị: Bút mực, bút chì, giấy A4, bài hát “Tiếng chim trong vườn Bác” (Sáng tác: Hàn Ngọc Bích)

– GV cho HS nghe bài hát “Tiếng chim trong vườn Bác”

– GV giới thiệu bài học “Cây bụt mọc”

– HS đọc cá nhân bài đọc “Cây bụt mọc”

– HS cả lớp theo dõi

– GV yêu cầu HS đọc và trả lời các câu hỏi 1, 2, 3 (tr.14)

– Các HS khác và GV đánh giá, nhận xét

1 Vì những cây thông này có bộ rễ trồi cao khỏi mặt đất, tựa như những pho tượng Phật

2 Anh em phục vụ sợ cây đổ gây nguy hiểm, nên đề nghị Bác cho chặt bỏ

3 Bác Hồ nói: “Chặt bỏ một cây đi thì dễ dàng nhưng trồng được một cây mới thì rất khó, các chú hãy tìm cách chữa cho nó”

Trang 40

– Bác đã bày cách chữa cho cây: Dùng vôi, rơm và xi măng trộn lẫn rồi trát vào thân cây

– Kết quả là cây đã sống và phát triển bình thường

Gợi ý trả lời: – Bác Hồ không chỉ dành sự quan tâm, chăm sóc của mình

đối với những người xung quanh mà ngay cả cây xanh trong vườn cũng được Bác bảo vệ và dành tình yêu cho

– GV cho HS nghe lại và hát theo bài hát “Tiếng chim trong vườn Bác”

– GV yêu cầu HS thực hiện câu hỏi 1, 2, 3 (tr.15)

– GV gọi HS trả lời trước lớp

1 Không khí trong lành, mát mẻ, dễ chịu,

3 Tưới nước, bắt sâu, không bẻ cành, ngắt hoa, nhắc nhở các bạn không được bẻ cành, hái hoa,

Định dạng
Số trang	152
Dung lượng	0,93 MB