Dạy trực tuyến bài Câu đặc biệt, lớp 7B và 7C

- Câu rút gọn : có thể căn cứ vào tình huống sử dụng để khôi phục lại các thành phần bị rút gọn, làm cho câu có cấu tạo bình thường theo chủ quan của người nói, người viếtb. 3..[r]

Nêu hiểu biết của em về câu rút gọn và cách dùng câu rút gọn? Cho ví dụ?

KIỂM TRA BÀI

CŨ

Nam và các bạn đang chơi trên sân trường, bỗng trời đổ mưa Nam kêu lên :

Tiết 82:

I THẾ NÀO LÀ CÂU ĐẶC BIỆT

1 Xét ví dụ :

Ôi, em Thủy ! Tiếng kêu sửng sốt của cô giáo làm tôi giật mình Em tôi bước vào lớp ( Khánh Hoài )

Câu được in đậm có cấu tạo như thế nào ?

Lựa chọn một câu trả lời đúng.

a.Đó là câu bình thường có đủ chủ ngữ- vị ngữ.b.Đó là câu rút gọn, lược bỏ chủ ngữ, vị ngữ.c.Đó là câu không thể có chủ ngữ, vị ngữ

Ví dụ 1:

I THẾ NÀO LÀ CÂU ĐẶC BIỆT

I THẾ NÀO LÀ CÂU ĐẶC BIỆT

1 Xét ví dụ :

Tiếng kêu sửng sốt của cô giáo làm tôi giật mình Em tôi bước vào lớp

Ôi, em Thủy !

Cây tre Việt Nam.

CÂU ĐẶC BIỆT

* Ghi nhớ sgk T 28

I THẾ NÀO LÀ CÂU ĐẶC BIỆT

1 Xét ví dụ :

2 Kết luận :

Ví dụ 3 : Hãy gọi tên cho các câu in đậm trong các ví dụ dưới đây:

Một đêm mùa xuân

Trên dòng sông êm ả,

cái đò cũ của bác tài

Phán từ từ trôi

- Chị gặp anh ấy bao giờ?

-Một đêm mùa xuân

- Chị gặp anh ấy bao giờ?

-Chị gặp anh ấy vào

một đêm mùa xuân

CÂU BÌNH THƯỜNG

I THẾ NÀO LÀ CÂU ĐẶC BIỆT

CÂU RÚT GỌN CÂU ĐẶC BIỆT

- Là loại câu không cấu tạo theo mô hình chủ ngữ - vị ngữ

- Do từ hoặc cụm từ trong câu làm trung tâm cú pháp, không xác định được thành phần câu

Có cấu tạo gồm một từ hoặc một cụm từ; ngắn gọn, truyền tải

thông tin nhanh

Ví dụ:

- Bao giờ anh đi Hà Nội?

- Ngày mai.

Ví dụ:

Ngày mai Ngày mai nữa thôi

Nước nhà sẽ hoàn toàn được độc lập.

- Câu đặc biệt: là loại câu không cấu tạo

theo mô hình chủ ngữ - vị ngữ.

- Câu rút gọn : có thể căn cứ vào tình huống

sử dụng để khôi phục lại các thành phần bị

rút gọn, làm cho câu có cấu tạo bình thường

theo chủ quan của người nói, người viết

3 Chú ý:

I Thế nào là câu đặc biệt?

a) - Chị gặp anh ấy bao giờ?

- Một đêm mùa xuân.

 Câu rút gọn.

b) Một đêm mùa xuân Trên dòng sông

êm ả, cái đò cũ của bác tài Phán từ từ trôi.

 Câu đặc biệt.

I THẾ NÀO LÀ CÂU ĐẶC BIỆT

Câu đặc biệt là loại câu không cấu tạo theo mô hình chủ ngữ, vị ngữ

* Ghi nhớ sgk T 28

II TÁC DỤNG CỦA CÂU ĐẶC BIỆT

TÁC DỤNG

CÂU ĐẶC BIỆT

Bộc lộ cảm xúc

Liệt kê, thông báo sự tồn tại của sự vật, hiện tượng

Xác định thời gian, nơi chốn

Gọi đáp

Một đêm mùa xuân Trên

dòng sông êm ả, cái đò

cũ của bác tài Phán từ từ

trôi ( Nguyên Hồng)

Đoàn người nhốn nháo

lên Tiếng reo Tiếng vỗ

tay ( Nam Cao)

“Trời ơi!”, cô giáo tái

I THẾ NÀO LÀ CÂU ĐẶC BIỆT

II TÁC DỤNG CỦA CÂU ĐẶC BIỆT

I THẾ NÀO LÀ CÂU ĐẶC BIỆT

Câu đặc biệt là loại câu không cấu tạo

theo mô hình chủ ngữ, vị ngữ

* Ghi nhớ sgk T 28

II TÁC DỤNG CỦA CÂU ĐẶC BIỆT

- Nêu lên thời gian, nơi chốn diễn ra sự

việc được nói đến trong đoạn

- Liệt kê, thông báo về sự tồn tại của sự

a Gió Mưa Não nùng

( Nguyễn Công Hoan)

b Các cánh quân đã sẵn sàng cho trận tấn công lịch sử

c Trời ơi! Trời ơi!

Dũng ơi!

( Nguyên Hồng)

Sài Gòn Mùa xuân năm 1975

Mợ chết mất!

- Nêu lên thời gian, nơi chốn diễn ra sự việc

được nói đến trong đoạn

Hai ông sợ vợ tâm sự với nhau, một ông thở dài:

Hôm qua, sau trận cãi nhau tơi bời, tớ buộc bà ấy phải quỳ.

- Bịa!

-Thật mà!

-Thế cơ à? Rồi sao nữa?

-Bà ấy quỳ xuống đất và bảo…

- Nêu lên thời gian, nơi chốn

diễn ra sự việc được nói đến

trong đoạn

- Bộc lộ cảm xúc

- Liệt kê, thông báo về sự tồn

tại của sự vật hiện tượng

- Gọi đáp

BÀI TẬP BỔ SUNG Xác định câu đặc biệt và cho biết tác dụng của nó trong đoạn văn sau:

=> Hỏi và bộc lộ cảm xúc

=>Mệnh lệnh và bộc lộ cảm xúc

II Tác dụng của câu đặc biệt

2 Tác dụng:

I THẾ NÀO LÀ CÂU ĐẶC BIỆT

Câu đặc biệt là loại câu không cấu tạo theo mô hình chủ ngữ, vị ngữ

* Ghi nhớ sgk T 28

II TÁC DỤNG CỦA CÂU ĐẶC BIỆT

- Nêu lên thời gian, nơi chốn diễn ra sự việc được nói đến trong đoạn

- Liệt kê, thông báo về sự tồn tại của sự vật, hiện tượng

- Bộc lộ cảm xúc

- Gọi đáp

* Ghi nhớ sgk T 29

III LUYỆN TẬP

Bài tập 1 SGK T 29

III LUYỆN TẬP

Tìm trong các ví dụ dưới đây những câu đặc biệt và câu rút gọn

a Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương , trong hòm Bổn phận của chúng ta là làm cho những của quý kín đáo ấy đều được đưa ra trưng bày Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền,

tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công việc yêu nước, công việc kháng chiến ( Hồ Chí Minh )

b Đứng trước tổ dế, ong xanh khẽ vỗ cánh, uốn mình, giương cặp răng rộng và nhọn như đôi gọng kìm, rồi thoắt cái lao nhanh xuống hang sâu Ba giây Bốn giây Năm giây Lâu quá! ( Vũ Tú Nam)

c Sóng ầm ầm đập vào những tảng đá lớn ven bờ Gió biển thổi lồng lộng

Ngoài kia là ánh đèn sáng rọi của một con tàu Một hồi còi ( Nguyễn Trí Huân)

d Chim sâu hỏi chiếc lá: - Lá ơi! Hãy kể chuyện cuộc đời bạn cho tôi nghe đi!

- Bình thường lắm, chẳng có gì đáng kể đâu! ( Trần Hoài Dương)

rương , trong hòm.

- Nghĩa là phải công việc yêu nước, công việc kháng chiến.

Ba giây Bốn giây Năm

giây Lâu quá!

- Có khi được trưng bày trong tủ kính,

trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy

Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo

trong rương , trong hòm.

Làm cho câu gọn hơn, tránh lặp những từ ngữ đã xuất hiện

trong câu đứng trước

- Nghĩa là phải công việc yêu

nước, công việc kháng chiến.

-Hãy kể chuyện cuộc đời bạn cho tôi

Nam và các bạn đang chơi trên sân trường, bỗng trời đổ mưa Nam kêu lên :

I THẾ NÀO LÀ CÂU ĐẶC BIỆT

Câu đặc biệt là loại câu không cấu tạo

theo mô hình chủ ngữ, vị ngữ

* Ghi nhớ sgk T 28

II TÁC DỤNG CỦA CÂU ĐẶC BIỆT

- Nêu lên thời gian, nơi chốn diễn ra sự

việc được nói đến trong đoạn

- Liệt kê, thông báo về sự tồn tại của sự