[r]
Trang 1Tu n 5ầ
CÂU C M THÁN Ả
I Đ c đi m và ch c năng ặ ể ứ
Tìm hi u ng li u Sgk/43ể ữ ệ
- Các câu c m thán trong nh ng đo n trích là:ả ữ ạ
+ Đo n a) ạ H i i lão H c! ỡ ơ ạ
+ Đo n b) ạ Than ôi!
- Đ c đi m hình th c đ nh n bi t:ặ ể ứ ể ậ ế
+ Có t ng c m thán: ừ ữ ả h i i, ôi ỡ ơ
+ D u câu: d u ch m than.ấ ấ ấ
- Tác d ng: b c l tr c ti p c m xúc c a ngụ ộ ộ ự ế ả ủ ười nói, người vi t ế
- Các văn b n hành chính ( đ n t , biên b n…) không dùng ki u câu ả ơ ừ ả ể
c m thán.ả
Ghi nh Sgk/44ớ
II Luy n t p ệ ậ ( HV hoàn thành BT1, 2, 3 sgk/44,45 vào v )ở
CÂU TR N THU T Ầ Ậ
I Đ c đi m hình th c và ch c năng ặ ể ứ ứ
Tìm hi u ng li u Sgk/45,46ể ữ ệ
- Các câu trong ví d không có d u hi u hình th c c a câu nghi v n, ụ ấ ệ ứ ủ ấ
c u khi n, c m thán.ầ ế ả
- Đó là nh ng câu tr n thu t, v i nh ng tác d ng:ữ ầ ậ ớ ữ ụ
+ dùng đ trình bày ( đo n a )ể ạ + đ k ( đo n b)ể ể ạ
+ đ miêu t ( đo n c)ể ả ạ + đ nh n đ nh và b c l tình c m ( đo n d)ể ậ ị ộ ộ ả ạ
- Trong các ki u câu nghi v n, c u khi n, c m thán, tr n thuet65 thì ể ấ ầ ế ả ầ câu tr n thu t đầ ậ ược dùng nhi u nh t vì:ề ấ
Trang 2+ Th a mãn nhu c u trao đ i thông tin, tình c m c a con ngỏ ầ ổ ả ủ ười trong gia ti p, trong văn b n.ế ả
+ Ngoài ra còn có th th c hi n để ự ệ ược các ch c năng chính c a các ứ ủ
ki u câu còn l i.ể ạ
Ghi nh : sgk/46ớ
II Luy n t p ệ ậ ( HV hoàn thành BT 1,3,4 SGK/46,47 vào v )ở
CÂU PH Đ NH Ủ Ị
I Đ c đi m hình th c và ch c năng ặ ể ứ ứ
Tìm hi u ng li u Sgk/52ể ữ ệ
VD1/I Sgk/52
a) Nam đi Hu ->Không có ch a t ph đ nh ( Kh ng đ nh vi c ế ứ ừ ủ ị ẳ ị ệ nam đi Hu ).ế
b) Nam không đi Huế
c) Nam ch a ư đi Huế
d) Nam ch ng ẳ đi Huế
VD2/I Sgk/52
Các câu có ch a t ph đ nh:ứ ừ ủ ị
- Không ph i, nó ch n ch n nh cái đòn càn ả ầ ẫ ư
- Đâu có!
->2 câu trên có t ph đ nh: ừ ủ ị không ph i, đâu (có) ả và dùng ph n bác 1 ả
nh n đ nh.ậ ị
* Ghi nh : SGK/53ớ
II Luy n t p ệ ậ ( HV hoàn thành BT 1,2,3,4 SGK/53,54 vào v )ở
Có ch a các t ph đ nh : ứ ừ ủ ị Không,
ch a, ch ng ư ẳ ( Ph đ nh vi c Nam ủ ị ệ
đi Hu ).ế
Trang 3CHI U Đ I ĐÔ Ế Ờ ( Thiên đô chi u) ế
Lý Công U n ẩ
I Tìm hi u chung ể
1 Tác giả
2 Th lo i “ chi u” ể ạ ế
II Đ c hi u văn b n ọ ể ả
1 Vì sao ph i đ i đô? ả ờ
- Đ i đô là vi c thờ ệ ường xuyên trong l ch s các tri u đ iị ử ề ạ
+ Nhà Thương: năm l n d i đô.ầ ờ
+ Nhà Chu: ba l n d i đô.ầ ờ
->Mu n lo toan nghi p l n, tính k muôn đ i, vì v n nố ệ ớ ế ờ ậ ước lâu dài
- Nhà Đinh, nhà Lê đóng đô m t ch ->tri u đ i không lâu b n, ộ ỗ ề ạ ề trăm h hao t n, muôn v t không đọ ổ ậ ược thích nghi
=> không th không d i đô.ể ờ
2 Vì sao thành Đ i La x ng đáng là kin đô b c nh t? ạ ứ ậ ấ
- Thành Đ i La có đ m i u th đ tr thành kinh đô đ t nạ ủ ọ ư ế ể ở ấ ước:
+ V th đ a lí: ị ế ị
ở trung tâm tr i đ t, m ra b n hờ ấ ở ố ướng nam, b c, đông, ắ tây, có núi l i có sôngạ
Đ t đai b ng ph ng, cao, thoáng.ấ ằ ẳ
+ V th chính tr , văn hóa: là ch n ị ế ị ố “ t h i tr ng y u” ụ ộ ọ ế c a b n ủ ố
phương, m nh đ t h ng th nh ả ấ ư ị “ muôn v t cũng r t m c phong ậ ấ ự phú, t t t ố ươ i”.
->được xem là th ng đ a, h i đ đi u ki n đ tr ắ ị ộ ủ ề ệ ể ở thành “ kinh
đô b c nh t c a đ v ậ ấ ủ ế ươ ng muôn đ i” ờ
SGK/50
Trang 4- K t thúc bài chi u là m t câu h i c a b c quân vế ế ộ ỏ ủ ậ ương “ Tr m ẫ
mu n d a vào s thu n l i c a đ t y mà đ nh ch Các ố ự ự ậ ợ ủ ấ ấ ị ỗ ở khanh nghĩ th nào?” ế
->h i ý ki n qu n th n, mang tính đ i tho i, th hi n s c i m ỏ ế ầ ầ ố ạ ễ ệ ự ở ở ->vi c đ i đô v a thu n ý tr i v a h p lòng ngệ ờ ừ ậ ờ ừ ợ ười
=> th hi n để ệ ượ ực s trăn tr , lo l ng cho v n m nh c a đ t nở ắ ậ ệ ủ ấ ước , trách nhi m và lòng thệ ương dân c a ngủ ườ ứi đ ng đ u đ t nầ ấ ước
III T ng k t ổ ế
1 N i dung: ộ Chi u d i đô ph n ánh khát v ng c a nhân dân vế ờ ả ọ ủ ề
m t đ t nộ ấ ước đ c l p, th ng nh t, đ ng th i ph n ánh ý chí ộ ậ ố ấ ồ ờ ả
t cự ường c a dân t c Đ i Vi t đang trên đà l n m nh.ủ ộ ạ ệ ớ ạ
2. Ngh thu t: ệ ậ k t c u, b c c ch t chẽ, dung lế ấ ố ụ ặ ượng tuy ng n ắ
g n nh ng cô đ ng có s c thuy t ph c cao.ọ ư ộ ứ ế ụ