TIẾT 20-TỪ NHIỀU NGHĨA VÀ HIỆN TƯỢNG CHUYỂN NGHĨA CỦA TỪ - GIANG

Trong tieáng Vieät coù moät soá töø chæ boä phaän cuûa caây coái ñöôïc chuyeån nghóa ñeå caáu taïo töø chæ boä phaän cô theå ngöôøi.. Baøi taäp 3:[r]

• Khởi động bài học:

Thi lật ô tìm từ khóa và giải nghĩa các từ đó

TIẾT 20:

TỪ NHIỀU NGHĨA

VÀ HIỆN TƯỢNG CHUYỂN NGHĨA CỦA TỪ

Giáo viên: Trần Thị Giang

Trường THCS Long Biên

Đọc bài thơ ” Những cái chân” Cái gậy có một chân

Biết giúp bà khỏi ngã

Chiếc compa bố vẽ

Có chân đứng chân quay

Cái kiềng đun hằng ngày

Ba chân xoè trong lửa

Chẳng bao giờ đi cả

Là chiếc bàn bốn chân

Riêng cái võng Trường Sơn

Không chân đi khắp nước.

( Vũ Quần Phương )

Chân

Gậy Compa

Ki ng ề Bàn

Cái compa Cái gậy

Cái kiềng Cái bàn

M t ắ

Mũi (tên) Mũi ( tàu) Mũi (người)

* Bài tập nhanh 1.

Tìm từ nhiều nghĩa qua các hình ảnh sau:

Tìm từ nhiều nghĩa dưới các hình ảnh sau:

Cổ (chai)

Cổ (tay)

Cổ (con hươu)

Tìm một số từ chỉ có một nghĩa qua các hình ảnh

sau

* Bài tập nhanh 2.

-Rau muống, cá lóc, xe đạp, xích lô, compa, internet.

 Giống nhau :

-Đều là bộ phận dưới

cùng của đồ vật, nơi

tiếp xúc với đất

hoặc mặt phẳng.

 Khác nhau:

- Khác nhau về chức năng của nó

Câu hỏi thảo luận

a Đau chân

b Chân bàn, chân ghế,chân tường

2 K t lu n: Ghi nh SGK/ 56 ế ậ ớ

Có một nghĩa nhất định trong câu

 Cần phân biệt từ nhiều nghĩa với từ đồng âm.

Mẹ mua đường về nấu

đau đầu

đầu đứng đầu

đầu mối

cánh tay

tay tay ghế

tay cuốc, tay cày

cổ cao

cổ cổ chai, cổ lọ

cổ áo

Trong tiếng Việt có một số từ chỉ

bộ phận của cây cối được chuyển nghĩa để cấu tạo từ chỉ bộ phận cơ thể người Hãy kể ra những trường hợp chuyển nghĩa đó.

Lá  lá lách, lá phổi.

Quả quả tim, quả thận

Đáp án :

Bài tập 3:

Hãy tìm một số hiện tượng chuyển nghĩa của từ tiếng Việt ?

a Chỉ sự vật chuyển thành chỉ hành động: Cái cưa -> cưa gỗ

b.Chỉ hành động chuyển thành chỉ đơn vị: Gánh củi đi -> một gánh củi

Đáp án:

Cái bào -> bào gỗ

Bịch muối -> muối dưa

Đang bó rau -> một bó rau Mẹ nắm cơm -> ba nắm cơm

Về nhà học bài, hồn thiện các

bài tập được giao Chuẩn bị bài tiếp theo: Chủ đề

“Truyện cổ tích”