Với sự phát triển của sản xuất nói chung, công tác kế toán nói riêng, tổ chức bộ máy và tổ chức công tác kế toán tại Công ty ngày càng đợc củng cố và hoàn thiện, nó thực sự trở thành côn
Trang 1Một số nhận xét và kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác hạch toán kế toán về chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Dợc Phẩm Nam Hà
3.1- Nhận xét đánh giá về công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính gía thành sản phẩm tại Công ty
3.1.1- u điểm
Trải qua những năm xây dựng và trởng thành Công ty Cổ phần Dợc Phẩm Nam Hà đã có những bớc phát triển đáng kể Công ty đã đứng vững và thích ghi với cơ chế thị trờng giai đoạn hiện nay
Trong những năm chuyển đổi cơ chế đầy khó khăn và thử thách buộc các doanh nghiệp phải tự mình kinh doanh có lãi, tự chủ về tài chính Có biết bao doanh nghiệp không có chỗ đứng vì không biết thích ghi với phơng thức làm ăn mới Đứng trớc thực trạng đó Ban lãnh đạo Công ty đã nhận ra những mặt yếu kém không phù hợp với cơ chế mới, đa ra nhiều giải pháp có hiệu quả nhằm khắc phục khó khăn, tiến tới hoà nhập và phát triển cùng sự đi lên của đất nớc
Với sự phát triển của sản xuất nói chung, công tác kế toán nói riêng, tổ chức bộ máy và tổ chức công tác kế toán tại Công ty ngày càng đợc củng cố và hoàn thiện, nó thực sự trở thành công cụ đắc lực trong quản lý kinh tế và hạch toán kế toán tại Công ty điều đó góp phần khẳng định vị trí của Công ty trong nền kinh tế thị trờng
Đạt đợc những thành tích kinh tế nói trên là do Công ty đã biết sắp xếp tổ chức lại bộ máy quản lý gọn nhẹ, đơn giản nhng vững mạnh, máy móc thiết bị trang bị đầy đủ theo từng phân xởng thuốc, đủ năng lực sản xuất thuốc hiện tại của Công ty Cán bộ CNV với trình độ chuyên môn cao, có tinh thần và nghiệp
vụ vững vàng , nhiệt tình trong công tác quản lý kinh tế và hạch toán kế toán tại Công ty Các phòng ban và phân xởng của Công ty thấy đợc vai trò cần thiết là cánh tay phải đắc lực của Công ty nên cũng tích cực trong việc chỉ đạo điều hành một cách nhanh chóng, kịp thời, có hiệu quả, xác định hớng đi đúng đắn cho Công ty
Góp phần không nhỏ vào thành tích Công ty là sự nỗ lực của Phòng kế toán, đặc biệt là công tác kế toán hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành Qua thời gian tìm hiểu thực tế về công tác kế toán ở Công ty, nhìn chung em thấy việc quản lý công tác kế toán hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tơng đối chặt chẽ biểu hiện qua hệ thống sổ sách khá đầy đủ, hoàn chỉnh về nề nếp, tuân thủ tốt các chế độ kế toán Tài chính hiện hành Phần hành
kế toán tập hợp hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm đợc tổ chức chặt chẽ mạch lạc Công ty đã tập hợp chi phí theo từng phân xởng, chi tiết cho từng sản phẩm theo từng tháng Các yếu tố tham gia quá trình sản xuất (nguyên vật liệu, lơng công nhân ) đợc xây dựng theo định mức chi phí khá
Trang 2sản xuất và hạch toán, điều đó thể hiện trình độ quản lý kinh tế, tổ chức sản xuất, hạch toán các quá trình sản xuất là khoa học, tiến bộ phù hợp với điều kiện sản xuất kinh doanh trong nền kinh tế thị trờng hiện nay
3.1.2- Nhợc điểm
Tuy nhiên, công tác kế toán nói chung và công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm nói riêng ở Công ty vẫn còn tồn tại một số vấn đề cần đợc nghiên cứu và tiếp tục hoàn thiện:
- Sổ sách kế toán: Công ty áp dụng hình thức kế toán: “Chứng từ ghi sổ” nhng đến cuối tháng kế toán mới lập, nh vậy là cha hợp lý vì công việc sẽ bị dồn vào cuối tháng Mặt khác các số liệu sẽ không đợc phản ánh kịp thời phục vụ cho công tác quản lý
Các mẫu sổ theo dõi chứng từ ban đầu phục vụ cho việc tính giá thành còn theo mẫu cũ cha đúng với quy định hiện hành
- Về vấn đề hạch toán thiệt hại sản phẩm hỏng: Hầu hết ở mỗi quy trình sản xuất sản phẩm của Công ty đều có sản phẩm hỏng và trong một số trờng hợp chi phí thiệt hại sản phẩm hỏng cũng đáng kể nhng Công ty không mở sổ tài khoản này theo dõi mà khoản chi phí này đợc hạch toán vào chi phí sản xuất Chứng tỏ công tác tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm cha đợc thực hiện tốt, giá thành cha phản ánh kịp thời
3.2- Các biện pháp đa ra nhằm hoàn thiện công tác hạch toán kế toán về chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty
3.2.1- Tổ chức bộ máy kế toán
Là một doanh nghiệp làm ăn có hiệu quả, có các nghiệp vụ phát sinh trong quá trình sản xuất, kinh doanh, khối lợng công việc kế toán thờng xuyên vì vậy Công ty nên bồi dỡng nghiệp vụ thống kê cho đội ngũ nhân viên kế toán
để họ học tập, trau dồi kiến thức nhằm nâng cao nghiệp vụ kế toán theo chế độ hiện hành
Kế toán phân xởng tập hợp chi phí sản xuất, tính giá thành sản phẩm rất quan trọng cho công tác kế toán của Công ty vì chính từ đây các thông tin kinh
tế đợc phản ánh Vì vậy, kế toán các phân xởng cần tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành chính xác gửi lên phòng kế toán tạo điều kiện cho lãnh đạo ra các quyết định kịp thời, đúng đắn
Song song với củng cố bộ máy kế toán, Công ty cũng cần xem lại công tác quản lý vì hiện tại giám đốc Công ty cha trực tiếp quản lý phòng kinh doanh nên không kịp thời nắm bắt đợc thông tin trong khâu kinh doanh - đó khâu rất nhạy cảm với cơ chế thị trờng
3.2.2 Hệ thống sổ sách chứng từ
Công ty áp dụng hình thức kế toán: “ Chứng từ ghi sổ” nhng hiện nay hệ thống sổ sách chứng từ kế toán nói chung, kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm nói riêng của Công ty còn thiếu thống nhất, không đồng
Trang 3bộ vì thế các thông tin chứng từ kế toán vốn có cha thực sự đầy đủ, phần nào giảm khả năng cung cấp thông tin kinh tế vốn có của Công ty Các chứng từ ban
đầu phục vụ hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm nói riêng là biểu mẫu cũ
Vì vậy, Công ty nên áp dụng đồng bộ hệ thống biểu mẫu của Bộ tài chính
đã ban hành theo Quyết định số 186/TC- CĐKT ngày 14/3/1995 để đảm bảo tính thống nhất các thông tin kinh tế mà kế toán phản ánh
3.2.3- Hạch toán nguyên vật liệu trực tiếp
Do những chi phí vận chuyển, bốc vác của Công ty không hạch toán vào giá nguyên vật liệu mà lại tính vào chi phí sản xuất chung là cha hợp lí nên có những sản phẩm đợc sản xuất bởi những nguyên vật liệu mua tại chỗ lại phải gán vào chi phí sản phẩm nguyên vật liệu mua ở rất xa
Vì vậy, để phản ánh chính xác chỉ tiêu giá thành sản phẩm, Công ty cần tính toán đúng chi phí vận chuyển vào giá vật liệu nhập kho và xây dựng định mức kinh tế kỹ thuật cho sản phẩm Xây dựng các định mức chi phí nguyên vật liệu theo các yếu tố giá mua một đơn vị vật liệu với các yêu cầu: Cộng chi phí vận chuyển, bốc xếp trừ chiết khấu từ đó định mức đợc giá cho một đơn vị nguyên vật liệu trực tiếp
Trên cơ sở đó xác định định mức lơng cho NVL trực tiếp Để xác định
đ-ợc định mức chi phí NVL trực tiếp căn cứ vào các yếu tố sau:
- Nguyên vật liệu cần thiết để sản xuất một đơn vị sản phẩm + Mức hao hụt cho phép + Mức sản phẩm hỏng cho phép
- Định mức giá và lợng NVL trực tiếp đợc tổng hợp thành định mức chi phí của một đơn vị sản phẩm nh sau:
Định mức Định mức Định mức chi phí giá nguyên x lợng nguyên = nguyên vật liệu của vật liệu vật liệu 1 đơn vị sản phẩm
Mặt khác, Công ty lại tập hợp chi phí NVL chính phụ và một số công cụ, dụng cụ nhỏ dùng vào sản xuất đều phản ánh vào TK 152 điều này là cha đúng Vì vậy, để tránh nhầm lẫn về số lợng, giá trị vật liệu, công cụ dụng cụ, kế toán nên lập riêng cho từng loại vật liệu (vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu ), còn công cụ dụng cụ tồn kho thì nên ghi rõ tên gọi ký hiệu, quy cách đơn vị tính của từng loại
Trong công tác quản lý NVL: Do chi phí nguyên vật liệu của Công ty chiếm 80% tổng chi phí sản xuất vì thế công tác quản lý nguyên vật liệu cả về
số lợng và giá trị là rất cần thiết, có ý nghĩa quan trọng trong quản lý chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm Do đó, khi nhập kho nguyên vật liệu kế toán cần kiểm nghiệm chất lợng vật t, quản lý chặt chẽ giá mua nguyên vật liệu từ đó tính toán chính xác giá trị nguyên vật liệu cấu thành trong giá thành sản phẩm
Trang 4Bên cạnh đó, kế toán vật liệu và thủ kho phải cung cấp nhanh thông tin, kho phải đợc sắp xếp khoa học, dễ tìm, dễ thấy
Với thế mạnh là phòng kế toán Công ty đợc trang bị một dàn máy vi tính
đồng bộ, Công ty nên mở TK cấp II, cấp III theo dõi chi tiết NVL nh thế sẽ tăng khả năng truy cập và cung cấp thông tin biến động NVL trong kỳ sản xuất của Công ty
Nh vậy, nếu Công ty quản lý tốt NVL thì chi phí NVL và giá thành sản phẩm sẽ đợc tính chính xác đúng nh thực tế nó có
3.2.4- Hạch toán chi phí nhân công trực tiếp
Công ty cần xây dựng và nghiên cứu định mức ngày, giờ công sản xuất cho từng loại sản phẩm để phân bổ chi phí nhân công trực tiếp sản xuất sản phẩm cho hợp lý đảm bảo tính chính xác cho giá thành sản phẩm Sở dĩ cần phải xây dựng và nghiên cứu nh vậy là vì hiện nay Công ty đang áp dụng hình thức phân bổ chi phí nhân công trực tiếp cho sản phẩm sản xuất theo chi phí NVL trực tiếp điều này là cha hợp lý Bởi vì, nếu nh Công ty có sản xuất các loại sản phẩm có giá trị nguyên vật liệu xuất dùng lớn, đắt tiền nhng do đặc điểm quy trình công nghệ để sản xuất sản phẩm đó mà chi phí nhân công trực tiếp sản xuất không nhiều thì hình thức phân bổ chi phí nhân công trực tiếp theo chi phí NVL nh trên là không hợp lý
Xây dựng định mức chi phí lao động trực tiếp:
- Định mức giá chi phí lao động trực tiếp tính theo giá của một giờ theo yếu tố sau:
Mức lơng cơ bản của một giờ + Thuế lao động + Phụ cấp lơng
- Định mức lơng của lao động trực tiếp tạo ra một sản phẩm đợc tính theo yếu tố sau:
Thời gian sản xuất cơ bản cho một sản phẩm + Thời gian cho nhu cầu cá nhân + Thời gian lau chùi máy + Thời gian tính cho sản phẩm hỏng
- Từ các định mức giá và lơng chi phí lao động trực tiếp, xác định đợc
định mức chi phí thời gian lao động trực tiếp để sản xuất ra một sản phẩm là:
Định mức Định mức Định mức chi
giá lao động X lợng lao = phí lao động
trực tiếp động trực tiếp trực tiếp
3.2.5- Tập hợp chi phí sản xuất chung
Không phân biệt công cụ lao động trong danh mục nguyên vật liệu Công
ty đã bỏ qua chi phí NVL dùng cho quản lý phân xởng (TK 627.3) Nh vậy, việc tập hợp chi phí sản xuất chung không đầy đủ và không đúng với đối tợng dẫn tới cơ cấu chi phí sản xuất chung giá thành sản phẩm thiếu chính xác, thông tin kinh tế cha đầy đủ vì thế Công ty nên phân loại chi phí đúng với tính chất của chi phí
Trang 53.2.6- Tài sản cố định và tính khấu hao tài sản cố định (TSCĐ)
Trong số tài sản của Công ty, TSCĐ chiếm tỷ trọng lớn trong đó bao gồm chủ yếu là máy móc thiết bị hiện đại, có giá trị lớn Nhng để có đợc số TSCĐ hiện đại đó thì Công ty đã phải chịu một khoản lãi tiền vay ngân hàng là không nhỏ Mà điều đặt ra là phấn đấu sử dụng TSCĐ có hiệu quả, tăng năng suất lao
động, hạ giá thành sản phẩm thu hồi vốn đầu t nhanh Vì vậy, để giải quyết vấn
đề trên khi mua sắm TSCĐ bằng vốn vay ngân hàng, Công ty cần cân nhắc kỹ l-ỡng, xem xét hiệu quả của việc mua sắm đó có lợi cho sản xuất kinh doanh hay không
3.2.7- Đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ
Kết quả của việc đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ có ảnh hởng trực tiếp tới độ chính xác của giá thành sản phẩm Hiện nay, Công ty hầu nh không tính sản phẩm dở dang nếu có thì Công ty áp dụng phơng pháp tính sản phẩm dở dang theo chi phí nguyên vật liệu trực tiếp điều này làm cho giá thành sản phẩm cha thật sự chính xác
Vì vậy, Công ty nên chọn phơng pháp tính giá thành sản phẩm hoàn thành tơng đơng thay vì tính giá là hoàn thành sản phẩm để tính đúng, tính đủ giá thành sản phẩm chính xác
3.2.8- Hạch toán chi phí phải trả
Hiện nay, chỉ khi nào có công nhân nghỉ phép Công ty mới chi trả mà không thực hiện trích trớc tiền lơng nghỉ phép của công nhân sản xuất vào chi phí sản xuất và không hạch toán trên TK 335- Chi phí phải trả
Để đảm bảo giữ một tỷ lệ tiền lơng trong giá thành ổn định thì Công ty phải trích trớc tiền lơng công nhân sản xuất nghỉ phép năm và hạch toán vào TK 335
Cụ thể: Là doanh nghiệp vẫn phải trả lơng cho công nhân viên trong thời gian công nhân sản xuất nghỉ phép và ngừng việc có kế hoạch bằng cách kế toán tính toán số tiền trích trớc lơng nghỉ phép hàng tháng trong (doanh nghiệp trích trớc lơng nghỉ phép của công nhân sản xuất băng 3% tiền lơng phải trả công nhân sản xuất
Các bút toán có thể đợc ghi nh sau:
- Hàng tháng trích trớc tiền lơng nghỉ phép theo kế hoạch công nhân sản xuất:
Nợ TK 622:
Có TK 335:
- Kế toán căn cứ vào danh sách những ngời nghỉ phép để tính tiền lơng nghỉ phép và ghi sổ thực tế tiền lơng nghỉ phép của công nhân sản xuất khi Công ty cho công nhân nghỉ phép:
Nợ TK 335:
Trang 6- Cuối niên độ kế toán hoặc khi tính giá thành thực tế nếu có số tính trớc vào chi phí sản xuất kinh doanh của một khoản chi phí phải trả nào đó lơn hơn
số thực chi kế toán phải thực hiện việc ghi giảm chi phí phải trả bằng định
khoản sau:
Nợ TK 335:
Có các TK liên quan 622, 627, 641, 642:
3.2.9- Phân tích giá thành theo khoản mục và biện pháp hạ giá thành
Nh ta đã biết, trong Công ty nguyên vật liệu chiếm khoảng 80% trong giá thành sản xuất sản phẩm, sự biến động về định mức và đơn giá vật liệu phụ ảnh hởng không đáng kể đến giá thành sản phẩm còn sự biến động về định mức và
đơn giá vật liệu chính ảnh hởng ảnh hởng đến giá thành sản phẩm Vì điều kiện còn hạn chế cả về khách quan và chủ quan nên trong bài viết này em chỉ phân tích giá thành theo khoản mục nguyên vật liệu chính chủ yếu là: Bột Vitamin C, MgS, Amidon, nớc cất
Khoản mục chi phí Định mức tiêu Đơn giá
NVL trong giá = hao từng loại + của từng
thành đơn vị NVL cho đơn vị NVL
sản phẩm sản phẩm
mi x Si
Trong đó:
- mi là định mức tiêu hao từng loại NVL cho đơn vị sản phẩm
- Si là đơn giá từng loại NVL
Nh vậy khoản mục chi phí NVL trong giá thành đơn vị sản phẩm chịu ảnh hởng của 2 nhân tố:
- Định mức tiêu hao của từng loại NVL
- Giá cả từng loại NVL
Về định mức tiêu hao NVL: Theo phiếu xuất kho sô 21/5 thì số lợng NVL
đó đợc xuất để sản xuất 6.250.000 Vitamin C Thực chất đơn vị đã sản xuất đợc 6.325.900 Nh vậy, để sản xuất ra 6.325.900 viên cần một lợng NVL nhất định theo định mức:
Căn cứ vào định mức, đơn giá thực tế tiêu hao từng loại vật liệu ta có bảng sau:
Qua số liệu ghi ở bảng trên cho ta thấy: Do ảnh hởng của khoản mục nguyên vật liệu làm giảm giá thành: 2.075.600đ
Trong đó do các nhân tố:
- Do ảnh hởng của định mức tiêu hao làm giảm giá thành: 1.157.300
- Do ảnh hởng của đơn giá làm giảm giá thành: 1.593.550
Trang 7Nh vậy đơn vị đã tiết kiệm rất tốt nguyên vật liệu chủ yếu, điều này cần phát huy Tuy nhiên đơn vị vẫn cần đặt vấn đề xem xét về định mức nguyên vật liệu cho chi phí sản xuất sản phẩm để có định mức phù hợp hơn nữa nhằm tăng cờng tiết kiệm để giảm giá thành
Qua thời gian thực tập tại Công ty, bằng những kiến thức đã học tại trờng,
em xin đề xuất một số ý kiến trên Hi vọng rằng những ý kiến đó mong có thể
đóng góp một phần nhỏ bé để hoàn thiện hơn nữa công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm nói riêng và toàn bộ công tác kế toán nói chung
ở Công ty Cổ Phần Dợc Phẩm Nam Hà
Kết luận
nhiều thành phần kinh tế khác nhau, sự cạnh tranh kinh tế là điều không thể tránh khỏi Vì vậy, đòi hỏi về tính hiệu quả kinh tế trong hoạt động sản xuất kinh doanh là một vấn đề then chốt
Trang 8Hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là một vấn đề quan trọng vừa mang tính lý luận vừa mang tính thực tế cao Việc không ngừng hoàn thiện công tác kế toán nói chung và kế toán chi phí sản xuất tính giá thành sản phẩm nói riêng luôn luôn đợc coi trọng, là vấn đề tất yếu của công tác quản lý kinh tế.Trong đó phấn đấu hạ giá thành sản phẩm và tiết kiệm chi phí là con đ-ờng duy nhất để các doanh nghiệp dành đợc chỗ đứng vững chắc trên thị trđ-ờng Tính đúng, tính đủ, chính xác, kịp thời chi phí sản xuất vào giá thành sản phẩm nhằm mục đích nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm, thúc đẩy lu chuyển hàng hoá, quay vòng vốn nhanh, mang lại lợi nhuận cao cho doanh nghiệp
Sau một thời gian thực tập tại Công ty Cổ phần Dợc Phẩm Nam Hà, là một sinh viên đã đợc nhà trờng trang bị kiến thức về bản chất và tầm quan trọng của công tác kế toán nói chung và kế toán tập hợp chi phí sản xuất , tính giá thành sản phẩm nói riêng, em đã thấy đợc những mặt mạnh cần phát huy cũng
nh những hạn chế trong Công ty Em xin đóng góp ý kiến nhỏ bé của mình vào phơng hớng hoàn thiện Công ty, những ý kiến đó không ngoài mục đích góp phần hơn nữa trong công tác kế toán tập hợp chi phi sản xuất và tính giá thành sản phẩm để ứng dụng vào việc lựa chọn phơng án tối u trong kinh doanh, phát huy cao nhất hiệu quả của kế toán quản trị đối với Công ty
Qua thời gian tìm hiểu thực tế, em nhận thức đợc rằng lý luận phải gắn liền với thực tế, vận dụng linh hoạt những lý thuyết đã học cho phù hợp với thực
tế Song thời gian thực tập không dài, trình độ còn hạn chế nên báo cáo tốt nghiệp không thể tránh khỏi những khiếm khuyết Em mong nhận đợc đóng góp
ý kiến của các thầy cô giáo trong khoa kế toán trờng Đại học Kinh tế Quốc dân
để chuyên đề này đợc hoàn thiện hơn
Em xin cảm ơn thầy giáo Trần Mạnh Dũng – ngời trực tiếp hớng dẫn em
và các cô chú trong phòng kế toán Công ty Cổ phần Dợc Phẩm Nam Hà đã nhiệt tình hớng dẫn em hoàn thành đề tài này
Nam Định, tháng 7 năm 2005 Sinh viên thực hiện
Trần Thu Hằng
Danh mục Tài liệu tham khảo
1 PGS TS Đặng Thị Loan Kế toán tài chính trong doanh nghiệp.
Nhà xuất bản tài chính Hà Nội, 2005
Trang 92 TS Nghiêm Văn Lợi Thực hành kế toán trong doanh nghiệp t nhân Công ty TNHH và Công ty Cổ phần
Nhà xuất bản tài chính Hà Nội, 2004
2 TS Nguyễn Thị Đông Lý thuyết hạch toán kế toán
Nhà xuất bản tài chính Hà Nội, 2002
3 PTS Võ Văn Nhị Kế toán doanh nghiệp, Thuế GTGT, Sơ đồ hạch toán kế
toán.
Nhà xuất bản thống kê Hà Nội, 1999
5 TS Phạm Huy Đoán Hệ thống kế toán doanh nghiệp, Hớng dẫn lập chứng từ kế toán, Hớng dẫn ghi sổ kế toán.
Nhà xuất bản tài chính Hà Nội, 2004
Nhà xuất bản thống kê Hà Nội, 1995
7 Hệ thống kế toán doanh nghiệp.
Nhà xuất bản tài chính Hà Nội, 1995
8 Một số tài liệu kế toán tại Công ty Cổ Phần Dợc Phẩm Nam Hà