- Giữa thế kỷ XVIII, chính quyền phong kiến suy sụp: chúa Trịnh lộng hành, vua Lê bù nhìn, quan lại hoành hành, đục khoét nhân dân.. * Hậu quả:.[r]
Trang 1TIẾT 54: BÀI 24:
KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN ĐÀNG NGOÀI
THẾ KỈ XVIII
Trang 2TIẾT 54: BÀI 24: KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN ĐÀNG
NGOÀI THẾ KỈ XVIII
1 Tình hình chính trị
Trang 3Theo sử cũ, chúa Trịnh Giang cho xây nhiều chùa lớn
Năm 1730, hàng vạn dân ở Hải Dương phải đi đào sông , kéo
gỗ và đắp đường, chở gạch đá để tu sửa hai chùa Quỳnh Lâm
và Sùng Nghiêm
Chúa Trịnh Sâm càng lún sâu hơn vào “vũng bùn” ăn
chơi hưởng lạc Vào dịp Tết Trung Thu, “chúa phát gấm làm
hàng trăm, hàng ngàn cái đèn lồng tinh xảo tuyệt vời mỗi cái
trị giá đến mấy chục lạng vàng”.
Trong phủ chúa có đến bốn, năm trăm hoạn quan,
“ngạo mạn, hách dịch…;cả nước căm gét, ghê tởm, kinh sợ chúng”.
Quan lại xét xử “đục nước béo cò”, “để cho kẻ giảo
hoạt lọt lưới pháp luật, kẻ điêu toa được mua mép, kẻ lí ngay
đành phải chịu thua”.
(Thông sức của Ngự sử đài năm 1719)
TIẾT 54; BÀI 24: KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN ĐÀNG NGOÀI THẾ KỈ XVIII
Trang 4
Nạn đói khủng khiếp năm 1740 – 1741 ở Đàng
Ngoài, “Dân lưu vong bồng bế, dắt díu nhau đi kiếm ăn đầy
đường… Dân phần nhiều sống nhờ rau cỏ, ăn cả chuột,
rắn Người chết đói ngổn ngang, người sống sót không còn một phần mười Làng nào có tiếng trù mật cũng chỉ còn
năm, ba hộ mà thôi”.
(Khâm định việt sử thông giám cương mục)
Trang 51 Tình hình chính trị.
- Giữa thế kỷ XVIII, chính quyền phong kiến suy sụp: chúa
Trịnh lộng hành, vua Lê bù nhìn, quan lại hoành hành, đục
khoét nhân dân.
* Hậu quả:
- Sản xuất nông nghiệp đình đốn.
- Đê điều vỡ liên tục, mất mùa, lụt lội thường xuyên xảy
ra.
- Nhà nước đánh thuế nặng, công thương nghiệp sa sút.
Đời sống nhân dân cực khổ, thường xuyên xảy ra nạn đói.
Trang 6Phủ Chúa Trịnh Chúa Trịnh Sâm và Đặng Thị Huệ
Trang 7CUỘC SỐNG KHÓ KHĂN CỦA NHÂN DÂN
Trang 8Lược đồ nơi diễn ra các cuộc khởi nghĩa nông dân Đàng
Ngoài thế kỷ XVIII
K/n Nguyễn Danh Phương
K/n Nguyễn Hữu Cầu
K/n Hoàng Công
Chất
K/n Nguyễn Dương Hưng
K/n Lê Duy Mật
Trang 9a Khởi nghĩa Nguyễn Hữu Cầu(1741 – 1751)
- Cuộc khởi nghĩa xuất phát từ Đồ Sơn (Hải Phòng), di chuyển lên Kinh Bắc (Bắc Giang, Bắc Ninh),
uy hiếp Thăng Long rồi xuống Sơn Nam, vào Thanh Hóa, Nghệ An.
Trong các cuộc khởi
nghĩa nêu trên thì cuộc
khởi nghĩa Nguyễn Hữu
Cầu (1741 – 1751) và
khởi nghĩa Hoàng Công
Chất (1739 – 1769) là hai
cuộc khởi nghĩa tiêu
biểu nhất vì: Đây là hai
cuộc khởi nghĩa có quy
mô rộng lớn, với sự
tham gia của đông đảo
nông dân và diễn ra
trong một thời gian dài.
2 Những cuộc khởi nghĩa lớn
- Khẩu hiệu: “lấy của nhà
Giàu chia cho nhà nghèo”.
Trang 10Đền thờ Nguyễn Hữu Cầu (Hải Phòng)
Trang 11b Khởi nghĩa Hoàng Công Chất(1739 – 1769)
- Cuộc khởi nghĩa xuất
phát từ vùng Sơn Nam, sau chuyển lên Tây Bắc Căn
cứ chính của nghĩa quân là vùng Điện Biên được nhân dân Tây Bắc tôn là Chúa
Mường Thanh
“Chúa thật lòng yêu dân
Chúa xây dựng bản Mường Mọi người đều yên ổn”
2 Những cuộc khởi nghĩa lớn
Trang 12Đền thờ Hoàng Công Chất (Điện Biên Phủ)
Trang 13Khởi nghĩa nông dân Đàng Ngoài thế kỉ XVIII
Nguyễn
Dương
Hưng
Nguyễn Danh Phương
Nguyễn Hữu Cầu
Thời gian:
1741–
1751
Địa bàn:
Đồ Sơn, Kinh Bắc, Sơn Nam, Thanh Hoá, Nghệ An
Thời gian:
1740–
1751
Địa bàn:
Sơn Tây, Tuyên Quang
Thời
gian:
1737
Địa bàn:
Sơn Tây
Hoàng Công Chất
Thời gian:
1739–
1769
Địa bàn: Sơn Nam Tây Bắc
Lê Duy Mật
Thời gian 1738 -1770
Địa bàn Thanh Hoá, Nghệ An
Thất Bại