Văn 9 - Tuần 7 – CÁCH LÀM NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ

-Bàn về những giá trị nội dung, nghệ thuật của đoạn thơ, bài thơ để làm rõ vấn đề cần nghị luận.. Kết bài: Đánh giá chung về giá trị của đoạn thơ, bài thơ.[r]

CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ

I ĐỀ BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ: (xem các đề trong SGK/79)

Cấu tạo của đề bài

- Dạng 1: Yêu cầu về cách thức nghị luận

Yêu cầu về vấn đề nghị luận có mệnh lệnh (đề 1,2,3,5,6,8)

- Dạng 2: Nêu vấn đề nghị luận Không có mệnh lệnh (Các đề 4, 7)

II CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ

1 Các bước làm bài văn nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ:

1 Tìm hiểu đề, tìm ý

2 Lập dàn ý

3 Viết bài

4 Đọc lại bài viết và sửa chữa

*Lập dàn ý:

a Mở bài: Giới thiệu tác giả, tác phẩm và vấn đề nghị luận

b Thân bài:

-Khái quát phong cách tác giả,hoàn cảnh sáng tác, nội dung chính

-Bàn về những giá trị nội dung, nghệ thuật của đoạn thơ, bài thơ để làm rõ vấn đề cần nghị luận

c Kết bài: Đánh giá chung về giá trị của đoạn thơ, bài thơ

2 Cách tổ chức triển khai luận điểm:

Nêu các nhận xét, đánh giá và sự cảm nhận riêng của người viết gắn với sự phân tích, bình luận về ngôn ngữ, hình ảnh, giọng điệu, nội dung, cảm xúc

3 Ghi nhớ (SGK/83)

III LUYỆN TẬP:

Tìm hiểu đề, tìm ý và lập dàn ý chi tiết cho đề sau:

Phân tích khổ thơ đầu bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh

1 Tìm hiểu đề, tìm ý

a Tìm hiểu đề:

- Dạng đề: mệnh lệnh+vấn đề nghị luận

- Thao tác: phân tích

- Vấn đề nghị luận: Sự biến đổi của đất trời từ cuối hạ sang đầu thu

- Phạm vi: khổ thơ đầu «Sang thu»-Hữu Thỉnh

b Tìm ý:

- từ ngữ: từ láy, từ gơi tả (gió se, bỗng, hình như, chùng chình )

- Hình ảnh, hương sắc: hương ổi, gió, sương, ngõ

- Nghệ thuật: Biểu cảm, gợi tả

2 lập dàn ý

A Mở bài:

- Giới thiệu: đề tài mùa thu trong thi ca và "Sang thu" của Hữu Thỉnh

- Nêu vấn đề:

+ Khổ 1: đất trời chuyển sang thu nhẹ nhàng mà rõ rệt qua sự cảm nhận tinh tế, hình ảnh giàu sức biểu cảm

+ Chép khổ thơ

B Thân bài: suy nghĩ, đánh giá về nội dung, nghệ thuật của khổ 1

1 Cảnh sang thu của đất trời:

- Nội dung: tín hiệu thu sang nhẹ nhàng, mơ hồ

- Nghệ thuật:

+ Hình ảnh: "hương ổi", “gió, sương"

+ Từ ngữ gợi tả, biểu cảm: "phả, se, chùng chình"

2 Cảm xúc của nhà thơ:

- Nghệ thuật: từ ngữ gợi tả, biểu cảm "bỗng, hình như”

- Nội dung: tâm trạng ngỡ ngàng, bâng khuâng

C Kết bài: tổng hợp lại giá trị, ý nghĩa của khổ 1

- Nội dung: đất trời chuyển sang thu nhẹ nhàng mà rõ rệt

- Nghệ thuật: cảm nhận tinh tế, hình ảnh giàu sức biểu cảm