a.. - Tấm lòng trong sáng dành cho người thân và nghệ thuật. - Bức tranh là tình cảm tốt đẹp của em dành cho anh. Em muốn anh mình thật tốt đẹp. - Hình ảnh người anh thực và người anh t[r]
Trang 1HƯỚNG DẪN HỌC SINH TỰ HỌC – NGỮ VĂN 6
sát,
tưởng
tượng,
so sánh
và nhận
xét
trong
văn
miêu tả
1 Ngữ liệu: (SGK - 27 -28)
* Đoạn 1:
-Tả chàng Dế Choắt gầy ốm, đáng thương
- Thể hiện qua các từ ngữ:, hình ảnh: ………… (HS tìm
và ghi ra)
* Đoạn 2:
- Tả cảnh đẹp thơ mộng và hùng vĩ của sông nước Cà Mau - Năm Căn
- Các từ ngữ, hình ảnh thể hiện: (HS tìm và ghi ra)
* Đoạn 3:
- Tả cảnh mùa xuân đẹp, vui, náo nức như ngày hội
- Các từ ngữ, hình ảnh thể hiện:
……… (HS tìm và ghi ra)
- Các hình ảnh so sánh, tưởng tượng, liên tưởng trên nhìn chung đều rất đặc sắc vì nó thể hiện đúng, rõ hơn, cụ thể hơnvề đối tượng và gây bất ngờ, lí thú cho người đọc
2 Ghi nhớ : (SGK - tr280)
3 Luyện tập: HS hoàn thành phần II Luyện
tập/SGK28,29
Bức
tranh
của em
gái tôi
I Đọc – hiểu chú thích: (HS tìm trong SGK, ghi vào vở)
1, Tác giả:
…
2, Tác phẩm:
……
II Đọc – hiểu văn bản:
1 Nhân vật người anh:
a Trong cuộc sống thường ngày với cô em gái:… (HS tìm chi tiết)
b Khi bí mật về tài vẽ của Mèo được chú Tiến Lê phát hiện: (HS tìm chi tiết)
Trang 2c Khi bất ngờ đứng trước bức chân dung rất đẹp của mình
do em gái vẽ: (HS tìm chi tiết)
2 Nhân vật Kiều Phương: (HS tìm và ghi)
- Tính tình:
- Tài năng:
- Cả tài năng và tấm lòng nhưng nhiều hơn vẫn là tấm lòng trong sáng đẹp đẽ dành cho người thân và nghệ thuật
- Tấm lòng trong sáng dành cho người thân và nghệ thuật
- Bức tranh là tình cảm tốt đẹp của em dành cho anh Em muốn anh mình thật tốt đẹp
III Tổng kết: GN/SGK-35
*Luyện tập:
Em hãy viết đoạn văn khoảng 6-8 câu nêu bài học rút ra sau khi học xong văn bản “Bức tranh của em gái tôi”
23 Luyện
nói về
“Quan
sát,
tưởng
tượng,
so sánh
và nhận
I Luyện nói:
a Nhân vật Kiều Phương:
- Hình dáng: gầy, thanh mảnh, mặt lọ lem, mắt sáng, miệng rộng, răng khểnh
- Tính cách: hồn nhiên, trong sáng, nhân hậu, độ lượng tài năng
b Nhân vật người anh:
- Hình dáng: không tả rõ nhưng có thể suy ra từ cô em gái, chẳng hạn: gầy, cao, đẹp trai, sáng sủa
- Tính cách: ghen tị, nhỏ nhen, mặc cảm, ân hận, ăn năn, hối lỗi
- Hình ảnh người anh thực và người anh trong bức tranh, xem
Trang 3xét
trong
văn
miêu
tả”
kĩ thì không khác nhau Hình ảnh người anh trai trong bức tranh thể hiện bản chất và tính cách của người anh qua cái nhìn trong sáng, nhân hậu của người em
II Bài tập:
- Nói về anh (chị) hoặc em mình?
Phương
pháp tả
cảnh
I Phương pháp viết văn tả cảnh:
a)Phương pháp viết văn tả cảnh:
-Xét đối tượng miêu tả
-Quan sát, lựa chọn những hình ảnh tiêu biểu
-Trình bày những điều quan sát được theo một trình tự hợp
lý
b)Bố cục bài văn tả cảnh:
-MB: Giới thiệu cảnh được tả
-TB: Tả cảnh vật chi tiết theo thứ tự
-KB: Cảm tưởng về cảnh vật ấy
2 Ghi nhớ: SGK/47
II Luyện tập:
Hs hoàn thành các câu hỏi trong SGK/47
*Bài tập: Hãy viết bài văn miêu tả một cảnh đẹp mà em ấn tượng nhất
24 Chương
trình
- HS phân biệt sự khác nhau về cách viết, cách phát âm của: + Tr/ch, s/x,r/d/gi
Trang 4địa
phương
Tiếng
Việt
+ c/t, o/ô
- Hs: Phát âm
Hình thức luyện tập
Bài 1: Điền tr/ch, r/d/gi, s/x vào chỗ trống
…ái cây - …bánh …ưng; …uyền gọi – …uyên chở
- Quả …ấu – …ấu xí; …inh sản - …inh xắn
- …ầu rĩ - …ầu lửa - …àu có; …ì rầm – …ì cháu - làm …ì?
Bài 2: Điền nhác/nhát, bác/bát vào chỗ trống
Lười… – hèn…; … cháu – … canh
Bài 3: Điền dấu hỏi hoặc ngã thích hợp
- Tìm và điền 10 từ
Bài 4: Viết đúng cặp phụ âm
Hs viết vào vở
Bài 5:
Học thuộc 2 đoạn bài “Lượm” và sau đó tự chép vào vở Chép xong, mở sgk ra dò lại
Hướng dẫn tự học
Trang 5- Dựa vào từ điển để phân biệt đúng sai, ghi vào sổ tay
Chuẩn bị bài “Nhân hoá” Đọc sgk, trả lời câu hỏi Tìm thêm một số ví dụ về nhân hoá
Vượt
thác
Nhân
hoá
I Chú thích :
1 Tác giả:
Võ Quảng (1920 – 2007), quê ở tỉnh Quảng Nam, là nhà văn chuyên viết cho thiếu nhi
2 Tác phẩm: « Quê Nội » sáng tác vào năm 1974, đoạn trích
Vượt thác ở chương XI của tác phẩm
II Đọc – hiểu văn bản:
1 Cảnh thiên nhiên:
* Hai phạm vi: Cảnh dòng sông và cảnh hai bên bờ
Cảnh thiên nhiên đa dạng phong phú, giàu sức sống Thiên nhiên vừa tươi đẹp, vừa nguyên sơ, cổ kính
2 Cuộc vượt thác của Dượng Hương Thư:
- Hoàn cảnh: lái thuyền vượt thác giữa mùa nước to Nước từ trên cao phóng giữa hai vách đá dựng đứng “Thuyền vùng vằng cứ chực trụt xuống”
Đầy khó khăn nguy hiểm, cần tới sự dũng cảm của con người
- Hình ảnh dượng HươngThư: Như một pho tượng đồng đúc, các bắp thịt cuồn cuộn ghì trên ngọn sào giống như một hiệp
sĩ của Trường Sơn oai linh hùng vĩ
NT so sánh, gợi tả một con người rắn chắc, bền bỉ, quả cảm, có khả năng thể chất và tinh thần vượt lên gian khó
III Tổng kết: GN/SGK-41
BT: Viết đoạn văn (6-8 câu) miêu tả người thân đang làm việc
***********************
I Ghi nhớ:
Nhân hóa là cách gọi hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật, hiện tượng thiên nhiên bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người
- Tác dụng: làm cho thế giới loài vật, cây cối, đồ vật, … trở nên gần gũi với con người, biểu thị được
những suy nghĩ tình cảm của con người
Trang 6II Các kiểu nhân hoá:
Có 3 kiểu nhân hoá thường gặp:
+ Dùng những từ vốn gọi người để gọi vật
+ Dùng những từ vốn chỉ hoạt động, tính chất của người để chỉ hoạt động, tính chất của vật
+ Trò chuyện, xưng hô với vật như đối với người
III Luyện tập:
Bài tập: Em hãy viết đoạn văn miêu tả đồ vật (tuỳ chọn), trong đó có sử dụng nhân hoá
25 Phương
pháp tả
người
Muốn tả người cần:
-Xác định đối tượng miêu tả
(chân dung hay tư thế làm việc) -Quan sát, lựa chọn hình ảnh tiêu biểu
-Trình bày kết qủa quan sát theo một thứ tự hợp lý
*Bố cục:
-MB: GT người được tả
-TB: Tả chi tiết (ngoại hình, lời nói, hành động) -KB: Nhận xét, nêu cảm nghĩ
Bài tập: Dựa vào văn bản “Bức tranh của em gái tôi” em hãy viết đoạn văn (4-6 câu) miêu tả cô em gái Kiều Phương
Buổi
học cuối
cùng
I/ Giới thiệu chung:
1.Tác giả:
An-Phông-xơ Đô- đê (1840-1897) là nhà văn Pháp, tác giả của nhiều tập truyện ngắn nổi tiếng
2.Tác phẩm:
a Hoàn cảnh: Truyện ra đời vào thời điểm hai vùng An-dát
và Lo-ren bị cắt cho quân Phổ
b Thể loại: Truyện ngắn
Trang 7c Đọc – từ khó
d Tóm tắt
(Ghi vào vở)
II Đọc – hiểu văn bản:
1.Nhân vật chú bé Phrăng:
a Quang cảnh chung:
- Sau xưởng cưa, lính Phổ đang tập Nhiều người đang đọc cáo thị của nước Đức
- Lặng ngắt, thầy Ha-men dịu dàng, mặc đẹp hơn mọi ngày
Có cả dân làng với vẻ buồn rầu Những điều đó báo hiệu:
- Vùng An-dát của Pháp đã rơi vào tay nước Đức
- Tiếng Pháp sẽ không còn được dạy
b Tâm trạng nhân vật Phrăng:
- Các chi tiết thể hiện quá trình diễn biến thái độ của Phrăng của Phrăng đối với việc học tiếng Pháp:
(Học sinh tự tìm và ghi)
Hồn nhiên, chân thật, biết lẽ phải
- Tình yêu tiếng Pháp; quí trọng biết ơn người thầy.Tác giả thể hiện rất thành công lòng yêu nước thiết tha của nhân dân Pháp, từ trẻ đến già qua tình yêu tiếng Pháp - tiếng mẹ đẻ sắp
bị quân thù cấm ngặt
2 Nhân vật thầy giáo Ha-men:
- Trang phục: …(Hs tìm ghi)
- Thái độ đối với HS: …
- Những lời nói về việc học tiếng Pháp: …
- Hành động, cử chỉ: …
- Lời nói của thầy đề cao tiếng nói dân tộc, khẳng định sức mạnh của tiếng nói dân tộc
=> yêu nghề dạy học, tin ở tiếng nói dân tộc Pháp, có lòng yêu nước sâu sắc
- Điều quí báu nhất đối với ta là thầy đã truyền dạy ý nghĩa sức mạnh của tiếng nói dân tộc; cho ta hiểu thêm sự cần thiết phải học tập và giữ gìn tiếng nói dân tộc mình
*Bài tập: Em hãy viết đoạn văn nêu cảm nghĩ của mình về ý nghĩa của việc giữ gìn tiếng Việt