GIÁO DỤC NGHỆ THUẬT CHO TRẺ MG QUA HĐ TRẢI NGHIỆM.ppt

 Hoạt động trải nghiệm của trẻ mẫu giáo là quá trình trẻ hành động thực tiễn với các sự vật, hiện tượng, con người trong cuộc sống thực; trong tương tác xã hội, sự định hướng của xã [r]

Ths Vũ Thị Ngọc Minh Ths Nguyễn Thị Trang

GIÁO DỤC NGHỆ THUẬT CHO TRẺ MẪU GIÁO QUA HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM

Ở TRƯỜNG MẦM NON

 Nắm được vai trò của hoạt động trải nghiệm đối với giáo dục nghệ thuật cho trẻ mẫu giáo.

 Xác định được quy trình, phương pháp tổ chức hoạt động trải nghiệm để giáo dục nghệ thuật cho trẻ mẫu giáo theo mô hình giáo dục trải nghiệm của David Kolb.

NỘI DUNG

1 Những vấn đề chung về giáo dục nghệ thuật; hoạt động trải nghiệm

2 Giáo dục nghệ thuật cho trẻ mẫu giáo qua hoạt động trải nghiệm ở trường mầm non

HOẠT ĐỘNG 1

1 Giáo dục nghệ thuật nằm ở đâu trong nội dung CTGDMN?

2 Thế nào là nghệ thuật, giáo dục nghệ thuật và giáo dục nghệ thuật cho trẻ mẫu giáo?

3 Hãy cho biết đặc điểm tiếp nhận nghệ thuật của trẻ mẫu giáo?

4 Những loại hình nghệ thuật nào phù hợp với khả năng tiếp

nhận của trẻ mẫu giáo?

KHÁI NIỆM NGHỆ THUẬT

Nghệ thuật được hiểu như là:

+ Phương tiện để diễn đạt hay trao truyền cảm xúc và ý tưởng

+ Phương tiện để khám phá và thưởng thức những yếu tố hình thức hay

ý tưởng của một người thông qua giác quan

+ Một tài năng hoặc một hoạt động sáng tạo ra vật dụng, trong đó cái đẹp như một yêu cầu quan trọng

Nghệ thuật có ba chức năng chủ yếu là nhận thức, giáo dục và thẩm mỹ

KHÁI NIỆM GIÁO DỤC NGHỆ THUẬT

sản văn hóa nghệ thuật giữa các thế hệ.

KHÁI NIỆM GIÁO DỤC NGHỆ THUẬT QUA HOẠT ĐỘNG TRẢI

NGHIỆM CHO TRẺ MẪU GIÁO

trẻ mẫu giáo ở trường mầm non là quá trình tổ chức cho

trẻ tiếp xúc trực tiếp, đắm mình trong các tác phẩm

nghệ thuật và trong hoạt động nghệ thuật nhằm tạo nên

sự hiểu biết, khả năng thưởng thức, kĩ năng thực hành và sáng tạo trong nghệ thuật và trong cuộc sống

ĐẶC ĐIỂM TIẾP NHẬN NGHỆ THUẬT CỦA TRẺ MẪU

GIÁO

- Giàu xúc cảm, dễ rung cảm

- Nhìn thế giới bằng sự trong sáng và hồn nhiên

- Tri giác trọn vẹn các phương tiện biểu hiện của nghệ thuật (hình ảnh, âm thanh, ngôn từ, giai điệu ) mà ít chú ý tới

các chi tiết cụ thể dưới cái nhìn tách bạch, rạch ròi, khô

cứng.

CÁC LOạI HÌNH GIÁO DụC NGHệ THUậT PHÙ HợP

VớI TRẻ MẫU GIÁO

• 1. Kiến trúc và trang trí (lắp ghép, xếp hình, trò chơi xây dựng

và trang trí)

• 2 Điêu khắc (Nặn)

• 3 Hội họa (Vẽ, cắt, xé, dán)

• 4 Âm nhạc

• 5 Văn chương (thơ, truyện)

• 6 Sân khấu (đóng kịch, chơi đóng vai)

• 7 Điện ảnh

HOẠT ĐỘNG 2: HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM TRONG

GIÁO DỤC CHO TRẺ MẪU GIÁO

1 Thế nào là hoạt động trải nghiệm?

2 Hoạt động trải nghiệm có vai trò như thế nào đối với giáo dục trẻ mẫu giáo?

3 Trình bày quy trình tổ chức hoạt động trải nghiệm cho trẻ mẫu giáo?

Khái niệm hoạt động trải nghiệm

 Trải nghiệm là tham gia các hoạt động thực tế, sau đó phản ánh,

tổng kết lại để tăng cường hiểu biết, phát triển kỹ năng, định hình các giá trị sống và phát triển tiềm năng bản thân

 Hoạt động trải nghiệm của trẻ mẫu giáo là quá trình trẻ hành động thực tiễn với các sự vật, hiện tượng, con người trong cuộc sống thực ; trong tương tác xã hội, sự định hướng của xã hội nhờ hoạt động tích cực của não, các giác quan, hệ thần kinh, thân thể trẻ và hành vi ngôn ngữ để có được những nhận thức (cảm nhận) và cảm xúc chính xác về các thuộc tính, tính chất của các sự vật, hiện tượng, con người trong môi trường sống, theo đó hình thành và phát triển vốn sống kinh nghiệm vật lý, xã hội, đồng thời hé lộ những khả năng, năng lực tiềm

ẩn ở mỗi đứa trẻ.

 Hoạt động trải nghiệm khiến trẻ sử dụng tổng hợp các giác quan

(nghe, nhìn, chạm, ngửi ) có thể tăng khả năng lưu giữ những điều

đã tiếp cận được lâu hơn.

 Trẻ được trải qua quá trình khám phá kiến thức và tìm giải pháp từ

đó giúp phát triển năng lực cá nhân và tăng cường sự tự tin.

 Hoạt động trải nghiệm giúp trẻ có thể tối đa hóa khả năng sáng tạo, tính năng động và thích ứng.

 Hoạt động trải nghiệm giúp cho việc học trở nên thú vị hơn với trẻ và việc dạy trở nên thú vị hơn với người dạy.

 Khi trẻ được chủ động tham gia tích cực vào quá trình hoạt động, trẻ

sẽ có hứng thú và chú ý hơn đến những điều được tiếp cận.

 Trẻ có thể học các kỹ năng sống bằng việc lặp đi lặp lại hành vi qua các bài tập, hoạt động, từ đó tăng cường khả năng ứng dụng các kỹ năng đó vào thực tế.

Đặc tính Hoạt động học

mô phạm

Hoạt động học qua trải

nghiệmĐối tượng

trung tâm

Trọng tâm Nội dung bài học Nội dung và quá trình tổ

chức hoạt động giáo dục Nhiệm vụ người

dạy

Truyền thụ kiến thức

Sắp xếp, tổ chức để quá trình hoạt động giáo dục được diễn ra, đạt được mục tiêu giáo dục một cách hiệu quả

giới bên ngoài

Tương đối cách biệt,

ít có tính cập nhật

Luôn có tính cập nhật, gắn với cuộc sống theo quan điểm: Giáo dục bắt nguồn

từ cuộc sống và phục vụ cuộc sống

Nhạy cảm với người học, là điểm tựa, “thang đỡ” để tổ chức quá trình nhận thức cho người học tự tìm tòi, khám phá, thử nghiệm và thu nhận kiến thức cho bản thân trẻ

QUY TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM CHO TRẺ MẪU

GIÁO

 Giai đoạn 1 - Kinh nghiệm

 Giai đoạn 2 - Quan sát, phản hồi

 Giai đoạn 3 - Hình thành khái niệm

 Giai đoạn 4 - Thử nghiệm tích cực

Quan sát, phản hồi (Quan sát)

Khái niệm hóa (Tư duy)

Kinh nghiệm cụ thể (Cảm nhận)

Thử nghiệm tích cực (Thực hiện )

Mô hình học tập qua trải nghiệm của Kolb (Kolb, 1982)

Ví dụ: Pha màu xanh lá cây

HOẠT ĐỘNG 3: TỔ CHỨC GIÁO DỤC NGHỆ THUẬT CHO TRẺ MẪU GIÁO QUA HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM Ở TRƯỜNG MẦM NON

1 Trình bày mục đích, nội dung giáo dục nghệ thuật cho trẻ?

2 Trình bày phương pháp, hình thức tổ chức giáo dục nghệ

thuật qua hoạt động trải nghiệm cho trẻ mẫu giáo?

3 Thực hành xây dựng hoạt động trải nghiệm nhằm giáo dục nghệ thuật cho trẻ

GIÁO DỤC NGHỆ THUẬT CHO TRẺ MẪU GIÁO QUA HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM Ở TRƯỜNG MẦM NON

 Mục đích giáo dục nghệ thuật cho trẻ mẫu giáo

 Có khả năng cảm nhận vẻ đẹp trong thiên nhiên, cuộc sống và trong tác phẩm nghệ thuật

 Có khả năng thể hiện cảm xúc, sáng tạo trong các hoạt động nghệ thuật Trẻ

có kiến thức, những hiểu biết mang tính nền tảng về nghệ thuật; quan điểm nhìn nhận giá trị trong nghệ thuật (trọng tâm là cái đẹp); biết khám phá, cảm nhận và thể hiện cảm xúc của bản thân bằng sản phẩm nghệ thuật và trong hoạt động nghệ thuật; có khả năng sáng tạo nghệ thuật trong các hoạt động nghệ thuật và trong cuộc sống, tạo dựng cho trẻ nền tảng văn hóa thẩm mỹ, góp phần phát triển toàn diện và hài hòa nhân cách của con người.

 Yêu thích, hào hứng tham gia vào các hoạt động nghệ thuật; có ý thức giữ gìn và bảo vệ cái đẹp

 Phát triển năng khiếu và khả năng sáng tạo cá nhân ở các hình thức nghệ thuật khác nhau.

NỘI DUNG GIÁO DỤC NGHỆ THUẬT CHO TRẺ MẪU

 Các kĩ năng thể hiện nghệ thuật (qua một số hoạt động nghệ thuật như âm nhạc, tạo hình, văn học, sân khấu )

 Sự sáng tạo nghệ thuật và tình cảm yêu quý, trân trọng nghệ thuật

PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC NGHỆ THUẬT CHO TRẺ MẪU GIÁO QUA HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM.

 Phương pháp giáo dục nghệ thuật là quá trình GV

cùng trẻ thực hiện chu trình tổ chức huy động và cấu trúc lại các kinh nghiệm đã có, đã trải nghiệm trước đây của trẻ để tạo nên những hiểu biết, tri thức, giá trị, kĩ năng mới về các loại hình nghệ thuật

Chú ý: PP giáo dục nghệ thuật qua hoạt động trải

nghiệm được thực hiện có sự định hướng, có dẫn dẵn của GV chứ không phải là sự trải nghiệm tự do, tự

phát, thiếu định hướng.

PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC NGHỆ THUẬT CHO TRẺ

QUA HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM

 Bước 1: Kinh nghiệm: GV dựa trên những kinh nghiệm, kiến thức đã có của trẻ để lựa

chọn nội dung, hoạt động cho trẻ trải nghiệm trong môi trường nghệ thuật Tạo cơ hội để trẻ có thể tiếp xúc với nghệ thuật bằng nhiều cách khác nhau nhưng chưa chỉ dẫn cách làm cụ thể: như trực tiếp ngắm nhìn tác phẩm, xem/ nghe nghệ sĩ/ giáo viên biểu diễn; Xem/

nghe gián tiếp qua các phương tiện truyền thông ở mọi lúc, mọi nơi; xem biểu diễn nghệ thuật; Tham gia lễ hội, các cuộc thi, trò chơi, hoạt động nghệ thuật

  Bước 2: Quan sát, phản hồi: Trẻ quan sát, đối chiếu, phân tích những điều quan sát, cảm nhận

được ở bước 1, thảo luận, chia sẻ, nhìn lại cả quá trình trải nghiệm, phân tích và phản ánh lại,

mô tả lại rõ ràng nhất các kết quả của trải nghiệm và mối tương quan của chúng, liên hệ trải

nghiệm với các kiến thức, kỹ năng đã có=> GV tạo điều kiện để trẻ chia sẻ, trao đổi về

những điều trẻ quan sát được

 Bước 3: Hình thành khái niệm: Trẻ nắm bắt, hình thành các kiến thức, kĩ năng hoạt động nghệ

thuật => GV chính xác hóa KT, KN cho trẻ, khuyến khích, thúc đẩy trẻ suy nghĩ về việc có

thể áp dụng những điều học được vào các tình huống khác trong cuộc sống thực tế

 Bước 4: Thử nghiệm tích cực: Trẻ thực hành, sử dụng những kỹ năng, hiểu biết mới vào việc

tham gia các hoạt động nghệ thuật, áp dụng những điều học được vào tình huống tương tự hoặc

các tình huống khác trong cuộc sống thực => GV cho trẻ thực hành, khuyến khích trẻ thể

hiện cảm xúc, ý tưởng bằng nhiều cách khác nhau

HÌNH THỨC GIÁO DỤC NGHỆ THUẬT CHO TRẺ MẪU GIÁO

QUA HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM

1 Giáo dục nghệ thuật qua hoạt động giáo dục: hình thức giáo

dục này gồm hai hoạt động giáo dục cơ bản là hoạt động giáo dục về nghệ thuật và hoạt động giáo dục qua nghệ thuật

2 Giáo dục nghệ thuật qua lễ hội

3 Giáo dục nghệ thuật qua các hoạt động trong sinh hoạt hàng ngày ở mọi lúc, mọi nơi

QUAN SÁT ĐOạN CLIP VÀ TRẢ LỜI MỘT SỐ CÂU HỎI SAU

• 1/ Đoạn clip nói về cái gì? Trẻ có trải nghiệm gì khi xem clip này?

• 2/ Anh chị sẽ tổ chức hoạt động giáo dục nghệ thuật nào có sử dụng clip

này?

• 3/ Cách thức sử dụng clip này trong hoạt động giáo dục nghệ thuật của anh/

chị?

TỔ CHỨC GIÁO DỤC NGHỆ THUẬT CHO TRẺ MẪU GIÁO

QUA HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM Ở TRƯỜNG MẦM NON

1 Giáo dục nghệ thuật âm nhạc cho trẻ mẫu giáo qua hoạt động trải nghiệm

 Giáo dục về nghệ thuật âm nhạc qua hoạt động học (dạy hát, nghe hát, vận động theo nhạc, trò chơi âm nhạc)

• + Bước 1: Kinh nghiệm: Dựa trên kinh nghiệm của trẻ, GV cho trẻ làm quen với bài hát,

khơi gợi ở trẻ những kinh nghiệm đã có liên quan đến nội dung, cách thể hiện bài hát:, bản

nhạc Giáo viên cần dẫn dắt, khơi gợi những kinh nghiệm trẻ đã biết, những điều mới mẻ trẻ chưa biết của bài hát, bản nhạc để thu hút sự quan tâm, hứng thú, nhu cầu tham gia hoạt động của trẻ

• + Bước 2 : Quan sát, phản hồi – Nghe và quan sát hát mẫu, trò chuyện về bài hát: Cho trẻ

quan sát cách thể hiện bài hát, bản nhạc bằng nhiều cách khác nhau Khuyến khích gợi mở trẻ GV cần có những câu hỏi để trẻ chia sẻ những cảm nhận, hiểu biết về bài hát/ bản

nhạc.

Giáo dục về nghệ thuật âm nhạc qua hoạt động học (dạy hát, nghe hát, vận động theo nhạc, trò chơi âm nhạc) – Tiếp

• + Bước 3: Hình thánh khái niệm: GV cần cung cấp và chính xác hóa những

kiến thức liên quan đến bài hát, bản nhạc như tên tác phẩm, tác giả, nội

dung của tác phẩm, những hình tượng đẹp, giai điệu, nhịp, tiết tấu của bài hát; kĩ năng thể hiện các tác phẩm, sử dụng kết hợp với dụng cụ âm nhạc; kĩ năng thể hiện cảm xúc phù hợp với tác phẩm âm nhạc Đồng thời, ở giai

đoạn này, GV cũng có thể sử dụng những câu hỏi gợi mở để trẻ suy nghĩ về việc áp dụng những kiến thức, kĩ năng đã có để thể hiện bài hát, bản nhạc

• + Bước 4 : Thử nghiệm - Thực hành, luyện tập: Trẻ thực hành, luyện tập

cách thể hiện bài hát, bản nhạc để hình thành kiến thức, kĩ năng mới trong hoạt động âm nhạc

 Giáo dục nghệ thuật âm nhạc qua các hoạt động giáo dục khác

- Ví dụ: Vẽ theo trí tưởng tượng khi nghe nhạc

TỔ CHỨC GIÁO DỤC NGHỆ THUẬT CHO TRẺ MẪU GIÁO QUA HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM Ở TRƯỜNG MẦM NON

Giáo dục nghệ thuật âm nhạc cho trẻ mẫu

giáo qua hoạt động trải nghiệm (tiếp)

 Giáo dục nghệ thuật âm nhạc qua ngày lễ, hội

 Giáo dục nghệ thuật âm nhạc qua các hoạt động khác ở trường mầm non

Giáo dỤc nghỆ thuẬt tẠo hình cho trẺ mẪu giáo

qua hoẠt đỘng trẢi nghiỆm

1 Giáo dục nghệ thuật tạo hình cho trẻ mẫu giáo qua tổ chức hoạt động tạo hình dưới hình thức hoạt động Học (Vé, nặn, cắt, xé, dán, xếp hình, đan tết )

 Bước 1: Kinh nghiệm : Giáo viên dựa trên hiểu biết, kĩ năng, kinh nghiệm của trẻ để khơi gợi ở trẻ những kinh 

nghiệm đã có liên quan đến nội dung, cách thực hiện nhiệm vụ tạo hình. 

 Bước 2: Quan sát, phản hồi: Trẻ quan sát, tư duy về cách thực hiện nhiệm vụ tạo hình Giáo viên khuyến khích trẻ

nhận xét, trao đổi với nhau về màu sắc, hình dáng, đường nét, tỉ lệ, kích thước, đặc điểm của sản phẩm; thảo luận với nhau về cách thực hiện để tạo ra sản phẩm đẹp nhất có thể

 Bước 3: Hình thành khái niệm: Từ quá trình quan sát, tư duy, phản hồi ở bước 2, trẻ sẽ tự hình thành khái niệm,

hiểu biết và giáo viên củng cố các kiến thức, hiểu biết này cho trẻ.

 Bước 4: Thử nghiệm tích cực: Trẻ tự thực hành luyện tập, trải nghiệm GV khuyến khích trẻ biểu lộ cảm xúc khi

tham gia hoạt động Trong quá trình thử nghiệm này, trẻ tiếp tục được củng cố, rèn luyện các kĩ năng đã có và tự rút

ra các kinh nghiệm mới, có thêm các hiểu biết mới Ở bước này, giáo viên tạo nhiều cơ hội đặc biệt khuyến khích trẻ thể hiện sự sáng tạo của trẻ (sáng tạo trong ý tưởng thực hiện, trong sử dụng màu sắc, nguyên liệu hay cách thức thể hiện ý tưởng của trẻ) để qua đó trẻ có những kinh nghiệm mới Chính những kinh nghiệm này lại là tiền đề khởi đầu cho bước 1 của các hoạt động giáo dục nghệ thuật tạo hình tiếp theo

GIÁO DỤC NGHỆ THUẬT TẠO HÌNH CHO TRẺ

MẪU GIÁO QUA HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM

GIÁO DỤC NGHỆ THUẬT NGÔN NGỮ CHO TRẺ MẪU GIÁO

QUA HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM

1 Giáo dục nghệ thuật ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo qua tổ chức hoạt động làm quen với tác phẩm văn học dưới hình thức hoạt động học

+ Hoạt động đọc thơ, kể truyện cho trẻ nghe

+ Hoạt động dạy trẻ đọc thuộc thơ, kể lại truyện diễn cảm

2 Giáo dục nghệ thuật ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo qua hoạt động chơi đóng vai

3 Giáo dục nghệ thuật ngôn ngữ cho trẻ qua hoạt động lễ, hội

4 Giáo dục nghệ thuật ngôn ngữ cho trẻ qua các hoạt động khác

ĐIỀU KIỆN ĐỂ GIÁO DỤC NGHỆ THUẬT CHO TRẺ

QUA HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM

 Đảm bảo môi trường hoạt động trải nghiệm an toàn cho trẻ cả về thể chất, tinh thần.

 Môi trường hoạt động phong phú, đa dạng phù hợp với các mục đích, mục tiêu cần đạt của hoạt động trải nghiệm – môi trường là cuộc sống thực của trẻ.

 Nhất thiết giáo viên mầm non phải có chương trình, nội dung phát triển trẻ hướng đến các mục tiêu phát triển cụ thể: thể chất, nhận thức; ngôn ngữ và giao tiếp; tình cảm xã hội; thẩm mỹ phù hợp với đặc điểm sinh lý của trẻ.

 Khi thực hiện giáo viên phải tăng cường quan sát từng trẻ để đặt các mục tiêu khác biệt cho từng trẻ trong hoạt động trải nghiệm.

 Hoạt động trải nghiệm có sự tương tác xã hội với giáo viên và các bạn cùng độ tuổi, trang lứa; để có thể học hỏi, trợ giúp lẫn nhau.

 Các đồ chơi, công cụ, vật liệu trong hoạt động trải nghiệm kích cỡ phải nhỏ vừa độ tuổi trẻ, có màu sắc hấp dẫn, thật an toàn không gây nguy hiểm cho trẻ, mang tính mô phỏng đồ vật, công cụ lao động

 Trẻ cần một không gian, một thời gian phù hợp với số lượng các trẻ tham gia hoạt động trải nghiệm; thời gian đủ

để trẻ có cảm nhận và cảm xúc chính xác, tích cực trong hoạt động (không nên kéo dài).

 Kết thúc hoạt động trải nghiệm trẻ thực sự có tâm trạng vui thích, hứng khởi, tích cực; các mục đích mục tiêu phát triển phải đạt được theo đúng chương trình kế hoạch đặt ra phù hợp với chủ điểm, chủ đề theo tháng, tuần, ngày.