- Công việc này trường tôi thường tiến hành vào đầu tháng 8. Tôi học lí thuyết và xem lại cách thực hành sau khi đón trẻ tựu trường. Hướng dẫn cách dạy trẻ.. Bên cạnh đó tôi đã [r]
Trang 1ỦY BAN NHÂN DÂN QUẬN HOÀN KIẾM TRƯỜNG MẪU GIÁO TUỔI THƠ
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC VỆ SINH CÁ NHÂN
CHO TRẺ MẪU GIÁO NHỠ
Đơn vị công tác: Trường Mẫu giáo Tuổi Thơ - Quận
Hoàn Kiếm – Hà Nội
Hoàn Kiếm Tháng 4 năm 2018
Trang 2ĐỀ TÀI: MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC VỆ SINH CÁ NHÂN CHO
TRẺ MẪU GIÁO NHỠI: ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Lý do chọn đề tài:
Chăm sóc sức khỏe trẻ thơ là công việc của toàn xã hội Trẻ em nếu đượcchăm sóc Nuôi dưỡng đầy đủ thì sẽ ít ốm đau bệnh tật và phát triển tốt Côngtác chăm sóc giáo dục vệ sinh cá nhân trẻ trong độ tuổi mẫu giáo là việc làmthiết thực nhằm giúp trẻ có nề nếp thói quen vệ sinh, phòng tránh bệnh tật, tăngcường sức khỏe, hình thành những kĩ năng sống cơ bản đầu tiên, góp phần tạonguồn nhân lưc có chất lượng trong tương lai
Sức khỏe là vốn quý nhất của con người Ngoài yếu tố di truyền, chăm sóc sứckhỏe chế độ dinh dưỡng hợp lí thì phần lớn sức khỏe phụ thuộc vào yếu tố chămsóc vệ sinh Bao gồm vệ sinh môi trường và vệ sinh cá nhân Đối với trẻ mẫugiáo việc giáo dục ý thức vệ sinh cá nhân nhằm giúp trẻ khỏe mạnh, có thóiquen vệ sinh, có hành vi văn minh và phòng chống bệnh tật Việc làm này cầncó sự kiên trì, tỉ mỉ của cô nuôi, sự phối hợp rèn luyện thói quen cho trẻ của giađình- nhà trường, sự đầu tư trang bị chăm sóc vệ sinh và các điều kiện thuận tiệncho hoạt động vệ sinh của trẻ
Xuất phát từ lý do trên tôi chọn đề tài: “Một số biện pháp giáo dục vệ sinh cá
nhân cho trẻ mẫu giáo nhỡ”.
2 Mục đích nghiên cứu:
Giáo dục vệ sinh cá nhân cho trẻ ở trong lớp, ở trường và gia đình đối với trẻmẫu giáo lứa tuổi mẫu giáo nhỡ là cung cấp những kiến thức về vệ sinh phù hợp
Trang 3với nhận thức nhằm tạo cho trẻ thái độ hành vi đúng của trẻ đối với việc tự phục
vụ bản thân
a Đối tượng nghiên cứu:
Trẻ lứa tuổi mẫu giáo nhỡ trường Mẫu giáo
b Phạm vi nghiên cứu:
_ Tài liệu tập san về giáo dục mầm non
_ Bài viết về môi trường trên mạng internet
c Kết cấu bản sáng kiến kinh nghiệm:
Đề ra những biện pháp phù hợp để giáo dục vệ sinh cá nhân mang đến hiệuquả nhất định
II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1 Nội dung lý luận:
Không phải trẻ nhỏ nào cũng có thói quen biết rửa tay lúc bẩn, trước khi ăn vàsau khi đi vệ sinh, biết đánh răng, rửa mặt đúng quy trình…muốn tạo được thói
Trang 4quen cho trẻ thì nhiệm vụ vủa cô giáo là hết sức quan trọng Cô nuôi phảithương xuyên rèn luyện và tạo thói quen cho trẻ với nhiều hình thức Quá trìnhthực hiện nôi dung giáo dục và rèn luyện thói quen vệ sinh cá nhân ở trườngmẫu giáo đã được cô nuôi năng động, sáng tạo, tìm tòi nhiều hình thức vàphương pháp phù hợp để chuyển tải những nội dung và kĩ năng rửa tay bằng xàphòng.
Các hoạt động trong chương trình chăm sóc giáo dục trẻ mẫu giáo rất đa dạng
và phong phú Quan hệ giữa cô và các cháu là quan hệ mẹ con gần gũi nhautrong từng biểu hiện, từ lời nói đến hành động Phát huy đặc trung các môn họcchúng ta phải thể hiện hết chức năng chăm sóc giáo dục, hai chức năng này hòaquyện với nhau, trong giáo dục có lồng ghép chăm sóc Là cô nuôi trực tiếp cáccháu, chăm lo cho các cháu từng bữa ăn giấc ngủ đòi hỏi bản thân cần phải nắmbắt yêu cầu cụ thể để có kế hoạch hướng đến rèn luyện thói quen vệ sinh cho cáccháu một cách nhẹ nhàng và khéo léo
Nhận thức được tầm quan trọng của công việc rèn thói quen cho trẻ nên nhiềunăm nay tôi đã quan sát nghiên cứu để tìm ra những biện pháp phù hợp nhất đốivới trẻ
Là cô nuôi chăm lo cho các cháu nhiều năm ở trường, có một thực tế làm tôiluôn trăn trở đó là: Việc rèn thói quen vệ sinh cá nhân cho trẻ là một việc làmhết sức khó khăn Xác định nhiệm vụ cũng như trách nhiệm nặng nề của mình,bản thân tôi lúc nào cũng canh cánh trong lòng phải làm thế nào để rèn thói quenrửa tay, rửa mặt một cách tự giác và đúng quy trình Với tinh thần trách nhiệm
Trang 5cao, lòng say mê nhiệt tình ham học hỏi Nên tôi tự hỏi rằng: Phải làm gì? Làmnhư thế nào? Để đưa ra biện pháp tối ưu nhất.
2.Thực trạng của vấn đề
a.Thuận lợi:
Nhà trường đã trang bị đầy đủ trang thiết bị cho lớp trong việc chăm sóc giáodục vệ sinh cá nhân cho trẻ như: xà phòng đủ cho trẻ dùng, mỗi trẻ phải có haikhăn mặt, cốc nước riêng, hằng ngày khăn mặt sạch sẽ và hấp khăn trước khi ănphơi trực tiếp dưới ánh nắng mặt trời Khu vệ sinh cho trẻ luôn được khô ráo ,sạch sẽ, thoáng mát
Phụ huynh quan tâm đến việc chăm sóc sức khỏe cho trẻ Đa số phụ huynh cónhận thức về mục đích, yêu cầu của công tác giáo dục vệ sinh cá nhân cho trẻ,tin tưởng và phối hợp tốt với giáo viên và nhà trường rèn luyện thói quen chotrẻ
b.Khó khăn:
Bản thân tuy là cô nuôi phụ trách về chăm sóc sức khỏe cho trẻ, có tinh thầntrách nhiệm song bên cạnh đó thời gian đầu tôi cũng chưa phối kết hợp với phụhuynh cùng thực hiện để tạo nề nếp, thói quen cho trẻ Một số phụ huynh chưaquan tâm đến việc rèn luyện thói quen vệ sinh cá nhân cho trẻ
Bản thân tôi đã suy nghĩ nếu có ý thức khắc phục để tìm ra những biện phápcho phù hợp thì chắc chắn chất lượng của việc rèn luyện thói quen vệ sinh cánhân cho trẻ được nâng lên rõ rệt Từ đó sức khỏe của trẻ cũng được đảm bảo,trẻ sẽ phát triển tốt toàn diện theo 5 lĩnh vực Từ những vấn đề trên, tôi đề ramột số biện pháp
Trang 63.MỘT SỐ BIỆN PHÁP ĐÃ TIẾN HÀNH:
Ngay từ đầu năm học, sau khi nhận lớp tôi đã bắt tay vào nghiên cứu chuyênđề về: “Giáo dục vệ sinh cá nhân cho trẻ Mầm non” do vụ giáo dục mầm nonban hành, các nội dung tuy không mới lạ nhưng đi vào chiều sâu, với tầm quantrọng và yêu cầu nhiệm vụ của Trường Mẫu Giáo trong giai đoạn phát triển kinh
tế thời kì đổi mới đất nước, sự đầu tư trang bị cơ sở vật chất và đào tạo conngười đáp ứng thời kì công nghiệp hóa- hiện đại hóa đất nước… Đòi hỏi trườngMẫu giáo có sự đầu tư rèn luyện kĩ năng tự chăm sóc phục vụ cho bản thân trẻđể trẻ có một sức khỏe toàn diện về thể chất – tinh thần – xã hội từ lứa tuổi Mẫugiáo Đó là một yêu cầu không đơn giản mà cần có sự chỉ đạo của Ban GiámHiệu và sự phối hợp của các giáo viên để thống nhất một số biện pháp sau:
Biện pháp 1: Tự học tập để bồi dưỡng kiến thức và kĩ năng thực hành thao tác chăm sóc cá nhân cho trẻ:
- Bản thân tôi luôn xác định muốn rèn luyện cho trẻ mẫu giáo nhỡ có thóiquen trong việc giữ gìn vệ sinh cá nhân thì việc cần làm đầu tiên là hướng dẫncác bước thực hiện thao tác vệ sinh cá nhân trẻ của mình thật thuần thục Thấyrõ mục đích yêu cầu và tầm quan trọng của công việc đang làm, nắm vững nộidung giáo dục chăm sóc vệ sinh cho trẻ và nguyên tắc hướng dẫn thực hành cácthao tác như: rửa tay, rửa mặt, chăm sóc răng miệng…cho trẻ Tôi đã tự tìm tòicác tài liệu có liên quan đến chuyên đề vệ sinh để nghiên cứu, sau đó cùng traođổi với ban giám hiệu và các bạn đồng nghiệp để thực hiện
- Công việc này trường tôi thường tiến hành vào đầu tháng 8 Tôi học lí thuyết
và xem lại cách thực hành sau khi đón trẻ tựu trường Hướng dẫn cách dạy trẻ
Trang 7rửa tay bằng xà phòng, cách rửa mặt đúng theo quy trình, bảo vệ da, môi trường
an toàn…
Vào đầu tháng 9 tôi đã mạnh dạn đăng ký một hoạt động về vệ sinh: rửa tay,rửa mặt để Ban Giám Hiệu dự giờ góp ý đánh giá xếp loại giáo viên Đó cũng làmột cách làm để tạo động lực cho bản thân chú ý đến công tác chăm sóc giáodục vệ sinh các nhân cho trẻ
Được sự hỗ trợ của Ban Giám Hiệu cấp phát một số tài liệu như: Bé giữ vệsinh, bé sạch, bé khỏe, thực hành vệ sinh, lô tô vệ sinh…bản thân tôi đã thamkhảo và hướng dẫn cho trẻ, phụ huynh thực hành các thao tác vệ sinh và một sốthói quen, hành vi văn minh Bên cạnh đó tôi đã có những nội dung trẻ thựchành thực tế dưới hình thức hoạt động vui chơi, hoạt động lao động và qua thựchành thực tế dưới hình thức hoạt động thơ, bài hát… Tạo nề nếp thói quen chotrẻ bằng cách theo dõi, sửa sai thực hiện thường xuyên cho trẻ hằng ngày Mặtkhác tôi sưu tầm thơ, truyện, làm sách tranh có nội dung giáo dục vệ sinh ở gócthư viện đọc cho trẻ nghe, cho trẻ xem để trẻ biết các thao tác khi rửa tay, rửamặt…
Nhà trường cấp phát đầy đủ đồ dùng, dụng cụ cá nhân cho trẻ, yêu cầu đồdùng của trẻ đều phải có kí hiệu riêng và trẻ nhận biết và lấy đúng đồ dùng cánhân của mình Tôi phải thường xuyên quan sát, hướng dẫn trẻ nhận biết và làmquen kí hiệu của mình bằng cách: phân loại kí hiệu theo tổ con vật, tổ các loạiquả, tổ thì đồ vật Đồ dùng của trẻ để đúng nơi quy định theo tổ vừa giúp cô dễnhớ kí hiệu vừa giúp trẻ có thói quen ngay từ đầu Kí hiệu của trẻ cùng mộtchủng loại để nhận biết từ sổ bé ngoan đến sổ sức khỏe, vở tạo hình,… đến đồ
Trang 8dùng vệ sinh Các kí hiệu dễ nhận biết, đơn giản VD: quả cam, quả chuối, conchim, con mèo, xe đạp, xe ô tô, xe máy… Tôi và giáo viên trong lớp tập cho trẻnhận biết kí hiệu với nhiều hình thức khác nhau: khi phát vở cho trẻ các cô hỏivề kí hiệu vở, đồ dùng học tập có kí hiệu gì? Nếu trẻ nhầm cô nhắc lại cho trẻnhớ Qua quá trình tập cho trẻ nhiều lần, lặp đi lặp lại thường xuyên, khi uốngnước, lấy khăn mặt… Trẻ nhớ kí hiệu của mình và cô cũng nhớ kí hiệu của trẻ.Khi trẻ lấy đồ dùng thì trẻ mới thực hiện đúng vệ sinh, nếu trẻ không nhận biếtđược đồ dùng cá nhân thì nguy cơ lây lan các bệnh về mắt, răng miệng rất nguyhiểm.
Với hoạt động vệ sinh rửa tay với xà phòng, đối với trẻ thao tác thật khó khănkhông giống như người trưởng thành Trẻ chỉ “nghịch nước với xà phòng”không theo hướng dẫn của các cô vì trẻ chưa hiểu hết tầm quan trọng của việcrửa tay với xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh Trước hết tôi trò chuyệnvới trẻ, cho trẻ đọc các bài thơ, bài hát về giáo dục vệ sinh
Trang 9Hình ảnh: Trẻ rửa tay trước khi ăn
Bài hát: “Rửa tay trước khi ăn”
Cô ơi cô! Mẹ cháu dặn
Trước khi ăn, phải rửa tay
Mẹ ơi mẹ! Cô giáo dạy
Trước khi ăn, phải rửa tay
Hay! Hay! Hay!
Tôi đặt những câu hỏi gợi mở cho trẻ trả lời:
Trang 10+ Vì sao trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, tay bẩn phải rửa tay?
+ Vì sao phải rửa tay với xà phòng?
Tôi cho trẻ nói lên suy nghĩ của mình để trẻ ý thức và biết được tầm quan trọngcủa việc rửa tay với xà phòng sau đó tôi cho trẻ thực hiện theo thao tác cùng côcách rửa tay, rửa đúng quy định, rửa thật sạch nhưng không bắn nước ra ngoài
và tiết kiệm nước Sau đó tôi cho trẻ lần lượt ra rửa tay, tôi theo dõi, nhắc nhởtrẻ Hàng ngày thành nếp và thói quen cho trẻ Từ đó trẻ có ý thức tự giác biếtcách rửa tay và giữ vệ sinh
Biện pháp 2 Giáo dục vệ sinh lồng vào các hoạt động có chủ đích:
Tôi trao đổi cùng với giáo viện ở lớp lồng công tác giáo dục vệ sinh vào cáchoạt động học tùy theo từng chủ đề, chúc trọng vào các chủ đề bản thân, giađình
Qua hoạt động học phát triển nhận thức: Khám phá khoa học “ Tìm hiểu về cơthể của bé” lồng ghép giáo dục vệ sinh vào vừa nhẹ nhàng vừa lôi cuốn trẻ giúptrẻ nhớ lâu và trẻ rất thích thú qua câu chuyện “ Tại ai?” Câu chuyện có nộidung: “ Bạn Mũi tâm sự: Mấy hôm nay tôi bị ngứa như có con gì nằm trong đấy.Còn Mắt thì vừa buồn vừa than: Tôi đỏ tấy lại còn nhức nữa chứ Không biết vìsao? Khi ra đường cô chủ đeo khẩu trang và kính che tụi mình rồi mà! Mũi vàMắt tìm chưa ra nguyên nhân thì Miệng lên tiếng: “ Tôi nghe tâm sự của hai bạnrồi, các bạn biết không? Chỉ tại cô chủ, mấy hôm nay cô chủ cho tay làm việcnhiều quá, nào là vẽ giữa sân xếp hình, chơi đùa với các bạn mà không chịu rửatay còn ngoáy vào bạn Mũi, dụi vào bạn Mắt làm các bạn đau và ngứa đó thôi
Trang 11Để Miệng nói với cô chủ phải thường xuyên rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn
và sau khi đi vệ sinh, khi chơi xong kẻo còn ảnh hưởng đến bạn Tai, bạn Bụng
và cả tôi nữa đấy” Mắt còn nói thêm: Nhờ Miệng nói với cô chủ là: Khi nàodùng khăn lau chúng tôi phải nhớ rửa tay thật sạch với xà phòng mới lấy khănlau nhé, kẻo chúng tôi sợ lắm rồi”
*Với chủ đề Gia đình trong Giờ giáo dục âm nhạc, tôi trao đổi cùng với giáoviên kết hợp vừa dạy vừa giáo dục vệ sinh cho trẻ một cách nhẹ nhàng, trả trả lờicác gợi ý mà tôi đưa ra một cách hứng thú
-Qua bài hát: “Chiếc khăn tay” nhạc và lời: Văn Tấn Tôi giáo dục vệ sinh cánhân cho trẻ một cách nhẹ nhàng “Chiếc khăn tay mẹ may cho bạn, bạn rất yêuquý chiếc khăn tay mẹ tặng cho mình Bạn dùng khăn để mỗi khi rửa tay xongbạn lau cho sạch sẽ, để đôi tay không bị bẩn thì áo quần, sách vở cũng được sạchsẽ đấy các cháu ạ Các con phải học tập bạn giữ vệ sinh cơ thể sạch sẽ nhé”
- Qua giờ hoạt động tạo hình: “ Nặn 3 -4 loại quả” trong chủ đề nghề nghiệp.Ngoài việc chuẩn bị đầy đủ cho trẻ về khăn lau tay ướt trong khi nặn để trẻ lautay không bị bôi bẩn, cô còn giáo dục trẻ yêu quý sản phẩm của bác nông dânlàm ra Khi mẹ mua các loại quả về ăn, các con nhớ để mẹ rửa sạch, gọt vỏ ( tùytheo loại quả)
+ Nhớ trước khi ăn các con phải làm gì?
Các con nhớ rửa tay bằng xà phòng để diệt các con vi trùng bám trên tay nhớchưa nào!
Trang 12- Qua hoạt động học phát triển nhận thức: Làm quen với toán: “Nhận biết phânbiệt to hơn – nhỏ hơn” cho trẻ nhận biết, phân biệt to hơn – nhỏ hơn bằng đồdùng vệ sinh các nhân của trẻ và bố mẹ ( Khăn mặt to hơn, khăn mặt nhỏ hơn.Bàn chải to hơn, bàn chải nhỏ hơn ) Từ đó trẻ con hiểu thêm : Người lớn sửdụng đồ dùng to hơn, trẻ con sử dụng đồ dùng nhỏ hơn Qua bài học tôi và giáoviên trong lớp không những giáo dục trẻ vệ sinh bằng lời nói mà tôi còn sưu tầmcác bài thơ cho trẻ đọc từ đó trẻ hứng thú và nhớ lâu hơn
Bài thơ “ Chiếc bàn chải xinh”
Bàn chải to của mẹ Lại có màu hồng tươi.
Bàn chải nhỏ của con
In hình con gấu trúc.
Cứ mỗi sáng thức dậy
Bé và mẹ lại thi đua.
Mẹ khen bé giỏi ghê Chải hàm răng trắng bóng ( Tự sáng tác)
Hoặc qua giờ học: phát triển ngôn ngữ: Thơ “ Đôi mắt của em” Tôi trao đổicùng với giáo viên ở lớp lồng giáo dục vệ sinh cá nhân cho trẻ theo cách kháctránh sự lặp lại và nhàm chán cho trẻ Tôi cho trẻ trò chuyện về đôi mắt
+ Đôi mắt giúp cho ta những gì?
Trang 13+ Nếu mắt bị bệnh, đau không nhìn thấy thì điều gì sẽ xảy ra?
+ Muốn cho đôi mắt sáng trong veo, không bị đau, các con phải làm gì?Từ đó không những giúp trẻ tiếp thu bài nhanh mà còn hiểu được và biếtcách bảo vệ mắt: Không dụi tay bẩn lên mắt, rửa mặt thường xuyên bằngnước sạch, đi ra đường phải có kính bảo vệ mắt
Biện pháp 3: Giáo dục vệ sinh thông qua các hoạt động trong ngày.
Tôi thường xuyên giáo dục trẻ vệ sinh ở mọi lúc mọi nơi trong giờ học, giờ chơi,các buổi hoạt động vui chơi hay các hoạt động khác Mỗi buổi sáng, trong giờđón trẻ tôi trò chuyện với trẻ về công việc khi trẻ thức dậy làm những việc gìphục vụ cho bản thân, trẻ tự làm vệ sinh( đánh răng, rửa mặt ) hay phải nhờgiúp đỡ của mẹ
+ Các con chải răng như thế nào? Mẹ cho con dùng loại kem có cay không? +Sau khi chải răng xong các con thấy miệng thế nào?
+Các con có thích chải răng không? Vì sao?
+Con tự rửa mặt hay mẹ lau mặt cho con?
+Khi lau mặt xong con thấy thê nào? Có thoải mái, sảng khoái không?
Tôi cho trẻ nói lên suy nghĩ của mình: Vì sao thích chải răng, rửa mặt sạch Vìsao không thích? Sau đó tôi trò chuyện với trẻ về tầm quan trọng của việc đánhrăng, rửa mặt, vệ sinh cá nhân cho cơ thể sạch sẽ