- Naém ñöôïc dieãn bieán cuûa cuoäc chieán tranh xaâm löôïc Vieät Nam cuûa thöïc daân Phaùp khi chuùng laøm chuû 6 tænh Nam Kyø vaø cuoäc khaùng chieán nhaân daân Baéc Kyø laàn thöù nh[r]
Trang 1Tuần 22 tiết 41
CHỦ ĐỀ: PHONG TRÀO KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP TRONG
NHỮNG NĂM CUỐI THẾ KỶ XIX
Bài 25: KHÁNG CHIẾN LAN RỘNG RA TOÀN QUỐC (1873 – 1884)(T1)
I/ Mục đích yêu cầu:
1/ Kiến thức:
Giúp HS nắm được:
- Nắm được diễn biến của cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam của thực dân Pháp khi chúng làm chủ 6 tỉnh Nam Kỳ và cuộc kháng chiến nhân dân Bắc Kỳ lần thứ nhất và lần thứ hai
- Thông qua các sự kiện lịch sử từ sau Hiệp ước năm 1874 đến 1884, hiểu thêm những cơ sở, để đi đến kết luận về quá trình nước ta từ một quốc gia độc lập trở thành thuộc địa của Pháp
- Giải thích được vì sao đến năm 1883, Pháp lại quyết tâm đánh chiếm bằng được Việt Nam
- Nắm được tinh thần cơ bản của hai Hiệp ước 1883 và 1884
- Thấy được mặc dù nhân dân ta chiến đấu rất anh dũng nhưng do nhà nước phong kiến không biết tổ chức, vận động, không có đường lối chiến lược chiến thuật đúng đắn, thiếu quyết tâm, thiên về tư tưởng đầu hàng nên đã không thắng được giặc
2/ Tư tưởng:
- Có thái độ đúng khi xem xét các sự kiện lịch sử, nhất là công – tội của triều đình Nguyễn
- Củng cố lòng tự hào dân tộc trước những chiến công hiển hách của cha ông
- Trân trọng lịch sử, tôn kính những vị anh hùng (Nguyễn Tri Phương, Hoàng
Diệu,…)
3/ Kĩ năng:
- Rèn luyện tường thuật lịch sử một cách hấp dẫn, sinh động
- Biết kết hợp chủ động nêu lên vấn đề và giải quyết vấn đề bằng các kiến giải có tính thuyết phục
- Sử dụng bản đồ, tranh ảnh lịch sử khi thuyết trình và trả lời câu hỏi theo bài
II/ Đồ dùng dạy học:
- Bản đồ hành chính Việt Nam
- Các tranh ảnh khác có liên quan
- Nguyên văn Hiệp ước 1883 và 1884
Trang 2III/ Kiểm tra bài cũ:
- Nhân dân ta ở Đà Nẵng và 3 tỉnh miền Đông Nam Kỳ đã kháng chiến chống Pháp như thế nào?
- Nhận xét thái độ chống Pháp của nhân dân và triều đình Huế?
IV/ Bài mới:
I/ Thực dân Pháp đánh Bắc Kì lần thứ nhất Cuộc kháng chiến ở Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc Kỳ:
1/ Tình hình Việt Nam
trước khi Pháp đánh chiếm
Bắc Kỳ:
- Sau khi chiếm 6 tỉnh Nam
Kỳ, Pháp có âm mưu và
hành động gì?
- Thái độ của triều đình
Nguyễn và nhân dân ra sao?
→ Pháp xây dựng bộ máy quân sự từ trên xuống, đẩy mạnh chính sách bóc lột bằng tô thuế, cướp đoạt ruộng đất, vơ vét lúa gạo để xuất khẩu, mở trường đào tạo tay sai xuất bản báo chí bằng tiếng Việt để tuyên truyền cho kế hoạch sắp tới, đòi sửa đổi Hiệp ước Nhâm Tuất, ra sức xây dựng Sài Gòn
→Triều đình: thực hiện các chính sách vô cùng lỗi:* Đối nội:
+ Vơ vét tiền của trong nhân dân
+ Kinh tế nông ,công,thương nghiệp
sa sút.Tài chính thiếu hụt
1/ Tình hình Việt Nam trước khi Pháp đánh chiếm Bắc Kỳ:
- Pháp xây dựng bộ máy thống trị, bóc lột kinh tế (SGK/119)
- Triều đình Huế: thi hành đối nội, đối ngoại lỗi thời (SGK/120)
Trang 3-
Việc làm trên của nhà
Nguyễn đã gây tác hại gì
cho dân tộc ? Nhận xét?
2/ Thực dân Pháp đánh
chiếm Bắc Kỳ lần thứ nhất
(1873):
- Pháp có kế hoạch chiếm
Bắc Kỳ như thế nào?
- Vì sao triều đình có lực
lượng đông lại bị thất bại?
3/ Kháng chiến ở Hà Nội và
các tỉnh đồng bằng Bắc Kì
(1873 – 1874):
- Khi Pháp kéo đến Hà Nội
+ Đàn áp khởi nghĩa nông dân
* Đối ngoại: Thương lượng với Pháp để chia sẽ quyền thống trị
→ Làm tổn hại sức mạnh dân tộc, tạo điều kiện thuân lợi cho Pháp thực hiện giả tâm xâm lược
→Từ cuối năm 1872, chúng cho tên lái buôn Đuy-puy vào gây rối ở Hà Nội,lấy cớ giải quyết vụ Đuy-puy, hơn 200 quân Pháp do Ga-ni-ê chỉ huy từ Sài Gòn kéo ra Hà Nội
→ Chính sách bạc nhược của triều đình không kiên quyết chống giặc, chính sách quân sự bảo thủ của nhà Nguyễn cũng như sai lầm chủ quan của Nguyễn Tri Phương
2/ Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kỳ lần thứ nhất (1873):
- Từ cuối năm 1872, Pháp cho tên lái buôn Đuy-puy vào gây rối ở Hà Nội Rồi lấy cớ đó, hơn 200 quân do Gac-ni-ê chỉ huy kéo ra đánh Hà Nội (20/11/1873)
- 7000 quân Nguyễn thất bại, Pháp tỏa đi chiếm Hải Dương, Hưng Yên, Phú Lí, Ninh Bình, Nam Định
3/ Kháng chiến ở Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc
Kì (1873 – 1874):
Trang 4,tinh thần kháng chiến của
nhân dân Hà Nội ntn ?
- Chiến thắng Cầu Giấy có
ảnh hưởng đến tinh thần
của quân Pháp và quân ta
ntn ?
DG: Đứng trước thời cơ đó
,triều đình không cùng nhân
dân kiên quyết xông lên
quét sạch quân thù ,lại 1 lần
nữa bỏ lỡ thời cơ,triều đình
hèn nhát ra lệnh rút quân
lên Sơn Tây để tạo không
khí thuận lợi cho việc đàm
phán và kết quả là 1 bản
hiệp ước được kí kết ngày
15/3/1874 với những điều
khoản có hại cho ta.( hiệp
ước Giáp Tuất)
- Nêu nội dung của Hiệp
ước Giáp Tuất?
- Em có nhận xét gì về hiệp
ước 1874 và hiệp ước nhâm
tuất 1862?
=>in nhỏ SGK
mang Ta: Nhân dân phấn khởi, hăng hái chống Pháp
→ Pháp rút quân khỏi Bắc Kì, triều đình thừa nhận 6 tỉnh Nam Kì của Pháp
→ Giống: Điều là những hiệp ước bán nước đầu hàng thực dân Pháp
- Tại Hà Nội, nhân dân ta anh dũng chống Pháp như trận chiến đấu ở cửa Ô Thanh Hà( Quan Chưởng) -Tại các tỉnh đồng bằng,
ở đâu Pháp cũng vấp phải sự kháng cự của nhân dân
ta Các căn cứ kháng chiến hình thành ở Thái Bình, Nam Định…
+ 21/12/1873, quân Pháp
bị thất bại ở Cầu Giấy, Gác-ni-ê bị giết
- 15/03/1874 triều đình kí với Pháp Hiệp ước Giáp Tuất
Nội dung( SGK)
Trang 5
- Hiệp ước này có tác hại
như thế nào?
- Vì sao nhà Nguyễn kí hiệp
ước này?
- Em có nhận xét gì về việc
làm này?
Khác: Nhâm Tuất:
Triều đình thừa nhận quyền cai quản của nước Pháp ở ba tỉnh miền Đông Nam Kì:
Gia Định, Định Tường, Biên Hòa và
đảo Côn Lôn
- Giáp tuất: Triều
đình chính thức thừa nhận sáu tỉnh Nam Kì hoàn toàn thuộc về Pháp: Gia Định, Định Tường, Biên Hòa, An Giang, Hà Tiên, Vĩnh Long
- So với Hiệp ước Nhâm Tuất năm 1862 thì Hiệp ước Giáp Tuất 1874 đã làm mất
đi nhiều hơn chủ quyền quốc gia và quyền lợi dân tộc
→ Vi phạm nghiêm trọng đến chủ quyền dân tộc, tạo điều kiện cho Pháp thực hiện các cuộc xâm lăng tiếp theo
→ + Vì sự nhu nhược của nhà Nguyễn
+ Vì tư tưởng chủ hồ
để bảo vệ quyền lợi của giai cấp và dịng họ
→ Đây là hành động
Trang 6sai lầm, làm mất cơ hội tiêu diệt hồn tồn thực dân Pháp khiến chúng tránh được thế bị tiêu diệt
+ Chủ quyền dân tộc bị chia cắt, tạo điều kiện cho Pháp thực hiện các bước xâm lược tiếp theo
+ Khiến nước ta trở thành nước bảo hộ của thực dân Pháp, lệ thuộc vào chúng về tất cả mọi mặt
* Củng cố:
- Sau khi chiếm được 6 tỉnh Nam Kỳ, Pháp đã thực hiện những chính sách gì?
- Nội dung chính của Hiệp ước Giáp tuất ? Nhận xét?
* Dặn dò:
- Học bài
NỘI DUNG GHI NHỚ CỦA HỌC SINH:
I/ Thực dân Pháp đánh Bắc Kì lần thứ nhất Cuộc kháng chiến ở Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc Kỳ:
1/ Tình hình Việt Nam trước khi Pháp đánh chiếm Bắc Kỳ:
2/ Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kỳ lần thứ nhất (1873):
3/ Kháng chiến ở Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc Kì (1873 – 1874):
- Tại Hà Nội, nhân dân ta anh dũng chống Pháp như trận chiến đấu ở cửa Ô Thanh Hà( Quan Chưởng)
-Tại các tỉnh đồng bằng, ở đâu Pháp cũng vấp phải sự kháng cự của nhân dân ta Các căn cứ kháng chiến hình thành ở Thái Bình, Nam Định…
- 21/12/1873, quân Pháp bị thất bại ở Cầu Giấy, Gác-ni-ê bị giết
- 15/03/1874 triều đình kí với Pháp Hiệp ước Giáp Tuất
* Chuẩn bị bài 25 tiếp theo phần II:
+ Trình bày âm mưu, diễn biến cuộc tấn công đánh chiếm bắc kì lần thứ hai của thực dân Pháp năm 1882?
+ Nhân dân Bắc kì đã phối hợp với quân đội triều đình chống Pháp như thế nào ? + Nêu nội dung chính của hiệp ước Hác-măng và hiệp ước Pa-tơ-nốp ?